r e k l a m a

Partner serwisu

Jakie są najgroźniejsze choroby płodozmianowe?

Uprawa Agrotechnika
Data publikacji 14.12.2018r.

Uprawa roślin w monokulturze znacznie ogranicza plonowanie, ale to, niestety, powszechna praktyka w wielu gospodarstwach. Narzędziem unijnym, którego celem jest ograniczenie monokultury jest m.in. konieczność dywersyfikacji, dopłaty do programów rolnośrodowiskowych, czy zazielenianie.

Zarejestruj się, i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

Uprawa w monokulturze, choć zła dla plonowania i zła dla gleby, czasami jest uzasadniona ekonomią i łatwiejszym zarządzaniem pracami. Wiadomo – jeden gatunek roślin znacznie upraszcza park maszynowy (siewniki, kombajny). O ewentualnych korzyściach nie będę pisał. Dziś o tej złej stronie monokultury.

Groźne choroby złego zmianowania

Podstawowym zagrożeniem uprawy roślin w monokulturze są choroby płodozmianowe roślin. Dobrze znane, bo stanowiące powszechny problem, to choroby podsuszkowe zbóż. Wynika to z faktu dużego, bo sięgającego nawet 70%, udziału zbóż w strukturze zasiewów. Następstwem monokultury są choroby płodozmianowe. Stan patologiczny roślin spowodowany ich niewłaściwym następstwem w zmianowaniu (płodozmianie), prowadzi do zniżki plonów. Uprawa zbyt często po sobie tych samych gatunków roślin zwiększa porażenie przez choroby płodozmianowe ich samych, a także gatunków pokrewnych. Patogeny przenoszone są najczęściej za pośrednictwem gleby oraz resztek pożniwnych. Można do nich zaliczyć choroby podstawy źdźbła zbóż, fuzariozy, chwościka i rizomanię buraka oraz szkodniki – np. mątwik burakowy, ziemniaczany, a także pryszczarek zbożowy.

Przyczyną tych chorób jest nadmierne nagromadzenie się w glebie grzybów, szkodników lub szkodliwych związków pozostałych po przedplonie. Pojawia się zmęczenie gleby, czyli stan patologiczny powstały w następstwie naruszania podstawowych zasad uprawy roślin. Spadki plonowania roślin uprawianych w monokulturze wynikają z namnażania sprawców chorób, wzrostu populacji szkodników, ale także z kompensacji chwastów typowych dla danej uprawy.



  • Choroby podsuszkowe zbóż mają jedną współną cechę – objawiają się plamami na podstawie źdźbła. Diagnostyka nie jest łatwa i powinniśmy ją rozpocząć od analizy, czy obok plam na źdźbłach występują też uszkodzenia (zgorzele) korzeni

Należy tutaj dodać wykorzystanie składników pokarmowych, bo uprawa ciągle tego samego gatunku o tym samym zasięgu korzeni i ich penetracji w glebie, wysysa przyswajalne składniki co roku z tego samego miejsca. Monokultura (zależy to oczywiście od gatunku rośliny) w przenośni wypala zasoby próchnicy, które i tak w polskich glebach są niewielkie. Przejdźmy do chorób płodozmianowych zbóż, bo mimo tego że każdy rolnik teoretycznie je zna, to warto też przypomnieć kilka zależności.

Czym są choroby podsuszkowe?

r e k l a m a

Do kompleksu chorób podsuszkowych zaliczamy:
  • fuzaryjną zgorzel podstawy źdźbła i korzeni,
  • łamliwość podstawy źdźbła,
  • zgorzel podstawy źdźbła
  • ostrą plamistość oczkową (rizoktonioza).

Wszystkie te patogeny mają wspólną cechę, a mianowicie, brunatne plamki u podstawy źdźbła. Różnią się jednak terminem występowania i szkodliwością. W diagnostyce mylne dla rolnika mogą być nazwy wskazujące na porażane organy a najlepszym tego przykładem jest zgorzel podstawy źdźbła.

Często na spotkaniach z rolnikami mówi m.in. prof. dr. hab. Tomasz Kurowski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, którego zdaniem ta choroba powinna nazywać się: zgorzel podstawy źdźbła i korzeni, bo najgroźniejszą formą tej choroby jest zgorzel (czyli zamieranie) korzeni właśnie, a nie źdźbeł. Choroba ta jest zresztą głównym sprawcą zmniejszenia obsady roślin uprawianych w monokulturze.

Łamliwość podstawy źdźbła zbóż i traw

Jest kojarzona jako choroba płodozmianowa, ale prawda jest taka, że atakuje zboża uprawiane w dobrych płodozmianach. Oczywiście zmianowanie sprzyja jej ograniczaniu, ale w jej rozwoju pomaga przede wszystkim duża wilgotność, ciężkie gleby i przenawożenie azotem. Łamliwość częściej obserwujemy na glebach ciężkich i zasadowych. Dlatego z zabiegów agrotechnicznych ograniczających chorobę jest wczesne i dokładne wykonanie podorywki, właściwy płodozmian, niszczenie samosiewów oraz optymalizacja nawożenia azotowego. Dobry płodozmian i zmianowanie jest dla uprawianych roślin zawsze korzystny. Trzeba mieć jednak świadomość, że łamliwość podstawy źdźbła zbóż i traw nie jest typową chorobą płodozmianową. Na podstawie wieloletnich badań upraw monokulturowych zbóż naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie stwierdzili, iż łamliwość źdźbła zbóż i traw może się rozwijać w zbożach niezależnie od przedplonu. Nawet jeżeli zadbamy o płodozmian, choroba może się pojawić, bo o jej występowaniu i rozwoju decydują przede wszystkim warunki klimatyczne i glebowe.



  • Monokultura okopowych to rosnące zagrożenie nicieniami i wyburaczeniem bądź wyziemniaczeniem stanowiska. Najważniejsza w profilaktyce jest odpowiednio długa przerwa w uprawie tych roślin na tym samym stanowisku
Ale przy tej chorobie warto zatrzymać się na dłużej i dodać, że jej sprawcy nie atakują korzeni. Charakterystyczne objawy występują na źdźbłach w postaci owalnych plam o szerokiej bursztynowej obwódce z jasnym polem w środku. W centralnej części plam tworzą się czarne „łatki”. Sprawcami choroby są dwa typy grzyba: typ grzyba W (zwany pszennym) i typ R (zwany żytnim). Typ W szybciej infekuje i szybciej rozwija się. Zasiedla przestrzeń międzykomórkową w tkance źdźbła zbóż. Mimo szybkiego tempa rozwoju grzybni, typ W powoduje mniejsze straty plonu odżywiając się pasożytniczo tylko w komórkach miękiszu źdźbła. Wolniejszy typ R zasiedla komórki i tkanki naczyniowe (odpowiedzialne za transport wody i składników pokarmowych). Wolno przerastając je ogranicza przenoszenie składników pokarmowych do rozwijającego się kłosa. Powolny rozwój w roślinie w sposób stały i narastający powoduje znacznie większe straty w plonie niż typ W.

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy + Fazy rozwojowe zbóż

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy +  Fazy rozwojowe zbóż

Płacisz tylko

35,00 zł

Cena regularna 69,00 zł

SPRAWDŹ

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody