r e k l a m a

Partner serwisu

Jak przygotować rozsiewacz do precyzyjnego podania nawozu?

Maszyny Rolnicze Rozsiewacze
Data publikacji 11.04.2019r.

Wysokie ceny nawozów mineralnych biją po kieszeni rolników. Ale nawozić trzeba, aby uzyskać zadowalający plon. Dlatego tak ważne jest dokładne ustawienie rozsiewacza do pracy, połączone z przeprowadzeniem próby kręconej, bo wtedy uzyskamy pewność, że nie przenawozimy pola ani też nie podamy za mało nawozu.

Zarejestruj się, i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

 

Jak sprawdzić czy ustawiona dawka wysiewu będzie odpowiadała rzeczywistej ilości granulek rozrzucanych w trakcie pracy?

Podpowiadamy na przykładzie dwutarczowego rozsiewacza Unia MXL 1600. To jeden z najpopularniejszych rozsiewaczy w Polsce. Jest zawieszany na ciągniku, jego zbiornik ma 1600 litrów pojemności, a nawóz może rozrzucać na szerokości od 10 do 36 metrów. Rozsiewacz Unia MXL 1600 jest w stanie wysiewać od 50 do 1000 kg nawozu na hektar. Wymaga ciągnika o mocy 90-100 KM, z takim zastrzeżeniem, że przy pełnym napełnieniu rozsiewacza obciążenie na przednią oś powinno wynosić co najmniej 20 procent ciężaru ciągnika.

Rozsiewacz MXL wyróżnia się systemem dozowania Screw Distribution System (SDS) obejmujący dwa, długie na około 30 cm podajniki ślimakowe (średnica 70 mm) uzyskujące obroty od 30 do 700 obr./min, które przechwytując nawóz wylatujący ze zbiornika podają go na tarcze. Takie rozwiązanie eliminuje koniczność zastosowania zasuw dozujących. Maszyna nie posiada też mieszadła, które w tradycyjnym systemie – szczególnie przy wysiewie jednostronnym lub przy skrajnie małych dawkach – może prowadzić do „mielenia” nawozu. Atutem systemu ze ślimakami jest też to, że w porównaniu z układem wagowym, wilgotność nawozu nie ma wpływu na ilość nawozu wyrzucanego na pole. Ślimaki są napędzane hydraulicznie.

W MXL-ach stosowane są dwa rozwiązania. Jeden silnik hydrauliczny może zasilać dwa ślimaki uwzględniając sprzęgło rozłączające napęd na jedną ze stron, które też jest uruchamiane hydraulicznie. Aparat dozujący może być także dwusilnikowy, gdzie jeden silnik zasila jeden ślimak. Do prawidłowej pracy rozsiewacz wymaga od ciągnika wydatku oleju na poziomie od 45 do 75 l/min. Mniejszy przepływ może spowodować nieuzyskanie odpowiednich obrotów ślimaków, co ograniczy zakres stosowania wysokich dawek. Z kolei zbyt duży przepływ mógłby być przyczyną nadmiernego ciśnienia i wzrostu temperatury w układzie hydraulicznym. Dlatego ciągnik z pompą hydrauliczną o wyższym wydatku powinien mieć możliwość regulacji przepływu oleju na danej sekcji hydrauliki.

Regulacja szerokości wysiewu w rozsiewaczu

r e k l a m a

W trakcie pracy tarcze rozsiewające MXL-a obracają ze stałą prędkością 720 obr./min. Otrzymują napęd z WOM ciągnika. Mierzą blisko 600 mm średnicy i są rozstawione w odległości 1,2 m. Do każdej przykręcane są po dwie wymienne łopatki – dłuższa (oznaczona jako A) i krótsza (B), przy czym ta pierwsza pokrywa zewnętrzny zakres szerokości roboczej, druga wewnętrzny. Rozsiewacz MXL 1600 dostarczany jest z trzema kompletami łopatek, które umożliwiają pracę z różnym zakresem szerokości roboczej. Montując na rozsiewaczu łopatki typu LR 10, gdzie jedna mierzy 280 mm długości, a druga jest o 6,5 cm krótsza, nawóz można rozrzucać na szerokości od 10 do 18 m. Przy łopatkach typu LR 20 (długość 260 i 360 mm) zasięg pracy zwiększa się do 20-28 mm, a montując parę najdłuższych łopatek LR 30 (300 i 410 mm) nawóz można wyrzucać na szerokości od 30 do nawet 36 m. Aby jednak precyzyjnie ustawić szerokości wysiewu, po wybraniu odpowiedniego kompletu łopatek, trzeba je zamocować w wybranych otworach na tarczach. Choć dla każdej z łopatek przewidziano po osiem otworów, to jak wynika z tabeli zawartej w instrukcji obsługi lub umieszczonej na rozsiewaczu dłuższe łopatki przykręca się w zasadzie do jednego z pięciu otworów (od A1 do A5), a krótszymi operuje się tylko w trzech otworach (od B1 do B3). Aby zmienić ustawienie łopatek wystarczy odkręcić nakrętki motylkowe znajdujące się na spodniej części tarczy przekładając śrubę w odpowiedni otwór. Ogólna zasada przy zmianie położenia łopatek jest taka, że przesuwając je w kierunku obrotu tarczy (na wyższą wartość skali) zwiększa się szerokość roboczą, a przesuwając łopatki w kierunku odwrotnym zmniejszamy szerokość wyrzutu nawozu. Przykładowo: przy wysiewie saletry amonowej na 18 metrów na tarczy należy zamocować łopatki LR 10 przykręcając je tak, że dłuższą mocujemy w otworze nr. 4, a krótszą w otworze nr. 3. Z kolei dla polifoski wyrzucanej na 24 metry łopatki LR 20 ustawiamy tak, że dłuższą mocujemy w trzecim otworze, a krótszą w tym oznaczonym numerem dwa. Po ustawieniu łopatek warto przeprowadzić na polu kontrolę szerokości wyrzutu nawozu wykorzystując do tego celu przenośne tace z przegródkami. Te zadanie powinno być jednak poprzedzone przeprowadzeniem próby kręconej.

Rozsiewacz Unia MXL 1600 w wersji z aparatem jednosilnikowym dostarczany jest w standardzie ze sterownikiem Pilot Joy. Z kolei w wersji, w której każdy ślimak napędza oddzielny motor hydrauliczny standardowe wyposażenie stanowi komputer Superior z kolorowym wyświetlaczem o przekątnej 5,7 cala. Sterowniki zbierają dane z kilku czujników. Jeden zamocowany w zbiorniku informuje o obecności nawozu. Kolejny umieszczony przy kole jednym traktora mierzy prędkość jazdy. Następne kontrolują obroty ślimaków i obroty tarcz. Na podstawie tych wskazań oraz wprowadzanych danych, sterownik ustawia regulator hydrauliczny tak, aby utrzymywać zadaną dawkę wysiewu niezależnie od prędkości jazdy. Tak więc, gdy okaże się, że trzeba wysiać 200 kg nawozu na hektar to niezależnie czy ciągnik z maszyną będzie poruszał się z prędkością 8 czy 10 km/h, komputer będzie tak zmieniał prędkość ślimaków, aby tę dawkę utrzymywać. Sterownik Pilot Joy umożliwia także szybką zmianę dawki na polu skokowo o 10 procent w górę lub w dół. W przypadku Superiora dawka może być zmniejszana lub zwiększa w zakresie 5 procent. Ale przed ruszeniem w pole trzeba przewidzianą dawkę wprowadzić do pamięci sterownika. Wartości wysiewu odczytujemy z tabel. Zawarte w nich są jednak wartości teoretyczne, bowiem nawozy nawet tego samego rodzaju mogą różnić się kształtem i wielkością granulek. Dlatego niezależnie od wzorcowych ustawień przy pomocy zestawu kontrolnego należy wykonać próbę kręconą. 

Próba kręcona na przykładzie rozsiewacza Unia MXL 1600

W przypadku rozsiewacza MXL wykonuje się ją tak, że po zdemontowaniu jednej tarczy rozsiewającej trzeba zamocować w tym miejscu rynienkę zsypową, którą nawóz będzie przedostawał się do podstawionego pojemnika. Następnie należy hydraulicznie rozłączyć napęd na niewykorzystywany podczas próby ślimak. Potem w sterowniku wyszukuje się nawóz, który ma być wysiewany. W pamięci urządzenia dostępnych jest 10 rodzajów najczęściej stosowanych nawozów dla których przypisane są już gęstości usypowe. W przypadku gdy wysiewanego nawozu nie ma w pamięci urządzenia i nie ma go też zawartego w tabelach wysiewu można posłużyć się granulomierzem, który pozwoli porównać go z nawozami znajdującymi się w tabelach pod względem ciężaru właściwego i procentowego rozkładu wielkości granulek w nawozie. Ten przyrząd zbudowany jest tak, że posiada cztery komory oddzielone od siebie sitami o wielkości oczek 2 mm, 3,3 mm oraz 4,75 mm. Po otwarciu pokrywy wsypuje się do niego próbkę nawozu i po obróceniu i potrząsaniu go przez 5 sekund dochodzi do wyodrębnienia się frakcji granulek w odpowiednich komorach. Otrzymany wynik trzeba dopasować pod względem fizycznym do znanych nawozów zawartych w instrukcji obsługi rozsiewacza i dalej można już postępować zgodnie z odpowiednimi tabelami wysiewu. Kolejnym etapem próby kręconej jest ustalenie i wpisanie do sterownika ilości obrotów ślimaków wykonywanej podczas próby kręconej, pamiętając o tym, aby wcześniej wykonać kilka dodatkowych obrotów pozwalających wypełnić przenośnik ślimakowy nawozem. Istotne jest też to, że im więcej wykonanych zostanie obrotów ślimaków tym dokładniejszy będzie pomiar. Potem wystarczy już załączyć przepływ oleju na sekcję hydrauliki napędzającą ślimaki dozujące, a w sterowniku wybrać funkcję próby kręconej, co spowoduje uruchomienie zespołu dozującego i wykonanie określonej liczby obrotów ślimaka. Na koniec należy zważyć nawóz, który zebrał się w pojemniku, a otrzymany wynik wprowadzić do pamięci sterownika, który automatycznie przeliczy ile kilogramów nawozu odpowiada 100 obrotom ślimaków.


  • Jednym z etapów próby kręconej jest wpisanie do sterownika ilości obrotów ślimaków (1) wykonywanej podczas próby, pamiętając o tym, aby wcześniej wypełnić przenośnik nawozem. Potem wystarczy wybrać funkcję próby kręconej i załączyć napęd co spowoduje zbieranie nawozu w podstawionym pojemniku (2). Na koniec należy zważyć nawóz (3), a otrzymany wynik trzeba wprowadzić do pamięci sterownika (4)

Zanim wyjedziesz w pole wypoziomuj rozsiewacz 

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy + Fazy rozwojowe zbóż

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy +  Fazy rozwojowe zbóż

Płacisz tylko

35,00 zł

Cena regularna 69,00 zł

SPRAWDŹ

Przed wyjechaniem w pole rozsiewacz należy jeszcze wypoziomować w kierunku poprzecznym i wzdłużnym. W pierwszym przypadku można posłużyć się poziomicą. W drugim, pomocny będzie specjalny wskaźnik umieszczony na wewnętrznej stronie ramy układu zawieszenia maszyny.

W przypadku nawożenia normalnego jego wskazówka powinna utrzymywać się w pozycji pionowej, a w przypadku wysiewu nawozów w okresie późniejszym przy zaawansowanym wzroście roślin zalecane jest wzdłużne pochylenie rozsiewacza na trzypunktowym układzie zawieszenia (w kierunku ciągnika), aby granule nawozu nie uderzały o źdźbła roślin. Również i w tym wypadku należy kierować się wskaźnikiem i zaznaczonym na nim symbolem. A na jakiej wysokości od podłoża powinien być utrzymywany rozsiewacz podczas pracy? Producent zaleca utrzymywanie wysokości 80 cm mierzonej od poziomu tarcz do powierzchni gleby. Podczas wiosennego nawożenia, gdy wysokość roślin wynosi od 10 do 40 cm wysokość utrzymywania rozsiewacza należy mierzyć do połowy wysokości roślin. Czyli przykładowo przy roślinach wysokich na 20 cm maszynę trzeba prowadzić na wysokości 90 cm od powierzchni pola. W gęstym łanie (np. rzepaku) wysokość tarcz mierzy się od korony roślin. 

Próba generalna - kontrola równomierności rozkładu nawozu na polu. Jak ją przeprowadzić?

Po wykonaniu tych czynności warto jeszcze dokonać kontroli równomierności rozkładu poprzecznego nawozu na polu. Polega ona na umieszczeniu w poprzek do kierunku jazdy specjalnych tac z przegródkami w odległościach przewidzianych instrukcją obsługi. Przykładowo przy szerokości roboczej ustawionej na 18 m rozkłada się je na polu tak, że pierwsza taca ustawiona jest w odległości 2,25 m od środka ścieżki przejazdowej, a kolejne w odstępach co 2,25 m. Przy 24 m szerokości wyrzutu nawozu tace ustawione są co 3 m. Także pierwsza taca powinna być położona na polu w odległości 3 m od środka ścieżki po której przejeżdża ciągnik z rozsiewaczem. Po wykonaniu dwóch przejazdów, czyli z dwóch stron tac, ich zawartość należy przesypać do naczyń pomiarowych. Zbliżona ilość nawozu we wszystkich naczyniach świadczy o prawidłowym ustawieniu rozsiewacza. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości należy zmienić ustawienie łopatek na tarczach wysiewających. Zasada jest taka, że jeżeli za dużo nawozu kierowane jest na ścieżkę przejazdową, a za mało między ścieżkami, łopatki trzeba przestawić o jeden otwór w kierunku obrotu tarczy, natomiast jeżeli między ścieżkami podawana jest za duża dawka, a na ścieżce przejazdowej za mała, to obie łopatki na obu tarczach trzeba przestawić na niższą wartość. W przypadku przekroczonej dawki tylko między ścieżkami koryguje się ustawienie dłuższej łopatki przestawiając ją o jeden otwór niżej, a po stwierdzeniu przekroczenia dawki tylko na ścieżce przejazdowej postępuje się analogicznie, ale dla krótszej łopatki.


Przemysław Staniszewski

 

 

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody