Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Jak mądrze wykorzystać słomę kukurydzy po zbiorze?

Marek Kalinowski
Kategoria: Uprawa
Jak mądrze wykorzystać słomę kukurydzy po zbiorze?
Uprawa Kukurydza
Data publikacji 19.11.2021r.

Resztki pożniwne to korzenie i słoma, które stanowią dużą wartość nawozową, ale przede wszystkim dostarczają glebie i organizmom glebowym materię organiczną, z której może powstać próchnica.

r e k l a m a

Aktualnie trwa zbiór kukurydzy na ziarno, po której pozostaje nawet kilkanaście ton/ha cennych resztek pożniwnych. Trzeba je mądrze zagospodarować, to znaczy tak, aby nie były problemem dla rośliny następczej, nie prowadziły do wyczerpania azotu N-mineralnego i aby zawarte w słomie składniki pokarmowe dobrze służyły uprawom w zmianowaniu.

Bakterie wykorzystują azot ze słomy 

Przyśpieszanie rozkładu słomy dodatkami, azotem, czy wapnem jest ważne i celowe, ale olbrzymi wpływ na tempo rozkładu ma przygotowanie masy słomy do przyorania (przemieszania) i głębokość orki. Często w tym zakresie są popełniane błędy. Po pierwsze, słoma powinna być jak najmocniej rozdrobniona, potem przemieszana z glebą i przyorana, ale niezbyt głęboko (oczywiście w systemie uprawy płużnej). Rozkładem zajmują się m.in. bakterie tlenowe, ale także wiele różnych pożytecznych żyjątek glebowych.
 
Dawka azotu na rozdrobnioną słomę jeszcze przed jej przemieszaniem z glebą jest potrzebna bakteriom celulolitycznym i niezależnie czy ją zastosujemy, warto przypomnieć zasady tej operacji. Bakterie wykorzystują oczywiście azot ze słomy, a następnie azot mineralny z gleby. Aby zapobiec właśnie biologicznemu związaniu azotu glebowego zaleca się dokarmić bakterie azotem nawozowym. W przypadku słomy kukurydzianej stosunek azotu do węgla nie jest tak szeroki jak w słomie z pszenicy (N:C w słomie pszenicznej wynosi nawet jak 1:100). Sięga on 1:60. Wielu praktyków od nawożenia zaleca, aby ten stosunek zawęzić do wartości poniżej 1:30, a optymalnym dla rozwoju bakterii jest stosunek N:C jak 1:10. W praktyce zalecało się stosowanie na rozkład każdej tony słomy od 4 do 8 kg azotu. Najlepiej wykorzystać do tego azot z gnojowicy lub gnojówki.

Po zbiorze kukurydzy ziarnowej na polu zostaje nawet 10 ton suchej masy resztek pożniwnych, które powinny rozłożyć się jak najszybciej i nie utrudniać rozwoju roślin następczych. Słoma z kukurydzy zawiera w suchej masie ok.: 1,19% N, 0,20% P, 1,87% K, 0,40% Ca i 0,28% Mg, ale w pierwszym roku po przyoraniu słomy uwalnia się tylko część składników pokarmowych – najwięcej potasu (50–60%), azotu (30–40%), a najmniej fosforu (15–25%). Uwalnianie reszty składników może trwać 3–4 lata
  • Po zbiorze kukurydzy ziarnowej na polu zostaje nawet 10 ton suchej masy resztek pożniwnych, które powinny rozłożyć się jak najszybciej i nie utrudniać rozwoju roślin następczych. Słoma z kukurydzy zawiera w suchej masie ok.: 1,19% N, 0,20% P, 1,87% K, 0,40% Ca i 0,28% Mg, ale w pierwszym roku po przyoraniu słomy uwalnia się tylko część składników pokarmowych – najwięcej potasu (50–60%), azotu (30–40%), a najmniej fosforu (15–25%). Uwalnianie reszty składników może trwać 3–4 lata

Dżdżownice spulchniają i napowietrzają glebę 

Potencjał tkwi w glebie i wcale nie jest tak, że azot jest warunkiem rozkładu słomy. Dostarczony azot sprzyja tylko wybranym bakteriom celulolitycznym a rozkładem słomy (celulozy, hemicelulozy i lignin) zajmują się różne pożyteczne mikroorganizmy. Dostarczony azot pomaga rozwojowi jednych, a rozleniwia inne. Przy niedoborze azotu do gry wchodzą bakterie wiążące wolny azot z powietrza i intensywniej przekształcają słomę w humus, czyli próchnicę. Są badania potwierdzające, że mogą go związać w tym okresie do ok. 25 kg/ha. Próchnicotwórczy jest też rozkład lignin przez grzyby.
Pożyteczne organizmy glebowe to nie tylko bakterie i grzyby. Do najważniejszych, najbardziej znanych i widocznych gołym okiem organizmów o bardzo korzystnym oddziaływaniu na glebę należą: dżdżownice, wazonkowce, nicienie, stawonogi i ślimaki. Te największe organizmy spulchniają glebę, napowietrzają ją oraz roznoszą i przemieszczają substancję organiczną gleby.
 
W glebach nieuprawianych (uprawa ogranicza populację) żyją miliardy organizmów: od 2,5 do 20 tys./g gleby pierwotniaków, od 30 tys. do 11,5 mln/ha dżdżownic, ok. 600 mln/ha wazonkowców, od 7 do 37 mld/ha nicieni. A jeżeli życie biologiczne gleby jest ubogie, to w celu przyspieszenia rozkładu słomy warto zastosować preparaty z wyspecjalizowanymi w rozkładzie i pracowitymi mikrobami. Jest jeszcze jedna opcja wspomniana na początku – zastosowanie wapna.

Wapno stosujemy na rozdrobnioną słomę kukurydzy płytko z glebą 

Wapnowanie resztek pożniwnych przed ich przemieszaniem i najlepiej wapnem węglanowym oddziałuje wielokierunkowo. Tworzy trwałe agregaty glebowe, poprawia warunki powietrzno-wodne, neutralizuje kwasy, a przez to że poprawia pH, sprzyja właśnie namnażaniu wspomnianych wcześniej bakterii glebowych wiążących wolny azot z powietrza i przez to działa próchnicotwórczo. Na glebach z uregulowanym odczynem w celu przyspieszenia rozkładu słomy wystarczy dawka od 0,5 do 1 t/ha wapna węglanowego w przeliczeniu na CaO. Jeżeli natomiast nasza gleba po kukurydzy na ziarno i tak wymaga uregulowania pH – dawkę powinniśmy odpowiednio zwiększyć, ale to też zależy od wyboru do uprawy rośliny następczej.
 
Na koniec podkreślę, że niezależnie od tego czy wybierzemy azot, produkty mikrobiologiczne, czy wapno, to stosujemy je na rozdrobnioną słomę kukurydzy i mieszamy płytko z glebą.
 
Marek Kalinowski

Oprac. Natalia Marciniak-Musiał na podstawie artykułu Marka Kalinowskiego pt. Mądrze zagospodarować słomę kukurydzy, który ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 46/2021 na str. 26.  Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.

Zdjęcie: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody