Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Jak dokarmiać buraki cukrowe potasem?

Natalia Marciniak-Musiał
Kategoria: Uprawa
Jak dokarmiać buraki cukrowe potasem?
Uprawa nawożenie
Data publikacji 17.06.2020r.

Jedną z ważniejszych funkcji potasu jest kontrola gospodarki wodnej roślin. Warunkuje on oszczędne, ekonomiczne wykorzystanie wody przez rośliny, m.in. poprzez oddziaływanie na ciśnienie osmotyczne soku komórkowego, a więc utrzymanie turgoru w komórce. Ta funkcja jest szczególnie istotna w przypadku okresowych, długotrwałych susz, które występują ostatnio w Polsce dosyć często z powodu ocieplenia klimatu.

r e k l a m a

Ponad połowa naszych gleb charakteryzuje się niską i bardzo niską zawartością potasu w glebie. Zawartość potasu jest powiązana ze składem granulometrycznym, dlatego też w glebach lżejszych zawartość tego pierwiastka jest niższa. W praktyce oznacza to, że nawet 70% gleb wymaga zwiększonego nawożenia potasem, ale w formie nawozów stosuje się tylko 35% tego co jest wynoszone z plonami roślin. Mamy zatem deficyt tego składnika w glebie.

Potas zmniejsza podatność roślin na wyleganie i porażenie przez choroby

Potas należy do 17 niezbędnych pierwiastków pokarmowych w żywieniu roślin i obok azotu, jest najszybciej pobieranym przez rośliny składnikiem pokarmowym. Z rolniczego punktu widzenia, jednym z ważniejszych funkcji potasu jest jego rola w metabolizmie azotowym roślin. Jon potasu jest niezbędny w procesach pobierania, transportu i produkcji białek przez roślinę. W okresie intensywnego przyrostu suchej masy, rośliny w zależności od gatunku mogą akumulować dziennie nawet kilkanaście kg tego składnika na hektar. Rośliny optymalnie zaopatrzone w potas wykształcają mocniejsze ściany komórkowe i stają się mniej dostępne dla patogenów chorobotwórczych oraz wykazują większą tolerancję na suszę. Potas też wpływa na zmniejszenie podatności roślin na wyleganie i porażenie przez choroby.

Rośliny pobierają potas w postaci jonów K+, który jest szybko pobierany i transportowany z korzeni do nadziemnych części roślin. To pierwiastek niezwykle ruchliwy w glebie i w roślinie. Najwyższe zawartości potasu występują w młodych roślinach. Decydującą rolę w przemieszczaniu się potasu w kierunku korzeni odgrywa dyfuzja. Im wyższe jest stężenie roztworu glebowego, tym mechanizm zaopatrujący korzenie roślin w ten składnik pokarmowy jest lepszy. Z badań naukowych SGGW wynika, że stężenie potasu w glebach użytkowanych rolniczo jest dosyć zróżnicowane i mieści się w szerokim zakresie od 3 do nawet 90 mg/dm3. To sprawia, że rośliny nie zawsze mogą być właściwie odżywione tym składnikiem. Poza tym, dostępność potasu dla roślin zależy od naturalnej zasobności gleby w ten pierwiastek oraz od właściwości chemicznych gleby.

W warunkach niedoboru wody w glebie oraz przy pH gleby poniżej 5,5, przyswajalność potasu dla roślin jest ograniczona. Pobieranie potasu przez rośliny może być również utrudnione w glebach o wysokiej zawartości magnezu, a niskiej fosforu. Pobieranie potasu przez rośliny uzależnione jest też od stopnia rozwinięcia systemu korzeniowego. W Polsce zdolność zaopatrzenia w potas dla roślin rolniczych ocenia się na podstawie dostępnego potasu w glebie (oznaczanego metodą Egnera-Riehma) i wyznaczono 5 klas zasobności w ten składnik pokarmowy.

Niewielki niedobór potasu dla roślin od razu nie wywołuje widocznych symptomów. Początkowo obserwuje się redukcję tempa wzrostu rośliny i jest to tzw. ukryty głód, dopiero znacznie później pojawiają się nekrozy i chlorozy na starszych częściach roślin. Następnie w roślinach wymagających dużo potasu do rozwoju (ziemniakach i burakach) pojawia się spadek turgoru, czyli masowe więdnięcie roślin w okresie dużego nasłonecznienia.

Program stosowania nawozów potasowych

Do nawożenia większości upraw zaleca się stosować sól potasową lub nawozy kompleksowe z potasem. W naszych warunkach klimatycznych na glebach lekkich całkowitą dawkę potasu zaleca się zazwyczaj podzielić i zastosować 2/3 dawki jesienią, a pozostałą – 1/3 wysiać wiosną w uprawy ozime i jare. Na glebach ciężkich potas należy stosować jesienią. Do wiosennego nawożenia ozimin poleca się stosować nawozy wieloskładnikowe, które zawierają dodatkowo inne niezbędne do rozwoju makro- i mikroelementy. Na glebach z niską zawartością potasu a wysoką magnezu, najlepiej jest wysiewać nawozy potasowe bez magnezu, w postaci soli wysokoprocentowych.

Należy pamiętać, że stosowanie nawozów potasowych powinno nie tylko zabezpieczać plony pod względem tego składnika, ale też utrzymywać co najmniej średnią zasobność gleby w przyswajalny potas. Nawozy wieloskładnikowe polecane są więc na gleby żyźniejsze, o uregulowanym odczynie i co najmniej średniej zasobności w fosfor i potas. Na stanowiskach wyczerpanych z tego składnika, zaleca się stosować corocznie jesienią wyższe dawki mineralnych nawozów potasowych, w postaci nawozów jednoskładnikowych.

 Podnosząc zasobność gleb w potas nie przesadzajmy z dawkami. Nadmiar potasu szkodzi bowiem glebie i roślinom. W pierwszym przypadku ulega stratom wskutek wymywania, szczególnie na glebach lżejszych, ogranicza również pobranie wapnia i magnezu przez rośliny. W drugim przypadku, odkładając się w młodych częściach roślin pogarsza ich jakość. Gleba przenawożona potasem staje się zbyt zlewna, łatwiej się zaskorupia i traci gruzełkowatą strukturę, zwłaszcza gdy stosujemy nawozy potasowe chlorkowe. Z tego względu, jeśli jednorazowa dawka potasu przekracza 150 kg/ha, należy podzielić ją na dwie mniejsze. Połowę dawki potasu należy wysiać jesienią, a drugą zastosować wczesną wiosną.

Buraki potrzebują dużo potasu. Przy  jego deficycie w warunkach stresowych (duże nasłonecznienie niedobór wody),  szybciej tracą turgor i więdną w porównaniu z plantacjami dożywionymi potasem
  • Buraki potrzebują dużo potasu. Przy  jego deficycie w warunkach stresowych (duże nasłonecznienie niedobór wody),  szybciej tracą turgor i więdną w porównaniu z plantacjami dożywionymi potasem

Potas stosować przedsiewnie w formie nawozów jednoskładnikowych

Znaczącym źródłem potasu są nawozy naturalne, dokładną ilość składnika w tych nawozach pozwalają określić analizy chemiczne. Przeciętnie, jak podają dane literaturowe, obornik bydlęcy i od trzody chlewnej zawiera 0,65% K2O, natomiast obornik koński i owczy jest bogatszy w ten pierwiastek, z zawartością odpowiednio 0,90 i 1,19% K2O. Z 1m3 gnojowicy wnosi się do gleby nawet 4 kg potasu (K2O). Gnojówka zaś zawiera do 0,7% potasu (K2O), a obornik od kur 0,6% K2O.

W celu zapobiegania suszy glebowej i ochrony roślin uprawnych przed utratą wody, należy nawożenie potasem stosować corocznie, gdyż rośliny lepiej reagują odpornością i zwyżką plonu na zasobność gleby w ten składnik pokarmowy, niż na bieżące nawożenie. Potas najlepiej stosować przedsiewnie w formie nawozów jednoskładnikowych, natomiast pogłównie w postaci nawozów wieloskładnikowych. Na glebach o niskiej zasobności w potas należy zawsze aplikować potas przed siewem roślin, gdyż wiosenne odżywianie roślin nie wyrówna już skutków niedoboru tego składnika jesienią. Natomiast na glebach o uregulowanym odczynie i co najmniej średniej zasobności w potas, dobre rezultaty daje stosowanie nawozów wieloskładnikowych.

Dr hab. Dorota Pikuła
IUNG-PIB Puławy
Publikacja została wykonana w ramach zadania 2.2 Programu Wieloletniego IUNG–PIB ,,Wspieranie działań w zakresie ochrony i racjonalnego wykorzystania rolniczej przestrzeni produkcyjnej w Polsce” na lata 2016–2020. 
Zdjęcie: Marek Kalinowski

r e k l a m a

Widziałeś już nasze video ""Nie będziemy umierać w ciszy". Rolnicy będą protestować w w całej Polsce"?

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody