Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Tężyczka pastwiskowa u krów: jakie ma objawy i jak jej zapobiegać?

Beata Dąbrowska
Kategoria: Polskie mleko
Tężyczka pastwiskowa u krów: jakie ma objawy i jak jej zapobiegać?
Polskie mleko Choroby krów
Data publikacji 02.05.2022r.

Lada chwila rozpocznie się sezon pastwiskowy, wraz z którym wzrasta zagrożenie tężyczką pastwiskową. I chociaż wydaje się, że pastwiskowanie to dziś rzadkość, nadal są rejony kraju, gdzie wciąż jest popularne. Dodatkowo wprowadzenie dopłaty dobrostanowej - tzw. krowa plus - związanej z wypasem krów mlecznych sprawiło, że liczba gospodarstw decydujących się na wyprowadzanie zwierząt na pastwisko zwiększyła się.

Tak więc warto przypomnieć sobie, że pastwiskowanie (szczególnie wczesną wiosną) obok niewątpliwych zalet niesie za sobą również kilka zagrożeń, a jednym z nich jest właśnie tężyczka pastwiskowa, wynikająca z niedoboru magnezu we krwi (hipomagnezemia). Tężyczka pojawia się zwykle po 2–4 tygodniach od rozpoczęcia wypasu wiosennego i dotyczy głównie krów we wczesnej laktacji, w tym szczególnie krów starszych, gorzej wchłaniających magnez. Dlatego mieszanki mineralne z przeznaczeniem na okres letni, a więc zalecane bezpośrednio przed wypasem i podczas wypasu, muszą posiadać zwiększony poziom tego składnika, którego powinno być niemal dziesięciokrotnie więcej niż w mieszance standardowej.

Wiosną trawy rosną bardzo szybko, co sprawia, że zawierają mało składników mineralnych. Nakładające się na to obfite nawożenie azotem i duża zawartość wapnia w glebie mogą doprowadzić do wystąpienia niedoboru magnezu w roślinach. Tak więc obniżona podaż magnezu jest konsekwencją mniejszego spożywania paszy przez krowę w początkowym okresie żywienia pastwiskowego, a tym samym mniejszego spożycia magnezu, zachwiania jego wchłaniania, a także dużej koncentracji potasu w zielonce, przekraczającej optymalną zawartość 1,7% w suchej masie. Niebezpieczne jest również skarmianie młodej zielonki z przewagą traw nad roślinami motylkowatymi. Zawiera ona bowiem mało magnezu oraz dużo potasu, którego spora ilość w dawce pokarmowej utrudnia wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego. Ponadto, pobieranie przez krowy młodej zielonki z traw zawierającej mało sodu powoduje zwiększenie koncentracji potasu w ślinie, co jeszcze bardziej potęguje nadmiar tego pierwiastka i jego antagonizm z magnezem. Dlatego w żywieniu pastwiskowym należy stosować lizawki solne. Czynnikiem sprzyjającym powstawaniu tężyczki jest też nadmierna ilość azotu w młodej zielonce.

Tężyczka może przebiegać w dwóch postaciach: ostrej i chronicznej. Przy postaci chronicznej obserwujemy objawy takie, jak: obniżenie apetytu i spadek mleczności, otępienie, a nawet depresja, sztywny i niepewny chód. Pojawiają się symptomy porażenia mięśni, kłopoty z podnoszeniem się i chwiejny chód, lękliwość, drżenie mięśni, biegunka i częste oddawanie moczu, ataki podniecenia, po których następuje senność, a nawet śpiączka. Napad tężyczkowy może trwać kilka minut, a nawet kilka godzin, a poziom magnezu w surowicy krwi obniża się wówczas do 0,3 mmol/l.

Z kolei ostra postać tężyczki pastwiskowej występuje w przypadku stężenia magnezu we krwi poniżej 0,2 mmol/l, a nawet 0,1 mmol/l. Tutaj objawy schorzenia są bardzo wyraźne i jest to zwykle wzrost temperatury ciała do 400C, skurcz mięśni krtani i tchawicy powodujący trudności w oddychaniu, co może prowadzić do rozedmy płuc i uduszenia. Zejście śmiertelne zwierzęcia może nastąpić po upływie 30 - 60 minut od wystąpienia pierwszych objawów klinicznych.

Krowy, u których rozpoznano tężyczkę magnezową we wczesnym stadium choroby, należy traktować łagodnie, aby ograniczyć stres i wysiłek. Dodatkowe czynniki stresowe mogą doprowadzić do nagłego zejścia śmiertelnego. Zwierzęta należy usunąć z pastwiska, a dietę uzupełnić sianem i paszami treściwymi z podwyższoną zawartością magnezu. Dobre jest również podawanie lizawek solnych wzbogaconych w ten pierwiastek.

Aby do minimum ograniczyć ryzyko wystąpienia tężyczki pastwiskowej, należy zastosować się do najważniejszych zasad profilaktyki, którymi są:

  • stopniowe przyzwyczajanie krów do młodej zielonki,
  • stosowanie odpowiednich dodatków mineralnych,
  • zapewnienie krowom dostępu do suchych pasz objętościowych,
  • właściwe zbilansowanie dawki pokarmowej,
  • unikanie wypasania krów w czasie przymrozków,
  • stosowanie nawożenia magnezowego na użytkach zielonych,
  • unikanie nadmiernego nawożenia łąk i pastwisk azotem oraz potasem.

Beata Dąbrowska
Zdjęcie: Beata Dąbrowska

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 18/2022 na str. 39. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

Widziałeś już nasze video "O czym piszemy w najnowszym 6. numerze magazynu Elita Dobry Hodowca?"?

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody