Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Stany zapalne przyczyną problemów okołoporodowych u krów

Beata Dąbrowska
Kategoria: Polskie mleko
Stany zapalne przyczyną problemów okołoporodowych u krów
Polskie mleko Rozród krów
Data publikacji 27.04.2022r.

Pomimo całej uwagi, jaką hodowcy poświęcają na zapewnienie optymalnych warunków w czasie zasuszenia, występowanie w okresie okołoporodowym gorączki mlecznej nadal stanowi duży problem. Nowe badania pokazują, że największym winowajcą jest stan zapalny.

Co jest główną przyczyną problemów u krów po wycieleniu?

Ponadto w wielu gospodarstwach trudno jest zmniejszyć liczbę krów, które ocieliły się z podwyższoną liczbą komórek somatycznych lub zapaleniem macicy. Do tej pory zakładano, że samo wycielenie powoduje zmniejszenie pobrania paszy i związanej z tym mobilizacji nieestryfikowanych kwasów tłuszczowych (NEFA) z tłuszczu grzbietowego. Wiadomo też, że układ odpornościowy nie zawsze działa skutecznie w fazie przejściowej zasuszenia. Jak informuje portal Veeteelt.nl, amerykańscy naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Iowa, dokonali przeglądu kilkuset badań dotyczących zdrowia krów w okresie przejściowym i na tej podstawie dostarczyli argumentów za nową teorią aktywacji układu odpornościowego.

Prawie wszystkie badania opisują ujemny bilans energetyczny ze wzrostem NEFA i ciał ketonowych we krwi, ale czynnik zapalny jest w większości pomijany. Wbrew powszechnemu przekonaniu, naukowcy doszli do wniosku, że to nie tylko ujemny bilans energetyczny jest główną przyczyną chorób w okresie okołoporodowym, ale to głównie stan zapalny w organizmie krów decyduje o ich zdrowiu w tym czasie. Nawet gorączka mleczna, uważana jako konsekwencja spadku poziomu wapnia i minerałów, jest obecnie kojarzona ze stymulacją zapalenia.

Główny czynnik predysponujący do występowania zapaleń jest stres

r e k l a m a

Na 4 tygodnie przed wycieleniem układ odpornościowy może nie działać prawidłowo, co może prowadzić do nasilenia stanu zapalnego w organizmie. Szczególnie podatne na stany zapalne są wątroba, wymiona i macica. Już w 2018 roku chińscy naukowcy wykazali, że gorączka mleczna jest częściowo spowodowana aktywacją wrodzonego układu odpornościowego i zmianami w metabolizmie węglowodanów.

Dlaczego jednak u jednych krów obserwuje się pojawienie stanu zapalnego na ok. 4 tygodnie przed porodem, a u innych nie? Co wpływa na układ odpornościowy? Otóż, w okresie zasuszenia nie we wszystkich gospodarstwach krowom zapewniono tak samo dobre warunki utrzymania, żywienia i opieki. Jeśli w tym okresie popełniony zostanie błąd, krowy będą się stresować, a każdy rodzaj stresu może wywołać odpowiedź układu odpornościowego. To, czy występuje reakcja zapalna we krwi, wątrobie czy wymieniu, zależy od stopnia stresu i interakcji mechanizmów obronnych organizmu.

Co wpływa na wystąpienie stresu u krów?

Każda zmiana powoduje stres u tych krów. Obserwacje wykazały na przykład, że krowy na ogół poruszają się mniej w pierwszych dniach po przeniesieniu do innego środowiska i dlatego pobierają mniej paszy i wody. W tych fazach jelito otwiera się (staje się nieszczelne) pozwalając „niechcianym” substancjom na przedostanie się przez ścianę jelita a następnie do krwi. Te toksyczne substancje mogą powodować stany zapalne w organizmie, a zwłaszcza w wątrobie. To po raz kolejny potwierdza znaczenie dobrego komfortu zwierząt.

Aby jak najbardziej zapobiegać stanom zapalnym, wiele można również zrobić w kwestii żywienia. Powszechnie stosowane już w okresie przejściowym substancje przeciwzapalne, takie jak witaminy i inne antyoksydanty są jak najbardziej wskazane, podobnie jak kwasy tłuszczowe omega czy aminokwasy. Substancje te działają zapobiegawczo na pojawienie się stanów zapalnych. Pozytywny wpływ na układ odpornościowy mogą mieć tutaj także pro-, pre- lub postbiotyki, które są mniej znane, ale odgrywają również ważną rolę w całym układzie odpornościowym.

Czym są posbiotyki dla krów?

Postbiotyki to metabolity o udowodnionych właściwościach prozdrowotnych. Należą do nich na przykład kultury drożdży zawierające kilkaset metabolitów, z których wiele przechodzi również przez żwacz i dociera do jelit w celu ustabilizowania ściany jelita, aby przepuszczało jak najmniej toksyn. Tak więc stosowanie postbiotyków może być przydatne w gospodarstwach, w których trudno jest opanować problemy, takie jak gorączka mleczna lub zbyt wysoka liczba komórek somatycznych na początku laktacji. Potwierdziły to włoskie i amerykańskie badania, które dowiodły, że podawanie postbiotyków w okresie przejściowym wpłynęło na znaczną redukcję kortyzolu (hormonu stresu) we krwi, zmniejszenie liczby komórek somatycznych po porodzie oraz spadek liczby stanów zapalnych wymienia.

Beata Dąbrowska
fot. Beata Dąbrowska

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 17/2022 na str. 50. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody