Burak podatny na zachwaszczenie

Uprawa
Data publikacji 27.04.2017r.

W tym roku z powodu uwolnienia rynku cukru areał uprawy buraka cukrowego w Polsce ma znacznie wzrosnąć. O jaką powierzchnię? Konkretnych danych nie mamy. Areał będą zwiększać rolnicy którzy uprawiają buraki od lat, ale i tacy, dla których będzie to pierwszy raz. Nowy plantator buraka cukrowego nie musi się znać na wszystkim i nie musi mieć kompletu maszyn. Rynek usług pozwala zamówić precyzyjny siew buraka i inne prace, ale minimum wiedzy w zakresie doboru odmian, ochrony herbicydowej czy zwalczania chwościka buraka, trzeba mieć.

Chwasty są dużym zagrożeniem dla buraków cukrowych.  Stosunkowo późny termin ich siewu, długi okres kiełkowania, powolny początkowy wzrost i uprawa w szerokiej rozstawie rzędów sprzyjają intensywnemu wzrostowi chwastów. Mimo że paleta herbicydów jest szeroka, a odchwaszczanie sekwencyjne dawkami dzielonymi jest dopracowane, to utrudniają to mocno zmienne warunki atmosferyczne panujące w okresie wiosennym, zwłaszcza susze glebowe, wiosenne chłody i majowe przymrozki.


W zgodzie z integrowaną ochroną

Powszechnym standardem jest odchwaszczanie buraków cukrowych dawkami dzielonymi. Są jednak zwolennicy stosowania zabiegu przedwschodowego. Niezależnie od preferencji rolników w wyborze strategii odchwaszczania musi ono być zgodne z integrowaną ochroną roślin i właściwą oceną progów szkodliwości.

Najczęściej spotykanymi i najbardziej konkurencyjnymi chwastami dwuliściennymi dla buraka są: fiołek polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnoty, komosa biała, maruna bezwonna, nawrot polny, mlecz zwyczajny, ostrożeń polny,  poziewnik szorstki, przytulia czepna, rdesty, rumian polny, rumianek pospolity, rzodkiew świrzepa, szarłat szorstki, tasznik pospolity i tobołki polne. Zagrożeniem mogą też być samosiewy rzepaku. Z chwastów jednoliściennych najczęściej występują natomiast: chwastnica jednostronna, włośnice i perz właściwy.


W uprawie buraka cukrowego chemiczne odchwaszczanie musi być technologicznym standardem. Na zdjęciu doświadczalne poletko kontrolne, na którym buraków  wśród licznych chwastów już prawie nie widać

Pamiętajmy, że zgodnie z zasadami integrowanej ochrony, decyzje należy podejmować w oparciu o progi szkodliwości chorób, szkodników i chwastów. Niestety, oszacowanie takich progów dla chwastów jest bardzo trudne i nie zawsze sztywnie ustalony próg odzwierciedla rzeczywisty wpływ na obniżkę plonu. Niemniej progi dla kilku chwastów w burakach cukrowych zostały przebadane i ustalone. Progi szkodliwości dla wybranych gatunków chwastów w szt./mkw. (wg Metodyki integrowanej ochrony buraka cukrowego i pastewnego) wynoszą: chwastnica jednostronna – 10, gorczyca polna – 5, komosa biała – 5, owies głuchy – 15, psianka czarna – 15, szarłat szorstki – 5, włośnice – 5.

Przed wschodami buraków

Za przedwschodowym odchwaszczaniem buraków cukrowych przemawia kilka ważnych cech chwastów. W odróżnieniu od buraka cukrowego, dla którego optymalną temperaturą gleby dla wschodów jest 8 st. C, wiele chwastów wschodzi już w temperaturze ok. 2 st. C.

Do chwastów kiełkujących przy temperaturze gleby od 2 do 5 st. C należą: przetacznik, komosa biała, rzodkiew świrzepa, rumianek, przytulia czepna, gwiazdnica pospolita i rdest powojowaty. Przy temperaturze 7 st. C (wcześniej niż burak) kiełkują: szarłat szorstki, żółtlica drobnokwiatowa, szczyr roczny, jasnota.

Należy podkreślić, iż chwasty kiełkują i wschodzą w niekorzystnych warunkach bardzo szybko – burak cukrowy znacznie wolniej. W uprawie buraków cukrowych jeden zabieg przedwschodowy nie jest jednak wystarczający. W odchwaszczaniu powschodowym najlepiej jest przyjąć od razu strategię odchwaszczania dawkami dzielonymi.

Po wschodach – dzielonymi

Główną zaletą stosowania dawek dzielonych jest  możliwość odchwaszczania  w fazach największej wrażliwości chwastów i niezależnie od fazy rozwojowej buraka. Chwasty są najbardziej wrażliwe na herbicydy we wczesnych fazach wzrostu, w stadium liścieni, maksymalnie w stadium jednej pary liści właściwych. Natomiast krytyczną fazą wrażliwości buraka cukrowego na zachwaszczenie jest okres między skiełkowaniem a wytworzeniem 6–8 par liści właściwych. Po zwarciu międzyrzędzi buraki są konkurencyjne i same dobrze ograniczają rozwój chwastów.

W systemie dawek dzielonych termin aplikacji herbicydów określany jest na podstawie fazy rozwojowej chwastów i jest w większości przypadków niezależny od stadium rozwojowego buraka cukrowego. Herbicydy w dawkach dzielonych stosujemy, gdy chwasty znajdują się w stadium liścieni do fazy 2 liści właściwych. W praktyce kolejne zabiegi nalistne w zależności od warunków klimatyczno-glebowych wykonuje się w odstępach od 5 do 12 dni.

Skuteczność chwastobójczą herbicydów stosowanych w trudnych warunkach pogodowych można znacznie poprawić przez użycie adiuwantów.  O tym oraz o ewentualnej fitotoksyczności zabiegów odchwaszczania dla buraka cukrowego, a także jak poszczególne substancje czynne herbicydów są pobierane, jak oddziałują na chwasty i jak szybko je zwalczają napiszemy za tydzień.

Marek Kalinowski

Partner serwisu