Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Przy zwalczaniu szkodników w rzepaku na wiosnę kieruj się monitoringiem a nie sąsiadem

Marek Kalinowski
Kategoria: Uprawa
Przy zwalczaniu szkodników w rzepaku na wiosnę kieruj się monitoringiem a nie sąsiadem
Uprawa Szkodniki
Data publikacji 31.01.2022r.

Wczesną wiosną panują niskie temperatury z dużą amplitudą między dniem a nocą. To w każdym sezonie mocno komplikuje stosowanie środków ochrony roślin. Czym kierować się aby zwalczanie szkodników w rzepaku nie było wyzwaniem?

r e k l a m a

Optymalne okna pogodowe bywają krótkie, a w rzepaku ozimym zwalczanie najwcześniej atakujących szkodników zawsze jest wyzwaniem.

Zasadniczym problemem jest to, że optymalne temperatury, w których dochodzi do zmasowanego nalotu chowaczy często nie pokrywają się z temperaturami optymalnymi dla skutecznego działania większości insektycydów.

Chowacz brukwiaczek atakuje najwcześniej

Oczywiście przypomnimy wkrótce na łamach „Tygodnika Poradnika Rolniczego” biologię szkodników roślin uprawnych, których najwcześniejszego ataku wczesną wiosną możemy spodziewać się w rzepaku. A tym najwcześniejszym jest chowacz brukwiaczek, którego pierwsze naloty na rzepak pobudza nawet chwilowe ocieplenie, gdy temperatura gleby osiągnie 5–7°C na głębokości 10 cm. Masowy nalot szkodnika odbywa się dopiero przy temp. powietrza na poziomie 10–12°C.

Czynnikami mającymi duży wpływ na aktywność chowacza brukwiaczka są: wiatr, promieniowanie słoneczne, opady. Bywa bowiem, że przy bezwietrznej pogodzie z intensywnym promieniowaniem nawet przy chłodnej wydawałoby się pogodzie, brukwiaczek dogrzewa się w promieniach słońca i zaczyna pracę.

Wiosenne skoki temperatury utrudniają ocenę kulminacyjnych nalotów chowaczy, ale też wybór insektycydów, które w większości działają optymalnie w określonych temperaturach. Jakie ma to konsekwencje dla skutecznej ochrony przed chowaczami, bo przecież po brukwiaczku w kolejce na żerowanie w rzepaku czeka chowacz czterozębny?

Rolnicy często zbyt wcześnie stosują insektycydy

Przy zmiennej pogodzie wiosennej ze skokami temperatur ochrona roślin jest wyzwaniem i problemem. Przedziały temperaturowe skutecznego działania insektycydów z jednej strony, a z drugiej temperatura masowego nalotu chowacza brukwiaczka nie pokrywają się i bardzo utrudniają wybór środków.

Rolnicy często nie są w stanie utrzymać nerwów na wodzach i przed nalotem kulminacyjnym stosują zabiegi zbyt wcześnie. I wtedy możemy obserwować efekt domina – pierwszy w okolicy opryskiwacz wyjeżdżający w pole jest sygnałem do wykonania zabiegu przez sąsiadów. To błąd! Zamiast polegać na trafnej ocenie sytuacji przez sąsiada wystawmy żółte naczynia do odławiania szkodników na własnej plantacji.

Do zwalczania szkodników rzepaku zarejestrowanych jest kilkadziesiąt insektycydów. W wyszukiwarce środków ochrony roślin na stronie ministerstwa rolnictwa do zwalczania chowacza brukwiaczka rejestrację mają 63 insektycydy, w większości pyretroidy. Wydawałoby się, że taka ilość środków pozwala na pozbycie się każdego szkodnika w każdych warunkach meteorologicznych i w każdym terminie.

Ochrona coraz trudniejsza

Niestety, nie jest to takie łatwe, bo te insektycydy reprezentowane są przez różne grupy chemiczne, a dodatkowo jedna substancja aktywna jest często reprezentowana przez kilkanaście preparatów. Większość tych insektycydów to środki zawierające substancje czynne z grupy pyretroidów, a te potrzebują do optymalnego działania temperatur poniżej 20°C. Taka informacja jest w ich etykietach, co wczesną wiosną nie jest przecież problemem. Problemem jest minimalna temperatura skutecznego działania, której w etykietach nie znajdziemy.

Ogólnie zaleca się jednak, aby pyretroidów nie stosować w temperaturach niższych niż 15°C, ale są od tego niewielkie wyjątki obniżające ten próg do 12°C, co wynika z właściwości konkretnej substancji z tej grupy albo z formulacji poprawiającej skuteczność i właściwości środka. Pyretroidy przy dolnej dopuszczalnej granicy termicznej ich stosowania sprawdzą się przy chłodniejszych temperaturach, ale ich działanie trwa krótko. Ale jeżeli zastosujemy je przy załamaniu pogody, kiedy chowacze schowają się – nic nie wskóramy.

Są na rynku nieliczne insektycydy będące mieszaninami substancji aktywnych, które lepiej dopasowują się skutecznością działania do temperatur (od 10°C), kiedy masowo atakują chowacze. Właściwie unikatową i najlepiej dopasowaną substancją do warunków chłodnej wiosny jest acetamipryd z grupy neonikotynoidów. Substancję zawiera 12 zarejestrowanych preparatów w formulacjach SP lub SL oraz dwa preparaty będące właśnie mieszaniną acetamiprydu i lambda-cyhalotryny.

Obok problemów związanych ze skutecznością insektycydów uzależnioną od temperatury dochodzi jeszcze jeden – wycofanie ważnych substancji czynnych. Tymi bardzo ważnymi w programach zwalczania szkodników były niewątpliwie niedostępne już: chloropiryfos z grupy fosforoorganicznych i tiachlopryd z grupy neonikotynoidów.

W rzepaku priorytetem jest wystawienie na wiosnę żółtych naczyń i systematyczny monitoring szkodników. W podejmowaniu decyzji o zabiegu nie jest wskazana nadgorliwość i opieszałość. Zabieg odpowiednio dobranym do warunków termicznych insektycydem powinniśmy wykonać w momencie kulminacyjnego nalotu szkodnika

  • W rzepaku priorytetem jest wystawienie na wiosnę żółtych naczyń i systematyczny monitoring szkodników. W podejmowaniu decyzji o zabiegu nie jest wskazana nadgorliwość i opieszałość. Zabieg odpowiednio dobranym do warunków termicznych insektycydem powinniśmy wykonać w momencie kulminacyjnego nalotu szkodnika


Oprac. Natalia Marciniak-Musiał na podstawie artykułu Marka Kalinowskiego pt.  
Kapryśna wiosna zawsze utrudnia zwalczanie szkodników, który ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 3/2022 na str. 29.  Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.

Zdjęcia: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody