Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Czy można zmusić współmałżonka do przekazania gospodarstwa synom?

Kategoria: Pieniądze i Prawo
Czy można zmusić współmałżonka do przekazania gospodarstwa synom?
Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 07.10.2019r.

Mąż pobiera emeryturę z ZUS. Mamy też wspólne gospodarstwo, które w rzeczywistości prowadzą synowie. Ze względu na gospodarstwo dostaję tylko część składkową emerytury rolniczej. Mąż nie chce się zgodzić na przekazanie ziemi synom, nie chce nawet rozmawiać na ten temat. Czy jest jakiś sposób, żebym mogła dostać pełną emeryturę?

Jeśli mąż nie da się przekonać do przekazania gospodarstwa synom w sposób trwały czy też wydzierżawienia go, jedynym wyjściem będzie zwrócenie się do sądu o zezwolenie na dokonanie tego przez Panią. 

r e k l a m a

Małżonkowie wspólnie zarządzają majątkiem – w tym gospodarstwem

W myśl art. 36 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

r e k l a m a

Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, z tym że istnieją czynności, których ani mąż, ani żona nie mogą dokonać bez zgody współmałżonka. Według art. 37 § 1 k.r.o. są to: 

  • czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzące do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;
  • czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;
  • czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;
  • darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Jednak umowa zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego będzie ważna, gdy potwierdzi ją drugi małżonek. 

Sąd może pomóc dla dobra rodziny   

Wyjściem z sytuacji, gdy mąż lub żona odmawiają wyrażenia zgody, jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o zezwolenie jednemu z małżonków na dokonanie jednej z ww. czynności (np. na przekazanie gospodarstwa synom lub jego wydzierżawienie).

Stosownie do art. 39 k.r.o., sąd udzieli takiego zezwolenia, jeżeli dobro rodziny wymaga dokonania tej czynności. Wymóg ten oznacza, że zaniechanie czynności byłoby niekorzystne z punktu widzenia dobra rodziny. Ocena zasadności dokonania czynności pod kątem dobra rodziny powinna uwzględniać cel czynności, która ma zostać dokonana. Konieczne jest również ustalenie, czy nie istnieją inne, korzystniejsze rozwiązania prowadzące do tego samego celu.

Możliwość wystąpienia o wydanie zezwolenia, w sytuacji gdy chodzi o przekazanie gospodarstwa rolnego, potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z 29 września 1987 r. (sygn. akt: III CZP 54/87), zgodnie z którą w razie odmowy przez jedno z małżonków zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w trybie przewidzianym ustawą z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, drugie z małżonków może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie takiej czynności na podstawie art. 39 k.r.o. Uchwała ta pozostaje aktualna również w odniesieniu do obecnie obowiązującej ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. 

Udzielenie zezwolenia może nastąpić dopiero po umożliwieniu złożenia wyjaśnień małżonkowi wnioskodawcy, chyba że jego wysłuchanie nie jest możliwe lub celowe. Wniosek należy wnieść do sądu rejonowego (wydziału rodzinnego i nieletnich) właściwego dla miejsca zamieszkania wnios-kodawcy. Od wniosku pobiera się opłatę stałą w wysokości 40 zł. 


Na pytania prenumeratorów Tygodnika Poradnika Rolniczego odpowiada Alicja Moroz, prawnik redakcyjny. 
fot. Pixabay

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a