Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za jedyne 12 zł Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Fuzarioza w kłosie powstaje z kilku grzybów

Marek Kalinowski
Kategoria: Uprawa Data: 12.05.2021
Fuzarioza w kłosie powstaje z kilku grzybów
Uprawa choroby zbóż
Data publikacji 12.05.2021r.

Ochrona kłosów zbóż jest ostatnim i decydującym o jakości ziarna zabiegiem fungicydowym. Kłosy poraża kilka chorób, ale najważniejsza jest fuzarioza kłosów, której rozwój prowadzi do zanieczyszczenia plonu mikotoksynami.

Pozostało 0% artykułu.
Więcej przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Masz już prenumeratę lub dostęp?

Możesz już teraz kupić dostęp do wszystkich treści lub do wybranego artykułu

Kup dostęp Kup ten artykuł za 3,69 zł Kup ten artykuł za 0 złpo wyrażeniu zgód

r e k l a m a

Dziś przypominamy biologię rozwoju fuzariozy kłosów, której sprawcami jest kilka grzybów z rodzaju Fusarium spp. I to jest istotny problem, bo sprawcy różnią się wymaganiami w stosunku do temperatur (od 0 do 22°C) i wilgotności (od niskiej do wysokiej). Oznacza to, że właściwie w każdych warunkach (patrz tabela) fuzarioza zaatakuje kłosy i dlatego w jej ograniczaniu obok zabiegów fungicydowych ważna jest agrotechnika, zmianowanie i poszukiwanie odmian o większej odporności.

Źródła zakażenia łanów zbóż

Choroba stanowi duże zagrożenie dla wszystkich rodzajów zbóż, ale jest najbardziej szkodliwa w pszenicy twardej i pszenicy zwyczajnej. Poza niekorzystnymi parametrami fizycznymi ziarniaków z porażonych fuzariozą kłosów najgroźniejsza jest w nich kumulacja metabolitów grzybów – mikotoksyn. Choć szkodliwość fuzariozy kłosów jest znana, to w metodykach integrowanej ochrony zbóż nie znajdziemy progów szkodliwości tej choroby. Generalnie naukowcy są zdania, że jeżeli zauważymy pierwsze objawy choroby koniecznie powinniśmy wykonać zabieg chemiczny skutecznym na fuzariozę kłosów fungicydem.
 
Przedstawiamy opis biologii sprawców fuzariozy kłosów korzystając z informacji zawartych w "Metodyce integrowanej ochrony pszenicy ozimej i jarej" oraz opracowania pracowników IOR – PIB w Poznaniu pt. "Poradnik metodyczny dla osoby dokonującej monitorowania fuzariozy kłosów, sporyszu zbóż i traw, śnieci cuchnącej pszenicy, śnieci karłowej pszenicy, głowni liściowej pszenicy". Źródłem zakażenia łanów zbóż przez grzyby Fusarium jest głównie zakażone lub zanieczyszczone ziarno siewne, resztki pożniwne, gleba oraz chwasty. Grzyby (bo trzeba dodać, że sprawców fuzariozy kłosów jest kilku) rozprzestrzeniają się w łanie głównie za pomocą zarodników konidialnych, które tworzą się na resztkach pożniwnych, a także na obumarłych dolnych liściach i z kroplami deszczu przedostają się na górne części roślin.

Fuzarioza kłosów objawia się na plewach białym lub różowym nalotem grzybni i pomarańczowymi lub łososiowymi sporodochiami
  • Fuzarioza kłosów objawia się na plewach białym lub różowym nalotem grzybni i pomarańczowymi lub łososiowymi sporodochiami

Fuzariozie sprzyja mokra, chłodna wiosna

r e k l a m a

Rozwojowi choroby sprzyjają łagodna jesień i zima, chłodna i mokra wiosna, monokultura zbożowa i zbyt gęsty siew. Do czynników zwiększających ryzyko porażenia możemy zaliczyć także częstą uprawę zbóż na tym samym polu, niezbilansowane nawożenie azotem oraz wysiew ziarna pochodzącego z plantacji porażonych przez fuzariozę kłosów, jak również deszczowa i ciepła pogoda w okresie kwitnienia. Dynamiczny rozwój choroby następuje, gdy utrzymuje się temperatura od 12 do 24°C w dzień i od 5 do 12°C w nocy i towarzyszy tym temperaturom długo utrzymująca się wysoka wilgotność i częste opady deszczu. Jest to jednak spore uogólnienie, bo jak podkreślałem, każdy ze sprawców choroby (fuzariozę kłosów powodują najczęściej: F. culmorum, F. graminearum, F. avenaceum, M.nivale – dawniej F. nivale) ma nieco inne wymagania do optymalnego rozwoju.

Gatunek grzyba

Temperatura ºC

Wilgotność

Opady mm

F. avenaceum

5-10

wysoka

rosa, mgła

 

F. culmorum

20-22

niska

 

F. graminearum

16-18

umiarkowana

opady 2-5 mm

Microdochium nivale

(F. nivale)

0-5

wysoka

 

  • Tabela. Warunki meteorologiczne sprzyjające rozwojowi różnych grzybów z rodzaju Fusarium, (Źródło: Poradnik sygnalizatora ochrony zbóż)

Ziarno porażone przez grzyby jest zniekształcone

Pierwsze objawy choroby na kłosach pojawiają się w fazie dojrzałości mlecznej ziarna i jest to żółte, częściowe lub całkowite przebarwienie kłosków, początkowo pojedynczych, następnie większej ilości. Przy wysokiej wilgotności plewy porażonych kłosów pokrywają się białym lub różowym nalotem grzybni, na którym można zaobserwować pomarańczowe lub łososiowe sporodochia. Porażone zielone kłosy przestają asymilować i częściowo lub całkowicie zamierają. Porażone kłosy pszenicy mają identyczny pokrój jak kłosy zdrowe, a kłosy żyta mają pokrój zmieniony – porażona część kłosa jest zwężona.

Ziarno porażone przez grzyby z rodzaju Fusarium jest zniekształcone, pomarszczone i często zmienia barwę na różową. Przy bardzo silnym porażeniu ziarna dochodzi do zakażenia zarodka i utraty zdolności kiełkowania. Takie ziarno może zawierać znaczne ilości silnie trujących mikotoksyn. Nawet mniej porażone ziarno przy wykorzystaniu do siewu stanowi źródło infekcji w następnym okresie wegetacji.

Ważna jest agrotechnika

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Płacisz tylko

27,00 zł

Cena regularna 35,00 zł

SPRAWDŹ
Zastosowanie środków chemicznych ochrony roślin często jest konieczne, ale pamiętajmy o niechemicznych metodach ograniczenia tej i innych chorób roślin. Z metod agrotechnicznych największe znaczenie w zapobieganiu fuzariozie kłosów ma płodozmian, w którym najważniejsze jest zachowanie odpowiedniej przerwy między uprawą pszenicy i jęczmienia oraz unikanie monokultury tych gatunków. Ważna jest agrotechnika i dokładne przyorywanie resztek pożniwnych. Chorobę ogranicza zbilansowane nawożenie zbóż, staranne czyszczenie i zaprawianie materiału siewnego. Ważny jest dobór odmian o wyższej odporności na fuzariozę kłosów.

Ochrona chemiczna kłosów powinna być uzasadniona i nie może być spóźniona. Szerzej o tej strategii i zabiegach T3 w zbożach napiszemy za tydzień. W ocenie zagrożenia kłosów fuzariozą bardzo pomocny jest test kopertowy i przypomnimy jego instrukcję. A ponieważ zabiegi na fuzariozę kłosów wykonuje się pod koniec wegetacji (w pszenicy optymalnie kiedy na kłosach widać wyrzucone pylniki) niezwykle ważne jest zapoznanie się z instrukcją środka i przestrzeganie okresu jego karencji.


Marek Kalinowski
Zdjęcie: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody