Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Czy służebność mieszkania równa się dożywotniej opiece?

Alicja Moroz
Kategoria: Pieniądze i Prawo
Czy służebność mieszkania równa się dożywotniej opiece?
Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 26.08.2022r.

Rodzice przekazali mi gospodarstwo umową darowizny. Mają w niej ustanowioną dożywotnią służebność mieszkania. Czy z tego wynika, że muszę zapewnić im dożywotnią opiekę? Tego ode mnie żądają. Twierdzą też, że za nic nie muszą płacić, tj. ani za prąd, ani za opał czy wodę. Czy to prawda?

Czy ciąży na mnie prawny obowiązek zapewnienia opieki rodzicom?

Prawny obowiązek zapewnienia rodzicom opieki na Panu nie ciąży. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. W umowie darowizny dochodzi do przysporzenia na rzecz innej osoby bez żadnego ekwiwalentu.

Zwykle w umowie darowizny nieruchomości jest w niej ustanawiana przez obdarowanego służebność mieszkania na rzecz darczyńcy (darczyńców). Jest to jeden z rodzajów służebności osobistej przewidzianej w art. 296 k.c. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

r e k l a m a

Jakie uprawnienia z tytułu służebności mieszkania mają osoby uprawnione?

Uprawniony z tytułu służebności mieszkania ma prawo zamieszkiwać określone w umowie pomieszczenia (np. konkretny pokój w mieszkaniu lub parter domu). Może również korzystać ze sprzętów i pomieszczeń wspólnych dla mieszkańców całego budynku, np. piwnicy lub strychu. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne. Oznacza to m.in., że korzystający ze służebności mieszkania ma obowiązek ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości, na której znajduje się lokal (też kosztów związanych z utrzymaniem budynku), w odpowiedniej części. Jest on też zobowiązany do dokonywania napraw i nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.

Czym jest umowa dożywocia?

Czym innym jest natomiast umowa dożywocia przewidziana w art.  908 k.c. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Jeśli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Podsumowując, należy stwierdzić, że umowa darowizny, w której ustanowiono służebność mieszkania, nie nakłada na Pana prawnego obowiązku zapewnienia opieki rodzicom. Jest to jednak obowiązek moralny dzieci wobec starszych rodziców, którzy mogą pomocy i opieki potrzebować. Uchylanie się od niej może być uznane za rażącą niewdzięczność obdarowanego stanowiącą podstawę do odwołania darowizny.

Alicja Moroz
fot. M. Konicz

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a