r e k l a m a

Partner serwisu

Fusarium nie odpuszcza zbożom i je podstępnie atakuje

Uprawa choroby
Data publikacji 05.02.2021r.

Łamliwości podstawy źdźbła zbóż i traw, zgorzel podstawy źdźbła oraz fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni, to trójka najgroźniejszych chorób podstawy źdźbła. Występowanie tej ostatniej, której sprawcami są grzyby z rodzaju Fusarium: najczęściej F. culmorum i F. avenaceum, ale także Fusarium graminearum, Microdochium nivale, Fusarium nivale, Fusarium spp., skutecznie ogranicza poprawne zmianowanie i agrotechnika.

Zarejestruj się, i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

Choroba atakuje wszystkie zboża i może przeżyć długo bez rośliny żywicielskiej. Ważny w ograniczaniu sprawców choroby jest umiarkowany udział zbóż w zasiewach, prawidłowy płodozmian, staranne przyoranie resztek pożniwnych i niszczenie samosiewów zbóż i chwastów jednoliściennych.

Furazyjna zgorzel podstawy źdźbła przyczyną dużych strat w obsadzie roślin po zimie

Sprawcy choroby rozwijają się w szerokim zakresie temperatur, a optymalnym przedziałem jest 5–25 st. C. Rozwojowi sprzyja wysoka wilgotność względna powietrza i gleby lub gleba przesuszona, a zatem i przy niedoborach wody w glebie grzyby mogą się rozwijać. Obok destrukcyjnego działania mrozów często to fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni razem z innymi chorobami podsuszkowymi jest przyczyną dużych strat w obsadzie roślin po zimie. Porażeniu przez grzyby ulegają korzenie i podstawa źdźbła. Przenoszenie patogenów następuje z materiałem siewnym, ale źródłem infekcji może być również grzybnia żyjąca saprofitycznie w glebie na resztkach roślin. Pierwsze symptomy choroby mogą by widoczne już jesienią.

Pochwy liściowe zmieniają barwę z zielonej na brązową. Początkowo mogą to być brunatne lub brązowe smugi, kreski oraz plamy nieregularnego kształtu. Niekiedy można obserwować zbrązowienie całej podstawy źdźbła i korzeni. Na porażonych częściach roślin pojawiają się oznaki grzyba w postaci białej lub różowej grzybni często na kolankach, a także wewnątrz źdźbeł. Końcowym etapem fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni jest całkowite, przedwczesne zamieranie porażonych pędów i tak zwane bielenie kłosów. Objawy fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni łatwo można pomylić z objawami zgorzeli podstawy źdźbła oraz z łamliwością źdźbła zbóż. Pamiętajmy, że w przypadku fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni oznaki porażenia na korzeniach i podstawie łodygi są brązowe, a plamy są w postaci kresek i smug. Barwa porażeń powodowanych przez zgorzel podstawy źdźbła na korzeniach i źdźbłach jest czarna, a łamliwość źdźbła zbóż objawia się brązowymi plamami na podstawie źdźbła (czarne łatki w centrum plamek), ale nie atakuje korzeni.

Objawy fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła można pomylić z objawami zgorzeli podstawy źdźbła. Porażone źdźbła przez Fusarium spp. są brunatne, nigdy połyskliwie czarne i mają postrzępione zakończenia. Brunatnieją także korzenie lub mają barwę brązoworudą. Na życie, gdy jedynym sprawcą jest F. culmorum korzenie mają barwę kasztanową. Pamiętajmy, że pierwszym zauważalnym objawem choroby jest brązowienie pochew liściowych
  • Objawy fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła można pomylić z objawami zgorzeli podstawy źdźbła. Porażone źdźbła przez Fusarium spp. są brunatne, nigdy połyskliwie czarne i mają postrzępione zakończenia. Brunatnieją także korzenie lub mają barwę brązoworudą. Na życie, gdy jedynym sprawcą jest F. culmorum korzenie mają barwę kasztanową. Pamiętajmy, że pierwszym zauważalnym objawem choroby jest brązowienie pochew liściowych

Zboża ozime na celowniku fusarium

r e k l a m a

Chemiczne ograniczanie fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni zbóż zalecane jest w fazie od początku strzelania w źdźbło (BBCH 30) do fazy pierwszego kolanka (BBCH 31), jeżeli 25–30% źdźbeł uległo porażeniu. Szczególnie zagrożone chorobą są zboża ozime, a najbardziej pszenica i pszenżyto. Zabiegi chemiczne ograniczające chorobę wykonuje się w tym samym terminie jak przy łamliwości podstawy źdźbła (początek strzelania w źdźbło do fazy pierwszego kolanka). W tym terminie pozycjonowanych jest większość preparatów.

Substancjami czynnymi ograniczającymi fuzaryjną zgorzel podstawy źdźbła i korzeni zbóż są strobliluryny, triazole i benzimidazole. Internetowa wyszukiwarka środków ochrony roślin wskazuje, że zastosowanie do ograniczania tej choroby w różnych fazach rozwojowych zbóż ma ponad 50 zarejestrowanych fungicydów. Chemiczne zwalczanie fuzaryjnej zgorzeli jest jednak utrudnione ze względu na sposób zimowania w postaci grzybni sprawców w glebie lub grubościenność zarodników na resztkach pożniwnych. Ponadto, sprawcy tej choroby mogą infekować zboża w ciągu całego okresu wegetacyjnego wywołując fuzariozę na liściach i ostatecznie na kłosach, kiedy zastosowane fungicydy przestają już działać.

Stopień porażenia pszenicy ozimej fuzaryjną zgorzelą podstawy źdźbła i korzeni zależy od warunków pogody, a w mniejszym stopniu od płodozmianu czy też stopnia zachwaszczenia łanu. W ograniczaniu choroby ważne jest stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego, poszukiwanie odmian o zwiększonej odporności i uprawa orkowa. To pomoże, ale też trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że różni sprawcy z rodzaju Fusarium występują powszechnie.


Marek Kalinowski
Zdjęcie: Marek Kalinowski

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody