Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Konopie oleiste Henola - uprawa, nawożenie, plon

Henryk Burczyk
Kategoria: Uprawa
Konopie oleiste Henola - uprawa, nawożenie, plon
Uprawa
Data publikacji 10.01.2022r.

Niedawno informowaliśmy o projekcie HenolaHemp Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich mającego na celu rozpowszechnienie upraw konopi. Henola to natomiast niezwykle ciekawa i pierwsza odmiana oleista, w której wyhodowaniu brał udział prof. Henryk Burczyk. Dziś sam hodowca przedstawia najważniejsze elementy agrotechniki tej odmiany.

r e k l a m a

Konopie są znane i uprawiane przez rolników od wielu pokoleń. Stanowiły źródło włókna wykorzystywanego na cele tekstylne oraz różnego rodzaju wyroby pozawłókiennicze stosowane w przemyśle budowlanym, motoryzacyjnym, papierniczym i spożywczym.

Coraz większe znaczenie ma stan kwiatostanów i nasion

W ostatnich latach zainteresowanie uprawą konopi wzrasta w świecie w tym także w Polsce z uwagi na możliwości wykorzystywania ich na cele medyczne, a tutaj liczy się nie plon włókna lecz kwiatostanów i nasion. Z kwiatostanów można pozyskiwać cenne olejki eteryczne. Natomiast nasiona konopi zawierają ok. 28% oleju jadalnego. Pozostałą część nasion stanowi mąka konopna o zawartości ponad 25% pełnowartościowego białka.

Uwzględniając powyższe zalety, postanowiono wyhodować nową odmianę konopi o wysokich plonach nasion i to się udało. Wyhodowano interesujące formy i po selekcji najbardziej obiecujących rodów zarejestrowano w 2017 r. ten najlepszy – odmianę Henola. Odmiana charakteryzuje się ok. 30% krótszym okresem wegetacji, niższą ok. 50% długością techniczną roślin, większą długością kwiatostanów i wyższymi plonami nasion od konopi włóknistych. Powyższe różnice upoważniły hodowcę do ustanowienia nowego podgatunku konopi pod nazwą konopie oleiste (Cannabis sativa L. var. oleifera), podobnie jak to ma miejsce w przypadku lnu włóknistego i oleistego.
Porównanie konopi włóknistych z oleistymi (z prawej)

  • Porównanie konopi włóknistych z oleistymi (z prawej)

Krótko o agrotechnice konopi 

Henola może być uprawiana na terenie całego kraju na glebach dobrych, jak też na średnio przydatnych rolniczo ale o obojętnym odczynie. Natomiast gleby bielicowe zalegające na całkowitym piasku oraz bardzo ciężkie i podmokłe a także kwaśne, nie nadają się pod uprawę konopi. Dobrym przedplonem są rośliny okopowe, strączkowe i zboża. Uprawa roli uzależniona jest od rodzaju przedplonu. Jednak obowiązkowym zabiegiem jest orka jesienna na średnią głębokość (ok. 30 cm). Wiosną zabiegi agrotechniczne należy ograniczyć do włókowania i bronowania a tylko na glebach zbitych można używać kultywatora. Celem podstawowym jest zatrzymanie w glebie wilgoci nagromadzonej podczas zimy.

Istotnym czynnikiem plonotwórczym jest nawożenie mineralne. W zależności od zasobności gleby optymalnym poziomem nawożenia jest w kg/ha: 60-90 N, 40-60 P₂O₅, 70-100 K₂O i 25 MgSO4. Siewu zaprawionych nasion o sprawdzonej zdolności kiełkowania w ilości 30-60 kg/ha i rozstawie rzędów 40 cm należy dokonać w II połowie kwietnia. W reprodukcji kwalifikowanego materiału siewnego – aby zwiększyć współczynnik rozmnażania – należy stosować dolną ilość wysiewu nasion a na plantacjach przemysłowych (na olej) trzeba wysiewać górną ilość nasion. Wyniki badań nad wpływem ilości wysiewu na plony Henoli przedstawiono w tabelach. Decydujący wpływ na wysokość plonów ma przebieg pogody w okresie wegetacji roślin.

Dlaczego należy usuwać płaskonie?

Pielęgnacja plantacji Henoli polega na niszczeniu skorupy gleby przed wschodami i w początkowej fazie wzrostu roślin. Konopie szybko zakrywają międzyrzędzia i dobrze radzą sobie z chwastami bez herbicydów. Istotnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest utrzymanie wysokiego stopnia jednopienności, bowiem aktualnie wpisane do Rejestru Krajowego odmiany konopi są roślinami jednopiennymi (tzn. na jednej łodydze są kwiatostany męskie – płaskonie i żeńskie – głowacze).

Konopie jednopienne – w tym Henola – w procesie rozmnażania mogą ulegać rozszczepianiu, powodując obniżanie plonów. Skutkiem tego zjawiska są pojawiające się na plantacji płaskonie, które należy bezwzględnie usuwać poprzez wyrywanie z korzeniami całych roślin i niszczenie ich poza plantacją, zanim rozpoczną kwitnienie. Rozpoznanie płaskoni na plantacji jest bardzo łatwe, ponieważ ich wiechy pojawiają się wcześniej niż wiechy roślin jednopiennych. W tym czasie konieczne jest przeprowadzenie kilkukrotnej selekcji. Z uwagi na obcopylność konopi, konieczna jest izolacja przestrzenna (co najmniej 5000 m) od innych odmian, zasiewów niekwalifikowanych lub tzw. samosiewów.

Jaki zbiór: jedno- czy dwuetapowy?

r e k l a m a

Zbioru Henoli można dokonać kombajnem z pnia, ale najlepiej jest robić to dwuetapowo. Najpierw skosić konopie kosiarką z przystosowanym przyrządem tnącym do koszenia roślin włóknistych i pozostawić na pokosach do wyschnięcia nasion, a potem wymłócić z pokosów kombajnem zbożowym. Słomę Henoli można przeznaczyć na cele energetyczne w formie pellet lub brykietów albo po rozdrobnieniu przyorać jako nawóz organiczny. Optymalnym terminem zbioru jest okres dojrzewania nasion w środkowej części kwiatostanu – powinny być wówczas twarde i ciemne w kształcie marmurkowym. Po zbiorze nasiona należy natychmiast oczyścić z plew, dosuszyć zimnym powietrzem do wilgotności ok. 10% i przechowywać w suchym oraz przewiewnym pomieszczeniu, aby utrzymać dobrą siłę kiełkowania wynoszącą > 75%.

W uprawie konopi zarówno na materiał siewny kwalifikowany jak też na cele przemysłowe (na olej) trzeba uzyskać pozwolenie na ich uprawę od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – stosownie do położenia plantacji. Z wnioskiem o zezwolenie trzeba wystąpić na piśmie do końca roku poprzedzającym uprawę konopi np. w 2022 r.

Dr hab. Henryk Burczyk prof. IWNiRZ

Zdjęcia: Henryk Burczyk

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 1/2022 na str. 31. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.

Widziałeś już nasze video ""Urzędnicy chcieli zniszczyć człowieka". Rolnik spod Lublina spędził Święta za kratami"?

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody