r e k l a m a

Partner serwisu

Partner

Zbiór Zaleceń Dobrej Praktyki Rolniczej

Uprawa Nawożenie
Data publikacji 13.12.2018r.

Znaczenie wody we współczesnym świecie nabiera ogromnej wagi ponieważ zasoby czystej wody są coraz mniejsze! Dlatego też jednym z elementów polityki ochrony środowiska w Polsce jest podnoszenie świadomości rolników w zakresie konieczności ochrony jakości wody, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju.

r e k l a m a

Ponieważ wykorzystywane w procesie produkcji składniki nawozowe krążą w gospodarstwie nie tylko w jego granicach, ale również przemieszczają się poza jego otoczenie, gospodarstwo jest traktowane jako źródło potencjalnego zanieczyszczenia wód, przede wszystkim substancjami pochodzącymi ze składowisk nawozów naturalnych, wybiegów dla zwierząt, budynków inwentarskich, czy też miejsc przechowywania kiszonek.

Trzeba zmniejszyć zanieczyszczenie wód azotanami

Racjonalne zarządzanie składnikami pokarmowymi na poziomie gospodarstwa rolnego ma więc zasadnicze znaczenie nie tylko w prowadzeniu opłacalnej produkcji rolnej, ale również ograniczeniu strat składników nawozowych z rolnictwa i redukcji emisji zanieczyszczeń do wód. W tym celu w Polsce, w ramach wdrażania dyrektywy azotanowej, poprzez art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, wprowadzono obowiązek przyjęcia, dla obszaru całego kraju Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, tzw. programu azotanowego. Dodatkowo, aby ułatwić rolnikom przeciwdziałanie zanieczyszczeniom wód na poziomie gospodarstwa, pozostając jednocześnie w zgodzie z prawem, opracowano Zbiór Zaleceń Dobrej Praktyki Rolniczej – tzw. miniporadnik dla rolników do dobrowolnego stosowania.

Azot jako najważniejszy składnik plonotwórczy jest powszechnie stosowany w produkcji rolniczej w postaci różnego rodzaju nawozów. Jest jednak pierwiastkiem bardzo mobilnym w środowisku, czyli może się szybko przemieszczać. Azot, stosowany zarówno w nawozach mineralnych, jak i naturalnych, jest tylko częściowo pobierany przez rośliny i mikroorganizmy glebowe, a niewykorzystane jego ilości mogą być wymywane przez wody opadowe z warstwy ornej w głąb profilu glebowego, stwarzając ryzyko zanieczyszczenia wód. Emisje azotu z rolnictwa mogą przyczyniać się do eutrofizacji zasobów wodnych, gdyż biogeny, w tym azot, umożliwiają szybki rozwój glonów i sinic. W rezultacie, powstała ich gruba warstwa blokuje dopływ tlenu do głębszych rejonów zbiorników, co prowadzi do degradacji ekosystemu wodnego. Dodatkowo niektóre glony i sinice wydzielają toksyny, które są niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Ponadto procesy rozkładu masy glonów i sinic, prowadzą do powstawania odorów zmniejszających wartość estetyczną i rekreacyjną otoczenia. Dlatego też już w granicach gospodarstwa i poza nim rolnik może wpływać na stan naszych wód, a pośrednio również Bałtyku.

Jak dobrze zarządzać źródłami azotu?

r e k l a m a

Dobra praktyka rolnicza każdego gospodarstwa rolnego powinna polegać zatem na optymalizacji zarządzania azotem ze wszystkich źródeł, a przede wszystkim z nawozów dostępnych w gospodarstwie. Jeśli zatem w gospodarstwie stosowane są organiczne środki nawozowe przedsywione na rys., czyli wszystkie substancje zawierające azot w formie organicznej niepochodzące z syntezy chemicznej, w tym: nawozy naturalne, nawozy organiczne i organiczno-mineralne, środki poprawiające właściwości gleby, produkty uboczne wg ustawy o odpadach, komunalne osady ściekowe, zużyte podłoża po produkcji grzybów, pozostałości pofermentacyjne z biogazowni i inne odpady wykorzystywane w celu poprawy plonowania roślin uprawnych; konieczne jest opracowanie sposobu ich bezpiecznego zagospodarowania.


Fot. Marek Kalinowski
  • Prawidłowe stosowanie organicznych środków nawozowych poprawia żyzność i strukturę gleby

W tym clelu należy ustalić koncentrację azotu w stosowanym środku na podstawie etykiety nawozu organicznego, organiczno-mineralnego lub środka poprawiającego właściwości gleby pochodzącego z zakupu i określić wielkość dopuszczalnej dawki azotu na poszczególne działki/uprawy. Natomiast w gospodarstwach z produkcją zwierzęcą należy określić ilość wytwarzanych nawozów naturalnych i stężenia azotu w tych nawozach na podstawie wskaźników wielkości produkcji zamieszczonych w programie azotanowym lub określić ich skład chemiczny na podstawie analizy chemicznej. Kolejnym etapem jest rozplanowanie dystrybucji nawozów organicznych na poszczególne pola w gospodarstwie. Należy przy tym uwzględnić, że około połowa rocznej produkcji nawozów naturalnych musi być wykorzystana jesienią, a druga część wiosną, pamiętając, że dawka azotu wniesiona na użytki rolne w nawozach naturalnych nie może być większa niż 170 kg N/ha UR w ciągu roku.

Jak stosować bezpiecznie nawozy naturalne?

W pierwszej kolejności organiczne środki nawozowe należy stosować pod uprawy o długim okresie wegetacji, stosować przedsiewnie, kiedy jest możliwość wymieszania nawozów z glebą, a pogłównie można je stosować w międzyrzędziach za pomocą węży wleczonych, najlepiej w okresie zwarcia rzędów, gdy gleba jest zakryta roślinnością pochłaniającą ulatniający się amoniak lub metodą iniekcji bezpośrednio do gleby. Stosując odpady trzeba zachować warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku R10 (Dz.U.2015.132), a stosując osady ściekowe, spełnić warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz.U.2015. 257). Nawozy należy zawsze wymieszać z glebą najszybciej, jak jest to możliwe (nie później niż następnego dnia po aplikacji), aby ograniczyć straty azotu i zwiększyć efektywność wykorzystania składnika przez rośliny.




Nawozy naturalne oraz inne organiczne środki nawozowe, ze względu na ich specyfikę, można stosować również na pastwiskach, ale w ograniczonym zakresie, tj. tylko poza sezonem pastwiskowym: wiosną oraz w dopuszczalnym terminie jesiennym, pamiętając, że łączna dawka nawozu naturalnego zastosowanego w ciągu roku nie może wynosić więcej niż 170 kg N/ha. Na pastwiska zaleca się przede wszystkim stosować kompost obornikowy raz na 2–3 lata (najlepiej pod te kwatery lub część pastwiska, które wiosną będą koszone), pamiętając, że w roku stosowania obornika nawożenie mineralne jest zbędne. Gnojowicę i gnojówkę można stosować corocznie. Za każdy 1% udziału roślin bobowatych na trwałych użytkach zielonych, niezależnie od sposobu ich użytkowania (kośnego lub pastwiskowego) i warunków glebowych, można zmniejszyć nawożenie azotem o 2,5 kg N/ha.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody