Dzwonek Letnia promocja - Czytaj za 1 zł Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Ze spółdzielnią na dobre i na złe czasy

Ze spółdzielnią na dobre i na złe czasy
Data publikacji 03.03.2020r.

Niewielka mleczarnia w Głuchowie (pow. skierniewicki) wytwarza tradycyjnymi metodami bardzo smaczne twarogi, masło, śmietany, maślankę, kefiry, a także mleko spożywcze. To właśnie ona 21 lutego gościła ministra rolnictwa Jana Krzysztofa Ardanowskiego.

Pozostało 0% artykułu.
Więcej przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Masz już prenumeratę lub dostęp?

Możesz już teraz kupić dostęp do wszystkich treści lub do wybranego artykułu

Kup dostęp Kup ten artykuł za 3,69 zł Kup ten artykuł za 0 złpo wyrażeniu zgód

r e k l a m a

– Zależało mi, aby to spotkanie odbyło się właśnie w takiej spółdzielni mleczarskiej, jaką jest OSM Głuchów. Jeszcze do niedawna w Unii Europejskiej, a może bardziej w Polsce, uważano, że tylko duzi mają szansę na rację bytu. Dziś UE zmienia oblicze. Już nie mówi się, że duże firmy i duże gospodarstwa są najlepszą formą działania. Teraz to mniejsze gospodarstwa mają mieć większe dopłaty. Koncentracja produkcji wcale nie jest najważniejsza. Odchodzi się od maksymalizacji plonów, wyciskania ze zwierząt więcej niż biologia na to wskazuje, na rzecz jakości i zrównoważonego rolnictwa. Oczywiście każdy zakład, każde gospodarstwo, musi być nowoczesne, prowadzone z głową, wykorzystuje jednocześnie dostępne możliwości wsparcia, tak jak rolnictwo precyzyjne, jak postęp biologiczny czy innowacyjność. Jednak nikt już w Europie nie powie, że trzeba wszystko powiększać zmniejszając liczbę gospodarstw lub eliminując gospodarstwa mniejsze – zaznaczył na wstępie konferencji prasowej minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski. Oprócz konferencji w Głuchowie w dniu 21 lutego odbyło się także spotkanie ministra z radą nadzorczą, której przewodzi Paweł Szymczak i zarządem OSM Głuchów, którym kieruje prezes Teresa Jędraszek. Na tym zamkniętym spotkaniu obecny był także prezes KZSM Waldemar Broś oraz lustrator Tadeusz Maliborski. Ważnym punktem programu było zwiedzanie zakładu.

– OSM Głuchów rozwija się na miarę swoich możliwości, tu każda powierzchnia jest wykorzystana, to świadczy o gospodarności oraz dobrej współpracy zarządu z radą nadzorczą. Gratuluję i dziękuję za ten rozsądny rozwój i wysoką jakość produktów, które nie raz miałem okazję nagradzać – stwierdził minister Ardanowski.

O głuchowskiej spółdzielni powiedziała też kilka słów jej prezes Teresa Jędraszek. – Mamy 150 dostawców, 12 członków rady i 60 pracowników. Zaczynaliśmy w bardzo ciężkich warunkach, ale wspólnym działanień oraz wyrzeczeniami wybudowaliśmy nowy zakład w roku 2004. Aby przeprowadzić wszystkie niezbędne inwestycje, nie mogliśmy płacić wysokiej ceny za mleko, ale rolnicy to rozumieli, że trzeba ten zakład pobudować, inaczej nie dało się funkcjonować. Stawiamy też na inwestycje pomagające minimalizować koszty takie jak fotowoltaika, nowe piece gazowe czy nowe oszczędniejsze chłodzenie. Mamy też własną oczyszczalnię ścieków i swoje ujęcie wody. Na posiedzeniach rady na bieżąco każdego miesiąca pokazujemy wyniki finansowe. Omawiamy każdy dział kosztów. Widzę jak radni wszystko notują, a po posiedzeniu idą do księgowej i jeszcze się dopytują. Nikt niczego przed radnymi nie ukrywa, aby ta współpraca była jak najlepsza. Szukamy nowych form zbytu poza handlem tradycyjnym, ale nie podpisujemy umów z sieciami handlowymi, bo to by nas zniszczyło. Wychodzimy z założenia, że produkt jest bardzo dobrej jakości i jak chcesz to zamawiaj i zamawiają. W ten sposób współpracujemy z okolicznymi marketami Intermarche – powiedziała prezes Teresa Jędraszek.

Wspólne radzenie sobie w biedzie
Minister stwierdził, że spółdzielnie to wspólne dobro wszystkich członków.

– Spółdzielnie mleczarskie jako pierwsze powstawały w Europie, ponieważ mleko było opłacalną produkcją. Ale też szybko się psuje i trzeba je niezwłocznie przerobić na artykuły mleczarskie. Spółdzielnie mleczarskie były naturalną odpowiedzią rolników na to, aby poradzić sobie na rynku. Spółdzielnie na polskich ziemiach takie jak wasza powstawały już pod zaborami, potem były różne czasy, wzloty i upadki. Jednak polska spółdzielczość mleczarska przetrwała, ponieważ rolnicy chcieli ze sobą współpracować. Dzięki tej współpracy mają rację bytu zarówno mniejsze gospodarstwa, jak i mniejsze zakłady przetwórcze tak jak ten w Głuchowie. Oczywiście na rynku panują krwiożercze kapitalistyczne zasady również w stosunkach pomiędzy spółdzielniami. Mocniejszy chce pożreć tego mniejszego, bo dla niego nie spółdzielczość się liczy, a tylko surowiec. Staszic mówił, że spółdzielnia to wspólne radzenie sobie w biedzie. Spółdzielnia to własność członków – nie prezesa, nie zarządu, nie pracowników. To nie firma państwowa, a prywatna własność członków – podkreślił minister Ardanowski.

Nie pchaj się do rady
Minister dobitnie powiedział, że w radzie nadzorczej, która jest najważniejszą niż władzą spółdzielni zaraz po walnym zgromadzeniu, nie mogą zasiadać ludzie przypadkowi, niemający odpowiedniej wiedzy i nieumiejący czytać dokumentów finansowych i księgowych, bo jak mają wtedy skontrolować pracę zarządu.

– Rada nadzorcza na czele z przewodniczącym rady musi mieć wiedzę nie mniejszą jak zarząd, który spółdzielnią kieruje. To nie mogą być ludzie, którzy tylko dla prywatnych korzyści idą do rady nadzorczej. Niestety, w wielu spółdzielniach tak jest i wtedy mamy do czynienia z atrapą spółdzielczości. Jak łatwo jest przekupić członków rady nadzorczej lepszą ceną mleka, lepszymi parametrami, wyjazdami zagranicznymi, dietą, zatrudnianiem członków rodziny. Wtedy zapominają komu mają służyć. A powinni reprezentować tylko interes ogółu członków a nie własny, prywatny. Przyczyną upadku wielu spółdzielni, w tym choćby SM ROTR Rypin, z mojego terenu było to, że rolnicy wybrani do rady nadzorczej pilnowali swoich prywatnych interesów, a nie interesów spółdzielni. Wierzyli we wszystko co prezes mówił i nie kontrolowali jego pracy, ponieważ często nie mieli elementarnej wiedzy, aby to uczynić. Jak się nie znasz, to się nie pchaj do rady – wymownie sugerował minister Ardanowski, kontynuując, że bycie radnym jest bardzo odpowiedzialną funkcją, gdyż odpowiadamy wtedy za interesy i majątek wszystkich członków.

Lojalność podstawą spółdzielczości
Minister mocno skrytykował przechodzenie dostawców z jednej spółdzielni do drugiej w imię uzyskania kilkunastu groszy więcej za litr mleka.

– W ROTR Rypin prezes Trojakowski oferował dostawcom innych spółdzielni 20–30 groszy więcej za litr mleka. Ci się cieszyli, także mój bliski kolega zostawił swoją spółdzielnię, przeszedł do ROTR Rypin i na koniec stracił 330 tys. zł, kiedy ROTR upadł. Dlatego w spółdzielni trzeba być na dobre i na złe, bo to jest nasza spółdzielnia. Nie można kupczyć swoim członkostwem latając od spółdzielni do spółdzielni. Obrzydliwe jest przejmowanie członków innych spółdzielni, a na naszych oczach się to toczy. Nie ma lojalności rolników. To już nie jest spółdzielczość. Tacy dostawcy niech lepiej pójdą do prywatnego przetwórcy. Wszak część prywatnych firm mleczarskich radzi sobie dobrze – powiedział minister Ardanowski, dodając, że wojna, która trwa pomiędzy spółdzielniami o dostawców mleka szczególnie tych największych powoduje, że spółdzielnie szkodzą nie tylko sobie nawzajem, ale całemu wizerunkowi spółdzielczości.

Prezes jest waszym pracownikiem
– Ważne jest również to, aby spółdzielniami kierowali mądrzy prezesi, uważam, że macie mądrą panią prezes. To mają być managerowie wynajęci przez spółdzielnie do prowadzenia biznesu i muszą się na tym znać. Muszą znać rynek i radzić sobie na coraz trudniejszym rynku, bo kto jeszcze kilkanaście lat temu pomyślał, że tak rozrosną się sieci handlowe, dziś dyktujące warunki – powiedział minister, jednocześnie podkreślając, że członkowie zarządu na czele z prezesami powinni być dobrze opłacani, oczywiście proporcjonalnie do swoich umiejętności prowadzenia firmy.

– Jak firma dobrze prosperuje, to prezes musi być dobrze opłacany, a jeśli nie, to go ostrzegamy, a nawet jeśli jest taka potrzeba, zwalniamy. To muszą być płace adekwatne do stawek menedżerskich na rynku, a nie rażąco wysokie. Dochodzą do mnie informacje, że w kontraktach z prezesami dodatkowo zapisane są skandalicznie wysokie odszkodowania za odejście prezesa, opiewające na kilka milionów zł. Nie może być tak, że spółdzielnia się nie rozwija a prezesowi wypłaca się dwumilionową odprawę To akceptują rady nadzorcze, a przynajmniej ich przewodniczący, którzy podpisują umowę z prezesem. Jednak często zwykli radni nie interesują się i nie wiedzą ile zarabia zarząd. Z kolei niektórym prezesom spółdzielni mleczarskich coś się pomyliło i traktują spółdzielnię jak swoją własność… Niedawno z jednej ze spółdzielni mleczarskich wyrzucono przewodniczącego rady nadzorczej bo interesował się spółdzielnią. To skandal! Zaczął się dopytywać prezesa ile prezes zarabia, jakie są zasady ewentualnego odejścia, ale również zaczął się dopytywać o strukturę kosztów spółdzielni, ile zarabiają pracownicy, jakie są koszty transportu przez wynajętą firmę, a może inna by taniej woziła. To są rzeczy, o których cała rada nadzorcza powinna wiedzieć. W przeciwnym razie jest to atrapa spółdzielczości – powiedział ostrym i zdecydowanym tonem minister Ardanowski, dodając, że zdarzają sią przypadki szykanowania członków spółdzielni nieustannymi kontrolami i przyznawaniem gorszych parametrów mleka, tych którzy dopytują się o sytuację w swojej firmie. Jednocześnie zaznaczył, że wiele spółdzielni działa bardzo dobrze i w nich takie sytuacje się nie zdarzają.

Minister wierzy w Brosia
– Szczególną rolę w naprawieniu sytuacji, wyedukowaniu i, jeśli trzeba, napiętnowaniu, ma Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich. Wierzę w rozsądek prezesa Brosia, a znamy się wiele lat. Liczę, że wspólnymi siłami spróbujemy ratować autentyczną spółdzielczość mleczarską. Niektórym nie będzie się to podobało. Krajowa Rada Spółdzielcza upomina mnie jak śmiem mówić o patologii w spółdzielczości mleczarskiej. Trzeba się też zastanowić co do struktury i reprezentatywności samej Krajowej Rady Spółdzielczej – oznajmił minister. Potem zwrócił uwagę, że nie może też w spółdzielniach dochodzić do konfliktów na linii dostawcy i pracownicy, ponieważ wszyscy jadą na jednym wózku. Spółdzielnia nie może istnieć ani bez dostawców, ani bez pracowników. – Szanujmy naszych pracowników, płaćmy im dobrze, rozumiejmy też ich potrzeby socjalne. Pomagajmy w ramach spółdzielni także dostawcom mleka, którzy są w trudnej sytuacji, bo w gospodarstwach jest różnie. W trudnych sytuacjach spółdzielnia może pomóc przetrwać, zaliczkować wypłatę, udzielić pożyczki – kontynuował minister. Te rozwiązania pomocowe są stosowane na co dzień w OSM Głuchów, jak i w wielu innych spółdzielniach.

Ardanowski popiera Niemców
Minister zaznaczył, że dobrze prowadzona spółdzielczość to najlepsza forma działalności w czasach brudnego kapitalizmu. Jednocześnie podkreślił jak ważny jest patriotyzm konsumencki.

– Kupujmy to co jest dobre i wysokiej jakości oraz zostało wyprodukowane w Polsce, w konkretnym regionie, w konkretnej firmie np. tu w Głuchowie. Kupujmy świadomie, bo dzięki temu region lepiej się rozwija, dzięki temu 150 rolników ma gdzie dostarczać mleko, a 60 pracowników ma pracę. Wreszcie dzięki temu odżywiamy się zdrowo, bo kupujemy produkty o krótszym terminie przydatności niż te importowane. Dobrze, że wasze głuchowskie produkty, jak i wiele innych oznaczane są znakiem „Produkt Polski”, bo tylko głupi tego nie rozumie. Kiedy mówiłem 2 lata temu o potrzebie znakowania produktów flagami pochodzenia wiele osób się śmiało i wytykało mi, że jestem narodowcem. Dwa miesiące temu to Niemcy zaproponowali właśnie takie rozwiązania w Brukseli i w pełni ich popieram. Ci co mają produkty dobrej jakości będą za takim znakowaniem, inni pewnie już nie – powiedział minister Ardanowski.

W tym miejscu minister Ardanowski poinformował, że podjął konkretne działania, aby uznany program promocji Poznaj Dobrą Żywność wrócił do swojej pierwotnej nazwy: Polska Dobra Żywność. Dla naszej redakcji jest to bardzo cenna inicjatywa. Wszak twórcą programu Polska Dobra Żywność był śp. Redaktor Wiesław Nogal wraz ze znanym politykiem Markiem Zagórskim, który to obecnie kieruje Resortem Cyfryzacji:

Na pytanie redaktora naczelnego TPR Krzysztofa Wróblewskiego: Czy prawo spółdzielcze jest doskonałe, czy może należałoby je zmienić? Minister odpowiedział, że nic tu nie trzeba zmieniać, bo to prawo jest jak najbardziej demokratyczne i stwarza dobre możliwości członkom decydowania o losach swojej spółdzielni. Minister podkreślił, że nikt z zewnątrz nie może ingerować w spółdzielnię, żadna władza i żaden minister.

Ubojnie w gospodarstwach
Jako szansę dla mniejszych gospodarstw minister Ardanowski podał przykład bezpośredniej sprzedaży artykułów rolnych. Dodał też, że od kilku dni istnieje możliwość uruchamiania w gospodarstwach małych ubojni. Zatem hodowca będzie mógł ubić swoje zwierzęta i sprzedać mięso czy też wędliny. Jest to potrzebne rozwiązanie, jakie funkcjonowało już wcześniej w innych krajach UE np. Austrii.

Minister przekonywał, że przewaga rolników z Europy Zachodniej w obecnej chwili nie bierze się już z większych dopłat ani z tego, że mają lepszy sprzęt.

– W Niemczech dopłaty są większe niż w Polsce ok. 200 zł na hektar, czyli to nie jest już tak duża różnica. Pomimo to cały czas zabiegamy z premierem o wyrównanie tych dopłat, gdyż nie godzimy się na utrzymywanie różnicy pomiędzy krajami w kwestii unijnego wsparcia. Już w poniedziałek spotykam się w tej sprawie z ministrami rolnictwa kilku krajów i wyrazimy swój sprzeciw. Jednak przewaga rolników na Zachodzie wynika głównie z lepszego stopnia zorganizowania. Tam żaden rolnik nie działa w pojedynkę, jest w wielu grupach i spółdzielniach, tak jak potrzeby gospodarstwa na to wskazują. Przede wszystkim jest to wspólne użytkowanie wydajnych i nowoczesnych maszyn, które są piekielnie drogie, a będą jeszcze droższe. Zatem nie ma sensu kupować każdej maszyny do gospodarstwa i martwić się o spłatę kredytu. Jeżeli zakupione maszyny nie są w odpowiednim stopniu wykorzystane, a tylko miały zaimponować sąsiadowi, to potem jest płacz i zgrzytanie zębów. W Niemczech czy Francji często rolnik na własność ma jeden ciągnik i podstawowe urządzenia uprawowe. Resztę sprzętu użytkuje wspólnie, ponieważ liczy i kalkuluje – powiedział minister.

Krowy atakowane za metan
Minister ostrzegał przed zbliżającymi się zagrożeniami, jak trend, by walczyć z hodowlą bydła w imię rzekomej ochrony środowiska i zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

– Kwestionuje się prawo do hodowli zwierząt zwłaszcza przeżuwających, takich jak bydło, ponieważ produkowany metan ma być przyczyną zmian klimatycznych. To zarzuty śmieszne i bałamutne, ale nakręcanie opinii publicznej zaczyna postępować. Europosłowie lewicowi, którzy tak mówią, nie dodają, że jeden ich przelot samolotem do Brukseli bardziej szkodzi środowisku niż kilkadziesiąt tysięcy krów – powiedział minister, dodając, że mleko i jego przetwory są niezbędne i szczególnie wartościowe w diecie człowieka. Od redakcji dodamy, że ostatnio krowy są oskarżane nie tylko o emisję metanu, ale też CO2, co również nie ma podstaw, gdyż kukurydza uprawiana na kiszonkę dla krów pochłania prawie 3 razy więcej CO2 z atmosfery, niż krowy emitują tego gazu.

Andrzej Rutkowski

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody