Jak chwasty uodparniają się na herbicydy?

Uprawa
Data publikacji 04.11.2017r.

Pierwsza potwierdzona w 1983 r.  w Polsce odporność na herbicydy dotyczyła przymiotna kanadyjskiego. Od tamtego czasu w różnych uprawach w Polsce potwierdzono odporność na herbicydy aż 25 chwastów. Problem odporności chwastów istnieje, ale nie jest tak duży, jak u naszych zachodnich sąsiadów.

Powodów do paniki nie ma, ale lepiej wiedzieć jak tworzy się odporny biotyp i na które substancje chemiczne chwasty uodparniają się najczęściej. W gronie chwastów zbóż, ale i rzepaku stwierdzane są lokalnie odporne biotypy chabra bławatka i maków polnych. Tworzeniu odporności sprzyja duży potencjał reprodukcyjny tych chwastów.

Odporność oznacza


brak wrażliwości niektórych osobników danego gatunku chwastu na taką dawkę preparatu, która stosowana w normalnych warunkach niszczy całą jego populację. Częste i długotrwałe stosowanie tych samych preparatów na określonym stanowisku może powodować ujemne skutki w postaci nadmiernych pozostałości substancji aktywnych w glebie, wodach i produktach roślinnych oraz kompensacji niektórych gatunków chwastów w zbiorowisku, a także nagromadzenia w siedlisku biotypów chwastów odpornych na herbicydy. Czynnikami wpływającymi na powstawanie odporności chwastów na herbicydy są między innymi: stosowanie herbicydów o jednym mechanizmie działania na tym samym polu przez kilka lat, niewłaściwy dobór środków do składu gatunkowego chwastów, nieodpowiednia faza rozwojowa chwastów w momencie aplikacji środka oraz niesprzyjające warunki pogodowe i środowiskowe dla prawidłowego działania preparatu.


Przy zwalczaniu przerośniętych chwastów, które mają rozwiniętą rozetę, mocny korzeń (jak chaber bławatek) i  dodatkowo na liściach grubą warstwę woskową – wskazane jest dodawanie do cieczy roboczej adiuwantów


Chwasty mogą wykazywać odporność na jeden herbicyd, wówczas jest to tzw. odporność prosta lub pojedyncza. Biotypy odporne wykazują często odporność mieszaną (tzw. krzyżową). Objawia się to tym, że biotyp jest odporny na co najmniej dwa herbicydy o tym samym mechanizmie działania, ale o różnej budowie chemicznej. Spotyka się także tzw. odporność wielokrotną, polegającą na braku wrażliwości określonego biotypu chwastu na co najmniej dwa herbicydy z różnych grup chemicznych i o różnym mechanizmie działania.

Chaber bławatek

jest chwastem jednorocznym jarym wschodzącym jesienią i wiosną. Zimuje w postaci rozety. Jest niebezpieczny zarówno w rzepaku ozimym, jak i jarym. Dobrze rozwija się na wszystkich typach gleb. Normalnie osiąga wysokość 20–80 cm, ale w warunkach konkurencji o światło w łanach zbóż i rzepaku może osiągać wysokość ponad 100 cm. Łodyga jest prosto wzniesiona, od połowy rozgałęziona, pokryta włoskami tworzącymi pajęczynowato wełnistą strukturę. Kwiatostan chabra ma postać koszyka, a owocem jest niełupka. Chwast rozmnaża się właśnie przez owoce. Jedna roślina wytwarza przeciętnie 700–1600 owoców, które leżąc w glebie zachowują zdolność kiełkowania przez okres 5–10 lat. Okres wschodów przypada głównie jesienią. Niełupki najlepiej kiełkują z głębokości 1 cm, natomiast nie kiełkują z głębokości większej niż 6 cm.


Odporność chabra bławatka została odnotowana tylko w Polsce. Po raz pierwszy stwierdzono to w 2010 r. w pszenicy ozimej na chlorosulfuron, imazapir, sulfometuron metylowy i tribenuron metylowy (wszystkie to inhibitory ALS z grupy B wg HRAC), a następnie w 2012 r. stwierdzono  odporność chabra bławatka w pszenicy ozimej na dikambę (syntetyczna auksyna z grupy O wg HRAC)


W zbożach walka z chabrem wydaje się łatwa, ale to właśnie w pszenicy ozimej stwierdzono odporność tego chwastu na inhibitory ALS .Wśród substancji aktywnych herbicydów zarejestrowanych natomiast w rzepaku chaber bławatek jest wrażliwy na: aminopyralid, chlopyralid i pikloram.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

Czytaj dalej

Partner serwisu