Nasza strona zapisuje niewielkie pliki tekstowe, nazywane ciasteczkami (ang. cookies) na Twoim urządzeniu w celu lepszego dostosowania treści oraz dla celów statystycznych. Możesz wyłączyć możliwość ich zapisu, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawień oznacza zgodę na przechowywanie cookies w Twoim urządzeniu. Więcej informacji o plikach cookies.

Zgadzam się

r e k l a m a

Partner serwisu

Siarka i magnez nie są pierwiastkami drugoplanowymi

Uprawa Nawożenie
Data publikacji 03.01.2019r.

Siarka i magnez są w żywieniu roślin niezwykle ważne i nie powinniśmy stawiać ich na drugim planie za azotem, fosforem i potasem. W większości gleb tych pierwiastków jest dla roślin za mało.

Siarki brakuje, bo jej emisja przemysłowa do atmosfery i powrót do gleby za sprawą tzw. kwaśnych opadów zostały zredukowane. Magnezu brakuje głównie z powodu niskiego pH większości gleb i niewielkiego dopływu z nawozami wapniowymi zawierającymi magnez.

r e k l a m a



Siarkę mocno docenia rzepak

Oczywiście jeden i drugi pierwiastek wprowadzamy z obornikiem i w wielu nawozach wieloskładnikowych. W dalszym ciągu dla wielu rolników stosowanie siarczanu magnezu w formie stałej wydaje się luksusem z uwagi na koszt. Większość rolników mając świadomość wysokich potrzeb pokarmowych roślin w stosunku do siarki i magnezu, interwencyjnie podaje je w formie dolistnej. Dla roślin to za mało. Bez uwzględnienia siarki i magnezu w planie nawożenia uzyskamy co najwyżej plony na średnim poziomie. Siarka w połączeniu z magnezem wyraźnie poprawia efektywność pozostałych makroelementów (zwłaszcza azotu) i wywiera duży wpływ na jakość uzyskiwanych plonów roślin.

Siarki w glebach brakuje, a wiele roślin potrzebuje naprawę dużych jej ilości. Największe zapotrzebowanie na siarkę wykazuje rzepak i inne rośliny kapustowate. W drugiej kolejności należy rozpatrywać pszenicę konsumpcyjną, a w trzeciej rośliny o względnie małym jednostkowym zapotrzebowaniu, lecz produkujące dużą biomasę, takie jak buraki cukrowe, czy też kukurydza oraz ziemniaki. Błędem jest pomijanie znaczenia siarki w nawożeniu upraw. Dobre zaopatrzenie roślin w ten pierwiastek przyczynia się do wzrostu ilości plonów, przy jednoczesnej poprawie ich jakości. Stosowanie siarki zwiększa odporność roślin na działanie szkodników i chorób. Dostarczenie roślinom odpowiedniej ilości tego makroskładnika ma także znaczenie ekologiczne, bo znacząco wzrasta efektywność azotu. Z powodu wysokiego zapotrzebowania na siarkę, mocną reakcją na niedobór tego pierwiastka reaguje rzepak. Niewystarczająca ilość siarki w uprawie rzepaku powoduje słabe zawiązywanie łuszczyn, spadek zawartości tłuszczu oraz wzrost podatności łuszczyn na choroby.

Wspiera efektywność azotu

Ważne jest jednak to, aby nawożenie siarką zastosować odpowiednio wcześnie, gdyż podanie jej dopiero w momencie wystąpienia objawów niedoboru nie jest już w stanie ograniczyć strat w plonach. Stosując interwencyjne dokarmianie dolistne siarczanem magnezu nie wiele wskóramy ponieważ jony siarki z tego nawozu i tak muszą spłynąć do gleby i będą pobrane przez korzeń. Siarka przez liście pobierana jest wolno i to w niedużych ilościach. W przypadku buraków cukrowych siarka i magnez zwiększają sprawność pobierania azotu azotanowego i dlatego te dwa składniki pozwalają zmniejszyć dawkę azotu, co w uprawie buraka cukrowego podniesie zawartość cukru i zmniejszy poziom substancji melasotwórczych. Potrzebne burakom brakujące ilości siarki i magnezu w formie siarczanu magnezu możemy dostarczyć dolistnie w okresie od 8 liścia do zwarcia rzędów, ale lepsze efekty daje nawożenie doglebowe.

Azot do siarki, jak 1:15

Zgodnie z zasadami zrównoważonego nawożenia, stosowanie nawozów siarkowych powinno być poprzedzone rozpoznaniem stanu odżywienia roślin tym składnikiem albo co najmniej wiedzą o jej zasobności w glebie po wykonanych analizach w Stacji Chemiczno-Rolniczej. Poziom nawożenia siarką zawsze trzeba ustalać w kontekście nawożenia magnezem oraz azotem. Efektywna gospodarka azotem kształtuje się przy odpowiednio wczesnej aplikacji tych nawozów oraz siarki i magnezu. Badania dowodzą, że niedobór 1 kg siarki może zablokować pobieranie od 9 do 15 kg azotu, a zatem, przy braku siarki w glebie wielkość dawki tego pierwiastka należy dopasować do dawki azotu w proporcji jak 1:15.



  • Rzepak na każdą tonę plonu nasion pobiera 20 kg siarki. Niedobór tego pierwiastka rośliny pokazują przebarwieniami liści. Konsekwencją niedoboru w późniejszych fazach rozwoju jest bardzo słabe zawiązywanie łuszczyn
Jednostkowe pobranie siarki przez rośliny uprawne jest różne i wynosi wg prof. Witolda Grzebisza: zboża kłosowe – 3,75 kg S/t (owies, jęczmień), do 4,5 kg S/t (pszenica, pszenżyto), kukurydza – 5,00 kg S/t, siano łąkowe – 3,00 kg S/t, rzepak – 20,0 kg S/t. Uwzględniając jednostkowe pobranie siarki przez rośliny i zawartość siarki w glebie można ustalić dawkę nawozową pod poszczególne rośliny. Na przykład, przy zawartości w glebie od średniej do bardzo niskiej wysokość dawki siarki wyniesie: pod zboża 25–35 kg S/ha, kukurydzę 40–60 kg S/ha, rzepak 50–75 kg S/ha, buraki cukrowe 40–60 kg S/ha, bobowate 75–85 kg S/ha, użytki zielone 60–70 kg S/ha.

Magnez w antagonizmie z potasem

Niedobory magnezu są często wynikiem nieuregulowanego odczynu pH gleby. Nasilają się na glebach kwaśnych i piaszczystych, ale też na glebach wapiennych i kwaśnych świeżo wapnowanych. Niedobory magnezu pogłębia też duża zasobność gleb w potas oraz nawożenie azotowe formą amonową i amidową. Objawy niedoboru magnezu w rzepaku, ale i u innych roślin, pojawiają się najpierw na najstarszych liściach w postaci chlorozy międzynaczyniowej (nerwy są silnie zielone, a jasnozielone są przestrzenie liści między nerwami). Przy zaawansowanych niedoborach magnezu pojawiają się nekrozy.

Najpopularniejszym sposobem zapobiegania niedoborom magnezu i siarki jest stosowanie dokarmiania roślin 5% roztworem siedmiowodnego siarczanu magnezu. Pamiętajmy jednak, że zapotrzebowanie roślin na te składniki jest na tyle duże, że aplikacją dolistną uratujemy sytuację na kilka dni. Dlatego w przypadku magnezu (również siarki) trzeba ją dostarczyć w nawozach podstawowych. Znając glebowe niedobory, zawartość magnezu możemy podnieść przy okazji regulowania odczynu pH przez stosowanie wapna dolomnitowego. Oczywiście szybką zdecydowaną poprawę i duże ilości potrzebnego magnezu dostarczymy do gleby stosując łatwo rozpuszczalne siarczany magnezu doglebowo.



  • To początek niedoboru magnezu manifestowany przez buraki cukrowe. Przy zaawansowanym niedoborze następuje żółknięcie bądź chloroza pomiędzy nerwami, a w skrajnych przypadkach nekroza obejmująca  już całą powierzchnię blaszki liściowej
Magnez jest szczególnie ważnym pierwiastkiem dla buraków, rzepaku, ziemniaków i zbóż. Spośród zbóż najwięcej tego składnika pobiera owies. Badania naukowe potwierdzają, że nawożenie magnezem zwiększa pobieranie azotu, a także korzystnie oddziałuje na transport i gromadzenie fosforu w nasionach. Poza tym, pierwiastek ten bierze udział w gospodarce fosforanowej roślin i zapewnia równomierne dojrzewanie zbóż. Rośliny pobierają magnez począwszy od kiełkowania, aż do końca wegetacji. Prawidłowe pobieranie tego pierwiastka przez rośliny zależy od zasobności gleby w przyswajalne formy magnezu, ale również od zawartości w niej wapnia i potasu.

Podstawa chlorofilu i fotosyntezy

Wyraźne niedobory magnezu będącego podstawowym składnikiem chlorofilu i pierwiastkiem kluczowym dla fotosyntezy ujawniają się przy dużym jego deficycie i najczęściej w okresie dużych opadów, które wypłukują go do głębszych warstw gleby oraz na glebach lekkich, z małym kompleksem sorpcyjnym. Gleby takie najczęściej charakteryzują się też kwaśnym odczynem i małą żyznością. Niedoborowe objawy najpierw pojawiają się na liściach starszych, a dopiero później występują w liściach młodych. Na roślinach jednoliściennych dotkniętych deficytem magnezu zaobserwować można wówczas charakterystyczne marmurkowate plamy na liściach, zwłaszcza w obrębie unerwienia. Objawy te określane są jako tzw. pasiastość liści. U zbóż przy znacznym braku magnezu liście stają się bardziej chlorotyczne i prążkowane, bo brunatne nekrozy rozpoczynają się od wierzchołków liści.

U roślin dwuliściennych występują plamy na liściach, które przybierają barwę pomarańczową i z tego względu objawy są określane mianem tygrysowatości liści. W zaawansowanym stadium niedoboru u buraka cukrowego następuje żółknięcie bądź chloroza pomiędzy nerwami, a w skrajnych przypadkach nekroza obejmująca już całą powierzchnię blaszki liściowej. U ziemniaków dotkniętych niedoborem magnezu pojawiają się czarne plamy na liściach, następnie następuje ograniczenie procesu zawiązywania bulw pod krzakiem. W przypadku rzepaku pojawiają się żółte lub czerwono-purpurowe przebarwienia starszych liści, przy czym łodygi pozostają nadal zielone. Spośród roślin uprawnych roślinami wskaźnikowymi, wykazującymi szybkie objawy już przy niewielkim wyczerpaniu magnezu z gleb są zboża.

Praktycznym miernikiem oceny zasobności gleby w przyswajalny magnez tak jak w przypadku siarki jest analiza chemiczna próbek gleby. Wizualna obserwacja niedoborów na podstawie wyglądu liści jest pomocna, lecz pozwala stwierdzić stan silnego już niedoboru magnezu, a w takiej sytuacji roślinom nie wiele już pomożemy.

Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a