Nasza strona zapisuje niewielkie pliki tekstowe, nazywane ciasteczkami (ang. cookies) na Twoim urządzeniu w celu lepszego dostosowania treści oraz dla celów statystycznych. Możesz wyłączyć możliwość ich zapisu, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawień oznacza zgodę na przechowywanie cookies w Twoim urządzeniu. Więcej informacji o plikach cookies.

Zgadzam się

r e k l a m a

Partner serwisu

Chwasty stają się coraz bardziej odporne na herbicydy

Uprawa Środki ochrony roślin
Data publikacji 08.11.2018r.

W poprawnych płodozmianach z udziałem okopowych i bobowatych oraz przy uprawie orkowej gleby, walka z chwastami jest stosunkowo łatwa. Rotacja roślin w płodozmianie wymusza też rotację stosowanych herbicydów. Niestety, w wielu gospodarstwach dominują zboża, a uprawa jest upraszczana. To bardzo pomaga chwastom w kompensacji i stwarza warunki do nabywania odporności na herbicydy.

Odporność chwastów w Polsce nie jest jeszcze tak wielkim problemem jak na zachodzie Europy, ale ta odporność narasta i ewoluuje. Z tej przyczyny odpornością miotły zbożowej, wyczyńca polnego, maków polnych i chabra bławatka, zajmują się naukowcy i firmy chemiczne w ramach trzyletniego programu BIOSTRATEG. Dziś chcemy przypomnieć istotne informacje o wymienionych gatunkach chwastów, skalę tego zjawiska oraz wskazówki zarządzania odpornością.

r e k l a m a



Z roku na rok odporność chwastów wzrasta

Pierwsza potwierdzona w 1983 r. w Polsce odporność na herbicydy dotyczyła przymiotna kanadyjskiego. Od tamtego czasu w różnych uprawach w Polsce potwierdzono odporność na herbicydy aż 25 chwastów. Odporność oznacza brak wrażliwości niektórych osobników danego gatunku chwastu na taką dawkę preparatu, która stosowana w normalnych warunkach niszczy całą jego populację. Częste i długotrwałe stosowanie tych samych preparatów na określonym stanowisku może powodować ujemne skutki w postaci nadmiernych pozostałości substancji aktywnych w glebie, wodach i produktach roślinnych oraz kompensacji niektórych gatunków chwastów w zbiorowisku, a także nagromadzenia w siedlisku biotypów chwastów odpornych na herbicydy.

Czynnikami wpływającymi na powstawanie odporności chwastów na herbicydy są między innymi:
  1. stosowanie herbicydów o jednym mechanizmie działania na tym samym polu przez kilka lat,
  2. niewłaściwy dobór środków do składu gatunkowego chwastów,
  3. nieodpowiednia faza rozwojowa chwastów w momencie aplikacji środka
  4. oraz niesprzyjające warunki pogodowe i środowiskowe dla prawidłowego działania preparatu.

Chwasty mogą wykazywać odporność na jeden herbicyd, wówczas jest to tzw. odporność prosta lub pojedyncza. Biotypy odporne wykazują często odporność mieszaną (tzw. krzyżową). Objawia się to tym, że biotyp jest odporny na co najmniej dwa herbicydy o tym samym mechanizmie działania, ale o różnej budowie chemicznej. Spotyka się także tzw. odporność wielokrotną, polegającą na braku wrażliwości określonego biotypu chwastu na co najmniej dwa herbicydy z różnych grup chemicznych i o różnym mechanizmie działania.

Chwasty przekazują odporność na herbicydy kolejnym pokoleniom

Brak rotacji herbicydów o tym samym mechanizmie działania szybko prowadzi do powstawania odporności chwatów. Wielokrotnie pisaliśmy na łamach „Tygodnika Poradnika Rolniczego” o klasyfikacji herbicydów wg mechanizmów działania substancji czynnej herbicydu według organizacji HRAC. Te informacje można znaleźć w internecie, sprawdzić, do jakiej klasy zaliczana jest substancja czynna herbicydu i przeanalizować czy stosowane produkty do odchwaszczania zapewniają rotację. W Polsce nie ma obowiązku umieszczania na etykietach środków informacji o mechanizmie działania substancji czynnej herbicydu według klasyfikacji wspomnianej organizacji HRAC, ale producenci środków coraz częściej informują o tym rolników. Ten sam mechanizm działania może mieć bowiem wiele substancji czynnych, a zatem dziesiątki produktów o różnych nazwach handlowych. Przeciwdziałanie powstawaniu odporności organizmów szkodliwych na środki ochrony roślin poprzez właściwy dobór i przemienne stosowanie tych środków jest jednym z obowiązków każdego rolnika, wynikającym z zasad integrowanej ochrony roślin.


Fot. Marek Kalinowski
  • Miotła zbożowa w 75% kiełkuje i wschodzi jesienią a w 25% wiosną. Jedna roślina wytwarza olbrzymią ilość nasion, bo od 1 tys. do 12 tys. szt. Żywotność nasion jest krótka – 1–2 lata. Miotła zbożowa jest wielkim problemem, bo już na znacznych powierzchniach występują w Polsce jej odporne biotypy – głównie na herbicydy z grupy inhibitorów ALS. W Polsce największym problemem jest miotła zbożowa odporna głównie na  herbicydy z grupy inhibitorów ALS (w klasyfikacji HRAC grupa A). W tworzeniu biotypów odpornych pomogło jej nadużywanie sulfonylomoczników, ale też zdolność chwastu do wytwarzania olbrzymiej ilości nasion

Niestety, chwasty przekazują odporność na herbicydy kolejnym pokoleniom. Lepiej do tego zagrożenia nie dopuścić i podjąć działania profilaktyczne. Warto rozpocząć zarządzanie odpornością stosując zintegrowane zwalczanie chwastów uwzględniające zróżnicowane metody uprawy gleby, zmianowanie roślin oraz przemienne stosowanie substancji aktywnych herbicydów. Należy rozważyć różne metody uprawy gleby, które pozwolą zredukować liczbę chwastów w sposób mechaniczny. Składnikiem uprawy jest materiał siewny i najlepiej jest stosować materiał kwalifikowany, który jest przede wszystkim wolny od zanieczyszczeń nasion chwastów, a kiełkujące rośliny mają lepszy wigor, szybciej i równomiernie rosną i już na starcie są bardziej konkurencyjne. Należy wybierać właściwy, optymalny termin siewu i siać w odpowiedniej gęstości i na właściwą głębokość.

Sposób uprawy i termin siewu rośliny uprawne może znacząco ograniczać kiełkowanie i wschody chwastów. Redukcja zachwaszczenia jest tym większa, im później siejemy zboża ozime. Jest też tym większa im głębiej uprawiamy glebę – najlepsza orka. Wynika to z tego, że niektóre gatunki, np. wyczyniec polny lub życice, mogą kiełkować tylko płytko pod powierzchnią gleby. Jeżeli nasiona dostaną się do głębszych warstw gleby, znacząco spada liczba wschodzących chwastów.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a