r e k l a m a

Partner serwisu

Jak wybrać najlepsze mieszańce kukurydzy do uprawy na kiszonkę?

Uprawa kukurydza
Data publikacji 17.02.2020r.

Od kilku lat tworzone są Listy Odmian Zalecanych kukurydzy na kiszonkę i na ziarno. Takie rekomendacje przedstawimy w nr. 11 i 12 „Tygodnika Poradnika Rolniczego”. Dziś przypomnimy kilka ważnych kryteriów wyboru mieszańców kukurydzy do uprawy na kiszonkę. Zdecydowanie kluczowa w tym względzie w ostatnich dwóch latach była cecha tolerancji na suszę i wczesność odmian.

Zarejestruj się, i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

Średnio wczesne najlepsze

Pod koniec 2019 r. przedstawialiśmy wstępne wyniki COBORU plonowania kukurydzy w 2019 r. Z tych informacji wynika, że w suchym ubiegłym roku, ale także w 2018 r. najlepszym wyborem były odmiany średnio wczesne. Plonowały średnio znacznie lepiej niż wczesne i nieco lepiej niż średnio późne, przy czym wybitnie plonowały dwie: ES Skywalker (106% wzorca) i ES Bond (105% wzorca).

Oczywiście są to dane średnie i wybierając mieszańca do konkretnego gospodarstwa trzeba przeanalizować ranking odmian z najbliższej Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian. Podkreślę jeszcze raz – jeżeli chodzi o FAO, średnio w kraju najlepszym wyborem są mieszańce kiszonkowe średnio wczesne.

Jeżeli jednak rezerwy paszowe gospodarstwa są małe i zależy nam na szybkim pozyskaniu zielonki lub kiszonki, warto przeznaczyć część areału zarezerwowanego pod kukurydzę na uprawę wczesnych, a nawet ultrawczesnych mieszańców. Zainteresowanie takimi odmianami w ub.r. po suchym 2018 r. było duże i takie ultrawczesne odmiany ma w ofercie większość hodowców. Najwcześniejszą, o najniższej liczbie FAO na polskim rynku jest odmiana Pyroxenia (FAO 130). W dalszej kolejności od najniższych liczb FAO są m.in.: Zeta 140S (FAO 140), Severus (FAO 170), Cedrak (FAO 170), SY Nordicstar (FAO 180), Wilga (FAO 180), Cewel (FAO 180), Tyrkizia (FAO 180), RTG Oxxgood (FAO 190), Actual (FAO 190), Coryphee (FAO 190). Nie sprawdzałem ich dostępności na ten sezon.

Najbezpieczniejszym wyborem do uprawy na kiszonkę są mieszańce średnio wczesne o FAO 240–250. W wieloleciu i szczególnie w ostatnich dwóch suchych sezonach, w uprawie na kiszonkę odmiany z tej grupy wczesności zapewniały najwyższe plony suchej masy z hektara
  • Najbezpieczniejszym wyborem do uprawy na kiszonkę są mieszańce średnio wczesne o FAO 240–250. W wieloleciu i szczególnie w ostatnich dwóch suchych sezonach, w uprawie na kiszonkę odmiany z tej grupy wczesności zapewniały najwyższe plony suchej masy z hektara

Liczy się udział kolb

r e k l a m a

Jeżeli mamy zasoby paszowe, powinniśmy planować uprawę mieszańców, które dadzą nam możliwie wysoki plon suchej masy z hektara w postaci dobrej i strawnej kiszonki. Dobry mieszaniec kiszonkowy powinien charakteryzować się przede wszystkim wysokim plonem ogólnym suchej masy z korzystną jego strukturą (z dużym udziałem kolb), wysoką strawnością wegetatywnych części roślin (dokładnie opisuję to w dalszej części) i wczesnością dopasowaną do zamierzonego terminu zbioru.

Niezwykle istotna jest cecha stay green i tolerancji (bo o odporności nie ma mowy) na niedobory wody deklarowanej przez hodowcę. Większość hodowców kukurydzy prowadzi doświadczenia w tym zakresie i wprowadza specjalne oznaczenia mieszańców z tolerancją na suszę. Pożądane jest, aby mieszaniec na kiszonkę miał ziarno typu flint albo ziarno typu pośredniego między flint a dent. Skrobia z ziarna typu flint w ilości o 30% większej niż skrobia mączysta z ziarniaków dent jest trawiona jelitowo.

Flinty mają ponadto niższe wymagania termiczne w czasie wschodów (plus w warunkach chłodnej wiosny), rozwijają się szybciej, szybciej kwitną i są bardziej odporne na chłody w czasie wegetacji.

Do uprawy na kiszonkę preferowane są odmiany ze szklistym ziarnem typu flint i typów pośrednich flint/dent. Budowa skrobi zawartej w ziarniakach decyduje o sposobie jej trawienia, a w żywieniu bydła mlecznego pożądana jest skrobia trawiona jelitowo, właśnie ze szklistych ziarniaków flint
  • Do uprawy na kiszonkę preferowane są odmiany ze szklistym ziarnem typu flint i typów pośrednich flint/dent. Budowa skrobi zawartej w ziarniakach decyduje o sposobie jej trawienia, a w żywieniu bydła mlecznego pożądana jest skrobia trawiona jelitowo, właśnie ze szklistych ziarniaków flint

Strawność przekłada się na produkcję mleka

Strawność kukurydzy na kiszonkę jest kluczowa dla efektów chowu i hodowli bydła mlecznego. Są na rynku promowane bardzo strawne odmiany, które firmy nasienne wyróżniają pod specjalną linią odmian i nadają im specjalne nazwy. Trzeba podchodzić do tego z rezerwą i wymagać od dystrybutorów faktów – wyników badań porównujących tę cechę linii promowanych mieszańców z innymi mieszańcami kiszonkowymi. Strawność, choć warunkowana genetycznie, to jest mocno modyfikowana przez pogodę oraz na etapie zbioru i konserwacji kiszonki.

Niemniej są takie odmiany i są bardzo strawne – pod warunkiem, że zebrane i zakiszone we właściwej fazie. Idealnie sporządzona z takich odmian kiszonka może mieć strawność na poziomie 80%. Oczywiste jest dla każdego hodowcy bydła, że na kiszonkę najlepsze są przede wszystkim odmiany o wysokiej strawności masy organicznej i dużej zawartości energii w części nadziemnej rośliny. W przypadku odmian przeznaczanych na kiszonkę z całych roślin, bardziej wartościowym wskaźnikiem niż plon całkowity będzie właśnie plon strawnej masy, będący iloczynem strawności (w %) i plonu całkowitego.

Rolnicy z dozą nieufności słuchają o odmianach charakteryzujących się wyższą strawnością. Z czego wynika podwyższona strawność całych roślin? Mówiąc w dużym skrócie, z podwyższonej strawności włókna, co wynika ze specyficznego, rozluźnionego ułożenia niestrawnej ligniny. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że włókno składa się z hemicelulozy (rozkładanej przez bakterie celuloityczne w przedziale od 20% do 100%), celulozy (rozkładanej w ilości od 20 do 100%) i niewielkiej ilości w ogóle niestrawnej ligniny.

Lignina, mimo że sama nie jest trawiona, jest kluczowa dla strawności włókna. Kluczowy jest tak naprawdę sposób lignifikacji ścian komórkowych z hemicelulozą i celulozą. Właśnie dobre poznanie tych zależności i selekcja linii kukurydzy w hodowli mieszańców w kierunku odpowiedniego typu lignifikacji owocuje odmianami bardziej strawnymi. Strawność jest podniesiona przez rozluźnienie kręgów ligniny, dzięki czemu hemiceluloza i celuloza są trawione w znacznie większym stopniu.

Cecha stay green to dłuższe utrzymanie zieloności liści i łodyg w okresie dojrzewania. Umożliwia to dłuższą akumulację składników pokarmowych i większą koncentrację suchej masy w kolbach. Sieczka z całych roślin kukurydzy mieszańców typu stay green łatwiej się zakisza. Tę cechę można zauważyć w doświadczeniach i na Dniach Pola. Zauważymy jej wartość i różnice, jeżeli obok siebie będą dwie odmiany kiszonkowe o takim samym FAO i jedna będzie stay green. Taki przykład widzimy właśnie na zdjęciu – z lewej trzy rzędy odmiany stay green, z prawej trzy rzędy odmiany bez tej cechy
  • Cecha stay green to dłuższe utrzymanie zieloności liści i łodyg w okresie dojrzewania. Umożliwia to dłuższą akumulację składników pokarmowych i większą koncentrację suchej masy w kolbach. Sieczka z całych roślin kukurydzy mieszańców typu stay green łatwiej się zakisza. Tę cechę można zauważyć w doświadczeniach i na Dniach Pola. Zauważymy jej wartość i różnice, jeżeli obok siebie będą dwie odmiany kiszonkowe o takim samym FAO i jedna będzie stay green. Taki przykład widzimy właśnie na zdjęciu – z lewej trzy rzędy odmiany stay green, z prawej trzy rzędy odmiany bez tej cechy
Marek Kalinowski
Zdjęcie: Marek Kalinowski
 

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Uprawa pomidorów w szklarniach i tunelach foliowych

Uprawa pomidorów w szklarniach i tunelach foliowych

Płacisz tylko

23,21 zł

Cena regularna 29,00 zł

SPRAWDŹ

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody