Jak pozbyć się stonki ziemniaczanej?

Uprawa Ziemniaki
Data publikacji 13.12.2017r.

Głównym szkodnikiem ziemniaka jest i będzie stonka ziemniaczana. Historia walki ze stonką ziemniaczaną trwa w Polsce kilkadziesiąt lat i szkodnik ten stale, poważnie zagraża. Zwalczanie stonki ziemniaczanej od początku pojawienia się tego gatunku opiera się głównie na środkach chemicznych i w dniu dzisiejszym nadal jest to podstawowa metoda ograniczania szkodnika.

Niestety, rosnąca presja szkodnika wymaga bardziej intensywnej ochrony, a to podnosi ryzyko odporności. Podobnie jak opisywany tydzień temu słodyszek rzepakowy również stonka jest w różnym stopniu (zależnie od rejonu Polski) odporna na substancje czynne, głównie z grupy pyretroidów. Stonce w nabywaniu odporności sprzyja ocieplanie klimatu (coraz częściej występuje drugie, letnie pokolenie szkodnika), możliwość 2–3-letniej diapauzy, a także koncentracja upraw i monokultura uprawy ziemniaków.

Przeżywają odporne


Jak tworzą się odporne superosobniki szkodników? Co jeszcze sprzyja tworzeniu odporności i jak temu zjawisku przeciwdziałać? Ponieważ insektycydy stosowane na plantacjach wielkoobszarowych trafiają na ogromne liczebnie populacje owadów, a to stwarza warunki dla działania tzw. doboru różnicującego. W wyniku tego część populacji przeżywa i są to osobniki o pewnych określonych wartościach cech, sterujących rozwojem i metabolizmem szkodników. Intensywna ochrona insektycydowa powtarzana podobnymi substancjami aktywnymi przez wiele lat powoduje, że z pokolenia na pokolenie przy życiu pozostaje coraz większa liczba szkodników o zwiększonej tolerancji lub odporności na konkretną toksynę lub grupę toksyn. Szybkość powstawania populacji odpornych uzależniona jest głównie od czynników genetycznych zwalczanego gatunku. Poza genetyką owadów, ich odporność mogą modyfikować i przyspieszać inne czynniki – duża powierzchnia chronionych upraw, liczba zabiegów insektycydowych, właściwości stosowanych substancji aktywnych.

Wieloletnie badania nad mechanizmami odporności stonki ziemniaczanej oraz nad toksykologią i mechanizmami działania substancji aktywnych stosowanych w środkach do jej zwalczania, pozwalają na aktualizowanie strategii skutecznego zwalczania szkodnika zapobiegających jednocześnie tworzeniu odporności. Strategie te opierają się na stałym monitoringu poziomu wrażliwości omawianych szkodników, badaniach nad działaniem substancji aktywnych insektycydów oraz mechanizmami ich detoksykacji.



  • Insektycydy mają dokładnie opisane optymalne dawki, warunki i terminy stosowania w celu zwalczania stonki ziemniacznej. Niestety, w praktyce zdarzają się błędy. Produkt, który dobrze zwalcza tylko konkretne stadium larwalne nie zwalczy chrząszczy. Podana owadom dorosłym dawka zwiększy tolerancję a potem uodporni szkodniki na konkretną toksynę

Diapauza sprzyja odporności

W świetle badań prowadzonych w IOR–PIB w Poznaniu można stwierdzić, że w dniu dzisiejszym grupą chemiczną, w której nadal istnieje największe ryzyko odporności lokalnych populacji stonki ziemniaczanej są pyretroidy. Głównym mechanizmem odpowiedzialnym za gorszą skuteczność zabiegów chemicznych przeprowadzanych przy użyciu pyretroidów jest enzymatyczny metabolizm oksydacyjny prowadzący do szybkiego rozkładu tych związków chemicznych w organizmach stonki ziemniaczanej. Co ważne, to że stonka może pozostawać w fazie uśpienia (diapauzie) przez okres 2–3 lat. To zdaniem naukowców z Instytutu Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu, którzy opracowali ulotkę pt. „Strategia przeciwdziałania odporności słodyszka rzepakowego i stonki ziemniaczanej na insektycydy” – ma duże znaczenie dla przeżywalności gatunku i przekazywania cech związanych z odpornością. Stonka ziemniaczana zimuje w stadium chrząszcza w ziemi lub w ściółce, na głębokości 10–20 cm. Wiosną chrząszcze migrują w poszukiwaniu roślin żywicielskich. Stonka ziemniaczana pojawia się później, gdy gleba na głębokości zimowania owada nagrzeje się do około 14°C, co ma miejsce w drugiej, a najczęściej w trzeciej dekadzie maja i na początku czerwca.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

Czytaj dalej

Partner serwisu