Nasza strona zapisuje niewielkie pliki tekstowe, nazywane ciasteczkami (ang. cookies) na Twoim urządzeniu w celu lepszego dostosowania treści oraz dla celów statystycznych. Możesz wyłączyć możliwość ich zapisu, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawień oznacza zgodę na przechowywanie cookies w Twoim urządzeniu. Więcej informacji o plikach cookies.

Zgadzam się

r e k l a m a

Partner serwisu

Jak nie doprowadzić do zasiedzenia służebności przesyłu?

Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 13.04.2018r.

Czy za słupy postawione na polach w latach 50-tych w ramach powszechnej elektryfikacji można domagać się odszkodowania? To pytanie od lat zadają nasi czytelnicy. Co prawda Kodeks cywilny pozwala żądać od zakładów energetycznych odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, co znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 18 października 2000 r. (V CKN 122/00 LEX nr 52678), jednakże w praktyce sprawy trafiają do SN, a ten orzeka różnie. Pojawia się też problem z zasiedzeniem służebności przesyłu.

Ścieżkę odszkodowawczą należy rozpocząć od złożenia wniosku do zakładów energetycznych o wypłatę odszkodowania za wieloletnie bezumowne korzystanie z części gruntu oraz o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu, jeżeli chodzi o korzystanie z tej nieruchomości w przyszłości. Zakłady energetyczne z reguły odpowiadają, że nie są zobowiązane do wypłaty odszkodowania i proponują właścicielowi ustanowienie nieodpłatnej służebności. Pozostaje wtedy tylko droga sądowa uzyskania odszkodowania. W zależności od danego stanu faktycznego można oprzeć swoje roszczenie na art. 225 k.c. albo 415 k.c. Według art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

r e k l a m a



Zasiedzenie służebności

Dla właścicieli gruntów zagrożeniem jest jednak zasiedzenie służebności przez zakład energetyczny. Według art. 292 k.c., służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. W świetle art. 172. k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od dwudziestu lat jako posiadacz samoistny lub po upływie trzydziestu lat, gdy uzyskał posiadanie w złej wierze. Podkreślić jednak wyraźnie należy, że zasiedzenie służebności nie polega na nabyciu prawa własności, ale ustanowieniu prawa korzystania w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej.

Problem polega na tym, że w niektórych sytuacjach Sąd Najwyższy stwierdził zasiedzenie. Przykładowo w uchwale z 7 października 2008 r. Sąd Najwyższy (III CZP 89/08) orzekł, że przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu (art. 3051–3054 k.c.) dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa. Nadzieję na poprawę sytuacji obudził wyrok z 9 grudnia 2009 r. (IV CSK 291/09). Sąd Najwyższy orzekł w nim, że zakład energetyczny nie może zaliczyć do okresu niezbędnego do prawa zasiedzenia odpowiadającego służebności przesyłu, czasu przez jaki z nieruchomości korzystało do 1.2.1989 r. przedsiębiorstwo państwowe będące poprzednikiem prawnym firmy przesyłowej. Podobnie korzystne dla rolników było postanowienie Sąd Najwyższego – Izba Cywilna z 21 maja 2015 r. (IV CSK 468/14) oraz orzeczenie z 4 lipca 2014 r. (SN, II CSK 551/13).




Sądy stwierdziły, że „bieg terminu zasiedzenia służebności polegającej na korzystaniu z linii przesyłowej znajdującej się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, przebiegającej po działce stanowiącej własność SP, będącej w zarządzie innej państwowej osoby prawnej, nie mógł się rozpocząć przed 5 grudnia 1990 r.

Jednakże 12 stycznia 2012 r. (IV CSK 183/11) SN stwierdził, że nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż posiadanie służebności przesyłowej przez przedsiębiorstwo państwowe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 1989 r. nie było posiadaniem w rozumieniu art. 352 § 1 k.c. i nie mogło prowadzić do zasiedzenia.

Z kolei Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w wyroku z 30 listopada 2016 r. (III CZP 77/16) orzekł, że właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a