Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Jak skutecznie chronić krowy przed mykotoksynami z kiszonki?

Jak skutecznie chronić krowy przed mykotoksynami z kiszonki?
Polskie mleko Żywienie krów
Data publikacji 02.11.2022r.

Gdy dostaną się do organizmu krów, powodują spadek pobrania paszy i wykorzystania składników pokarmowych, zmianę fermentacji żwaczowej, obniżenie odporności immunologicznej, pogorszenie rozrodu oraz podrażnienie tkanek wewnętrznych.

Skąd biorą się mykotoksyny w kiszonkach?

Mykotoksyny produkowane są głównie przez grzyby magazynowe, w czasie przechowywania pasz. Ich powstawanie zależy m.in. od temperatury, cech genetycznych roślin, od zawartości wody aktywnej oraz od uszkodzenia lub niedorozwoju roślin.

Do pasz szczególnie narażonych na skażenie pleśniami należą:

  • kiszonki,
  • śruty zbożowe,
  • ziarno kukurydzy
  • poekstrakcyjna śruta sojowa.

r e k l a m a

Jak można potwierdzić zatrucie krów mykotoksynami?

Obecność mykotoksyn najłatwiej jest wykryć we krwi zwierząt żywionych skażonymi paszami. Najwięcej ich stwierdza się już na 3 dzień od rozpoczęcia podawania takich pasz. Obecność mykotoksyn można wykryć nawet po 3 tygodniach od zakończenia skarmiania, jednak jest ich nie więcej niż 10% maksymalnej wartości początkowej, gdyż nie kumulują się w organizmie.

Aflatoksyny szczególnie niebezpieczne dla krów

Do najgroźniejszych dla przeżuwaczy mykotoksyn zalicza się aflatoksyny, które wytwarzane są przez pleśnie z rodzaju Aspergillus. Spożycie paszy skażonej aflatoksynami nie tylko wpływa niekorzystnie na organizm zwierzęcia, ale już po 24 godzinach mykotoksyny te dostają się do mleka. Zależy to jednak od dawki spożytych aflatoksyn, wieku oraz gatunku zwierząt. Działanie aflatoksyn może przejawiać się – obok spadku apetytu i przyrostu masy ciała – także utratą sierści, ostrym mastitis oraz zaburzeniami w pracy żwacza (na skutek obniżenia trawienia celulozy, spadku tworzenia się kwasów tłuszczowych, utrudnienia procesu rozkładu białek).

r e k l a m a

Jakie są objawy zatrucia aflatoksynami?

Reakcje organizmu zwierzęcego na zatrucie aflatoksynami mogą być zróżnicowane. Chroniczne zatrucie może objawiać się:

  • spadkiem apetytu,
  • zahamowaniem wzrostu młodych osobników,
  • przekrwieniem wątroby,
  • mogą także wystąpić uszkodzenia nerek, płuc i śledziony.

Zearalenon - mykotoksyna obniżająca płodność krów

Kolejną – najważniejszą z powodu wywoływanych szkód i związanych z tym kosztów mykotoksyną – jest zearalenon. Wytwarzany jest przez kilka gatunków Fusarium i znajdowany jest głównie w kiszonkach, pszenicy, jęczmieniu, owsie, sorgo i kukurydzy. Zearalenon stymuluje receptory estrogenowe oraz obniża poziom hormonu luteinizującego i progesteronu. Mykotoskyna ta może więc znacznie obniżać płodność poprzez zmniejszenie skuteczności zapłodnień. Jej obecność w organizmie wpływa także na powstawanie cyst na jajnikach, występowanie upławów z pochwy, wydłużenie okresu do rui, nieinfekcyjne poronienia oraz powiększenie sutków u jałówek.

Do pleśni rozwijających się już w czasie przechowywania kiszonki należy zaliczyć Penicillium roqueforti. Zakażenie tym grzybem można łatwo zidentyfikować po obecności białych do zielonobłękitnych przebarwień w zakiszanym materiale. Wytwarzane przez niego mykotoksyny również wpływają negatywnie na rozród bydła. Grzyb ten potrafi rozwijać się w środowisku o niskim stężeniu tlenu, dlatego pojawia się, gdy tylko dojdzie do jakichkolwiek nieprawidłowości przy kiszeniu.

Jak pozbyć się mykotoksyn z paszy?

Środkami wychwytującymi mykotoksyny są substancje o właściwościach sorpcyjnych, czyli detoksykanty. Działają one przede wszystkim w przewodzie pokarmowym zwierząt, odrywając cząsteczki mykotoksyn od cząsteczek paszy i przemieszczając się przez cały układ pokarmowy zostają wydalone wraz z kałem.

Dużą skutecznością cechują się też produkty na bazie metabolitów drożdży Saccharomices Cerevisiae. Badania naukowe dowiodły, że wyizolowane fragmenty ścian komórkowych tych drożdży wykazują silne działanie wiążące dla mykotoksyn o dużych rozmiarach, takich jak np. zearalenon. Czas ich usuwania z organizmu jest 7–8 razy krótszy w porównaniu do glinokrzemianów.

Beata Dąbrowska
Zdjęcia: Beata Dąbrowska

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 44/2022 na str. 45. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

Widziałeś już nasze video "O czym piszemy w najnowszym 6. numerze magazynu Elita Dobry Hodowca?"?

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a