Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Jak wapno cukrownicze wpływa na glebę i plony?

Krzysztof Janisławski
Kategoria: Uprawa
Jak wapno cukrownicze wpływa na glebę i plony?
Uprawa nawożenie
Data publikacji 03.12.2021r.

W gospodarstwie należącym do Anny Wrony z Werbkowic do utrzymywania właściwego poziomu odczynu pH gleb stosowane jest głównie wapno defekacyjne. Nic dziwnego, po sąsiedzku znajduje się Cukrownia Werbkowice, koszty transportu są więc minimalne a wapno to ma wiele zalet. Gdyby jednak z jakiegoś powodu jego zastosowanie nie wchodziło w grę, pani Anna postawiłaby na czarną kredę.

Gospodarstwo z siedzibą w Werbkowicach dysponuje ok. 50 ha gruntów pod uprawę. Przeważają średnie gleby klasy IIIa na podłożu lessowym.

r e k l a m a

– Jest również trochę „dwójki”, ale i także trochę gorszych działek – precyzuje pani Anna, która prowadzi gospodarstwo od 2008 r.

Mikroorganizmy glebowe nie lubią kwaśnego środowiska

Według danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (IUNG – PIB), aż 40% gleb w Polsce ma odczyn kwaśny lub bardzo kwaśny. Tymczasem optymalne pH dla większości roślin oscyluje w przedziale od 5,5–7,5 (lekko kwaśny – lekko zasadowy). – Idealnie, gdy przedział ten wynosi między 6,5–7,2 – precyzuje pani Anna. – Wtedy przyswajalność mikro- i makroskładników jest najlepsza. Podniesienie odczynu z pH kwaśnego do optymalnej wartości uruchamia składniki z gleby, ale ma też istotny wpływ na efektywność przyswajania składników z nawozów.
– Druga kwestia to życie glebowe. Mikroorganizmy glebowe nie lubią kwaśnego środowiska. Przy właściwym pH najlepiej pracują nad mineralizacją resztek pożniwnych. A tych na naszych polach nie brakuje, ponieważ stosujemy uproszczenia – wyjaśnia rolniczka.
 
Kolejna istotna sprawa, o której wspomina nasza rozmówczyni, to wpływ obecności wapnia w glebie na jej właściwości fizyczne.

r e k l a m a

– Dzięki temu próchnica tworzy strukturę gruzełkowatą, czyli idealne środowisko do prawidłowego rozwoju roślin – mówi pani Anna.
 
Warto też pamiętać, że w przypadku silnie zakwaszonych gleb dochodzi do uwalniania się do roztworu glebowego kationów glinu i manganu, które w nadmiarze są toksyczne dla wielu gatunków roślin uprawnych.

Toksyczne działanie glinu uniemożliwia prawidłowy rozwój systemu korzeniowego, który w takiej sytuacji pobiera składniki pokarmowe w sposób ograniczony. Obecnie chyba żadnego profesjonalnego rolnika nie trzeba przekonywać do wapnowania. Dla wszystkich jest jasne, że właściwy odczyn gleby to same korzyści – stwierdza nasza rozmówczyni.

Anna Wrona, absolwentka SGGW w Warszawie, prowadzi gospodarstwo w Werbkowicach (pow. hrubieszowski) od 13 lat. Zdecydowana większość, czyli 50 ha to własność. Na tym areale uprawiane są zarówno warzywa (marchew, burak ćwikłowy, ziemniaki, fasola), jak i zboża (pszenice, kukurydza), a także rzepak i buraki cukrowe. Sezon 2021/2022 będzie pierwszym, w którym w strukturze zasiewów pojawi się soja.
  • Anna Wrona, absolwentka SGGW w Warszawie, prowadzi gospodarstwo w Werbkowicach (pow. hrubieszowski) od 13 lat. Zdecydowana większość, czyli 50 ha to własność. Na tym areale uprawiane są zarówno warzywa (marchew, burak ćwikłowy, ziemniaki, fasola), jak i zboża (pszenice, kukurydza), a także rzepak i buraki cukrowe. Sezon 2021/2022 będzie pierwszym, w którym w strukturze zasiewów pojawi się soja.
Rzepak na tegorocznej plantacji prezentuje się zdrowo
  • Rzepak na tegorocznej plantacji prezentuje się zdrowo

Niski odczyn gleby nie jest problemem

Na terenach, gdzie zlokalizowane jest gospodarstwo należące do Anny Wrony sytuacja pod względem zakwaszenia gleb wygląda lepiej niż w wielu miejscach w Polsce. W tej części kraju i regionu dominują bowiem gleby o odczynie lekko kwaśnym i obojętnym. A w okolicach oddalonego o ok. 60 km Chełma rolnicy mają nawet do czynienia z glebami na podłożu kredowym o odczynie zasadowym. Charakterystyczne dla tamtych okolic są białe wzniesienia na polach. Tak wyglądają gleby wapienne o znacznej zawartości węglanu wapnia.
– Także na naszych glebach w okolicach Werbkowic niski odczyn nie jest problemem. Górna granica pH oscyluje w okolicach 7,5. Także w przypadku takich gleb trzeba prowadzić systematyczne wapnowanie – mówi Anna Wrona.

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Płacisz tylko

27,00 zł

Cena regularna 35,00 zł

SPRAWDŹ
Chodzi głównie o stosowanie ilości wapnia pokrywających zapotrzebowanie roślin i roczne ubytki z tytułu wypłukiwania i zakwaszającego działania nawozów mineralnych. Średnio rocznie hektar gleby ubożeje bowiem o ok. 240 kg wapnia w przeliczeniu na CaO.
 
Choć w gospodarstwie do wapnowania stosowane jest głównie wapno cukrownicze, to jest od tej zasady wyjątek.

– Na niektórych stanowiskach zaobserwowałam, że mimo wysokiego odczynu, czyli w okolicach 7 i ponad 7, wapnia przyswajalnego jest niewiele – mówi Anna Wrona. – Tymczasem wapń wchodzi w skład ścian komórkowych i decyduje o ich przepuszczalności. Aktywuje enzymy, neutralizuje kwasy organiczne, ma wpływ na prawidłowy rozwój systemu korzeniowego roślin i wzrost systemu korzeniowego.
 
Pani Anna mówi, że w takich szczególnych przypadkach rozwiązaniem problemu jest siarczan wapnia, czyli gips.

Jego zastosowanie nie prowadzi do odkwaszania gleby, ale zwiększa w niej zawartość przyswajalnego wapnia. Daje także dodatkową korzyść, bo jest źródłem cennego składnika pokarmowego, jakim jest siarka. Jej brak prowadzi do zaburzeń gospodarki azotem. A azot to główny czynnik plonotwórczy. Przy dzisiejszych cenach nawozów azotowych każdy sposób oszczędzania na nich jest ważny – podkreśla pani Anna.

W gospodarstwie poziom pH oraz badanie zasobności gleb jest systematycznie prowadzone w stacji chemiczno-rolniczej. Natomiast od ręki i tanio poziom pH można sprawdzić także za pomocą kwasomierza Helliga
  • W gospodarstwie poziom pH oraz badanie zasobności gleb jest systematycznie prowadzone w stacji chemiczno-rolniczej. Natomiast od ręki i tanio poziom pH można sprawdzić także za pomocą kwasomierza Helliga

Wapno cukrownicze poprawia strukturę gleby

Za stosowaniem w gospodarstwie wapna defekacyjnego przemawia bliskość Cukrowni Werbkowice, co powoduje, że koszty transportu są minimalne. Ale nie tylko. Ten nawóz wapniowy zawierający minimum 30% tlenku wapnia w formie węglanowej ma szereg zalet docenianych przez rolników.
 
– Z moich doświadczeń wynika, że nawóz w formie węglanowej sprawdza się najlepiej. Działa łagodnie i, co ważne, zawiera także do 15% substancji organicznej – mówi Anna Wrona.

– Jest źródłem nie tylko wapnia. Dostarcza do gleby magnez, fosfor, a także azot oraz mikroelementy. Można oszczędzić na klasycznych nawozach mineralnych co, jak już mówiłam, przy ich dzisiejszych cenach to wielki plus – podkreśla pani Anna. – Tak więc dla gospodarstw położonych w miarę blisko cukrowni to idealne rozwiązanie. Jedyny mankament to konieczność dostosowania rozsiewacza do tego rodzaju nawozu, ale nie jest to jakiś wielki problem.
 
Co jeszcze można powiedzieć o zaletach tego nawozu? Wspomaga szybkie tworzenie agregatów glebowych, poprawia strukturę gleby, działa korzystnie na procesy tworzenia próchnicy i poprawia warunki powietrzno-wodne. Jak każdy nawóz trzeba stosować go pod kontrolą i z umiarem, żeby nie przedawkować, bo i takie przypadki się zdarzają. Następuje wówczas uwstecznienie fosforu w fosforan wapnia. A zbyt duża ilość wapnia blokuje dostępność mikroelementów i magnezu.
 
Pani Anna mówi, że rozważała wykorzystanie do wapnowania czarnej kredy.

– Sporo czytałam na ten temat. Ma ciekawy skład. To wysoko reaktywny nawóz z kwasami humusowymi i węglem organicznym. Zbiera bardzo pozytywne opinie. Ostatecznie jednak nie zdecydowałam się na zastąpienie wapna defekacyjnego czarną kredą, zdecydował rachunek ekonomiczny.

Wapno cukrownicze
  • Wapno cukrownicze
Krzysztof Janisławski
Zdjęcia: Krzysztof Janisławski

Oprac. Natalia Marciniak-Musiał na podstawie artykułu Krzysztofa Janisławskiego pt. Wapno cukrownicze ustabilizuje pH, który ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 48/2021 na str. 16. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a