r e k l a m a

Partner serwisu

Partner

Obniżenie czynszu dzierżawnego z powodu słabych zbiorów

Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 17.07.2018r.

Dzierżawię od sąsiada 10 ha gruntów rolnych. Na gruntach tych mam rzepak, ale plony będą bardzo niskie. Nie będę w stanie zapłacić tak wysokiego czynszu, skoro plony będą dużo niższe niż w poprzednich latach. Czy dzierżawca powinien obniżyć mi czynsz?

r e k l a m a

Należy spełnić 2 warunki

Według art. 700 k.c. obniżenie czynszu dzierżawnego może nastąpić przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek. Po pierwsze, jeśli zaistniały pewne okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności i które nie dotyczą jego osoby. Po drugie, gdy nastąpiło znaczne zmniejszenie zwykłego przychodu z przedmiotu dzierżawy za dany okres gospodarczy. W praktyce powstaje jednak problem, gdyż Kodeks cywilny nie zawiera wyliczenia okoliczności uzasadniających żądanie obniżenia czynszu. Ten akt prawny nie definiuje też pojęcia „zwykły przychód” ani nie określa stopnia jego zmniejszenia, które można byłoby uznać za znaczne.

Co więcej, odnotować należy, że w doktrynie nie ma jednolitego stanowiska w kwestii wyjaśnienia przesłanek obniżenia czynszu z art. 700 k.c. Wydaje się, że są to przypadki, za które dzierżawca nie ponosi winy, ale które wiążą się z jego osobą, a nie z przedmiotem dzierżawy (choroba, śmierć członka rodziny, brak pracowników do pracy itp.). Natomiast za „zwykły przychód” przedmiotu dzierżawy z reguły uznaje się, że jest to przeciętny (w skali co najmniej kilkuletniej) przychód, jaki przyniósłby przedmiot dzierżawy, gdyby był racjonalnie wykorzystywany na cele przewidziane w umowie.

Najwięcej kłopotu sprawia określenie, jaki spadek przychodowości należy do „zwykłych”, a jaki jest już „znaczny”. Art. 700 k.c. nie określa cyfrowo pewnej minimalnej granicy obniżki pożytków z przedmiotu dzierżawy, bez której przekroczenia niemożliwa jest obniżka czynszu.

Problemy z określeniem, kiedy przysługuje obniżka czynszu

r e k l a m a

W przypadku obniżenia czynszu przez sąd, ocena spadku dochodowości należy do biegłego. Problem pojawia się w przypadku wystąpienia przez dzierżawcę do wydzierżawiającego z wnioskiem o obniżenie czynszu. Powstaje bowiem wątpliwość, na jakiej podstawie wydzierżawiający powinien dokonać oceny obniżenia dochodowości przedmiotu dzierżawy.



  • Znaczne obniżenie zbiorów na dzierżawionym gruncie może stanowić podstawę do obniżenia czynszu dzierżawnego

Oczywiście może on zawsze skorzystać z opinii biegłego czy eksperta, ale łączy się to z kosztami. Może także sam dokonać analizy wysokości przychodów z przedmiotu dzierżawy z ostatnich lat oraz ocenić na tej podstawie, czy spadek jest znaczny.

Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 700 k.c. nie określa bezpośrednio, że to tylko sąd jest właściwy do obniżenia czynszu. Uzasadnione wydaje się twierdzenie, że z chwilą ziszczenia się przesłanek umożliwiających skorzystanie z instytucji określonej w wymienionym artykule, dzierżawca nabywa uprawnienie do żądania obniżenia czynszu dzierżawnego. W sytuacji, gdy wydzierżawiający złoży oświadczenie zgodne z wnioskiem dzierżawcy, należy przyjąć, że dochodzi do zwolnienia dzierżawcy z zapłaty czynszu w części objętej żądaniem.

Jeżeli jednak wydzierżawiający nie wyrazi zgody na obniżenie czynszu i nie złoży oświadczenia woli o treści żądanej przez dzierżawcę, wówczas dzierżawca może wystąpić do sądu z żądaniem wydania orzeczenia stwierdzającego obowiązek wydzierżawiającego do obniżenia czynszu dzierżawnego.

Powyższy tryb obniżenia czynszu, tzn. w pierwszej kolejności wniosek do wydzierżawiającego, a potem ewentualne powództwo do sądu, przyjął również Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (poprzednio ANR). W opinii tego podmiotu przy stosowaniu art. 700 k.c. konieczne są uproszczenia. Dlatego przez wiele lat przyjmowano, że znaczne obniżenie przychodów miało miejsce, jeżeli powierzchnia upraw, na której wystąpiły straty, stanowi co najmniej 5% użytków rolnych. Straty te wyrażają się natomiast w spadku plonów większym niż 15% w porównaniu do średnich plonów z lat poprzednich.

dr hab. Aneta Suchoń, UAM
prawo rolne

Widziałeś już nasze video "To Was zaskoczy. Jak Artur Puzio tłumaczy jazdę po polu?"?

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody