Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Odpowiedni monitoring omacnicy wskaże termin zabiegu w kukurydzy

Marek Kalinowski
Kategoria: Uprawa
Odpowiedni monitoring omacnicy wskaże termin zabiegu w kukurydzy
Uprawa Szkodniki
Data publikacji 18.06.2020r.

Omacnica prosowianka uszkadza wszystkie nadziemne części roślin kukurydzy: wiechy, pochwy liściowe, znamiona kolb, nerwy główne, podstawy kolb, ziarniaki, łodygi. Od lat jest problemem w całej Polsce, a specjaliści oceniają, że jest przyczyną strat w plonach na poziomie ok. 15%. To średnia, bo na południu kraju w odmianach wczesnych może zabrać połowę plonu.

r e k l a m a

Poza świetnym lokum na przezimowanie na stanowiskach po kukurydzy szkodnik ma szereg roślin alternatywnych, na których może przechodzić swój rozwój. Są to: proso, sorgo, buraki cukrowe, papryka, chmiel, winorośl, jabłoń oraz  rabarbar. Na tych roślinach gąsienice omacnicy prosowianki mogą się rozwijać, ale na szczęście nie masowo. Do zwalczania omacnicy, jeśli zajdzie taka potrzeba,  mamy czas prawdopodobnie do połowy lipca. Dziś wyjaśnimy zasady poprawnego monitoringu tego szkodnika, z czym w praktyce zdarzały się w ostatnich latach spore problemy.

Należy kupować pułapki z tegoroczną datą produkcji

Poprawnie prowadzony monitoring i wynikająca z niego sygnalizacja nalotów omacnicy prosowianki na plantacje kukurydzy są kluczem do właściwej ochrony biologicznej lub chemicznej. Rolnicy, a nawet służby Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin zgłaszali kilka lat temu, że pułapki feromonowe są w odławianiu omacnicy prosowianki mało skuteczne lub nieskuteczne. Przyczyny tego leżą najczęściej po stronie stosujących pułapki. Co użytkownicy tych pułapek robili źle? Jak poprawnie należy użytkować te pułapki?

Po pierwsze – pułapki feromonowe należy wykładać przed nalotem szkodnika, a nie wtedy, kiedy nalot już występuje. Pułapki do odławiania omacnicy prosowianki w kukurydzy ustawiamy z brzegu łanu, a nie w łanie. Pułapka musi być ustawiona z dala od sztucznych źródeł światła (z dala od domostw, latarni ulicznych i od dróg na których poruszają się samochody i maszyny rolnicze). Pułapki feromonowe muszą być ustawiane także z dala od silnych źródeł zapachów (obornika, nawozów sztucznych itd.). W trakcie wykładania pułapki feromonowej nie można dotykać gołą ręką dyspensera feromonowego, bo po dotknięciu go dłonią może on całkowicie utracić zdolność odłowu szkodników. Ważne jest aby kupować tylko pułapki z naniesioną aktualną, tegoroczną datą produkcji (pułapka z poprzedniego sezonu będzie nie skuteczna. Mimo, że producenci pułapek zalecają wymieniać dyspensery co 14 dni, to naukowcy zalecają ich wymianę co 7 dni.

Pułapka świetlna – jej wadą jest konieczność zasilenia prądem
  • Pułapka świetlna – jej wadą jest konieczność zasilenia prądem

Zalecenia przy ustawianiu pułapek

Producenci pułapek feromonowych dołączają do nich zasady stosowania, ale w ostatnich latach naukowcy zwracali uwagę na pewne błędy uniwersalnych instrukcji. Były to m.in. zalecenia, aby pułapkę ustawiać w głębi łanu kukurydzy i podnosić jej ustawienie wraz z rosnącą kukurydzą ponad wierzchołki roślin. W przypadku niektórych szkodników tak powinno być, ale przy odławianiu omacnicy to duży błąd!

Zdarza się, że jeżeli kukurydza rośnie szybko to taka pułapka wg zalecenia powinna być umieszczona na wysokości 1,5- 2 m od gleby. Wg naukowców badających biologie szkodnika omacnica prosowianka na wysokości ponad 1,5 m  w łanie nie lata i wtedy skuteczność odłowu będzie fatalna. Naukowcy zalecają, aby pułapki feromonowe do odławiania omacnicy wieszać w pasie brzeżnym plantacji kukurydzy (np. przy miedzy, od strony łanu sąsiadującego z użytkami zielonymi) i na wysokości co najwyżej 40-50 cm od gleby (na takie wysokości najczęściej lata omacnica). W tak ustawionej pułapce  omacnica prosowianka odłowi się najlepiej. Te zasady dotyczą wszystkich typów pułapek feromonowych.

Kto monitoruje naloty omacnicy od lat, nie ma z tym problemów i wie do czego służą pułapki feromonowe. W ubiegłym roku miałem kilka rozmów telefonicznych z plantatorami, którzy byli przekonani, że pułapka feromonowa służy do odławiania i zwalczania omacnicy. Pytali, ile trzeba wystawić takich pułapek, aby rozwiązać problem szkodnika. Oczywiście są rozwiązania z feromonami w innych uprawach służące do ograniczania szkodników. Podkreślam zatem -  pułapki feromonowe do odławiania omacnicy prosowianki w kukurydzy  służą do monitoringu nalotów szkodnika.

Pułapka feromonowa typu delta – najprostsza i ważne aby ustawić ją na wysokości 40–50 cm od gleby
  • Pułapka feromonowa typu delta – najprostsza i ważne aby ustawić ją na wysokości 40–50 cm od gleby

Różne rodzaje pułapek feromonowych

Takie zasady dotyczą ustawiania wszystkich typów pułapek feromonowych, a są to pułapki typu delta, pułapki kominowe i mniej znane, uważane ponoć za najlepsze pułapki więcierzowe. Z licznych badań skuteczności odławiania omacnicy prosowianki wynika, że najbardziej decyduje o tym jakość i skład syntetycznego feromonu. Nie bez znaczenia jest też rodzaj pułapki. W badaniach najlepszą skutecznością cechują się najmniej w Polsce znane pułapki więcierzowe.

Pułapka typu delta składa się w kształt trójkąta. Na podłodze takiego domku z daszkiem jest naniesiony specjalny lep i doklejony jest do niej dyspenser feromonowy (najczęściej gumowy. Taką pułapkę mocuje się zazwyczaj na specjalnym paliku dołączonego w zestawie. Przy obsłudze pułapki trzeba wymieniać podłogę lepową no i oczywiście raz na 7 dni dyspenser.

Pułapka kominowa natomiast składa się z daszka z otworem w którym umieszcza się koszyk z dyspenserem. Odłowione szkodniki spadają przez lejek umieszczony w środkowej części pułapki do pojemnika. Taka pułapka montowana jest podobnie jak delta na dołączonym w zestawie stojaku.

Jak wspomniałem, z badań wynika, że najlepiej omacnicę prosowiankę odławiają pułapki  więcierzowe. Są one zbudowane z nylonowej siatki, do której wnętrza motyle wlatują przez otwór od dołu (tam też umieszcza się dyspenser). W takiej pułapce motyle łowią się w tzw. koszu znajdującym się w górnej części pułapki z którego nie mogą się wydostać.

Obok pułapek feromonowych do odławiania omacnicy można stosować też pułapki świetlne.Przy śledzeniu nalotów omacnicy warto także wspomagać się komunikatami Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin, Instytutu Ochrony Roślin –PIB w Poznaniu oraz korzystać z sygnalizacji prowadzonej przez firmy chemiczne.

Odłowione w pułapkach motyle omacnicy prosowianki, trzeba każdego dnia policzyć samce i samice
  • Odłowione w pułapkach motyle omacnicy prosowianki, trzeba każdego dnia policzyć samce i samice

Niektóre odmiany smakują bardziej

r e k l a m a

Niebawem opiszemy w  Tygodniku Poradniku Rolniczym  metodę biologiczną i chemiczną ograniczania omacnicy. Choć dziś już jest na to za późno to należy pamiętać o dużej skuteczności agrotechniki w tym rozsądnego doboru odmian. Różnica w podatności odmian kukurydzy na uszkodzenia wyrządzane przez omacnicę prosowiankę bywa duża. Odmiany podatne są uszkadzane nawet dwa do trzech razy silniej od odmian odpornych.

Niestety, w praktyce trudno znaleźć obiektywne wyniki doświadczeń w zakresie podatności odmian, zwłaszcza tych spoza krajowego rejestru. Wynika to z tego, że średnio odmiana kukurydzy żyje na rynku przez 3 lata i znika, bo zastępują ją nowsze odmiany. Natomiast aby przeprowadzić obiektywne badania w zakresie podatności na uszkodzenia przez omacnicę też trzeba 2-3 lata. W efekcie kiedy wyniki badań mogłyby być udostępnione odmiany na rynku często już nie ma.

Mimo wszystko cenne pod względem odporności na uszkodzenia omacnicy są badania COBORU, w których po każdym sezonie podawany jest procent uszkodzonych roślin dla większości badanych odmian kukurydzy. Analizując te wyniki trzeba porównać uszkodzenia z kilku lat doświadczeń. Z danych COBORU wynika, że odmiany z tych samych grup wczesności, uprawianych w tych samych lokalizacjach mają uszkadzanych od ok. 15% do 25% roślin. Różnica jest zatem duża.

Marek Kalinowski 
Zdjęcia: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody