Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Rolnik z Podlasia ma krowy krzyżówki hf-a z rasą brown swiss. Jakie mają cechy?

Andrzej Rutkowski
Kategoria: Polskie mleko
Rolnik z Podlasia ma krowy krzyżówki hf-a z rasą brown swiss. Jakie mają cechy?
Polskie mleko Rasy krów
Data publikacji 25.02.2022r.

Ponad 2 lata temu Bogusław Dąbrowski, przy wsparciu z PROW, zmodernizował swoją 20-letnią oborę wolnostanowiskową, a ponadto dobudował zupełnie nową część. Pomiędzy budynkami powstał łącznik, w którym zamontowano halę udojową GEA typu rybia ość 2x7 stanowisk.

Rybia ość zamiast hali bok w bok

Bardziej skłaniałem się ku hali bok w bok, gdyż byłaby trochę wygodniejsza, zapewniając szybsze wejście i wyjście krów, jednak ograniczyła nas wielkość działki i wybraliśmy bardziej kompaktową rybią ość, która sprawuje się bardzo dobrze. Uważam, że ten typ hali udojowej jest odpowiedni dla gospodarstw, w których doi się do 150 krów – stwierdził Bogusław Dąbrowski.

Modernizacja starej obory polegała na montażu świetlika kalenicowego, wybiciu większych bocznych otworów wentylacyjnych, zerwaniu starej posadzki i nowym rozplanowaniu legowisk. Właściwie ze starego obiektu zostały ściany i dach.

Po rozbudowie i modernizacji obie obory spełniają warunki uzyskania dopłat do dobrostanu przy obsadzie nie większej niż 126 krów. W tym celu już na etapie planowania rolnik zdecydował się na legowiska o 20% większe w stosunku do standardowych wymogów oraz zapewnił odpowiednio dużą powierzchnię spacerową.

r e k l a m a

Racica musi być sucha

Hodowca nie chciał w swojej oborze posadzki rusztowej, zatem wybrał tradycyjną, ale ponacinaną na głębokość 1 cm, tak aby zminimalizować poślizgnięcia krów.

Systemy bezściłkowe oparte na matach i rusztach nie są dobre dla krów, a zwłaszcza ich racic i nóg. Dlatego zdecydowałem się na zgarniacze łańcuchowe GEA w połączeniu z materacami słomiano-wapiennymi. Stara obora przed modernizacją też nie miała rusztów, ale tam obornik z korytarzy spacerowych był usuwany tylko 2 razy dziennie, za pomocą ciągnika z ładowaczem. To zbyt rzadko, gdyż racice przez stosunkowo długi czas były zanurzone w mokrych odchodach. Teraz zgarniacze załączają się automatycznie co 2 godziny, dzięki czemu posadzka jest czysta a racice suche. Po dwóch latach zaobserwowaliśmy znaczną poprawę zdrowotności racic – podkreślił Bogusław Dąbrowski.

  • Hala udojowa GEA typu rybia ość 2x7 stanowisk

Krzyżówka dwurasowa brown swiss x hf

  • Krzyżówka dwurasowa brown swiss x hf


Korekcja racic wykonywana jest na bieżąco u wytypowanych krów, w tym celu co tydzień do gospodarstwa przyjeżdża specjalista z tego zakresu.

Dzięki osuszeniu racic i często zmienianym opatrunkom pozbyliśmy się zanokcicy. Są jeszcze sztuki, które mają problemy z racicami, ale to krowy starsze, które wcześniej chodziły po nieryflowanej posadzce, co wytworzyło pewien patologiczny stan. Po prostu, aby chronić się przed poślizgnięciami bardziej obciążały wewnętrzną część racicy, która mniej przyrastała, a szybciej rosła część zewnętrzna. To pokazuje jak ważne jest nacinanie posadzki w celu uzyskania chropowatej powierzchni – przyznał hodowca.

Krzyżówki z brown swiss

Jałówki, a także krowy, które dobrze rokują na przyszłość kryte są nasieniem seksowanym, tak aby ich córki zasiliły stado. Z kolei słabsze sztuki są inseminowane nasieniem od buhajów ras mięsnych. Nasienie pochodzi z różnych firm, głównie z Merit Gen.

W stadzie przeważają krowy rasy hf, ale są też krzyżówki hf-a z rasą brown swiss i ostatnia krowa czystej rasy brown swiss. To bydło rolnik zaimportował przed wielu laty z Francji w ramach pilotażowego programu płukania zarodków. Krowy rasy brown swiss ze względu na lekkie porody, będące jedną z cech tej rasy, miały być biorczyniami zarodków od krów rasy hf. Sam program spalił na panewce, gdyż wycofała się z niego lecznica weterynarii, która go zainicjowała. Jednak zostały krowy brown swiss, które zdaniem Bogusława Dąbrowskiego, mają wiele zalet, a ich krzyżówki z rasą hf nie odbiegają wydajnością od samego hf-a. Cechą charakterystyczną krzyżówek jest jednolite czarne umaszczenie.

Mamy jeszcze dość dużo krzyżówek o 50- lub 25-procentowym udziale rasy brown swiss. Zaobserwowałem, że najlepsze córki rodziły się po buhajach brown swiss z USA. Amerykański typ brown swissa ma bardzo duży kaliber oraz wysoką mleczność, a także wyróżnia go jasne umaszczenie zbliżone do beżowego. Typ europejski jest zupełnie inny, o mniejszej mleczności, bardziej przystosowany do trudnych warunków górskich, a umaszczenie ma znacznie ciemniejsze – wyjaśnił hodowca.

  • Po prawej stronie stara obora poddana modernizacji, po lewej stronie nowa obora z pomieszczeniem socjalnym i schładzalnikiem mleka o pojemności 8 tys. l a w środku łącznik, w którym mieści się hala udojowa

r e k l a m a

Jak porodówka, to głęboka

Krowy dojne podzielone są na dwie grupy. Grupa wydajniejsza karmiona jest dawką TMR wyliczoną na dzienną produkcję 40 l od krowy. Każda krowa, która spada do poziomu 25 l dziennej produkcji, przechodzi do grupy mniej wydajnej. Trzecia grupa tj. zasuszeniowa, otrzymuje ten sam TMR co jałówki cielne. Na porodówkę z głęboką ściółką krowy przechodzą na 2 tygodnie przed spodziewanym wycieleniem, jest to tzw. grupa rozdojeniowa, która dostaje już tę samą dawkę TMR co najwydajniejsza grupa krów dojnych.

Porodówka musi być na głębokiej ściółce, gdyż jest to szczególny czas, w którym krowa potrzebuje najlepszych warunków z możliwych. Kiedyś porodówkę mieliśmy wyposażoną w boksy legowiskowe co nie tylko skutkowało urazami, ale również przemieszczeniami trawieńca – oznajmił Bogusław Dąbrowski.

  • Porodówka na głębokiej ściółce


TMR powstaje w niedużym wozie paszowym jak na stado 120 krów, bo posiadającym 10 kubików. To pionowa maszyna BVL z jednym ślimakiem. Dzielenie krów na grupy sprawia, że jego wielkość jest wystarczająca. Kilka dawek TMR posiada zupełnie inny skład i inny stosunek pasz podstawowych: kiszonki z kukurydzy do sianokiszonki. Na całą najwydajniejszą grupę krów dziennie przypada 1500 kg kiszonki z kukurydzy i 1500 kg sianokiszonki oraz 9 kg paszy treściwej w przeliczeniu na sztukę. Druga grupa krów tak samo liczna, a są to 52 sztuki, dostaje już znacznie mniej kiszonki z kukurydzy oraz 5 kg/szt. paszy treściwej, tak aby krowy będące w dalszej fazie laktacji nie ulegały zatuczaniu.

Co ciekawe, stara obora, którą rolnik poddał modernizacji była jednym z trzech pierwszych obiektów wolnostanowiskowych w tym regionie. Tego typu budynki Bogusław Dąbrowski podpatrzył w Holandii jeszcze w latach 90. XX wieku, kiedy to z dwoma kolegami sprowadził z kraju wiatraków 30 jałówek rasy hf.

  • Jolanta i Bogusław Dąbrowscy mają trójkę dzieci: Justynę, Martę i Macieja, gospodarują na 63 ha (38 ha własnych i 25 ha dzierżawy) we wsi Rosochate Kościelne (pow. wysokomazowiecki, gm. Czyżew). Uprawiają 31 ha kukurydzy na kiszonkę oraz 32 ha użytków zielonych, w tym 7 ha lucerny. Utrzymują 200 sztuk bydła, w tym 126 krów. Miesięcznie dostarczają ok. 96 tys. l mleka do Spółdzielni Mleczarskiej Mlekovita w Wysokiem Mazowieckiem, w której Bogusław Dąbrowski sprawuje mandat delegata na walne zebranie przedstawicieli. Stado od ponad 30 lat objęte jest oceną użytkowości mlecznej, a średnia wydajność laktacyjna wynosi ok. 9 500 kg mleka
Andrzej Rutkowski
Zdjęcia: Andrzej Rutkowski

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 08/2022 na str. 46. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a