Czas wykorzystać gnojowicę

Uprawa
Data publikacji 10.09.2017r.

Gnojowica to jeden z trzech podstawowych nawozów naturalnych powstających w gospodarstwach zajmujących się produkcją bydła i trzody chlewnej. Zdecydowanie lepszy jest od niej obornik. Gnojowica to jednak doskonały nawóz, pod warunkiem, że jest umiejętnie wykorzystany.

Przygotowując plany nawozowe gospodarstwa w zakresie dawek i terminów stosowania nawozów trzeba pamiętać, że skład gnojowicy jest bardzo zmienny w zależności od gatunku i wieku zwierząt, ich żywienia, a także stopnia rozcieńczenia gnojowicy wodą. Przeciętnie z 1 m 3 gnojowicy wnosi się do gleby do 4 kg azotu (N), 3 kg fosforu (P2O5), 4 kg potasu (K2O) oraz 3 kg wapnia (CaO) i 1 kg magnezu (MgO). Pamiętajmy jednak, że ilość wniesionych składników (głównie azotu) nie jest równa ich wykorzystaniu.

Rozlewanie do końca listopada


Dziś zaczynamy serię artykułów o nawozach naturalnych i organicznych i na samym wstępie przypominam, że nawozy naturalne są obwarowane przepisami w zakresie maksymalnych ilości i terminów stosowania. Zgodnie z ustawą, nawozy naturalne można stosować od 1 marca do 30 listopada (na OSN-ach do 15 listopada). W ustawie określone są szczegółowe zasady stosowania nawozów naturalnych. Według nich, zakazane jest ich stosowanie na gleb zalanych wodą oraz przykrytych śniegiem lub zamarzniętych do głębokości 30 cm. Nawozów naturalnych w postaci płynnej nie można stosować na glebach bez okrywy roślinnej na polach położonych na stokach o nachyleniu większym niż 10% oraz podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi.

Ważne jest też ograniczenie ilościowe nawozów naturalnych. W okresie jednego roku można stosować nawozy naturalne w takiej dopuszczalnej dawce, aby nie przekroczyć ilości 170 kg N/ha użytków rolnych w czystym składniku. Dopuszczalna ilość nawozu naturalnego, jaką można wywieźć na pole i nie przekroczyć tej dawki jest różna w zależności od gatunku i grupy zwierząt. Orientacyjnie podaje się, że roczna dawka obornika nie powinna przekraczać 30–35 t na ha, a gnojowicy 45 m3.

Nawozy te powinny być przykryte lub wymieszane z glebą za pomocą narzędzi uprawowych nie później niż następnego dnia po ich zastosowaniu. W przypadku gnojowicy i gnojówki, zaleca się ich stosowanie na nieobsianą glebę, najlepiej w okresie wczesnej wiosny. Dopuszcza się stosowanie tych nawozów pogłównie (przede wszystkim na użytkach zielonych) z wyjątkiem roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub na krótko przed ich skarmieniem przez zwierzęta.

Właściwości gnojowicy

Gnojowica bydlęca ma pH ponad 7, a gnojowica świńska jest jeszcze bardziej alkaiczna, nawet ponad 8 pH. Wysokie pH gnojowicy to główny powód tego, że amoniak bardzo szybko ulatnia się w czasie jej aplikacji na polu. W skrajnych przypadkach, przy rozlewie gnojowicy wozami asenizacyjnymi z płytą rozbryzgową straty amoniaku mogą dochodzić do 50%. Tutaj należy się oczywiście wyjaśnienie. Azot w gnojowicy występuje w różnych formach i analizujemy tutaj tylko azot w formie amoniaku.

Ulatnianie amoniaku w czasie magazynowania gnojowicy ogranicza tworzący się na wierzchu kożuch. Są też na rynku różne preparaty zalecane do dodawania do gnojowicy w celu ograniczenia ulatniania się amoniaku. Teoretycznie taki efekt w okresie przechowywania można uzyskać przez obniżenie temperatury gnojowicy i spowolnienie procesów w niej zachodzących.

Amoniak uratowany kwasem

Zdecydowanie lepiej ulatnianie się amoniaku z gnojowicy ogranicza zmniejszenie w niej zawartości suchej masy przez separację oraz obniżenie odczynu tego nawozu do pH poniżej 6,0. Można to uzyskać dodając do gnojowicy odpowiednią ilość kwasu siarkowego i taka technologia jest popularna np. w Danii, ale w Polsce jeszcze się nie przebiła.

W gnojowicy zakwaszonej do pH 6,0 (wg badań IUNG–PIB w Puławach, na zakwaszenie 1 tony gnojowicy o przeciętnych parametrach do pH w granicach 6,0 trzeba zastosować 4–5 kg stężonego kwasu siarkowego – 96% H2SO4) straty z tytułu ulatniania się amoniaku są minimalne. Amoniak (NH3) przy niższym pH, ale też przy obecności jonów siarki z kwasu siarkowego tworzy jony amonowe (powstaje siarczan amonu, jak w nawozach mineralnych). Zakwaszenie gnojowicy powoduje w efekcie zmniejszenie emisji amoniaku o 40%, a jego związanie w jony amonowe znacznie podnosi wartość nawozową tego naturalnego nawozu.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

Czytaj dalej

Partner serwisu