r e k l a m a

Partner serwisu

Partner

Co zrobić, gdy naturalne źródła wapnia nie wystarczą?

Uprawa Nawożenie
Data publikacji 28.06.2018r.

Mimo iż zawartość wapnia w glebie jest wyższa niż potrzeby pokarmowe roślin, to niedobór tego składnika dla roślin działa silnie ograniczająco na ich wzrost i plonowanie. W praktyce zaleca się uzupełniać braki wapnia stosując nawożenie obornikiem lub nawozy wapniowe i nawozy mineralne z wapniem.

r e k l a m a


Niska koncentracja wapnia w tkankach roślin jest przyczyną większości chorób roślin.m.in. suchej zgnilizny wierzchołków u pomidora i papryki, zamierania liści sercowych u buraka, skorkowacenia i brunatnienia miąższu u ziemniaka, pęknięć i różnego rozpadu bulw ziemniaków oraz korzeni buraków cukrowych, zgorzeli powschodowej u buraka cukrowego oraz gorzkiej plamistości jabłek Istotną przyczyną niedostatecznego odżywienia roślin wapniem może być zbyt wolne przemieszczanie się wapnia w roślinie, spowodowane spadkiem transpiracji w warunkach wysokiej wilgotności powietrza. Skutki nieodpowiedniego odżywienia roślin wapniem w roślinie są zawsze poważne. Uszkodzenia spowodowane niedoborem wapnia są wynikiem zniszczenia ścian komórkowych spowodowanym zwiększoną przepuszczalnością tkanek i zaburzeniem podstawowych funkcji komórkowych.

Niedobór wapnia jest widoczny przede wszystkim na młodszych częściach roślin. Wówczas widoczne są następujące objawy wizualne: korzenie są słabo wykształcone, cieniutkie, powyginane, często zwinięte. Łodyżki liściowe przybierają pokrój haczykowaty, a żyłki przybierają barwę jasnobrązową. Następuje zakłócenie pobierania innych składników pokarmowych, zwłaszcza fosforu. Wszystkie gatunki roślin potrzebują wapnia do prawidłowego rozwoju, niektóre jednak mają większe potrzeby pokarmowe w stosunku do tego pierwiastka, a inne mniejsze. Gatunki szczególnie wapniolubne to: rzepak, lucerna, pszenica, len, kukurydza, ziemniaki, koniczyna i tytoń.

Naturalne straty

r e k l a m a

W warunkach naturalnych gleba zakwasza się w wyniku wymywania wapnia i magnezu w głąb profilu glebowego, procesu mineralizacji próchnicy oraz częstego stosowania nawozów tzw. fizjologicznie kwaśnych: siarczanu amonu, mocznika, saletry amonowej, siarczanu potasu lub siarczanu magnezu. Wapń jest tracony z gleby również w następstwie pobrania tego pierwiastka przez rośliny. W warunkach uprawy, gleba najszybciej zakwasza się w wyniku stosowania siarczanu amonu. W celu zneutralizowania np. 1 kg zastosowanego azotu w tej formie potrzeba 1,0–1,5 kg CaO, a na zneutralizowanie 1 kg stosowanej siarki potrzeba minimum 2 kg CaO. Przy stosowaniu średnio 73 kg azotu na hektar, trzeba zastosować co najmniej 73–110 kg CaO/ha. Tymczasem zużycie nawozów wapniowych w Polsce jest wciąż bardzo niskie i aktualnie wynosi zaledwie ok. 47,9 kg/ha.

Coroczne straty wapnia nie są zatem pokrywane, gdyż przeciętny rolnik stosuje wciąż za mało CaO na hektar. Dlatego niezwykle ważne jest uwzględnienie, obok nawożenia azotem, potasem i fosforem, nawożenia gleb wapniem w celu utrzymania optymalnego poziomu tego składnika w glebie, jak również zneutralizowania zakwaszającego działania stosowanych nawozów oraz poprawy zaopatrzenia roślin w ten pierwiastek.


Tabela 1. Średnie pobranie Ca i Mg w kg przez wybrane rośliny uprawne w przeliczeniu na 1 tonę plonu głównego wraz z odpowiednią ilością produktu ubocznego
Gatunek rośliny Pobranie w kg
Ca Mg
Pszenica ozima – ziarno 3,6 2,3
Pszenica jara – ziarno 4,2 2,3
Kukurydza – ziarno 6,7 5,7
Rzepak – nasiona 41,3 5,7
Bobik – nasiona 14,9 3,3
Ziemniak – bulwy ś.m. 0,4 0,3
Burak cukrowy – korzenie ś.m. 5,0 1,1
Koniczyna czerwona – zielonka ś.m. 2,7 0,5


Wapń jest tracony z gleby również w wyniku wymywania przez opady oraz pobranie tego pierwiastka przez rośliny. Szacuje się, że przez opad atmosferyczny w ciągu roku wymywane jest ok. 200 kg CaO/ha. Im gleba ma wyższy odczyn oraz jednorazowo stosuje się większą dawką, tym więcej wapnia ulega wymyciu. Z plonami roślin uprawnych wynosi się sporo tego składnika, bo nawet 150 kg Ca/ha/rok (Tabela 1). Najwięcej wapnia z przeciętym plonem w przeliczeniu na 1 tonę plonu głównego wraz z odpowiednią ilością produktu ubocznego pobiera rzepak, kukurydza uprawiana na ziarno oraz burak cukrowy. Dlatego w przypadku tych roślin nawożenie wapniem jest konieczne.

Warto pamiętać, że na pobieranie wapnia przez rośliny ma wpływ nie tylko odczyn gleby (optymalny 6,5–7,2), ale także zawartość materii organicznej w glebie, która zapobiega wymywaniu wapnia z gleby, wilgotność gleby (niska zmniejsza dostępność Ca) oraz zagęszczenie gleby. W glebach zbitych, zlewnych i słabo napowietrzonych pobieranie wapnia przez rośliny jest znacznie utrudnione. Przy pH powyżej 7,2 wapń jest na przykład niedostępny dla roślin z uwagi na tworzenie przez ten kation połączeń nierozpuszczalnych w wodzie. Wraz ze ,,starzeniem się gleb” i wskutek przemywania ich przez opad atmosferyczny ilość wapnia w glebie sukcesywnie zmniejsza się. To sprzyja procesowi zakwaszenia gleby i uwalnianiu do roztworu glebowego szkodliwych związków glinu. Dodatkowo intensyfikacja rolnictwa, stosowanie nawozów mineralnych fizjologicznie kwaśnych oraz przewaga w Polsce gleb lekkich i w dodatku zakwaszonych, z niską zawartością wapnia sprawia, że problem niedoboru wapnia dla roślin nasila się. Szacuje się, że dla doprowadzenia odczynu gleb do optymalnego zakresu pH dla większości roślin uprawnych konieczne jest zastosowanie minimum 10 mln Mg CaO. Poprawienie odczynu wszystkich naszych gleb kwaśnych i bardzo kwaśnych wymagałoby zatem zużycia co najmniej 200 kg CaO wapna nawozowego na hektar.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 2 z 3 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody