r e k l a m a

Partner serwisu

Genetyczne i agrotechniczne przyczyny wylegania zbóż

Uprawa Zboża
Data publikacji 27.03.2018r.

Do wylegania zbóż, ale także rzepaku, kukurydzy traw nasiennych i roślin bobowatych, dochodzi głównie z powodu wystąpienia ekstremalnych czynników pogodowych, jak: silnych wiatrów, nawałnic bądź gradobicia.

Zjawiska te występują w różnym nasileniu każdego roku i są stałą przyczyną wylegania. Podatność na wyleganie jest tym większa, im wyższe są budowane pod nadzorem rolnika plony generatywne roślin. Utrzymanie przez źdźbła zbóż plonu ziarna w ilość 5 t/ha jest przecież znacznie łatwiejsze niż plonu 10 t/ha.

r e k l a m a

O stratach decyduje pogoda

r e k l a m a

Dziś skupimy się na przyczynach wylegania, których jest wiele, a najważniejszymi są błędy agrotechniczne, w tym zbytnie zagęszczenie łanów, przenawożenie azotem, wybór długosłomych i podatnych na wyleganie odmian.

Warto dodać, iż każdy gatunek wylega inaczej i ewentualne straty zależą od tego, w którym momencie wzrostu dojdzie do wylegania. Np. żyto jest najbardziej wrażliwe na wyleganie w fazie kwitnienia, pszenica w fazie kwitnienia i w fazie pół ziarna, owies przed kłoszeniem, a jęczmień podczas kwitnienia i w fazie dojrzałości mlecznej. Termin i faza wzrostu, w której dojdzie do wylegania mają duży wpływ na wielkość strat plonu i spadek jakości. Takie dane przedstawiamy w tabeli.


Tabela. Obniżki plonów (w %) wywołane wyleganiem
(wg doświadczeń modelowych Wojtysiaka)
Roślina Wyleganie w fazie
drugiego i trzeciego kolanka przed kłoszeniem kwitnienia „pół ziarna” dojrzałości mlecznej
Obniżka plonów ziarna
Żyto 10,3 36,3 46,7 37,5 19,6
Pszenica ozima 0 21,2 32,9 32,6 15,4
Jęczmień 11,8 18,3 22 13,3 21,1
Owies 14,5 25,2 19,8 18,8 13
Obniżka plonów słomy
Żyto 6,3 16,6 13,1 4,6 0
Pszenica ozima 0 10,7 10,2 7,9 0
Jęczmień 10,8 7,2 5,9 3,9 6,5
Owies 0 6,1 2,8 3,2 2,6


Wyleganie jest czynnikiem nieprzewidywalnym, a przy tym niemożliwym do pełnego utrzymania pod kontrolą. Najczęściej bezpośrednim powodem wylegania są ekstremalne czynniki środowiska takie jak: silne wiatry, nawałnice bądź gradobicia. Wyleganie jest konsekwencją intensywnej technologii i dużego ciężaru ziaren w kłosach, których źdźbła nieskrócone przy silnych wiatrach i opadach nie są w stanie utrzymać się w pionie. Rośliny, nie tylko zboża i rzepak, ale także kukurydza i strączkowe mogą wylegać źdźbłowo lub korzeniowo. Przyczyną główną wylegania jest oczywiście pogoda (wiatr i opady), ale mogą do tego prowadzić szkodniki i choroby uszkadzające korzenie, źdźbła i łodygi roślin.



  • Wyleganie korzeniowe ma miejsce zwykle wcześniej niż źdźbłowe i dochodzi do niego najczęściej po długotrwałych opadach rozluźniających warstwę korzeniową gleby

Wyleganie źdźbłowe i korzeniowe

Zboża mogą wylegać źdźbłowo, albo korzeniowo. Z wyleganiem korzeniowym mamy do czynienia znacznie wcześniej niż z wyleganiem źdźbłowym. Dochodzi do niego najczęściej po długotrwałych opadach. Przy rozmiękniętej glebie i coraz cięższych kłosach, system korzeniowy nie radzi sobie z utrzymaniem rośliny. Wielkość tego typu wylegania zależy także od wysokości źdźbeł danej odmiany, gęstości łanu, od rodzaju i spoistości gleby i od tego, jak mocny jest system korzeniowy.



  • Do wylegania źdźbłowego, czego objawem jest załamywanie się źdźbeł na różnej wysokości, dochodzi po silnych wiatrach i gwałtownych opadach deszczu
Do wylegania źdźbłowego zbóż dochodzi w późnych okresach wegetacji i polega ono na łamaniu się źdźbeł, najczęściej w końcu czerwca i w lipcu. Źdźbła łamią się wskutek silnych wiatrów, gwałtownych opadów i burz. Istotą tego typu wylegania jest średnica i grubość ściany źdźbła. Bardziej podatne na ten typ wylegania są odmiany wysokosłome, siane zbyt gęsto, porażone patogenami, przenawożone azotem.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody