W Boguszynach rozpoczęła się jedna z najważniejszych inwestycji w historii Ośrodka Hodowli Zarodowej "Lubiana". Projekt zakłada budowę nowoczesnej fermy bydła mlecznego przeznaczonej dla 1200 krów w doju. Inwestycja stanowi kolejny etap rozwoju gospodarstwa i wzmacnia pozycję OHZ "Lubiana" jako jednego z czołowych krajowych ośrodków hodowlanych.

1200 krów i 40 robotów udojowych – OHZ „Lubiana” inwestuje w przyszłość

W ramach przedsięwzięcia powstaną dwie bezściołowe obory wolnostanowiskowe, budynek dojarni i szpitala, nowoczesna kuchnia paszowa, silosy na kiszonkę oraz ekologiczna infrastruktura do magazynowania gnojowicy. Cały kompleks został zaprojektowany z myślą o zwiększeniu efektywności produkcji, poprawie organizacji pracy, a przede wszystkim zapewnieniu najwyższego – szeroko rozumianego – dobrostanu zwierząt, począwszy od stanowisk legowiskowych, poprzez dostęp do stołu paszowego, oświetlenie, wentylację, na technologii doju kończąc. I właśnie to co wyróżniać będzie nową inewestycję w Boguszynach jest zaplanowana pierwsza taka w Polsce zrobotyzowana dojarnia karuzelowa GEA DairyProQ. Instalacja zostanie wyposażona w 40 stanowisk udojowych, z czego w pierwszym etapie uruchomionych zostanie 36. Każde stanowisko będzie posiadało własny moduł robotyczny, a system będzie można rozbudowywać wraz z rozwojem stada. Początkowo na fermie ma być dojonych około 900 krów, natomiast docelowo obiekt będzie przygotowany do obsługi 1200 sztuk.

Kongres Polskie Mleko

FOTO: Eventy

Dój, analiza mleka i dipping w jednym kubku – technologia GEA zmieni pracę fermy

W technologia DairyProQ cały proces – od stymulacji, poprzez czyszczenie strzyków, przedzdajanie, dój właściwy, aż po dipping poudojowy odbywa się w jednym kubku udojowym. System analizuje także parametry mleka z poszczególnych ćwiartek wymienia w czasie rzeczywistym. Umożliwia to szybsze wykrywanie nieprawidłowości, poprawę higieny doju oraz skuteczniejsze monitorowanie jakości mleka.

Przed wyborem technologii OHZ "Lubiana" analizował kilka rozwiązań, w tym roboty udojowe przy swobodnym dostępie krów, system batch milking oraz automatyczną karuzelę. Ostatecznie zdecydowano się na rozwiązanie GEA ze względu na wydajność, łatwość organizacji pracy i możliwość zastosowania w dużej fermie.

Wartość inwestycji wynosi około 85 mln zł netto, a jej realizacja ma potrwać 12 miesięcy. Generalnym wykonawcą została firma Multiprojekt, natomiast za technologię i wyposażenie odpowiada GEA. Zakończenie prac i uruchomienie fermy planowane jest na przyszły rok.

OHZ "Lubiana" gospodaruje na ponad 3200 ha użytków rolnych i utrzymuje około 2600 sztuk bydła, w tym 1150 krów dojnych. Spółka rozwija hodowlę bydła rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej, wykorzystując selekcję genomową i embriotransfer. Ferma w Boguszynach osiąga średnią wydajność 12 958 kg mleka od krowy. W 2025 roku sześć krów przekroczyło 100 tys. kg mleka w produkcji życiowej.

Czytaj dalej pod WIDEO:

Rolnictwo 4.0 w praktyce. Kolejny krok to biometanownia

Nowa ferma połączy potencjał genetyczny stada z automatyzacją, robotyzacją i precyzyjnym zarządzaniem produkcją. Inwestycja w Boguszynach będzie ważnym krokiem w kierunku dalszego rozwoju OHZ "Lubiana" oraz realizacji koncepcji gospodarstwa funkcjonującego w modelu "Rolnictwa 4.0". W przyszłości spółka planuje także budowę biometanowni, która pozwoli wykorzystywać materię organiczną z gospodarstwa do produkcji energii.

Oprac. Beata Dąbrowska

Słoma sposobem na głodne jałówki

Na Uniwersytecie w Vancouver przeprowadzono cykl doświadczeń dotyczących zachowania jałówek w wieku od 5 do 8 miesięcy, przeniesionych z cielętnika do jałownika. Zwierzęta miały dostęp do specjalnych żłobów, do których zadawano TMR, słomę i koncentraty. W poszczególnych żłobach zastosowano różne strategie żywieniowe.

W jednym z siedmiodniowych doświadczeń do TMR-u dodawano słomę żytnią, a następnie oceniano jej wpływ na pobranie paszy i zachowanie żywieniowe jałówek. Zwierzęta dobrano pod względem masy ciała, kondycji oraz wielkości i podzielono na trzy grupy: pierwsza otrzymywała dawkę podstawową zawierającą kiszonkę z kukurydzy, sianokiszonkę i koncentraty; druga otrzymywała tę samą dawkę z 10-procentowym dodatkiem słomy żytniej; trzecia otrzymywała dawkę podstawową wzbogaconą o 20 proc. słomy.

10 proc. dodatku.Ten trik działa!

Dodatek słomy wyraźnie zmienił zachowanie jałówek związane z pobieraniem paszy. Zwierzęta dłużej przebywały przy stole paszowym podczas pojedynczego odpasu. Jałówki otrzymujące 10 proc. słomy poświęcały na pobieranie paszy średnio o 13 minut dziennie więcej niż zwierzęta z grupy kontrolnej. W przypadku 20-procentowego dodatku czas ten wydłużał się o 19 minut. Najbardziej optymalny okazał się jednak 10-procentowy udział słomy w dawce. Jałówki z grupy kontrolnej oraz zwierzęta otrzymujące 10 proc. słomy przyrastały średnio 1 kg dziennie. Przy 20-procentowym dodatku przyrosty spadały do 0,9 kg dziennie.

Nie każda część gospodarstwa nadaje się do czyszczenia taką maszyną. Profesjonalne szorowarki są przeznaczone przede wszystkim do posadzek twardych, dlatego ich zastosowanie trzeba rozpatrywać w odniesieniu do rodzaju podłoża i warunków panujących w danym miejscu.

Urządzenie może ułatwić czyszczenie dużych powierzchni w magazynach, pomieszczeniach gospodarczych, halach przeznaczonych do przechowywania lub obsługi płodów rolnych czy w części zaplecza gospodarstwa mlecznego. Przydatność maszyny zależy jednak od rodzaju zabrudzeń. Luźna słoma, duże ilości ziarna, paszy czy innych większych zanieczyszczeń powinny zostać wcześniej usunięte. Szorowarka służy przede wszystkim do mycia posadzki, a nie zastępuje wszystkich etapów sprzątania.

Jak działa profesjonalna szorowarka do różnych rodzajów powierzchni?

Szorowarki automatyczne mogą podczas jednego przejazdu rozprowadzać roztwór czyszczący, szorować powierzchnię i odsysać brudną wodę. Za mechaniczne usuwanie zabrudzeń odpowiadają szczotki albo pady. Pad czyszczący to wymienny krążek lub element roboczy dobierany do rodzaju wykonywanej pracy i powierzchni.

Takie połączenie funkcji ogranicza konieczność osobnego szorowania i późniejszego zbierania wody. W gospodarstwie ma to praktyczne zastosowanie tam, gdzie posadzka jest regularnie zabrudzana, a pomieszczenie trzeba szybko przygotować do dalszego użytkowania.

Nie oznacza to jednak, że każda szorowarka poradzi sobie z każdym zabrudzeniem. Przy zaschniętych osadach lub trudnych zabrudzeniach organicznych rezultat zależy m.in. od nacisku szczotki, zastosowanego osprzętu, środka czyszczącego oraz odporności samej posadzki.

Szorowarki automatyczne do małego gospodarstwa

W niewielkim gospodarstwie profesjonalna szorowarka nie zawsze będzie uzasadnionym wydatkiem. Jeśli do regularnego mycia pozostaje małe pomieszczenie gospodarcze, a urządzenie byłoby uruchamiane sporadycznie, prostszy sposób czyszczenia może okazać się wystarczający.

Sytuacja zmienia się wraz ze wzrostem powierzchni i częstotliwości mycia. Przy ocenie opłacalności nie powinno się patrzeć wyłącznie na cenę zakupu. Trzeba oszacować, ile czasu obecnie zajmuje ręczne czyszczenie podłóg, jak często jest wykonywane i ile roboczogodzin można ograniczyć dzięki mechanizacji. Do kosztów użytkowania dochodzą energia, woda, środki czyszczące, szczotki lub pady, a także okresowy serwis.

Rolnik może więc wykonać proste porównanie: zestawić roczny koszt dotychczasowego sposobu sprzątania z przewidywanymi kosztami eksploatacji maszyny i oszczędnością czasu. Jeżeli urządzenie miałoby pracować tylko kilka razy w roku, przed zakupem można rozważyć również wynajem sprzętu lub zlecanie gruntownego czyszczenia.

Szorowarki kompaktowe do mniejszych pomieszczeń

Wąskie przejścia, drzwi, regały czy wyposażenie techniczne ograniczają możliwość manewrowania dużą maszyną. Do mniejszych powierzchni przeznaczone są profesjonalne szorowarki kompaktowe. Kärcher wskazuje tę klasę urządzeń jako rozwiązanie opracowane z myślą o szybkim czyszczeniu małych i średnich powierzchni.

W gospodarstwie taki model można brać pod uwagę np. przy czyszczeniu niewielkiego magazynu, warsztatu, zaplecza technicznego czy pomieszczeń o podzielonej przestrzeni. Mniejsza szerokość robocza oznacza zwykle więcej przejazdów niż przy dużej maszynie, ale pozwala łatwiej ominąć elementy wyposażenia i dotrzeć do węższych stref.

Szorowarki prowadzone i samojezdne do dużych powierzchni i nie tylko

W średnich i większych gospodarstwach sytuacja wygląda inaczej. Jeśli regularnego mycia wymagają rozległe, utwardzone posadzki w magazynach, halach czy innych budynkach gospodarczych, większa wydajność powierzchniowa może realnie skrócić czas pracy.

Szorowarki prowadzone umożliwiają operatorowi kontrolowanie kierunku jazdy i są przeznaczone do różnych zastosowań. Producent zwraca też uwagę na możliwość dopasowania konfiguracji urządzenia do konkretnego obiektu.

Przy jeszcze większych powierzchniach można rozpatrywać modele samojezdne z miejscem dla operatora. Ich przewagą jest wysoka wydajność powierzchniowa oraz możliwość pracy na rozległych posadzkach. Nie ma jednak podstaw, aby dobierać taki sprzęt wyłącznie na podstawie liczby zwierząt czy areału gospodarstwa. Decydują rzeczywista powierzchnia przeznaczona do mycia, układ pomieszczeń i częstotliwość pracy.

Jak dobrać szorowarkę do warunków pracy?

Przy wyborze szorowarki liczy się przede wszystkim rodzaj i wielkość czyszczonej powierzchni, częstotliwość pracy oraz charakter zabrudzeń. W mniejszych pomieszczeniach dobrze sprawdzają się modele ręczne i szorowarki akumulatorowe, które ułatwiają pracę w ograniczonej przestrzeni i trudno dostępnych miejscach. Z kolei większe hale produkcyjne mogą wymagać wydajniejszych automatycznych maszyn o odpowiedniej szerokości roboczej i dużej pojemności zbiorników. Dobrze dopasowane szorowarki do podłóg ułatwiają usuwanie uporczywych zabrudzeń, ograniczają czas potrzebny na mycie podłóg i zwiększają komfort pracy. Przy intensywnym użytkowaniu istotna jest również łatwość obsługi oraz możliwość dopasowania środków czyszczących do rodzaju posadzki.

Zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach mlecznych może być bardzo zróżnicowane. Analiza 6 tys. gospodarstw w Bawarii wykazała, że w stadach liczących około 80 krów roczne zużycie prądu wynosiło od 28 do 58 tys. kWh. Na jedną krowę przypadało około 125 kWh energii, nie licząc doju.

Mniej prądu, niższe rachunki

Jedną z możliwości jest zmiana oświetlenia na ledowe. Reflektory LED są droższe w zakupie, ale zużywają mniej energii i mają dłuższą żywotność. Przy zachowaniu tego samego natężenia oświetlenia mogą ograniczyć zużycie prądu nawet o około 60%, oczywiście przy odpowiednim dopasowaniu liczby i rozmieszczenia lamp do rzeczywistych potrzeb obory.

Istotny wpływ na zużycie energii ma system doju. Gospodarstwa z robotami udojowymi zużywają średnio około 366 kWh na krowę rocznie, gospodarstwa z halami udojowymi – około 333 kWh na krowę rocznie. W starszych dojarniach dobrym rozwiązaniem może być montaż regulatora częstotliwości w pompie próżniowej. Urządzenie dostosowuje prędkość obrotową pompy do aktualnego zapotrzebowania na moc, co pozwala ograniczyć zużycie energii nawet o 50% podczas doju i mycia. Na zużycie prądu wpływa również organizacja pracy. Im dłużej trwa dój, tym więcej energii pobiera system. Warto więc regularnie kontrolować sprawność instalacji, dbać o właściwe przygotowanie krów do doju, eliminować przestoje i niepotrzebną pracę urządzeń, monitorować wydajność poszczególnych etapów doju.

Energooszczędne chłodzenie

Rezerwy tkwią także w systemie schładzania mleka. I tak np. zastosowanie schładzacza wstępnego obniża temperaturę mleka przed jego dopływem do zbiornika i dzięki temu agregat chłodniczy pracuje krócej, a zużycie energii na chłodzenie może zmniejszyć się nawet o 40%.Zbyt duży zbiornik na mleko zużywa więcej energii niż jest potrzebne do schłodzenia rzeczywistej ilości mleka, dlatego tak bardzo ważne jest, by pojemność urządzenia była dopasowana do wielkości produkcji i częstotliwości odbioru mleka. Nie bez znaczenia jest także lokalizacja zbiornika. Najlepiej umieścić go w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu oraz unikać sąsiedztwa urządzeń emitujących ciepło. Pamiętajmy również o regularnym przeglądzie układu chłodzenia, który pozwala wcześniej wykryć nieprawidłowości, takie jak: zabrudzone wymienniki ciepła, nieszczelności, niewłaściwe ciśnienie czynnika chłodniczego czy zbyt długą pracę agregatu.

Ciepło, które można odzyskać

Dziś standardem jest instalowanie urządzeń i systemów do odzysku ciepła podczas chłodzenia mleka, które może ograniczyć zużycie energii potrzebnej do przygotowania ciepłej wody nawet o 50%. Ciepło powstające podczas chłodzenia mleka, którego temperatura może sięgać około 50°C, jest wykorzystywane do podgrzewania wody. Coraz powszechniejsze stają się montowane na dachach obór czy stodół instalacje fotowoltaiczne, w znacznej części pokrywające zapotrzebowanie na prąd w mlecznych gospodarstwach. Jak przyznaje większość ich użytkowników, inwestycja w panele szybko się zwraca.

Stacja paszowa generuje 2% zużycia energii, przy czym najwięcej prądu – bo aż 28% – pochłania oświetlenie

FOTO: Beata Dąbrowska

Najlepsze efekty w ograniczaniu zużycia energii daje połączenie kilku działań: wymiany oświetlenia, modernizacji pompy próżniowej, sprawnego chłodzenia mleka, odzysku ciepła oraz regularnej konserwacji urządzeń. Jednak pierwszym krokiem do tego zmierzającym powinien być audyt zużycia energii w oborze. Pozwoli on wskazać urządzenia pracujące najdłużej i zużywające najwięcej prądu, a następnie ustalić kolejność modernizacji.

Beata Dąbrowska

Nowa obora została wyposażona w cztery roboty udojowe. Po ich uruchomieniu przedsiębiorstwo dysponuje już ośmioma stanowiskami automatycznego doju firmy Lely w gospodarstwie w Trzebinach. W innej z obór, w Niechłodzie, również należącej do Przedsiębiorstwa Rolnego Długie Stare, a uruchomionej w 2012 roku, obecnie mieści się kolejne 8 robotów. Zastosowane rozwiązania pozwalają ograniczyć nakłady pracy, a jednocześnie zapewniają bieżące monitorowanie parametrów produkcyjnych i zdrowotnych krów. Trudności z pozyskaniem pracowników, w szczególności do doju sprawiają, że nowoczesne technologie stają się standardem również w tych największych gospodarstwach mlecznych.

Uczestnicy otwarcia nowej obory

FOTO: Dominika Zieja

14 lat doju automatycznego

Kiedy zarządzający gospodarstwem robili pierwsze kroki w kierunku robotyzacji doju w roku 2012, wtedy decyzja o budowie dużej obory z robotami udojowymi była w Polsce rozwiązaniem pionierskim.

– W środowisku mówiło się wtedy: co oni robią? Wielu uważało, że roboty nadają się tylko do gospodarstw rodzinnych. Tymczasem od razu na sam początek zdecydowaliśmy się na 6 robotów w jednej oborze i dziś, po 14 latach, widzimy, że była to bardzo dobra decyzja, a potwierdzeniem tego jest montaż kolejnych robotów, których mamy już kilkanaście – wspomina wiceprezes Grzegorz Martyn.

Pierwsza obora z dojem automatycznym we wsi Niechłód to obiekt o długości ok. 100 m, szerokości 34 m i wysokości 11,5 m, wyposażony początkowo w 6 robotów udojowych. Po roku dołożono siódmego robota, a w 2018 r. kolejnego. Dziś pracuje tam 8 robotów, obsługujących ok. 450 krów.

– W chwili uruchomienia była to największa inwestycja tego typu w kraju. Co ciekawe, gdy montowano u nas pierwsze roboty, cała firma Lely miała ich wtedy w Polsce zaledwie ok. 20 – powiedział główny hodowca Witold Glapa.

W pierwszej oborze zastosowano klasyczny układ z jednym stołem paszowym pośrodku budynku. Legowiska wyposażono w materace ścielone słomą z dodatkiem wapna, a odchody usuwane są zgarniaczami. Choć rozwiązanie funkcjonuje i sprawdza się przez kilkanaście lat, to doświadczenia z użytkowania obiektu pokazały także jego ograniczenia.

– W tamtym czasie nie mieliśmy jeszcze doświadczeń z robotami. Dziś wiemy, że pewne rozwiązania można wykonać inaczej i wygodniej zarówno dla krów, jak i obsługi – przyznał główny hodowca.

Prezes Przedsiębiorstwa Rolnego Długie Stare Marek Lorych

FOTO: Dominika Zieja

Wiceprezes Przedsiębiorstwa Rolnego Długie Stare Grzegorz Martyn

FOTO: Dominika Zieja

Główny hodowca Witold Glapa

FOTO: Dominika Zieja

Dwa stoły – bez słomy

Kolejny rozwój skali produkcji, jak i doju automatycznego przypada na rok 2024, kiedy to Przedsiębiorstwo Rolne Długie Stare otwiera zupełnie nową oborę w Trzebinach. Tu już obiekt ma zupełnie inny projekt, do stworzenia którego wykorzystano doświadczenia zdobyte przez kilkanaście lat pracy z robotami.

Budynek ma 120 m długości, 38 m szerokości i 14 m wysokości. W przeciwieństwie do starszej obory zastosowano w nim dwa stoły paszowe, umieszczone po bokach budynku.

– Taki układ poprawił komunikację krów i pracę obsługi. Zwierzęta mogą swobodniej poruszać się między robotami, stołem paszowym i separatkami – tłumaczył główny hodowca.

Roboty udojowe Lely w nowo otwartym obiekcie

FOTO: Dominika Zieja

W obiekcie pracują 4 roboty udojowe obsługujące obecnie ok. 210 krów. Jedną z najważniejszych zmian była całkowita rezygnacja ze słomy na legowiskach.

W Trzebinach zastosowano wodne materace gumowe oraz system kolektorów do usuwania odchodów.

– W starszej oborze słoma z wapnem sprawdza się bardzo dobrze, ale przy kolektorach mogłaby powodować ich zapychanie. Uznaliśmy, że materace wodne będą najlepszym rozwiązaniem – wyjaśnił główny hodowca, dodając, że zmiana wpłynęła nie tylko na wygodę obsługi, ale także na zdrowotność stada.

Materace wodne

FOTO: Dominika Zieja

Teraz nie położą się po skosie

– W oborze z materacami słomiano-wapiennymi utrzymujemy somatykę na zadowalającym poziomie 160–200 tys. komórek w mililitrze mleka. W nowym obiekcie wyniki są jeszcze lepsze, często w okolicach 100 tys. – podkreślił Witold Glapa.

W oborze z 2024 roku zmieniono również wiele detali wpływających na codzienną pracę. W miejsce prostych rur karkowych zastosowano wyprofilowane przegrody legowiskowe, które poprawiają sposób układania się krów.

– W starszych oborach przy prostych rurach, krowy często leżały po skosie. Teraz zwierzęta układają się prosto i centralnie w legowisku. To poprawia komfort i ogranicza zabrudzenia – wyjaśnił główny hodowca. Dlatego również w starszej oborze w Niechłodzie rury w legowiskach z czasem zostały przerobione na wyprofilowane.

Robot Lely Juno do podgarniania paszy

FOTO: Dominika Zieja

Separacja przed zasuszeniem

W Trzebinach pojawiły się także drabiny zatrzaskowe przy stole paszowym, których w Niechłodzie nie ma (tam przy stole paszowym znajduje się prosta rura karkowa). Nowszy obiekt wyposażono również w większą liczbę separatek i stref technologicznych. Dużą uwagę poświecono zwłaszcza krowom zasuszonym.

– Widzieliśmy, że krowy produkujące jeszcze ponad 40 kg mleka trudno bezpiecznie zasuszyć. Dlatego wydzieliliśmy specjalną separatkę dla krów na tydzień przed zasuszeniem, w której dostają one TMR dla krów zasuszonych. Dzięki temu dużo łatwiej przygotować krowy do zasuszenia i poprawić zdrowotność wymion – tłumaczył Witold Glapa.

W Trzebinach zamontowano również automatyczne wanny do kąpieli racic, umiejscowione przy wyjściu z robotów. W Niechłodzie nie ma tego rozwiązania, a krowy są raz w tygodniu przepędzane przez zwykłą wannę.

Poidła, jakie zastosowano w nowej oborze

FOTO: Dominika Zieja

Więcej miejsca przy stole paszowym

Wiele rozwiązań z obory z 2024 roku zostało zastosowanych również w tej nowo otwartej z tego roku. Najnowsza obora jest nie tylko powieleniem, ale i rozwinięciem koncepcji z 2024 roku.

– Po dwóch latach użytkowania pierwszego budynku praktycznie nie wprowadzaliśmy dużych zmian w projekcie kolejnej, naszej najnowszej obory. Pokazuje to, że obrany kierunek się sprawdził – stwierdził główny hodowca.

Nowy budynek jest jednak jeszcze lepiej zoptymalizowany pod względem komunikacji zwierząt i organizacji pracy. Jedną z niewielkich, ale ważnych zmian jest przesunięcie punktu zrzutu kolektorów, aby zwiększyć ilość miejsca przy stole paszowym. To drobna korekta wynikająca z praktyki codziennego użytkowania. Ale takie szczegóły mają ogromne znaczenie przy dużej liczbie krów. W najnowszym obiekcie zastosowano również frezowanie posadzki, a docelowo to rozwiązanie ma się znaleźć we wszystkich obiektach, zmniejszy to problemy ze ślizganiem się w oborze, zarówno krów, jak i obsługi.

Gnojowica składowana jest w zbiornikach naziemnych

FOTO: Dominika Zieja

Mniej przemieszczeń

Druga obora w Trzebinach korzysta ze wspólnego zaplecza technicznego i jednego zbiornika na mleko o pojemności 30 tys. l wraz z oborą z 2024 r. Docelowo cały kompleks ma działać w systemie zamkniętym.

– Chcemy ograniczyć transport zwierząt między gospodarstwami i stworzyć funkcjonalniejszy układ produkcji – podkreślił główny hodowca. Obecnie cielęta wyjeżdżają z Trzebin do innego obiektu w wieku dwóch tygodni, by powrócić jako jałówki cielne dwa miesiące przed wycieleniem.

Choć gospodarstwo to postawiło na automatyzację, to zarządzający tu specjaliści podkreślają, że roboty nie zastępują człowieka.

– Nie wierzymy w teorię, że po montażu robotów można wyjechać na wakacje. Robot wymaga nadzoru, analizy danych i codziennej pracy z krowami. Technologia bardzo pomaga, ale nie zastąpi dobrego pracownika – zaznacza główny hodowca.

Dominika Zieja

Taka intensywność światła nie powoduje zaprzestania produkcji melatoniny i w takich warunkach zwierzę najlepiej odpoczywa. Optymalnym zakresem długości fal dla bydła jest zakres od 450 do 480 nanometrów, który odpowiada kolorowi niebieskiemu i zielonemu, a to właśnie te kolory mają największe znaczenie dla sterowania biorytmem krowy. W ciągu dnia krowy potrzebują około 150 luksów światła, nocą mniej niż 10 luksów. Warto też wiedzieć, że krowy mają tylko 30% ludzkiej ostrości widzenia, a przyzwyczajenie wzroku do ciemności trwa u krów nawet 5 razy dłużej niż u człowieka.

Świetlówki mają niekorzystny rozkład światła dla krowy

Uwzględniając zatem wszystkie te informacje, należy zadać sobie pytanie, czy opłaca się nadal stosować w oborze oświetlenie starego typu (np. świetlówki), które ma niekorzystny rozkład światła dla krów. Zdecydowanie nie, bo nie dość, że 85–90% energii elektrycznej tracone jest na ciepło, to na dodatek krowa nie widzi koloru czerwonego, a zatem takie oświetlenie jest nieefektywne.

Zobacz też: Nie spiesz się z pomocą przy porodzie krowy. Możesz jej zaszkodzić

Oświetlenie ledowe najlepsze dla krów

Najbardziej dopasowanym do wzroku krów oświetleniem jest obecnie oświetlenie ledowe, które generuje dużo koloru niebieskiego i zielonego, czyli najbardziej zbliżonego do świata naturalnego. Badania przeprowadzone w Bawarskim Instytucie Rolniczym wykazały, że przy równomiernym natężeniu oświetlenia ledowego (które jest zdecydowanie wyższe niż w przypadku lamp sodowych) krowy zdecydowanie dłużej odpoczywały oraz częściej odwiedzały roboty udojowe.

Oprócz równomiernego oświetlenia obory, lampy ledowe są wydajniejsze od tradycyjnych lamp żarowych czy świetlówek, ponieważ soczewki ledów emitują światło kierunkowo z małymi stratami energii. Lampy ledowe są wprawdzie droższe przy zakupie, ale ich koszty zużycia są do 70 procent niższe. Dodatkową ich zaletą jest pięciokrotnie dłuższa żywotność.

Beata Dąbrowska

Na pływającej farmie w rotterdamskim porcie Merwehaven utrzymywanych jest obecnie 28 krów mlecznych. Zwierzęta mogą swobodnie wychodzić na nabrzeże, a produkowane przez nie mleko i sery trafiają do sklepu przy gospodarstwie oraz do wybranych supermarketów.

Jak informuje holenderski portal TopAgrar na podstawie doniesień gazety De Havenloods, właściciele muszą sprzedać całe stado jeszcze przed kolejną kontrolą zaplanowaną na 18 sierpnia. Zwierzęta mają trafić do innego gospodarstwa.

– Na szczęście współpracujemy ze sprawdzonym handlarzem bydła, dlatego krowy trafią do dobrego, przyjaznego zwierzętom gospodarstwa – zapewnia współwłaścicielka farmy Minke van Wingerden.

Dlaczego pływająca farma zostaje zamknięta?

O zakończeniu działalności zdecydowały dwa czynniki.

Pierwszym jest wygasające pozwolenie wydane przez władze Rotterdamu. Obowiązuje ono do 1 lutego 2028 r., a teren, na którym znajduje się farma, przeznaczono pod przyszłą zabudowę mieszkaniową.

Drugim i bardziej pilnym problemem okazały się wymagania dotyczące wyposażenia obory. Kontrola wykazała, że zastosowana gumowa podłoga nie posiada wymaganego certyfikatu.

Jak wyjaśnia van Wingerden, wcześniej stosowana certyfikowana posadzka była zbyt nierówna, aby mógł po niej jeździć robot do usuwania obornika. Właściciele zdecydowali się więc na wymianę podłogi na taką, która zapewniała prawidłowe funkcjonowanie robota, jednak nie uzyskała ona wymaganych certyfikatów.

Wymiana całej posadzki oznaczałaby inwestycję sięgającą dziesiątek tysięcy euro. Właściciele uznali, że przy konieczności opuszczenia obecnej lokalizacji do 2028 r. taki wydatek nie ma ekonomicznego uzasadnienia.

Floating Farm szuka nowego miejsca

Kompleks został już wystawiony na sprzedaż. Właściciele analizują możliwość przeniesienia projektu do innej lokalizacji nad wodą w Rotterdamie lub jego okolicach.

Jednocześnie zapowiadają, że nowa odsłona przedsięwzięcia najprawdopodobniej nie będzie już obejmowała hodowli bydła.

– Jeśli chodzi o produkcję mleka, możliwości rozwoju hodowli krów w Holandii są obecnie wyczerpane – tłumaczy Minke van Wingerden.

Od krów do grzybów i warzyw?

Twórcy projektu nie chcą jednak rezygnować z idei miejskiej produkcji żywności. Rozważają rozwój upraw ziół i warzyw, produkcję grzybów, a nawet pozyskiwanie wody pitnej z wilgoci zawartej w powietrzu. Niewykluczone jest także wykorzystanie pływającej konstrukcji do innych celów.

Symbol miejskiego rolnictwa

Floating Farm od lat była jedną z największych atrakcji Rotterdamu związanych z rolnictwem i zrównoważoną produkcją żywności. Gospodarstwo zatrudnia osiem osób, współpracuje z wolontariuszami i stażystami, a każdego miesiąca odwiedza je kilkadziesiąt zorganizowanych grup.

Celem projektu było pokazanie, że żywność można produkować blisko konsumentów, ograniczając transport i wykorzystując rozwiązania dostosowane do zmian klimatu. Teraz przyszłość tej koncepcji będzie zależeć od znalezienia nowej lokalizacji i nowego modelu działalności.

Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. topagrar.com

Rolnik ścielił przez 20 lat, teraz nie będzie musiał

Karol Faszczewski prowadzi gospodarstwo wspólnie z żoną Justyną. Jest też prezesem stowarzyszenia Ruch Gospodarstw Rodzinnych i członkiem Podlaskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mlecznego. Jak podkreśla, nowa obora ma przede wszystkim pomóc w codziennej pracy.

– To dla mnie nowość, że w końcu nie będzie tego ścielenia i odejdzie trochę pracy, bo tego jest naprawdę dużo – mówi hodowca.

Gospodarstwo utrzymuje obecnie 180 sztuk bydła, z czego 80 to krowy dojne. Dotychczas produkcja opierała się na starszym budynku wolnostanowiskowym na ściółce, wzniesionym w 2006 roku. Teraz nowy obiekt otwiera drogę do zwiększenia pogłowia zarówno krów mlecznych, jak i młodzieży.

– Nowa obora została zaprojektowana z myślą o dalszej rozbudowie. Znajduje się w niej 148 legowisk na wodnych materacach, duża porodówka i zaplecze dla krów zasuszonych. W obiekcie zaplanowano trzy roboty udojowe, ale na razie zamontowano dwa. Całość przygotowano pod obsadę 200 zwierząt. W przyszłości dobudujemy dwa przęsła i niskim kosztem powiększymy budynek – wyjaśnia rolnik.

Na legowiskach znajdują się komfortowe materace wodne

FOTO: Dorota Kolasińska

Wydajność biogazu wyższa przy pełnej posadzce

W budynku zastosowano pełną, betonową posadzkę, która jest ponacinana, co zwiększa bezpieczeństwo zwierząt dzięki właściwościom antypoślizgowym.

– Początkowo projekt zakładał ruszta, jednak kolega podpowiedział mi, że jeśli chcę wybudować biogazownię, to wydajność biogazu jest dużo większa przy pełnej posadzce i świeżych odchodach niż w przypadku posadzki rusztowej i gnojowicy z kanału. Ale ruszta też są, tylko w poczekalni przy robotach – wyjaśnia Karol Faszczewski.

W centralnej części obory stanęły dwa roboty udojowe Lely Astronaut, a pośrodku pozostawiono miejsce na trzeci. Obok wydzielono strefę dla krów zasuszonych oraz porodówkę, a tuż przy niej znalazły się indywidualne kojce na kółkach dla cieląt w pierwszym tygodniu życia.To rozwiązanie ma ułatwić opiekę nad najmłodszymi zwierzętami. Później cielęta trafią do budek igloo na zewnątrz, a następnie do starej obory, która docelowo stanie się jałownikiem.

Firmy Smart Agro i Lely wyposażyły oborę

Budynek ma 60 x 38 m, a z przodu dobudowano część socjalną z biurem na piętrze, skąd można doglądać krowy i stamtąd cały obiekt. Na parterze przewidziano miejsce na zbiornik na mleko o pojemności 12 tys. litrów. Obora ma 12 m wysokości, a świetlik kalenicowy szerokość 2 m. Wzdłuż stołów paszowych zamontowano drabiny zatrzaskowe, a obok budynku znajduje się zbiornik na gnojowicę z dwoma mieszadłami i pompą.

Za wyposażenie odpowiadała firma Smart Agro, która zajęła się m.in. wentylacją, oświetleniem, wygrodzeniami, legowiskami, materacami, stacją pogodową i kurtynami.

– Wyposażenie od A do Z powierzyłem jednej firmie. Uważam, że im mniej wykonawców, tym mniej problemów między nimi – podkreśla hodowca. – Oprócz robotów, bo te są oczywiście firmy Lely, podobnie jak automatyczny zgarniacz obornika. Za budowę obory odpowiadał Daniel Jemiołkowski – wymienia rolnik.

W obiekcie docelowo pracować będą trzy roboty Lely Astronaut. Na razie zamontowane są dwa

FOTO: Dorota Kolasińska

Wóz paszowy od firmy Euromilk

Niedawno gospodarstwo wzbogaciło się również o wóz paszowy firmy Euromilk o pojemności 20 m³.

– Myślę też o paszowozie samojezdnym. Dlatego w szczycie obory znajduje się korytarz komunikacyjny o szerokości 3 metrów. Na końcu też jest korytarz komunikacyjny, tylko węższy. To przygotowanie pod robota paszowego, ale dopiero po modernizacji obory. Jeśli zwiększymy obsadę pod trzeciego robota udojowego, najprawdopodobniej pojawi się także robot paszowy i wtedy będzie pełna automatyzacja – mówi hodowca.

Nowa obora wraz z wyposażeniem, drogami dojazdowymi i infrastrukturą kosztowała ok. 6 mln złotych netto

FOTO: Dorota Kolasińska

Hodowla krów oparta na własnym stadzie

Karol Faszczewski od lat stawia na własny materiał hodowlany i nie planuje zakupów jałówek ani krów z zewnątrz.

– Mam 84 krowy i ponad 35 cielnych jałówek, w tym 9 wysoko cielnych. Myślę, że do końca roku będziemy doić ponad 100 sztuk. Nie chcę kupować zwierząt, chyba że naprawdę dużo by wypadło, ale raczej nie planuję tego ze względów zdrowotnych. Pracując na własnych zwierzętach, nie wprowadza się nowych chorób i problemów, dlatego nie chcę tego zmieniać – tłumaczy. Dodaje też, że wydajność w starej oborze była wysoka i sięgała średnio 12 tys. litrów mleka od krowy. W pracy hodowlanej liczy się dla niego nie tylko wydajność, ale też zdrowotność i parametry mleka. Mleko odbiera OSM w Piątnicy.

– Nie mam problemów z somatyką ani z bakteriami. Od wielu lat nastawiam się na mleko A2A2. Większość stada ma już ten genotyp – zaznacza.

Stoły paszowe zlokalizowano wzdłuż ścian podłużnych budynku

FOTO: Dorota Kolasińska

W nowym systemie produkcji pozostaną także cielęta i jałówki, które trafią do starszych budynków.

– Dla jałówek i cieląt stary budynek będzie odpowiedni. Wcześniej miałem halę udojową rybia ość 2 x 4, teraz zaczynamy produkcję na robotach – mówi Faszczewski.

Automatyzacja w rolnictwie odpowiedzią na brak rąk do pracy

Nowa obora to także odpowiedź na coraz większy problem z dostępnością pracowników.

– Bardzo trudno znaleźć pracownika, a jeśli już się uda, trzeba wiele zaoferować, żeby chciał zostać. Ta inwestycja była potrzebna, żeby odciążyć się w pracy – przyznaje rolnik.

Budowa nie była krótka. Procedury administracyjne trwały około półtora roku, a sama realizacja około dziesięciu miesięcy. Pierwsze prace ziemne rozpoczęły się w sierpniu, budowa ruszyła we wrześniu ubiegłego roku, a w czerwcu obora była gotowa.

– Wybrałem wyposażenie topowych marek, ale bez generalnego wykonawcy. Dzięki temu zaoszczędziłem około 30 procent. Gdybym robił to z generalnym wykonawcą, kosztowałoby około półtora miliona więcej – mówi.

System podsufitowych wentylatorów, to inwestycja, której nie odłożono w czasie. Od pierwszego dnia użytkowania obory zwierzęta będą miały zapewniony komfort termiczny

FOTO: Dorota Kolasińska

Faszczewski nie ukrywa, że przedsięwzięcie nie należało do tanich, ale od początku najważniejsza była funkcjonalność. Budowa obory na 160 krów na Podlasiu wraz z wyposażeniem, drogami dojazdowymi i infrastrukturą wokół budynku kosztowała 6 mln zł netto.

Wszystkie decyzje budowlane i wyposażeniowe podporządkowano jednemu celowi: ograniczeniu pracochłonności i czasochłonności. Brak rąk do pracy staje się coraz bardziej odczuwalny, więc Karol Faszczewski wszystkie decyzje podporządkował temu, by większość prac w oborze mógł wykonywać samodzielnie.

Dorota Kolasińska

FOTO: Zieja

Nowa obora została wyposażona w cztery roboty udojowe. Po ich uruchomieniu przedsiębiorstwo dysponuje już ośmioma stanowiskami automatycznego doju firmy Lely w oborze w Trzebinach. W innej z obór, w Niechłodzie, również należącej do Przedsiębiorstwa Rolnego Długie Stare uruchomionej w 2012 roku mieści się kolejne 8 robotów. Zastosowane rozwiązania pozwalają ograniczyć nakład pracy, a jednocześnie zapewniają bieżące monitorowanie parametrów produkcyjnych i zdrowotnych krów.

Projekt obory a dobrostan bydła

Projekt obory oparto na rozwiązaniach sprzyjających dobrostanowi bydła. Zwierzęta mają do dyspozycji przestronne legowiska oraz swobodny dostęp do robota udojowego, a cały proces doju odbywa się w sposób zautomatyzowany. Systemy zarządzania stadem gromadzą dane dotyczące aktywności, wydajności oraz jakości mleka, co ułatwia podejmowanie decyzji hodowlanych.

Produkcja mleka w Długim Starym

Przedsiębiorstwo Rolne Długie Stare od kilku lat realizuje kolejne inwestycje w infrastrukturę dla bydła mlecznego. W gospodarstwie utrzymywanych jest około 1200 krów mlecznych, a całe pogłowie bydła liczy ponad 3000 sztuk. Rozbudowa zaplecza produkcyjnego oraz wdrażanie automatycznych systemów doju wpisują się w strategię dalszego zwiększania efektywności i poprawy warunków utrzymania zwierząt. Średnia wydajność stada mieszczącego się w sumie w czterech oborach przekracza 11 tys. litrów mleka od krowy rocznie, a wydajność obory w Trzebinach to aż 14,5 tys. l mleka.Inwestycje odpowiedzią na wyzwania branży.

Coraz większa skala produkcji oraz trudności z pozyskaniem pracowników, w szczególności do doju sprawiają, że nowoczesne technologie stają się standardem w dużych gospodarstwach mlecznych. Automatyzacja doju pozwala nie tylko usprawnić organizację pracy, ale również zapewnia hodowcom stały dostęp do danych o kondycji zwierząt, co przekłada się na szybsze reagowanie na ewentualne problemy zdrowotne i utrzymanie wysokiej wydajności stada.

Baner roboty udojowe

FOTO: Ahm

Jak informuje niemiecki portal Focus.de, urządzenie, które na co dzień służy do produkcji sztucznego śniegu na stokach narciarskich, latem pracuje w oborze. Jego zadaniem nie jest jednak wytwarzanie śniegu, lecz generowanie bardzo silnego strumienia powietrza, który skutecznie miesza powietrze w budynku i zapobiega gromadzeniu się gorących mas powietrza.

Silny nawiew zamiast turbiny lotniczej

Horst Amberg utrzymuje ok. 150 krów mlecznych. Szukał rozwiązania, które pozwoliłoby schłodzić długą oborę i zapewnić odpowiednią cyrkulację powietrza aż do jej najdalszych części. Jak sam przyznaje, początkowo rozważał nawet zastosowanie turbiny lotniczej. Ostatecznie inspiracja przyszła z sąsiedztwa, kiedy to lokalny klub sportów zimowych pożyczył mu armatkę śnieżną.

Wykorzystywany model jest mniejszy od urządzeń spotykanych na stokach narciarskich, jednak wyposażono go w silnik o mocy 15 kW. Dzięki temu wytwarza bardzo silny przepływ powietrza, który pomaga ograniczyć zjawisko zastoju gorącego powietrza w oborze.

Upały oznaczają mniej mleka

Eksperci podkreślają, że krowy mleczne są bardzo wrażliwe na wysokie temperatury. Już przy temperaturze ok. 20°C mogą odczuwać stres cieplny, który negatywnie wpływa na ich dobrostan i wydajność.

Jak cytowana przez Focus.de ekonomistka rolna Julia Bühling powiedziała w rozmowie z Sat.1 Bayern, podczas upałów produkcja mleka może spaść nawet o 10 – 20%. Dlatego skuteczna wentylacja oraz chłodzenie budynków inwentarskich stają się coraz ważniejszym elementem zarządzania stadem.

Dobrostan zwierząt przede wszystkim

Zastosowanie armatki śnieżnej nie ma nic wspólnego z produkcją śniegu. Urządzenie działa wyłącznie jako wyjątkowo wydajny wentylator, który poprawia cyrkulację powietrza. Celem jest ograniczenie stresu cieplnego, poprawa komfortu zwierząt oraz utrzymanie stabilnej produkcji mleka nawet podczas letnich fal upałów.

Źródło: Focus.de.

Miałam okazję z nim porozmawiać na temat gospodarstwa i produkcji przy okazji otwarcia obory wolnostanowiskowej wyposażonej w roboty udojowe.

Karol Faszczewski obecnie produkuje mleko od 80 krów, a łącznie z młodzieżą w gospodarstwie jest utrzymywanych 180 szt. bydła. Dotychczas użytkował budynek wolnostanowiskowy na ściółce, który powstał w 2006 r.

Teraz dzięki nowej oborze będzie mógł podwoić liczbę krów mlecznych, ale również młodzieży.

– Gospodarujemy obecnie na ponad 80 hektarach. Z tego 38 ha to własność, reszta dzierżawy. Wszystko, co produkujemy w gospodarstwie, przeznaczamy na paszę. Nie sieję zbóż. Struktura upraw to kukurydza na kiszonkę, trawa i lucerna. Zbóż nie ma już od dawna. Słoma w stu procentach była kupowana. Wcześniej żywienie opierałem tylko na surowcach, czyli na soi, rzepaku i dodatkach. Teraz, skoro mam roboty udojowe, to muszę czymś karmić w stacji, więc coś będzie trzeba kupować – mówi Karol Faszczewski.

FOTO: Kolasińska

Obora przystosowana do działania 3 robotów udojowych

W oborze znajduje się 148 legowisk na wodnych materacach oraz duża porodówka.

– Budynek jest przystosowany na trzy roboty, ale na razie zamontowano dwa z nich. Jest też duże zaplecze dla krów zasuszonych. Całość jest przygotowana pod obsadę 200 zwierząt. W przyszłości dobudujemy dwa przęsła i niskim kosztem powiększymy budynek – mówi rolnik.

Posadzka w budynku jest pełna, betonowa i ponacinana, a więc antypoślizgowa.  

– Wstępny projekt był na rusztach. Później kolega mi podpowiedział, że jeśli chcę wybudować biogazownię, to wydajność biogazu jest dużo większa, jeśli jest pełna posadzka i świeże odchody, niż w przypadku podłogi rusztowej i gnojowicy z kanału. Dlatego zdecydowaliśmy się na pełną posadzkę. Ruszta też są, ale tylko w poczekalni przy robotach – mówi Karol Faszczewski.

W centralnej części obory ulokowano dwa roboty udojowe Lely Astronaut, po środku została wolna przestrzeń na trzeciego. Wszystko jak zaznacza hodowca jest gotowe, wystarczy tylko wstawić urządzenie.

W oborze wygospodarowano przestrzeń dla krów zasuszonych oraz porodówkę, a tuż obok znajdują się indywidualne kojce na kółkach dla cieląt w wieku do pierwszego tygodnia życia. Wygodne rozwiązanie zarówno dla małych cieląt, które znajdują się blisko porodówki i rolnika. W kolejnych etapach cielęta będą przeganiane do budek igloo na zewnątrz, a później trafią do starej obory, która będzie stanowiła już niebawem jałownik.

Obora ma wymiary 60x38 m, dodatkowo z przodu znajduje się pomieszczenie socjalne z biurem na piętrze, skąd można doglądać krowy i cały budynek. To pomieszczenie ma wymiary 10x12 m, a na parterze znajduje się pomieszczenie na zbiornik na mleko dostosowany do produkcji na dwóch robotach o pojemności 12 tys. l mleka.

Wysokość budynku wynosi 12 m, a świetlik w kalenicy ma szerokość 2 m. Przy stołach paszowych, które znajdują się wzdłuż długich ścian budynku umieszczono drabiny zatrzaskowe. Obok budynku znajduje się zbiornik na gnojowicę, gdzie umieszczone są dwa mieszadła i pompa.

Smart Agro wyposażyło oborę Faszczewskiego

– Wyposażenie powierzyłem jednej firmie, można powiedzieć, od A do Z. Zajęła się tym firma Smart Agro. Uważam, że im mniej ludzi, tym mniej problemów pomiędzy wykonawcami. Ta firma montowała wentylatory, oświetlenie, wygrodzenia, legowiska, materace, stację pogodową i kurtyny. Oprócz robotów, bo te są oczywiście z Lely plus automatyczny zgarniak obornika również jest firmy Lely. Z kolei za budowę obory odpowiadał Daniel Jemiołkowski – wymienia rolnik. Niedawno kupił również wóz paszowy firmy Euromilk o pojemności 20 m³.

FOTO: Kolasińska

– Myślę też nad paszowozem samojezdnym. Dlatego w szczycie obory jest korytarz komunikacyjny o szerokości 3 metrów. Na końcu też jest korytarz komunikacyjny, tylko węższy. To jest przygotowane właśnie pod robota paszowego, ale dopiero po modernizacji obory. Jeśli zwiększymy obsadę pod trzeciego robota udojowego, to najprawdopodobniej będzie też robot paszowy i już wtedy pełna automatyzacja – mówi hodowca.

Rolnik stawia na własny materiał hodowlany

Karol Faszczewski stawia na własny materiał hodowlany, nie planuje kupować jałówek hodowlanych ani krów.

– Mam aktualnie 84 krowy, ponad 35 jałówek cielnych, w tym 9 wysokocielnych. Myślę, że do końca roku będziemy doić ponad 100 sztuk. Nie chcę kupować zwierząt, chyba że dużo sztuk by mi wypadło, ale raczej nie chciałbym tego robić ze względów zdrowotnych. Kiedy pracujemy na swoich zwierzętach, nie ma chorób i nowych problemów, dlatego tego nie planuję – mówi Karol i dodaje, że wydajność w starej oborze i tak była wysoka, sięgała 12 tys. l średnio od krowy. Mleko odbiera od rolnika OSM w Piątnicy.

FOTO: Kolasińska

– Myślę, że w nowym budynku produkcja wzrośnie, choć może nie jakoś bardzo mocno. Dobrostan na pewno się poprawi, a za nim idzie wydajność. Ogólnie nie mam parcia na samą produkcję i ilość mleka. Bardziej chodzi mi o parametry. Nie mam problemu z somatyką ani z bakteriami. Od wielu lat nastawiam się na mleko A2A2. Większość stada ma już właśnie ten genotyp. W ostatnich latach dobór genetyczny był też prowadzony pod roboty, żeby było odpowiednie wymię – mówi rolnik.

Reszta sztuk, czyli cielęta i jałówki zostaną w starych budynkach po krowach produkcyjnych. To nadal całkiem spora powierzchnia, warta zagospodarowania.

– Dla jałówek i cieląt stary budynek będzie odpowiedni. Wcześniej miałem halę udojową 2x4 w układzie rybia ość, teraz zaczniemy produkcję na robotach – mówi Karol.

Rolnik w końcu nie będzie musiał ścielić

Rolnik mówi, że dotychczas pracował w oborze wolnostanowiskowej na głębokiej ściółce, a jałówki były w zmodernizowanych starych budynkach. Wszystko było utrzymywane luzem. Całość była prowadzona w stu procentach na głębokiej ściółce.

– Dla mnie to nowość, że w końcu nie będzie tego słania i odejdzie trochę pracy, bo tego jest naprawdę dużo. Bardzo ciężko znaleźć pracownika, a jak już go znajdziesz to trzeba dużo zaoferować żeby chciał pracować. Dlatego ta inwestycja jest dobra, tylko trochę za późno. Dużo życia to kosztowało. Ta inwestycja wynikała głównie z potrzeby ulżenia sobie w pracy, bo naprawdę bardzo ciężko wszystko samemu ogarnąć. Mamy z żoną czworo małych dzieci, żona nie może za bardzo pomagać. Z pracownikami jest ciężko. Chodziło przede wszystkim o czynnik ludzki, czyli brak rąk do pracy. Dzisiaj jest taki czas, że daje się ogłoszenie i szuka kogoś do doju, a nikt po prostu nie chce tego robić – wyjaśnia Faszczewski.

6 mln zł za oborę - mogło być drożej

Jak podkreśla Karol Faszczewski wydanie pozwoleń na budowę zajęło około półtora roku, a sama budowa trwała mniej więcej dziesięć miesięcy. Pierwsze prace ziemne były w sierpniu, prace budowlane ruszyły we wrześniu ubiegłego roku, a w czerwcu obora została zakończona.

– Gdyby nie mocna zima, wszystko byłoby gotowe wcześniej – dodaje Faszczewski.

Zwykle przy takich nowych obiektach wszystkich najbardziej ciekawi – co wchodzi w kwotę 6 mln zł.

Faszczewski nie ukrywa, że inwestycja nie była tania, ale nie o to w tym chodziło, żeby było tanio, ale praktycznie. Sześć milionów zł netto, tyle kosztowało wybudowanie obory na 160 krów na Podlasiu razem z wyposażeniem, drogami dojazdowymi i infrastrukturą dookoła budynku.

– Wybrałem wyposażenie topowych marek, bo realizowałem to bez generalnego wykonawcy. Nie było jednej firmy odpowiedzialnej za wszystko, czyli i za wyposażenie, i za całość inwestycji. Dzięki temu zaoszczędziłem około 30%. Gdybym robił to z generalnym wykonawcą, kosztowałoby to jakieś półtora miliona więcej – mówi Karol.

Wszystkie decyzje budowlane i dot. wyposażenia obiektu miały jeden główny cel – zmniejszyć pracochłonność i czasochłonność. Brak rąk do pracy na Podlasiu staje się coraz bardziej odczuwalny, więc rolnik wszystkie decyzje podporządkował tak, aby większość zadań mógł wykonywać samodzielnie.

Przeprowadzkę krów planuje w najbliższą sobotę albo w poniedziałek.

Życzymy powodzenia w nowej oborze i w zasadzie… na nowej drodze życia! Może nieco lżejszego niż dotychczas.

Dzisiejszy dzień to podkreślenie wielu lat ciężkiej pracy, planowania i odważnych decyzji. Ta obora, którą dzisiaj oficjalnie otwieramy, to nowa era dla naszego gospodarstwa. Postanowiliśmy na nowoczesność, automatykę i wyższy dobrostan zwierząt

Julita i Konrad Dominowie są dostawcami mleka Spółdzielni Mleczarskiej Mlekovita Oddział Kościan

FOTO: Dominika Zieja

Chcemy, aby praca w naszym gospodarstwie była bardziej efektywna, bezpieczna, a przede wszystkim lżejsza – podkreślił podczas uroczystości Konrad Domin.

Jedna obora 5 robotów, w tym 3 roboty udojowe

Po 4 latach przygotowań i zaledwie 6 miesiącach prac budowlanych i wyposażeniowych, w gospodarstwie "wyrósł" nowoczesny obiekt ze 125 boksami legowiskowymi, który hodowcy z Lubiechowa zdecydowali się wyposażyć w pięć robotów, w tym: trzy roboty udojowe VMS 300 model 2025, robot do podgarniania paszy OptiDuo oraz robot do zbierania gnojowicy RC700.

W nowym obiekcie zamontowano już dwa roboty udojowe VMS 300. Po modernizacji starej części obory hodowcy zaplanowali w niej montaż trzeciej takiej jednostki

FOTO: Dominika Zieja

Chłodnia do mleka DX3S i system analizy zachowania krów

Oprócz tego obiekt wyposażony został w chłodnię do mleka DX3S o pojemności 20 tysięcy litrów ze wstępnym schładzaniem w technologii woda-mleko oraz buforem o pojemności 600 litrów. Dodatkowo pracuje tutaj również system wentylacji powietrza, czochradła poprawiające dobrostan zwierząt oraz poidła.

– Uruchomiony został także najnowszy system analizy zachowania krów w oborze BA300 i BA 200 – poinformował Kamil Beszterda, przedstawiciel firmy DeLaval, z którą gospodarstwo współpracuje już od 30 lat, a obecna inwestycja jest trzecią z kolei, jaka powstała w gospodarstwie w ramach tej współpracy. W obiekcie zamontowano już dwa z trzech planowanych robotów, a trzeci ma pojawić się po zakończeniu modernizacji starszej części obory, co nastąpi prawdopodobnie już jesienią.

Brak dojarzy motywował do inwestycji w roboty udojowe

Warto nadmienić, iż dotychczas rodzina Dominów doiła swoje wysoko wydajne – liczące 146 sztuk – stado na hali udojowej 2 x 8 stanowisk, a cały proces zajmował łącznie 6 godzin dziennie.

– Wydajność naszych krów osiągnęła poziom 12 600 kg mleka od sztuki, co jak najbardziej predysponuje je do trzykrotnego doju. Przeprowadzanie go na hali udojowej byłoby praktycznie niewykonalne, a na dodatek powszechnym problemem jest brak dojarzy. Tak więc inwestycja w roboty nie tylko ograniczy nakład naszej czysto fizycznej pracy, ale mamy nadzieję, że poprzez zwiększoną częstotliwość doju przyczyni się również do wzrostu wydajności – podkreślił Konrad Domin.

Zobacz też: Nie remontowali starej obory – postawili nową. Dziś robot doi 2800 litrów mleka dziennie

Dojenie robotami a poczucie bezpieczeństwa krów

Jesteśmy przekonani, że tak będzie. Również między innymi dlatego, że dój na robotach zapewnia powtarzalne i identyczne rutyny dając zwierzętom poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Odbywa się bez udziału człowieka, tym samym eliminuje poczucie strachu i stresu, bowiem krowy wiedzą, że zawsze te same czynności będą wykonywane przez robot w takiej samej kolejności, z takim samym natężeniem i w ten sam sposób.

Systemem zarządzania oborą DelPro

Całość współpracuje z systemem zarządzania oborą DelPro. Jak podkreśla przedstawiciel firmy, część istniejącej infrastruktury – w tym transpondery – została zachowana, aby wykorzystać sprawdzone urządzenia i ograniczyć koszty modernizacji.

Kiedy zapytaliśmy gospodarzy o argumenty przemawiające za wyborem firmy, pan Konrad bez zastanowienia wyjaśnił, że przede wszystkim ze względu na wieloletnią współpracę z obecnym dilerem.

– Serwis zawsze działał bardzo dobrze, byliśmy z niego zadowoleni. A skoro coś się sprawdza, nie ma sensu tego zmieniać. Ostateczną decyzję podjęliśmy też po obejrzeniu kilku innych rozwiązań, po porównaniach wybraliśmy DeLaval – uzasadnił hodowca.

Podgarniać paszę i czyścić  posadzkę też będą roboty

W nowej oborze pracować będzie robot czyszczący, który może obsługiwać od 100 do 140 sztuk bydła. Urządzenie porusza się po wcześniej zaprogramowanych trasach, których przebieg dostosowuje się do intensywności ruchu zwierząt oraz ilości zanieczyszczeń. Nie będzie on natomiast pracował w starej części obory.

Zainstalowany robot czyszczący RC700 może obsługiwać oborę liczącą od 100 do 140 sztuk bydła. Urządzenie porusza się po wcześniej zaprogramowanych trasach, których przebieg dostosowuje się do intensywności ruchu zwierząt oraz ilości zanieczyszczeń

FOTO: Dominika Zieja

Z kolei robot OptiDuo to inwestycja w jak najbardziej efektywne żywienie mlecznego stada. Dlaczego? Bo urządzenie wykorzystuje podwójny ślimak mieszający, który zapewnia delikatne przesuwanie paszy i jej odświeżenie na stole paszowym. Dzięki temu pasza jest bardziej atrakcyjna dla krów, co wpływa na wzrost jej pobrania i zwiększa wydajność mleczną, a ponadto dzięki temu jest mniej sortowana i bardziej równomiernie rozprowadzona, co redukuje stres krów niższych w hierarchii stada.

Robot OptiDuo nie tylko podgarnia paszę na stole paszowym, ale również ją odświeża. Urządzenie wykorzystuje specjalny podwójny ślimak mieszający, który spulchnia i delikatnie miesza resztki, zachęcając krowy do częstszego podchodzenia do stołu paszowego

FOTO: Dominika Zieja

Cała inwestycja, łącznie z planowaną modernizacją starej części obory i trzecim robotem, kosztowała około 7 mln zł. Jej realizacja została sfinansowana kredytem, a rodzina złożyła również wniosek o dofinansowanie na wyposażenie, czekając obecnie na jego rozpatrzenie.

bez podpisu

FOTO: Dominika Zieja

Beata Dąbrowska

Jak informuje portal dairynews.today, w Chinach działa farma mleczna, na której hodowanych jest ponad 5000 krów. Zwierzęta są dojone przy użyciu największej na świecie, automatycznej karuzeli do dojenia. Urządzenie jest wyposażone w aż 80 stanowisk.

Dzięki systemowi dostarczonemu przez GEA możliwe było odejście od tradycyjnych metod dojenia na rzecz modelu przepływu ciągłego.

– Krowy są identyfikowane, przygotowywane i dojone w zautomatyzowanym procesie, co ogranicza potrzebę interwencji człowieka. Dzięki temu możliwe jest obsłużenie od 120 do 400 krów na godzinę, w zależności od konfiguracji – czytamy.

Zobacz też: Milion litrów mleka i 1000 balotów słomy. Tu krowy odpoczywają od rusztów

System DairyProQ

Podczas dojenia system DairyProQ, dzięki wykorzystaniu zaawansowanych technologii, m.in. kamer 3D i indywidualnego monitoringu wymienia, usprawnia kontrolę jakości mleka jednocześnie sprawując nadzór nad zdrowiem zwierząt. 

Wykorzystanie tego rodzaju rozwiązań automatycznych jest istotne w działalności na dużą skalę, dlatego że przy utrzymaniu tak dużego stada konieczne jest również utrzymanie wydajności mlecznej. 

– Automatyzacja redukuje powtarzalne zadania i minimalizuje konieczność pracy ręcznej w dużych gospodarstwach mlecznych – wynika z tekstu.

Rozwój technologii DairyProQ

Pierwsza komercyjna instalacja DairyProQ miała miejsce w 2015 r. i obejmowała 40-stanowiskową karuzelę dla ok. 400 krów. Instalacja zamontowana w Chinach została wyposażona w 160 stanowisk i obsługuje ponad 5000 krów.

– Model ten sugeruje przyszłość, w której gospodarstwa mleczarskie będą bardziej przypominać zautomatyzowane zakłady przemysłowe niż tradycyjne gospodarstwa, kładąc nacisk na integrację czujników, oprogramowania i kontrolę operacyjną w czasie rzeczywistym – podsumowują autorzy.

oprac.Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. dairynews.today

Robot udojowy Lely Astronaut zastąpił dojarkę przewodową

Obora użytkowana jest już siedem lat i od początku projektowana była z myślą o automatycznym doju. Przed jej powstaniem produkcja mleka prowadzona była w tradycyjnym systemie uwięziowym z przewodówką, którą pewnego dnia zastąpił robot udojowy Lely Astronaut.

Z 25 do 45 litrów mleka dziennie

Jak wspomina Dariusz Andrzejewski, kiedy stado przeszło do nowoczesnej obory z nowoczesnym systemem doju nie obyło się bez trudności, ale krowy stosunkowo szybko pokazały, że potrafią odnaleźć się w nowych warunkach, szczególnie, że większość pogłowia stanowiły wówczas młode sztuki.

W tej wybudowanej 7 lat temu oborze krowy odpoczywają na legowiskach z materacem słomiano-wapiennym. Jak potwierdza Dariusz Andrzejewski, to m.in. dzięki temu rozwiązaniu, problem podwyższonej liczby komórek somatycznych w stadzie praktycznie nie istnieje

FOTO: Beata Dąbrowska

– Podczas przeprowadzki do nowej obory wybrakowaliśmy sztuki, których celowo nie zacielaliśmy w starym budynku, a pozostałe z perspektywy czasu dobrze sobie poradziły, co znalazło potwierdzenie w wynikach. Dawniej, uzyskiwaliśmy od krowy średnio 25–26 litrów mleka dziennie. Po zmianie warunków utrzymania i systemu doju, wydajność zaczęła rosnąć dosłownie z miesiąca na miesiąc. W stosunkowo krótkim czasie doszliśmy do 40 litrów mleka dziennie od krowy, by dziś dojść do poziomu 43 litrów – wyjaśniał Dariusz Andrzejewski, podkreślając, że jednak obsada krów w oborze jest nieco za duża jak na jednego robota, który doi obecnie 65 krów. Kolejnych 15 sztuk to krowy zasuszone.

Każdego dnia robot doi 2800 litrów mleka

FOTO: Beata Dąbrowska

Materac słomiano-wapienny utrzymuje wymiona suche i czyste

Hodowcy duży nacisk położyli na zapewnienie zwierzętom komfortowych warunków utrzymania. W legowiskach zastosowano materac słomiano-wapienny, który – jak podkreślają gospodarze – sprawdza się bardzo dobrze.

Trzy wentylatory podsufitowe wraz z rurą z dyszami rozprowadzającymi wodę zamontowanymi nad drabiną paszową to ostatnia inwestycja gospodarzy w poprawę komfortu wysoko wydajnego stada

FOTO: Beata Dąbrowska

– Nie mamy żadnych odparzeń, odgnieceń, a co najważniejsze, ten rodzaj legowisk utrzymuje wymiona suche i czyste, przez co znacząco wpływa na poprawę jakości mleka poprzez utrzymanie niskiej liczby komórek somatycznych (LKS) i bakterii w mleku. Ponadto, zapewniając krowom lepszy komfort, zwiększa ich czas odpoczynku, zmniejsza stres i ogranicza ryzyko występowania mastitis – wymieniał pan Dariusz, dodając, iż owszem, to rozwiązanie wymaga pracy, bo co 3–4 tygodnie trzeba uzupełniać ściółkę, ale efekt z nawiązką rekompensuje wysiłek. Zwierzęta lepiej odpoczywają, są w dobrej kondycji, a produkcja mleka utrzymuje się na wysokim poziomie.

Profesjonalny system schładzania krów z dofinansowania

A że komfortu zwierząt nigdy dość, Michał i Dariusz Andrzejewscy zdecydowali się zainwestować w kolejne rozwiązanie, jakim jest profesjonalny system schładzania krów, którego montaż zakończył się dosłownie tuż przed naszą wizytą w gospodarstwie. 

– Wentylatory i schładzanie zwierząt marzyło nam się od dawna, a skoro można było uzyskać na nie dofinansowanie, to grzechem byłoby z niego nie skorzystać. Nasza obora stoi bowiem na otwartej przestrzeni i m.in. dlatego stres cieplny bywał realnym problemem, szczególnie podczas bezwietrznych i gorących dni. Nie dramatycznym, ale wystarczająco dokuczliwym, stąd też decyzja o inwestycji w skuteczne schładzanie zwierząt, o które zadbała firma Agro Partner – tłumaczył pan Dariusz.

Jak działa system zraszania krów?

Obok wentylatorów podsufitowych nad legowiskami, gospodarze zdecydowali się zamontować w linii drabiny paszowej system zraszania krów oparty na dyszach i wentylatorach z silnikami szybkoobrotowymi. Ich zadanie polega na dodatkowym ochłodzeniu krów po zroszeniu wodą oraz ich wysuszeniu, tak by zwierzęta nie przenosiły wilgoci na stanowisko. Najlepiej do tego nadają się grube krople wody, które przesiąkają przez sierść, trafiają na skórę i skutecznie ochładzają zwierzę.

W najbliższym czasie ma też zostać dołożona "pogodynka" sterująca kurtynami, która jeszcze lepiej dopasuje mikroklimat w oborze do warunków atmosferycznych.

Zobacz też: W kieszeni nosi całe gospodarstwo. Tak kontroluje 170 sztuk bydła

Średnia wydajność od krowy wynosi 12,5 tys. kg mleka

Nic więc dziwnego, że za zapewnienie takiego komfortu, krowy odpłacają się hodowcom "rzeką mleka". Obecnie średnia wydajność od krowy wynosi 12,5 tys. kg mleka, a gospodarstwo od lat zbiera wyróżnienia i dyplomy potwierdzające wysokie wyniki produkcyjne. Mało tego, w ubiegłym roku gospodarstwo miało najwyższą wydajność z robota, który każdego dnia doi 2800 litrów mleka, co oznacza, że pozyskuje około 1 mln litrów mleka rocznie.

– Nasz robot praktycznie nie ma przestojów, on po prostu cały czas doi krowy – stwierdził Dariusz Andrzejewski, którego zapytaliśmy również, czy wszystkie rozwiązania, jakie zastosowali w oborze, po siedmiu latach jej użytkowania zdały egzamin.

– Jak najbardziej – potwierdził. – No może jedynie nieco kłopotliwe jest utrzymanie krów zasuszonych (dla których zaplanowano miejsce po drugiej stronie stołu paszowego) na ściółce, ale związane było to z koniecznością dostosowania się do wymogów środowiskowych dla obiektu. Nie mogliśmy już zastosować tam – tak jak w części dla krów laktacyjnych – posadzki rusztowej. A szkoda, bo gdyby były na rusztach mielibyśmy mniej pracy – dodaje.

Dariusz Andrzejewski

FOTO: Beata Dąbrowska

20 ha własnych, 40 ha w dzierżawie

Zapleczem paszowym dla mlecznego stada jest 60 hektarów ziemi, z czego ponad 40 ha stanowią grunty dzierżawione. To dziś standard w wielu regionach, który – niestety – nie ułatwia planowania.

– Kupić dziś ziemię jest bardzo ciężko, a jeśli już ktoś wystawi na sprzedaż, działki znikają błyskawicznie, pomimo bardzo wysokich cen, dochodzących nawet do 200 tys. zł za hektar – poinformował pan Dariusz, którego trudności jednak nie zrażają i wspólnie z ojcem Michałem rozwijają się dalej i planują kolejne w tym kierunku kroki.

Osłonięta z trzech stron i zadaszona wiata ze ściółką doskonale sprawdza się w utrzymywaniu najstarszych jałówek

FOTO: Beata Dąbrowska

Dziś po siedmiu latach od inwestycji w nową oborę i wprowadzeniu robota widać, że ryzyko się opłaciło. Stado przebywa w komfortowych warunkach, wydajność wzrosła i osiągnęła poziom, który jeszcze kilka lat temu byłby trudny do wyobrażenia.

Beata Dąbrowska

Zautomatyzowana, wolnostanowiskowa obora

A przyjechało – bagatela – kilka setek gości, by wspólnie świętować uroczyste otwarcie najnowocześniejszej obecnie w regionie, w pełni zautomatyzowanej wolnostanowiskowej obory. I bynajmniej nie jest to pierwszy tego typu obiekt w gospodarstwie, które dla Joanny i Tomasza Baciszów stało się nie tylko źródłem utrzymania rodziny, ale przede wszystkim sposobem na życie, które kochają i – jak mieliśmy okazję się przekonać – z pasją i determinacją rozwijają.

A wszystko zaczęło się w 2016 roku, kiedy to przejęli gospodarstwo po rodzicach. Liczyło ono wówczas około 30 sztuk bydła i 24 hektary ziemi. Rok później wybudowali swoją pierwszą wolnostanowiskową oborę na 85 krów z halą udojową typu rybia ość 2 x 8 stanowisk.

– Wówczas byliśmy przekonani, że już osiągnęliśmy cel, do którego dążyliśmy. Szybko okazało się jednak,...

A przyjechało – bagatela – kilka setek gości, by wspólnie świętować uroczyste otwarcie najnowocześniejszej obecnie w regionie, w pełni zautomatyzowanej wolnostanowiskowej obory. I bynajmniej nie jest to pierwszy tego typu obiekt w gospodarstwie, które dla Joanny i Tomasza Baciszów stało się nie tylko źródłem utrzymania rodziny, ale przede wszystkim sposobem na życie, które kochają i – jak mieliśmy okazję się przekonać – z pasją i determinacją rozwijają.

Dwie obory w dekadę

A wszystko zaczęło się w 2016 roku, kiedy to przejęli gospodarstwo po rodzicach. Liczyło ono wówczas około 30 sztuk bydła i 24 hektary ziemi. Rok później wybudowali swoją pierwszą wolnostanowiskową oborę na 85 krów z halą udojową typu rybia ość 2 x 8 stanowisk.

– Wówczas byliśmy przekonani, że już osiągnęliśmy cel, do którego dążyliśmy. Szybko okazało się jednak, że apetyt rośnie w miarę jedzenia, stąd też decyzja o kolejnej inwestycji – wspominała pani Joanna.

Budynek zaprojektowano tak, b...

Zalety hali udojowej bok w bok

– Nowa hala udojowa dała dużo możliwości, jakich wcześniej nie było: pomiar mleka czy współpracę z systemem zarządzania stadem, są to narzędzia bardzo przydatne w codziennej pracy, znacznie ułatwiające nadzór nad stadem, jak i samo zarządzanie. Wybraliśmy halę typu bok w bok, bo u nas nie brakuje rąk do pracy i długi korytarz udojowy nie jest problemem. Co do karuzeli, to od początku byliśmy sceptyczni, bo po pierwsze, budynek musi być większy, uwzględniając wielkość karuzeli, po drugie, karuzela na 40 stanowisk w zakupie jest ponad 3 razy droższa od hali bok w bok, a i jej eksploatacja też będzie droższa, bo jest to jednostka bardziej zaawansowana technicznie z ruchomą przecież platformą. Nie myśleliśmy też o robotach, bo w cenie naszej hali, byśmy zamontowali 2 roboty i nasze możliwości zak...

Od obory uwięziowej do wolnostanowiskowej z dwoma robotami udojowymi

Po raz pierwszy gospodarstwo państwa Dąbkowskich odwiedziłam dokładnie dwa lata temu. Wówczas produkcję mleka prowadzili w – rozbudowanej wcześniej – oborze uwięziowej, w której utrzymywali 80 krów.

– Sam dój zajmował nam prawie 6 godzin dziennie, a jeśli dodać do tego pozostałe prace przy codziennej obsłudze stada, to praktycznie spędzaliśmy w oborze całe dnie – wspomina Mateusz Dąbkowski.

I chociaż łatwo nie było, to stara obora produkowała około miliona litrów mleka rocznie. Dziś poprzeczka ustawiona jest dużo wyżej – na 1,5 miliona litrów. Nowoczesna obora z dwoma robotami udojowymi, większe pogłowie i oczywiście hodowlane doświad...

Nowoczesna obora przyszłości - pomysł

Instytut Badawczy Biologii Zwierząt Gospodarskich (FBN) we współpracy z Wyższą Szkołą Zawodową w Neubrandenburgu opracował koncepcję hodowli nazwaną "Oborą mleczną przyszłości". Ideą inicjatywy jest połączenie wysokich standardów dobrostanu zwierząt i procesów operacyjnych przy jednoczesnym zachowaniu pełnej transparentności.

Pomysł niemieckiego konsorcjum badawczego jest wynikiem obserwowanego w społeczeństwie trendu dotyczącego negatywnego postrzegania hodowli bydła mlecznego w debacie publicznej oraz pogłębiającego się braku akceptacji dla tej gałęzi produkcji. 

Jak wygląda nowoczesna obora przyszłości?

Innowacyjna koncepcja niemieckiego konsorcjum badawczego zakłada utrzymywanie stada bydła mlecznego, w którym prowadzony będzie zarówno odchów samic - matek, jak i samców oraz cieląt. Na wyposażeniu hali ma się znajdować kompostownik, a regulację temperatury zapewniać posadzone w jej wnętrzu drzewa. Dzięki integracji inteligentnych technologii, w tym automatyzacji doju i technologii żywienia, obciążenie pracy ma być mniejsze, a dane na temat zdrowia i dobrostanu zwierząt dostarczane regularnie. 

Ile stanowisk ma obora przyszłości?

W projekcie obory przyszłości uwzględniono miejsce dla:

• 60 krów mlecznych w laktacji,
• 6 krów zasuszonych,
• 12 cieląt w wieku od 0 do 4 miesięcy,
• 51 jałówek i byków w wielu od 5 do do 24 miesięcy.

Co więcej, obora ma mieć również zapewniony dostęp do 20 ha pastwisk lub wybiegu o powierzchni 440 m² w celu pozostawienia krowom wyboru, czy chcą pozostać w oborze, czy jednak na zewnątrz. 

Dodatkowym atutem projektu jest uwzględnienie innych pomieszczeń niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania obory, czyli: magazynu paszowego, wiaty na słomę, miejsca na kompost i zbiornika na gnojowicę. Ponadto w projekcie obory zawarto również obszar dla budynku gospodarczego z szatniami, toaletami, przyłączami technicznymi, biurem oraz salą seminaryjną. 

Obora w postaci luźnego systemu ogrodzeniowego

Obora została zaprojektowana jako luźny system ogrodzeniowy z dwoma centralnymi obszarami do leżenia (oznaczonymi jako „A” na rysunku 1. poniżej) otoczonymi przejściem do karmienia (oznaczonym jako „B” na rysunku 1. poniżej) oraz stołem do karmienia (oznaczonym jako „J” na rysunku 1. poniżej), do którego wszystkie zwierzęta mają dostęp jednocześnie.

Za AMS, czyli Automatycznym Systemem Dojenia, mają się znajdować: osobne pomieszczenie do rekonwalescencji zwierząt („K” na rysunku 1. poniżej), zagroda selekcyjna („H” na rysunku 1. poniżej) i zagroda dla zwierząt chorych („I” na rysunku 1. poniżej).

Wybieg dla cieląt zaaranżowano jako cielętnik („D” na rysunku 1. poniżej), natomiast matki mogłyby schronić się w zagrodzie porodowej („C” na rysunku 1. poniżej).

Krowy z cielakami razem i pełna automatyka. Tak ma wyglądać obora przyszłości

FOTO: Elite

W celu indywidualnego zaspokojenia potrzeb żywieniowych i energetycznych poszczególnych zwierząt, zastosowano by inteligentne bramki do karmienia o szerokości 1,0 m. Dzięki identyfikacji radiowej bramka otwierałaby się natychmiast po zbliżeniu się uprawnionego zwierzęcia i pozostawałaby zamknięta dla zwierząt nieupoważnionych.

Zautomatyzowany system karmienia umożliwiałby karmienie różnych TMR-ów, w tym celu kontenery na paszę zostałyby umieszczone w hali żywieniowej o wymiarach 24 m długości, 10 m szerokości i 4 m wysokości.

Odchów cieląt przy boku matki

Jednym z głównych założeń projektu jest pielęgnowanie w stadzie zachowań macierzyńskich poprzez odchów cieląt, zarówno jałówek, jak i byków, wraz z matkami. W tym celu przewidziano w projekcie dostosowanie miejsca dla krów ciężarnych, by mogły oddzielić się od stada i budować więź z cielęciem od pierwszych chwil jego życia. W kolejnym etapie założono oddzielenie cieląt od stada i odstawienie od matek. Pierwotnie cielęta ssące miałyby znajdować się na powierzchni ok. 54 m², a po odstawieniu od piersi mieć umożliwiony powrót do stada. Eksperci zaznaczają, że w nowoczesnej oborze byki powinny być odchowywane przez matki przez 100 dni, a następnie oddzielane od stada i wysyłane na fermy tuczu w celu dalszego chowu.

Legowiska dla bydła na otwartej przestrzeni

W projekcie przewidziano również otwartą przestrzeń do leżenia, dzięki której możliwy byłby wybór pozycji leżącej, naturalne zachowania w leżeniu i staniu, a także naturalne wzorce aktywności. Dzięki niej cielęta, jałówki i krowy będą mogły przebywać w przestrzeni wspólnej. 

W przypadku stada rodzinnego całkowita powierzchnia do leżenia wynosi 11,7 m² na jednostkę hodowlaną. Przestrzeń do leżenia, wyposażona w wentylację podpodłogową, została zaprojektowana jako kompostownik (30–50 cm ściółki). Obie przestrzenie do leżenia byłyby ograniczone dwoma grządkami drzew. Aby uporządkować przestrzeń i obniżyć temperaturę w oborze do nasadzeń wybrano by wierzby, ponieważ szybko rosną, są nietoksyczne dla krów, a ich opadłe liście dobrze się kompostują.

Krowy z cielakami razem i pełna automatyka. Tak ma wyglądać obora przyszłości

FOTO: Elite

Dostęp do wybiegu i pastwiska dla stada bydła

Przejścia, czyli ścieżki do karmienia, kojec selekcyjny, poczekalnia wokół AMS, dostęp do strefy zewnętrznej, byłyby utwardzone. Strefy te o łącznej powierzchni ok. 1307 m² miałyby być automatycznie czyszczone, co najmniej raz na godzinę przez cztery roboty zbierające obornik.

Wszystkie krowy i bydło powinny mieć dostęp do pastwiska (20 ha) od wiosny do jesieni oraz do betonowego wybiegu (440 m²) w miesiącach zimowych. Cień na pastwiskach powinny zapewniać liczne, mobilne systemy zacieniające.

Brak przestojów w doju dzięki widocznemu AMS

AMS wyposażony w kanał dojowy zostałby umieszczony po środku obory, dzięki czemu krowy widziałyby go z każdego miejsca w pomieszczeniu. Dzięki temu ograniczana byłaby suma długich przerw w udoju, niska częstotliwość dojenia oraz nie byłoby konieczności dojenia dużej liczby krów. Strefa oczekiwania na dojenie miałaby obejmować 143m², dzięki czemu stres wśród oczekujących na dojenie krów byłby redukowany. Natomiast strefę selekcji umieszczono w projekcie poza systemem AMS, gdzie krowy miałyby być sterowane przy użyciu bramki selekcyjnej.

Czujniki i kamery w nowoczesnej oborze przyszłości

W nowoczesnej oborze przyszłości zachowanie zwierząt miałoby być stale monitorowane przy użyciu wielu systemów i czujników, np. czujników rejestrujących aktywność, przeżuwanie i pozycję zwierzęcia oraz kamer, np. monitorujących aktywność, zachowania żywieniowe czy społeczne, a także stan zdrowia, np. kulawizny, zaburzenia metaboliczne i płodności, czy wydajność, np. mleczna, skład paszy, zmiana masy ciała oraz interakcje między zwierzętami. 

Przejście dla odwiedzających oborę

Kluczowy element koncepcji obory stanowi dostęp dla zwiedzających. W celu ograniczenia przenoszenia chorób, w projekcie przewidziano utworzenie specjalnego korytarza dla odwiedzających. Dzięki niemu zwiedzający mieliby w sposób szczegółowy zapoznać się z oborą i procesami produkcyjnym, ograniczając bezpośredni kontakt ze zwierzętami. Natomiast prezentacja obszarów bezpośrednio niedostępnych dla zwiedzających miałaby się odbywać w sali seminaryjnej za pośrednictwem wideo prezentacji. 

W celu zapewnienia bezpieczeństwa biologicznego w projekcie przewidziano instalację śluzy higienicznej w budynku funkcjonalnym, przez którą po oczyszczeniu i dezynfekcji można byłoby wejść do strefy czarnej i białej.

Jak informują autorzy projektu, nowoczesna obora przyszłości nie została jeszcze wybudowana, ale jeśli znajdą się inwestorzy chętni na wdrożenie tych praktycznych rozwiązań, okaże się, czy koncepcja sprawdza się w rzeczywistości. 

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. https://www.journalofdairyscience.org/

Od konkursu do konkretnej decyzji

Do wiosny pozostało jeszcze kilka tygodni, a rolnicy uważnie obserwują wpływ mroźnej zimy na oziminy. Jak dotąd niskie temperatury nie stanowią zagrożenia ani dla upraw, ani dla bydła utrzymywanego w halach namiotowych. Hale namiotowe sprawdzają się przez cały rok – również zimą. Nawet mrozy sięgające -30°C nie wpływają negatywnie na zwierzęta i uprawy, o ile zapewnione są im odpowiednie warunki.

– Moją halę zawdzięczam również temu, że jestem czytelnikiem TPR. W 2023 r. wziąłem udział w konkursie, który organizowaliście i wygrałem bilety na targi Agro Show w Bednarach. Skoro już je miałem, postanowiłem odwiedzić targi – była to świetna okazja, aby dokładnie zapoznać się z ofertą hal namiotowych. Swoje stoiska prezentowali tam czołowi producenci i dostawcy, dzięki czemu mogłem porównać nie tylko same hale, ale także sposób obsługi sprzedażowej. Od samego początku wiedziałem, że hala będzie pełnić funkcję obiektu inwentarskiego, dlatego zwracałem uwagę również na dostępne wyposażenie do montażu wewnątrz. Odwiedziłem wiele firm, jednak pod względem użyteczności oraz możliwości wykorzystania hali jako obiektu inwentarskiego najbardziej przekonała mnie oferta firmy Arbena – mówi Dariusz Żółtański.

Dariusz Żółtański

FOTO: Tomasz Ślęzak

Agro Show było dobrą okazją do nawiązania kontaktu. Już kilka dni później przedstawiciel firmy odwiedził gospodarstwo, gdzie szczegółowo podał możliwe wymiary hali oraz opcje wyposażenia związane z organizacją wygrodzeń w środku obiektu. Cały proces był bardzo przemyślany i kompleksowy.

– Mieliśmy okazję odwiedzić kilkanaście gospodarstw na Mazurach, które posiadały takie hale. Były one różnej wielkości, a ja miałem dodatkowo okazję porozmawiać z innymi rolnikami i dowiedzieć się, jak sprawdzają się u nich w codziennej pracy. Na żywo hale zrobiły na mnie jeszcze lepsze wrażenie niż w katalogach czy na Agro Show. Po tych wizytach nie miałem już żadnych wątpliwości i zdecydowałem się na podpisanie umowy, tym bardziej że firma zaproponowała mi rozwiązanie kompleksowe. Przedstawiono mi wymagania niezbędne do ustawienia hali, a także zaproponowano system wygrodzeń oraz bramy paszowe. Te ostatnie bardzo przydają się podczas bieżącej obsługi krów i znacząco poprawiają bezpieczeństwo – podkreśla Dariusz Żółtański.

Hala dopasowana do potrzeb

Rolnik wybrał halę o szerokości 10 m i długości 31 m. Technologia budowy hal namiotowych pozwala na to, aby miały one dowolną długość. Jest to bowiem rozwiązanie modułowe i ograniczeniem, jeśli chodzi o długość jest tak naprawdę tylko wielkość działki.

Nowa obora w hali tunelowej

Nowa obora jednak powstała i została urządzona w hali tunelowej, która dedykowana jest wyłącznie ich gospodarstwu.

– Sytuacja była niecodzienna i w momencie podejmowania decyzji inwestycyjnych musieliśmy działać pod znaczną presją czasu. Finansowanie inwestycji odbywało się także poprzez dotację uzyskaną w ARiMR. Mieliśmy podpisaną umowę. Było już pozwolenie na budowę, które określało między innymi gabaryty obory. Miał to być początkowo budynek murowany, tylko że jego koszty okazały się być dla nas astronomicznie. Jeśli chodzi o uzyskanie pozwolenia i dokumentację mogliśmy wprowadzać zmiany, ale tylko w kwestii wyposażenia i ewentualne rozwiązania zawarte w instalacjach. Okazało się, że można zmienić także rodzaj ścian. Zamiast murowanych chcieliśmy zastosować łukowe. Nic nie dało się jednak zrobić z wymiarami, które sztywno były określone...

Obora wolnostanowiskowa z halą udojową zastąpiona nową, z robotem

– Modernizacja obory wraz ze zmianą doju na automatyczny też wcale mało by nie kosztowała, a finalnie i tak byśmy nie mieli tego, czego byśmy oczekiwali. Wszak specjaliści szacują, że taki obiekt jest w stanie dorównać nowej oborze w 60%. Wiadomo, że technologia budownictwa inwentarskiego się zmienia, a nasza stara obora ma już 20 lat i choć wolnostanowiskowa to przystosowana do hali udojowej, a nie robotów. Ponadto nowe obiekty górują nad starymi kubaturą, mają znacznie większe powierzchnie wymiany powietrza dzięki wysokim ścianom bocznym, których lwią część stanowią przesuwne kurtyny. Szersze są również stoły paszowe i ganki gnojowe. To wszystko przekłada się na komfort krów oraz lepsze wyniki produkcyjne – stwierdz...

Nowa obora z korytarzem paszowym i robotem SRone

Pomimo widma kryzysu na rynku mleka, stale rosnących kosztów produkcji i coraz większych obaw związanych chociażby umową Mercosur czy intensywnym rozwojem mleczarstwa za naszymi wschodnimi granicami, rodzina państwa Gustawów z Bystrzycy Nowej nie ustaje w dynamicznym rozwoju swojego rodzinnego gospodarstwa. Takie działanie z całą pewnością daje szanse na przetrwanie na coraz trudniejszym rynku i – jak zapewnił nas Adam Gustaw – nie byłoby możliwe, gdyby nie współpraca ze stabilnym i pewnym partnerem.

Beata i Adam Gustawowie do intensywnego inwestowania w gospodarstwo mają jeszcze dodatkową motywację. To ich synowie: Tomasz i Michał – którzy mlecznego bakcyla już dawno połknęli i nad rozwojem, wspólnie z rodzicami, od dawna już pracują. A wszystko zaczęło się w 2021 roku, kiedy to gospodarze rozpoczęli użytkowanie nowej ...

DeLaval stawia na przyszłość. Farma Hamra zyskała nową, ultranowoczesną oborę

Roboty udojowe, roboty do żywienia, ścielenia boksów legowiskowych i czyszczenia korytarzy spacerowych. Czujniki rejestrujące dane zwierząt oraz sterujące oświetleniem i wentylacją to najważniejsze i jedne z wielu innowacyjnych rozwiązań, jakie zastosowano w nowej oborze dla krów w Hamra Farm.

Dobrostan krów priorytetem. DeLaval zaprojektował oborę z myślą o komforcie zwierząt

W całym procesie planowania i projektowania inwestycji priorytetem był dobrostan zwierząt. Każdy szczegół – od układu obory i systemu udojowego, po ściółkę, czochradła dla krów i wentylację został tutaj zaprojektowany z myślą o komforcie zwierząt.

Żywienie stada jest w pełni zautomatyzowane i opiera się na systemie Optimat

FOTO: DeLaval

Inwestycja na skalę europejską

Inwestycja – największa w historii farmy, obejmująca 12 000 m², czyli mniej więcej obszar dwóch boisk piłkarskich – obejmuje trzy nowe obiekty: nową oborę VMS mogącą pomieścić 350 krów, służącą również jako centrum dla zwiedzających, oborę dla krów cielących się i cieląt, przeznaczoną dla 200 cieląt w wieku 0–5 miesięcy, dedykowaną oborę dla 350 jałówek w wieku 5–24 miesięcy. Na farmie odnowiono również starą oborę VMS, mieszczącą 60 krów zasuszonych. Zbudowano również oddzielną oborę badawczo-rozwojową dla 165 krów, wspierającą współpracę firmy DeLaval z instytucjami akademickimi i naukowcami.

Dla zwiedzających przygotowano dużą salę konferencyjną z widokiem na różne części obory z góry. Obory wchodzące w skład farmy wyposażono w najbardziej zaawansowane technologie wspierające zdrowie i rozród stada, w tym w narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, które np. wykrywają krowy zagrożone chorobą. Automatyczne liczniki komórek somatycznych poprawiają zdrowie wymion i jakość mleka, natomiast narzędzia do analizy zachowania monitorują aktywność, przeżuwanie i wzorce żywienia.

FOTO: DeLaval

Nowa generacja doju. Roboty DeLaval VMS z rewolucyjnym systemem FMR

Obora dla krów mlecznych składa się z sześciu rzędów boksów i dwóch zewnętrznych stołów paszowych. Krowy podzielone są na dwie grupy po około 150 zwierząt każda, które dojone są łącznie przez cztery roboty DeLaval VMS V310. Jest również grupa zwierząt o specjalnych potrzebach, licząca około 50 zwierząt, które doi robot VMS V300. Wszystkie roboty udojowe są wyposażone w system „Flow Responsive Milking” (FMR), wprowadzony na rynek w tym roku.

W nowej oborze pracują 4 roboty VMS V 310

FOTO: DeLaval

Bardziej równomierne podciśnienie pod koniec sesji udojowej pozwala na delikatniejsze i efektywniejsze dojenie krów, a jednocześnie skraca czas doju średnio o 27 sekund. Według producenta, system FMR można również zamontować w starszych robotach DeLaval (od 2018 roku). W oborze obie grupy krów są kierowane z boksów na stół paszowy za pomocą systemu „feed-first” (żywienie pierwsze), a stamtąd przez poczekalnię i roboty udojowe z powrotem do boksów. Stado jest wciąż w fazie rozwoju; obecnie dojonych jest około 170 krów, z których 50% stanowi rasa szwedzka czerwona i 50% rasa holsztyńska. Średnia wydajność wynosi 12 500 kg mleka.

Inteligentne żywienie 24/7 – roboty Optimat i Opti Wagon w akcji

Za żywienie stada również odpowiada robot. DeLaval opiera się na swoim systemie Optimat: pasza jest przechowywana w magazynach, a następnie transportowana do stacjonarnego mieszalnika, po czym mieszanina trafia do dwóch wozów rozdzielczych – Opti Wagonów, które dostarczają paszę na stoły paszowe przez całą dobę. Dodatkowe 15 stacji paszowych rozmieszczonych w oborze, ma na celu zwiększyć efektywność żywienia.

Legowiska dla krów regularnie ścielone są trocinami, a zajmuje się tym automatyczna ścielarka, która – zawieszona na szynach – dzięki w montowanej kamerze omija zajęte boksy. Korytarze spacerowe czyszczą cztery roboty.

Planując i projektując oborę na farmie Hamra, priorytetem właścicieli był przede wszystkim dobrostan krów, osiągany m.in. również poprzez pełną automatyzację

FOTO: DeLaval

Oprac. Beata Dąbrowska

Źródło: Delaval, topagrar.com

Prosto z gospodarstwa

Zamiast korporacji wybrał krowy. Młody rolnik z Mazowsza zbudował oborę marzeń

– Na Kongresie dużo mówi się o nowych technologiach, które wchodzą do naszych gospodarstw, tak aby produkować wydajniej. W moim gospodarstwie automatyczny dój prowadzimy od 7 lat, co dokładnie będzie miało miejsce w listopadzie tego roku i również w listopadzie odbędzie się montaż drugiego robota – powiedział Adam Warnke.

Zwiększając pogłowie bydła trzeba mieć zapas bazy paszowej.

– Dbamy o nasze trwałe użytki zielone w dolinie Noteci tak, aby co roku zebrać cztery pokosy. Nauczyliśmy się robić dobrą kiszonkę z kukurydzy. Mamy zapas bazy paszowej na okres ok. 1,5 roku, nad czym pracujemy już od wielu lat. Dlatego wystarczy nam paszy nawet przy zwiększeniu pogłowia krów – zaznaczył Adam Warnke.

Przeczytaj również reportaż z gosp. Adama Warnke: 

Automatyzacja pracy w oborze

Młody rolnik z Wielkopolski ma w oborze aż 3 roboty. Jak sprawdzają się w praktyce?

Spadek cen skupu mleka

Na Kongresie Polskie Mleko odbyła, się debata podczas której dużo mówiono o rynku i cenach mleka, które niestety w ostatnim czasie spadły.

– Trend dobrych cen mleka trwał dość długo i dobrze byłoby, gdyby te ceny się utrzymały, niestety, funkcjonujemy na rynku globalnym, a sytuacja geopolityczna jest taka, a nie inna. Ruchy cenowe na rynku mleka się zaczęły i pewnie będą następne – powiedział Adam Warnke.

Zobacz WIDEO:

Andrzej Rutkowski

Marcin Wasilewski – produkt menager z firmy DeLaval podczas swojego wystąpienia na Kongresie Polskie Mleko skupił się na biosensorach i sztucznej inteligencji w kontekście ich roli w diagnostyce chorób bydła w ramach komputerowego systemu zarządzania stadem.

– Łączne roczne koszty związane z chorobami bydła mlecznego szacowane są na 65 mld USD, w tym 18 mld to subkliniczna ketoza, 22 mld strat generuje mastitis zliczając razem przypadki kliniczne i subkliniczne. Zatem warto jest wdrażać technologie, które na podstawie analizy odpowiednich parametrów ostrzegają odpowiednio wcześnie o zagrożeniu wystąpienia danej jednostki chorobowej, dzięki czemu możemy zapobiegać, a profilaktyka jest tańsza i skuteczniejsza niż leczenie – powiedział Marcin Wasilewski.

Rozród główną przyczyną brakowania krów w Polsce

Jeśli zerkniemy w informacje publikowane przez PFHBiPM to główną przyczyną brakowania krów mlecznych w Polsce jest rozród, a właściwie jałowość czyli niemożność zacielenia krowy.

– DeLaval w swojej ofercie ma system Repro, który na bieżąco mierzy progesteron u krów. Po wycieleniu krowy pozwala zdiagnozować czy występuje niedoczynność jajników, potrafi zdiagnozować również torbiel pęcherzykową oraz przetrwałe ciałko żółte. Pokazuje kiedy krowa ma ruję, potwierdza także cielność oraz wychwytuje poronienia w tym też wczesne porzucenia zarodka. To wszystko ma wpływ na zarządzanie stadem, jego zdrowotność, a w konsekwencji także wydajność mleczną.

Jak działa system DeLaval Plus?

System analizy zachowania krów DeLaval Plus mierzy zarówno ich aktywność, jak i pobieranie paszy oraz przeżuwanie. Te wszystkie parametry są przeliczane przez sztuczną inteligencję, zamieniane na indeks zdrowia, który pośrednio jest skorelowany z kulawiznami.

– System gromadząc dane o przeżuwaniu i pobraniu paszy dostarcza nam też informacji na temat możliwości wystąpienia chorób metabolicznych. Ważny jest też kolejny sensor punktowej oceny kondycji, który również pomaga w ostrzeganiu przed wystąpieniem poszczególnych chorób metabolicznych – podkreślił Marcin Wasilewski.

Licznik komórek somatycznych DeLaval - do czego służy?

Dokładny licznik komórek somatycznych z DeLaval to kolejne bardzo przydatne narzędzie diagnostyczne pomagające nie tylko wychwytywać zbliżające się stany zapalne wymienia, ale też wspomaga diagnostykę subklinicznej ketozy, przy której krowa ma podwyższony poziom komórek somatycznych.

– Jako DeLaval poszliśmy dalej i za pomocą sieci neuronowych i uczenia maszynowego stworzyliśmy sztuczną inteligencję, która analizuje te wszystkie dane i potrafi przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia chorób np. ketozy, metritis, mastitis czy też przemieszczenia trawieńca. Zatem hodowca dostaje informacje, że ta konkretna krowa jest zagrożona konkretną jednostką chorobową i  jak duże jest prawdopodobieństwo jej wystąpienia. I to jest właśnie to finalne narzędzie, które pomoże polskim producentom mleka zmniejszyć straty związane z chorobami metabolicznymi – wyjaśnił Marcin Wasilewski.

Zobacz WIDEO:

Andrzej Rutkowski

Czy warto oddzielać pierwiastki od wieloródek przy doju na robotach?

Te wszystkie przesłanki skłaniają część hodowców do oddzielania pierwiastek od krów wieloródek, zwłaszcza na okres powycieleniowy i szczytu laktacji. A jak to wygląda przy doju automatycznym na robotach, czy warto tworzyć oddzielną grupę dla krów pierwiastek?

Roboty udojowe a pierwiastki – co mówią badania?

Na to pytanie starał się odpowiedzieć hiszpański naukowiec Alex Bach i jego zespół, którzy prowadzili w tym celu odpowiednie badania. Porównywali oni wyniki krów pierwiastek dojonych automatycznie z dwóch grup. W pierwszej grupie były tylko i wyłącznie krowy pierwiastki, a w drugiej krowy pierwiastki (30%) wymieszane z krowami wieloródkami (70%). Obie grupy otrzymywały ten sam TMR, a średnia podaż paszy treściwej na robocie w przeliczeniu na krowę wynosiła 3 kg. Wszystkie krowy miały swobodny dostęp (ruch wolny) do robota udojowego.

Pierwiastki jedzą częściej

Izolowane pierwiastki więcej razy podchodziły do stołu paszowego, a autorzy badania sugerują, że większa liczba posiłków może mieć wpływ na produkcję lotnych kwasów tłuszczowych – m.in. octanu – i może to być związane z wyższym poziomem tłuszczu w grupie izolowanych pierwiastek. Pierwiastki z grupy izolowanej wyróżniały się też znacznie większą liczbą dojów niż pierwiastki z grupy wieloródek.

Czy izolacja pierwiastek podnosi produkcję mleka?

Wpływ izolowania pierwiastek na produkcję mleka nie jest oczywisty na pierwszy rzut oka, ale istnieje korzyść, wyrażona w kilogramach tłuszczu, których produkcja była widocznie większa u krów pierwiastek izolowanych. Autorzy badania dowodzą, że znacznie lepsze było wykorzystanie paszy w przeliczeniu na produkcję mleka u izolowanych pierwiastek niż u tych wymieszanych z wieloródkami.

Izolowane pierwiastki mogą być bardziej płodne?

Podali oni również argument, że można przypuszczać, iż wydajność rozrodcza również była lepsza u izolowanych pierwiastek, ale wymaga to jeszcze weryfikacji. Wniosek, jaki wystosowali brzmi następująco: w gospodarstwach posiadających trzy lub więcej robotów udojowych istnieje wystarczająco dużo argumentów przemawiających za grupowaniem krów w pierwszej laktacji przy użyciu jednego robota udojowego i umieszczeniem pozostałych krów w jednym parku z dwoma robotami.

Andrzej Rutkowski

Prosto z gospodarstwa

Nowa obora i robot w akcji. Rolnicy z Mazowsza doją o 30 proc. więcej mleka

Mokra ściółka latem? Groźne skutki dla zdrowia i mleczności krów

W okresie letnim warto szczególnie zadbać o suchą ściółkę na legowiskach. Gdy jest mokra, to zupełnie inaczej odbywa się przewodzenie ciepła i zwierzęta zamiast oddawać nadmiar ciepła do otoczenia, przyjmują je do swojego organizmu. Zapewnienie latem krowom komfortu termicznego w oborze, to nie lada wyzwanie dla każdego hodowcy.

Sekrety idealnego mikroklimatu w oborze – to musisz wiedzieć

Najważniejszymi elementami kształtującymi mikroklimat w oborze jest: prędkość ruchu powietrza, temperatura, nasłonecznienie oraz wilgotność względna. Bydło uzyskuje komfort termiczny w optymalnej wilgotności względnej powietrza w granicach 60–70%. Jeżeli wilgotność przekroczy 80%, wówczas utrudnione jest parowanie z powierzchni ciała zwierzęcia. W lecie krowy potrzebują również znacznie więcej powietrza, dlatego też system wentylacyjny powinien zapewniać jego wymianę w całej oborze. Zalecenia mówią, iż w lecie prędkość ruchu powietrza powinna wynosić nie więcej niż 0,5 m/s (w zimie 0,2 m/s). Jeżeli jednak zwiększymy prędkość powyżej 0,5 m/s, to spowodujemy ochładzanie bydła. Przyjmuje się, że zwiększenie prędkości ruchu powietrza o 1 m/s, jest równoznaczne ze spadkiem odczuwalnej przez krowy temperatury nawet o 3–4°C.

Wentylatory powinny być montowane w takiej odległości od siebie, by każde kolejne urządzenie przejmowało pracę poprzedniego. Tym sposobem zapewniamy ciąg powietrza wzdłuż całej obory

FOTO: Beata Dąbrowska

Letnia wentylacja w oborze – jak uniknąć groźnych zastoisk powietrza?

Normy dotyczące wymiany wentylacyjnej mówią, że system wentylacyjny powinien być taki, by w okresie letnim zapewniał przepływ powietrza na poziomie 220 metrów sześciennych na godzinę. Wówczas to w budynku nie będą występowały miejsca niewentylowane, czy zastoiska powietrza, szczególnie tam, gdzie znajdują się legowiska.

Dlaczego wentylacja grawitacyjna nie wystarcza w upały?

Większość polskich obór bazuje na wentylacji grawitacyjnej. Podczas gdy w gorące dni nie ma ruchu powietrza, wentylacja nie zadziała i często dochodzi do tworzenia się zastoisk powietrza. W takiej sytuacji niezbędne i konieczne wręcz jest stosowanie wentylacji mechanicznej. Duży wentylator, o średnicy 1 m i maksymalnym strumieniu powietrza, pozwala na wymianę powietrza dla około 20 krów. Wentylatory nie zmieniają kierunku przepływu powietrza, które biegnie nie w poprzek (tak, jak przy wentylacji grawitacyjnej), ale wzdłuż budynku, dlatego urządzenia powinny być usytuowane w odpowiedniej od siebie odległości, tak aby każdy kolejny wentylator przejmował pracę wentylatora poprzedniego, co zapewnia ciąg powietrza wzdłuż całego budynku. Urządzenia montuje się około 2,5 metra nad podłogą, zwykle nad legowiskami, stołem paszowym i w poczekalni. Odwiedzając wiele obór widzimy, iż hodowcy zwracają coraz większą uwagę na prawidłową wentylację dojarni. I słusznie, bowiem w upalne dni często temperatura przekracza tam 25°C. Bardzo dobrym działaniem jest uruchomienie wentylacji mechanicznej jeszcze przed wejściem krów do doju oraz dojenie jako pierwszych sztuk najbardziej wydajnych.

Beata Dąbrowska

Żywienie krów

Upały w oborze? Zmodyfikuj dawkę pokarmową dla krów

Flow-Responsive™ Milking – technologia, która skraca czas doju

Jedną z tych funkcji jest Flow-Responsive™ Milking (FRM). Ta unikalna technologia wyznacza nowy standard doju zrobotyzowanego, utrzymując stałe, wstępnie ustawione podciśnienie na końcu strzyka, co zapewnia krowie przyjemniejsze doświadczenie podczas doju i przekłada się na skrócenie jego czasu nawet o 40 sekund na udój, co potwierdziły opinie użytkowników z gospodarstw testowych.

Robot udojowy stał się też bardziej przestronny, dzięki zastosowaniu większego boksu, który doskonale dopasowuje się do różnych ras i rozmiarów jeszcze większej liczby krów, zapewniając większy komfort podczas doju. Wprowadzone innowacje są obecnie standardem w modelu VMS 300 2025.

DeLaval Plus – cyfrowe wsparcie dla hodowców

Ponadto firma wprowadziła również kilka dodatkowych opcji, które jeszcze bardziej ulepszają system doju, a są to DeLaval Plus i DeLaval MCA. W opcji DeLaval Plus klienci mogą przejść na zaawansowane usługi cyfrowe, aby usprawnić monitorowanie i kontrolę wydajności dzięki najwyższej jakości narzędziom do zarządzania, zaawansowanym analizom i prognozom.

DeLaval MCA – precyzyjna kontrola zdrowia krów w czasie rzeczywistym

Z kolei DeLaval MCA (Milk Cell Analysis) jest licznikiem komórek somatycznych, który dostępny jest jako opcjonalne wyposażenie robota, aby jeszcze bardziej poprawić jakość monitorowania zdrowia stada podczas doju.

Ten rewolucyjny, kompaktowy czujnik wykorzystuje zaawansowaną technologię optyczną do monitorowania (z wysoką precyzją) poziomu komórek somatycznych w mleku, pomagając hodowcom monitorować zdrowie krów oraz jakość mleka. MCA pozwala na wczesne wykrywanie subklinicznego zapalenia wymienia oraz umożliwia podejmowanie decyzji o zasuszeniu ograniczając niepotrzebne użycie antybiotyków.

DeLaval MCA bezproblemowo integruje się ze wszystkimi robotami udojowymi VMS 300 i może współpracować z innymi czujnikami do analizy mleka, aby zapewnić hodowcom precyzyjne i bieżące dane.

Beata Dąbrowska

Bez pracy dojarzy – jak działa automatyczny dój grupowy DeLaval VMS?

Zaprojektowany dla średnich i dużych gospodarstw – przeważnie dla ponad 300 krów – dój grupowy DeLaval VMS™ został wprowadzony ponad pięć lat temu, aby pomóc w rozwiązaniu najpilniejszych problemów, czyli niedoborów siły roboczej, rosnących kosztów oraz rosnącego zapotrzebowania na efektywność i elastyczność.

System ten wykorzystuje zalety doju automatycznego w połączeniu z zasadami prowadzenia konwencjonalnych gospodarstw. W przeciwieństwie do klasycznych systemów dojenia robotami udojowymi VMS, gdzie krowy są dojone indywidualnie przez 24/7, dój grupowy odbywa się według stałego harmonogramu i nie wymaga pracy dojarzy.

Dój grupowy DeLaval VMS™ w Boerderij De Boterpot, Merselo, Holandia

FOTO: firmowe

Zwiększenie dobrostanu krów dzięki regularnemu dojeniu w systemie VMS

Dój grupowy DeLaval VMS™ poprzez połączenie dojenia o stałych porach z automatyzacją, zwiększa efektywność produkcji mleka, jakość pozyskiwanego surowca, jednocześnie zapewniając komfort zwierzętom.

Regularność doju przekłada się na lepszy przepływ krów i zwiększa ich dobrostan poprzez ograniczenie stresu. W systemie tym zwiększa się efektywność zarówno produkcji mleka, jak i pracy. Rozwiązanie to pozwala utrzymać obecne strategie żywieniowe, zmniejszając potrzebę stosowania drogich koncentratów oraz zachować istniejące rutyny.

Czytaj więcej: Robot udojowy DeLaval z automatycznym wykrywaniem rui

5 najważniejszych korzyści z doju grupowego DeLaval VMS™

• Bezproblemowa integracja: Przejście na dój grupowy jest łatwe – dotychczasowe rutyny hodowców pozostają niezmienione, a krowy szybko dostosowują się do doju automatycznego, co zmniejsza potrzebę intensywnego szkolenia.
• Prostota dla dużych gospodarstw: Stały harmonogram doju ułatwia zarządzanie stadem i zmniejsza stres pracowników. Hodowcy mogą realizować harmonogram dojenia w sposób przewidywalny, bo to roboty DeLaval VMS™ zajmują się dojeniem, a nie dojarze. Ogranicza to koszty pracy i wymaga mniej wykwalifikowanego personelu.
• Zdrowsze krowy: Prawdziwy dój ćwiartkowy dzięki 4 miernikom mleka w DeLaval VMS™, dostarcza ogromnej ilości danych o zdrowiu każdego strzyku. Każda ćwiartka jest dojona zgodnie z jej potencjałem. Roboty VMS wspierają higienę i redukują stres, poprawiając jakość mleka i wydajność gospodarstwa.
• Infrastruktura gotowa na przyszłość: Przy odpowiednim projekcie inwestycja jest łatwo skalowalna oraz ciągle ulepszana – wraz z postępem technologicznym. Zapewniamy kompatybilność z nowymi technologiami, aby inwestycja pozostała aktualna.
• Lepsze wykorzystanie kapitału: Roboty doją prawie dwa razy więcej krów na godzinę niż tradycyjne systemy, zwiększając wydajność bez dodatkowych kosztów.

Oprac. Beata Dąbrowska

Tematem wystąpienia przedstawicielki firmy Lely podczas naszego lutowego Forum Mleko była Digitalizacja w oborach krów mlecznych, zapytaliśmy czym właściwie jest digitalizacja?

Zobacz także: Forum Mleko w Koźminie: żywienie, zdrowie, opłacalność produkcji mleka i modernizacja budynków (RELACJA)

FOTO:

– Digitalizacja inaczej mówiąc automatyzacja, sztuczna inteligencja, która wchodzi obecnie wszędzie do każdej dziedziny życia, także do obory. W najbliższym czasie w Lely będzie dostępny system Zeta, który będzie identyfikował krowy za pomocą kamery, bez obroży. Na dzień dzisiejszy jest nam to sobie trudno wyobrazić, ale taka jest przyszłość – mówiła Sylwia Maćkowiak, właścicielka Lely Center Krobia.

Lokalizacja krowy do kilkunastu centymetrów, monitoring porodu, dokładniejsze wykrywanie rui, to tylko kilka możliwości nowych rozwiązań Lely. Czym jeszcze zaskoczą nas rozwiązania firmy? Obejrzyj wywiad.

Fot: Sierszeńska

Zainteresowanie oborami uwięziowymi jest coraz mniejsze, ale jak się okazuje, sprzedaż robotów do zadawania paszy w tego typu obiektach jest stabilna. Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon podczas tegorocznego Forum Mleko omówił 4 dostępne w ofercie spółki roboty do zadawania paszy:

• przenośnik taśmowy Pellon Beltfeeder – BF 450,
• robot Combi Silage + 6 Concentrate,
• robot Pellon do treściwych.

Zobacz też: Rolnik z Mazowsza: robot do karmienia krów już na siebie zarobił [WIDEO]

W ofercie firmy znajduje się również robot TMR do zadawania paszy w oborach wolnostanowiskowych

– Zainteresowanie robotami do zadawania paszy treściwej jest stałe. Jesteśmy dumni z tego, że my dostosowujemy się do obory, a nie obora musi się dostosować do nas. W centrum zainteresowanie są krowy oraz ich właściciel, który z nimi współpracuje – mówił Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon.

obory, maszyny rolnicze, rolnictwo, wiadomości rolnicze,

FOTO: TPR

Który robot do zadawania paszy sprawdzi się w twoim gospodarstwie? Sprawdź w rozmowie z ekspertem:

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz, Beata Dąbrowska

W Polsce będzie to największy tego typu obiekt, jeżeli chodzi o Europę – jeden z największych. Jak informuje PAP prezes OHZ Głogówek Arkadiusz Kożuszko, budowa obory ma ruszyć w 2026 roku, a jej szacowany koszt opiewa na kwotę ponad 50 mln złotych.

– Obora dla około ośmiuset krów mlecznych będzie pracowała w systemie ruchu kierowanego. Przy pomocy specjalnych bramek selekcyjnych krowy będą kierowane na zrobotyzowane stanowiska do udoju, a następnie do stołu paszowego i na legowiska. Nad całością procesów czuwać będą komputery. Pozwoli to nie tylko na zmniejszenie nakładu pracy ludzkiej, ale i poprawę dobrostanu zwierząt – wyjaśnia prezes Ośrodka.

Budowę nowoczesnej obory w Głogówku wesprze Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa​

OHZ Głogówek jest największym krajowym ośrodkiem prowadzącym hodowlę bydła holsztyńsko-fryzyjskiego odmiany czerwono-białej, a zarazem jedną ze strategicznych spółek hodowli zwierząt o szczególnym znaczeniu dla Polskiej gospodarki, w której prawa z tytułu udziałów wykonuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Stąd wsparcie finansowe, którego udzieli Ośrodkowi, podczas realizacji olbrzymiej inwestycji.

Zwierzęta z OHZ Głogówek od lat zajmują czołowe miejsca w krajowych rankingach i na wystawach bydła. Budowa nowoczesnego obiektu ma się zakończyć w 2028 roku, a sama obora, poza spełnianiem funkcji hodowlanej, ma być także wykorzystywana w celach naukowych i edukacyjnych.

– Mamy już nawiązaną współpracę z różnymi instytucjami naukowymi. Chcemy, żeby z naszych doświadczeń korzystali zarówno naukowcy, weterynarze, studenci i uczniowie kierunków rolniczych. Jestem przekonany, że wysoka technologia połączona z naszymi osiągnięciami w hodowli, wygeneruje wartość dodaną dla hodowli w całym kraju – informuje PAP Arkadiusz Kożuszko.

Oprac. Kamila Dłużewicz

Czym są biomarkery i jak pomogą w określeniu poziomu dobrostanu krów?

Biomarker to mierzalny wskaźnik biologiczny w organizmie, taki jak tętno lub zawartość substancji we krwi, który może wskazywać na choroby, stan zdrowia lub procesy biologiczne. Pozwala to określić dobrostan w prosty i obiektywny sposób.

Badania przeprowadzone w Holandii pokazują, że krowy z podwyższonym poziomem kortyzolu w sierści częściej otrzymywały od weterynarza niezadowalającą ocenę dobrostanu. Gospodarstwa, w których dwie lub więcej krów wykazywały duże różnice w całkowitej zawartości białka i albuminy we krwi, również uzyskały średnio niższe wyniki w zakresie dobrostanu zwierząt.

Czytaj więcej: Poziom stresu wyczytany z krowiego futra

Osobowość zwierzęcia wpływa na jakość bytowania w środowisku

Naukowcy zbadali także związek pomiędzy dobrostanem, stanem emocjonalnym i możliwymi biomarkerami jałówek. Badano tętno, dobową wydajność mleczną oraz różne substancje we krwi jałówek w pozytywnej i negatywnej sytuacji środowiskowej. Korzystne środowisko to m.in.:

• wystarczająca przestrzeń,
• większa liczba boksów i miejsc do żywienia w porównaniu do negatywnych warunków bytowania.

Badacze nie zaobserwowali istotnych różnic pomiędzy jałówkami znajdującymi się w pozytywnych, jak i negatywnych warunkach bytowania, jednak wydaje się, że pewną rolę odegrała tutaj osobowość zwierzęcia. U jałówek niespokojnych, częściej występowało pogorszenie samopoczucia.

Jałówki, które z natury są bardziej niespokojne, wykazywały mniej lękowe zachowanie w dobrych warunkach środowiskowych. Mniej aktywne, mniej towarzyskie i mniej niespokojne jałówki wykazywały większe zróżnicowanie tętna w dobrym dla nich środowisku, co świadczy o lepszym samopoczuciu.

Pierwiastki niespokojne charakteryzowały się większymi wahaniami w dziennej wydajności mlecznej w sytuacji negatywnej, co świadczy o obniżonym dobrostanie. Dalsze opracowanie tych biomarkerów wymaga jeszcze badań.

Beata Dąbrowska

​Tuż nieopodal Lipska znajduje się duże, nowoczesne gospodarstwo mleczne Agrarprodukte Kitzen, które powstało w 1991 roku, w wyniku połączenia kilku mniejszych gospodarstw rolnych. W 2019 roku zarząd zdecydował o całkowitej modernizacji posiadanego systemu doju. Dotychczas stado było dojone na dwóch halach typu "rybia ość", które znajdowały się w różnych lokalizacjach. Aby przejście na dój automatyczny było możliwe, potrzebna była budowa nowego budynku oraz wybór takiego systemu doju, który jest w stanie obsłużyć tak potężne stado krów mlecznych.

Wybór padł na system doju BatchMilking 4.0 firmy Lemmer Fullwood, czyli technologię zaprojektowaną pod zautomatyzowany dój dużych stad. System ten działa na zasadzie doju grupowego i odbywa się dwa razy dziennie przez łącznie 18 robotów udojowych. Jak przekonuje sam producent, system Batch Milking 4.0 to połączenie zalet doju automatycznego z zaletami konwencjonalnej hali udojowej.

Jak działa system doju BatchMilking 4.0 Lemmer Fullwood?

Podczas doju krowy dzielone są na grupy. System umożliwia jednoczesne dojenie wielu krów, a ich ilość uzależniona jest od liczby zamontowanych robotów udojowych. Przed udojem, krowy z danej grupy przechodzą do specjalnej poczekalni, w której czekają na swoją kolej wejścia do robota. Dalej wszystko dzieje się już w pełni automatycznie.

System BatchMilking 4.0 gromadzi dane na temat każdej krowy, co pozwala na ciągłe monitorowanie zdrowia i wydajności mlecznej poszczególnych sztuk, jak i całego stada. System szczegółowo analizuje dane, w oparciu o które rolnicy mogą lepiej zarządzać żywieniem stada czy podejmować decyzje dotyczące brakowania sztuk czy podjęcia leczenia.

Dodatkowymi zaletami systemu są wyjątkowa cicha praca robotów udojowych, co znacznie ułatwia krowom przystosowanie się do nowego systemu, jak i bezobsługowość - całość doju jest w stanie przeprowadzić nawet jeden pracownik.

Na filmie można zobaczyć jak system BatchMilking 4.0 działa w praktyce.

Trwa cykl spotkań organizowanych w ramach warsztatów pt. „Transformacja cyfrowa rolnictwa w Polsce”. Jedno z nich odbyło się w Szepietowie na Podlasiu, gdzie Marek Wojciechowski z firmy Sac-Centrum oferującej rolnikom wyposażenie dla farm mlecznych opowiedział o tym, jakie korzyści czerpią rolnicy z wykorzystania autonomicznego robota udojowego.

Sprzedaż autonomicznych robotów udojowych wzrasta

Jak wynika z relacji Wojciechowskiego, rolnicy zajmujący się produkcją mleka coraz częściej decydują się na zakup autonomicznego robota udojowego. Zdaniem eksperta, minione dwa lata były okresem zdecydowanego wzrostu sprzedaży takich urządzeń i wiele wskazuje na to, że ta tendencja się utrzyma.

– W tej chwili są wsie, że trudno znaleźć rolnika, który nie ma robota udojowego. Myślę, że od 300 do 500 robotów w tym roku spokojnie się sprzeda. Pozostaje kwestia tego, kiedy zostaną zainstalowane, czy jeszcze w roku 2024, czy już w roku 2025, ponieważ to zawsze jest trudno policzyć. Proces inwestycyjny obory jest zakładany na 3 lata, licząc uzyskanie wszystkich pozwoleń itd. Stopniowo to rośne, natomiast w tej chwili sprzedaż robotów rośnie lawinowo – mówi Wojciechowski.

Dlaczego hodowcy decydują się na zakup robotów udojowych?

Argumenty rolników przemawiające za zakupem robota udojowego są bardzo różne. Od chęci poprawienia komfortu pracy, przez zwiększenie świadomości o procesie dojenia krów robotem, aż po możliwość poprawienia wydajności.

– Ostatnio miałem taki przykład, że hodowca powiedział mi, że może jeszcze doić w hali udojowej, bo do emerytury ma jakieś 10 lat, ale synowa mu nie przyjdzie i nie będzie robotna. Rolnik, który kupuje robota udojowego, wcale nie spędza mniej czasu w pracy, natomiast nie macha już tymi przysłowiowymi widłami, tylko siedzi przy komputerze, analizuje, co się dzieje, co można zrobić i przez to osiąga lepsze wyniki. Świadomość rolników zmieniła się totalnie. Kiedyś rolnikowi bardzo długo trzeba było tłumaczyć, że nie liczy się, ile na robocie będzie doił krów, tylko ile udoi mleka. Dzisiaj 95% hodowców, nawet takich małych, ma już taką świadomość, że to nie jest już kwestia ilości krów, tylko ilości mleka – wyjaśnia Wojciechowski.

Robot udojowy zapobiega zapaleniom u krów

Z relacji eksperta firmy Sac-Centrum wynika, że dzięki robotowi udojowemu, krowy są mniej narażane na zapalenia, które dla rolników stanowią spore problemy finansowe.

– Znam takie przypadki, że hodowcy wstawiali przypadkowych ludzi do tzw. kanału, zostawiali ich bez nadzoru i pół stada wyjeżdżało z zapaleniem. Dzisiaj czynnikiem motywującym jest brak rąk do pracy i stąd też nie ma ucieczki przed robotyzacją. Wyhodowanie jednego zapalenia według niemieckich źródeł to jest 1 400-1 500 euro strat dla rolnika, chodzi tu o obniżenie wydajności, nakłady na leczenie itd. – wymienia Wojciechowski.

Robot udojowy sam się spłaca

Jak wyjaśnia Wojciechowski, autonomiczny robot udojowy to inwestycja, która sama się spłaca. Ekspert dostrzega rownież wiele innych zalet przemawiających za zakupem tego urządzenia, czego dowiecie się z WIDEO:

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz, Józef Nuckowski

Jak informuje portal WRP.pl, firma Danko to nie tylko hodowla roślin, ale również zwierząt. Stąd nie dziwi fakt, że w Gospodarstwie Hodowli Roślin w Choryniu powstała nowoczesna obora przeznaczona do utrzymania 370 krów i 75 jałowic cielnych.

Nowoczesna obora na 400 krów w HR Danko. Roboty Lely na wypasie

FOTO: Katarzyna Szulc

W innowacyjnym budynku zastosowano szereg rozwiązań technologicznych, dzięki którym praca w obiekcie nie będzie nadto uciążliwa.

Dalsza część artykułu pod materiałem WIDEO:

Zalety nowej obory Danko

Nowo powstały obiekt firmy Danko imponuje wielkością, jak wynika z relacji dziennikarzy TopAgrar.pl, obora ta ma 15,5 m wysokości, 113 m długości i 58 m szerokości.

Po zasiedleniu obory krowami do pracy zostanie włączonych 6 nowoczesnych robotów udojowych Lely Astronaut A5, które są w stanie pracować niemal przez całą dobę i wydoić w tym czasie od 50 do 60 krów.

Nowoczesna obora na 400 krów w HR Danko. Roboty Lely na wypasie

FOTO: Katarzyna Szulc

O tym, kiedy nowoczesna obora HR Danko zostanie zasiedlona przez krowy, ile mleka produkują stada spółki oraz, jakie jeszcze rozwiązania technologiczne zostały zaprezentowane w obiekcie, przeczytacie więcej na: wrp.pl i topagrar.pl

Oprac. Justyna Czupryniak

Źródło: wrp.pl, topagrar.pl, Facebook/WCHIRZ w Poznaniu

Im krowy więcej leżą, tym więcej mleka produkują. Dlaczego tak się dzieje?

Krowy z własnym miejscem do leżenia mają również większy przepływ krwi do wymion, a tym samym zwiększoną produkcję mleka. Dlatego też dobrą zasadą w oborze jest, by zwierzęta leżały przez co najmniej połowę dnia. Aby tak było, obszar do leżenia musi być dla nich wygodny. Jak sprawdzić, czy tak właśnie jest?

Otóż, oceniając komfort legowiska, należy zwrócić uwagę na kilka kwestii, gdyż często zdarza się, że legowisko nie zawsze jest optymalne. Głównym warunkiem jest oczywiście zapewnienie wystarczającej ilości miejsca, tak by wszystkie zwierzęta mogły wygodnie leżeć w tym samym czasie. Często możemy zaobserwować, że pomimo faktu iż wszystkie zwierzęta mogą położyć się w tym samym czasie, niektóre boksy lub inne miejsce do leżenia nie są wystarczająco wygodne. Wyraźnie widać to po zachowaniu zwierząt – jeś...

Gryzonie powodują bowiem ogromne szkody w przechowywanej paszy, którą nie tylko zjadają, ale zanieczyszczają swoimi odchodami, moczem oraz sierścią. Najgroźniejszą konsekwencją ich bytowania jest jednak fakt, że przenoszą wiele chorobotwórczych wirusów i bakterii. Jakby tego było mało, stanowią też poważne zagrożenie dla wyposażenia obory, przegryzając różne instalacje czy uszkadzając elementy kosztownych urządzeń. Gryzonie, bez problemów mogą również zniszczyć warstwy izolacyjne budynków,

Na gryzoniach pasożytują też pchły i wszy, które mogą przenosić wiele groźnych dla ludzi i bydła chorób. Do najpopularniejszych gatunków, z którymi borykają się hodowcy, należą: szczur wędrowny, szczur śniady oraz mysz polna. I chociaż najbardziej dokuczliwe stają się na przełomie lata i jesieni, kiedy to migrują do miejsc, gdzie będą mieć pod dostatkiem pożywienia, to warto zawczasu podjąć kroki, które ograniczą ich populację w gospodarstwie.

Który z gryzoni jest najtrudniejszy do zwalczenia?

Przeciwnikiem, który jest najtrudniejszy do zwalczenia jest niezwykle plenny szczur. W ciągu roku samica może wydać 6 miotów, z których każdy liczyć może nawet kilkanaście osobników. I co ciekawe, już 5-tygodniowe szczury mogą się dalej rozmnażać. Te inteligentne zwierzęta nie dają się łatwo wyprowadzić ze swoich kryjówek. Są bojaźliwie i ostrożne, potrafią unikać pułapek i niechętnie pobierają trutki. Ale cierpliwość i systematyczność w ich zwalczaniu procentuje.

Jakie są najczęstsze metody zwalczania gryzoni w gospodarstwie?

Rynek oferuje dziś bogatą paletę produktów do zwalczania gryzoni. Najpowszechniej stosowaną metodą zwalczania gryzoni jest metoda chemiczna, w której wykorzystuje się trucizny o opóźnionym działaniu. Oparte o nowoczesne technologie preparaty, zabijają gryzonie już po pobraniu jednej dawki, ale działają one z kilkudniowym opóźnieniem. Jest to w przypadku szczurów bardzo ważne, gdyby bowiem trucizna zadziałała natychmiast, pozostałe osobniki ze stada potraktowałyby nowy pokarm jako duże zagrożenie, a zatem skuteczność takiego preparatu byłaby niska. Preparaty te zawierają również związki mumifikujące, które zapobiegają rozkładowi martwych zwierząt.

Szczury są wyjątkowo plennymi gryzoniami. W ciągu roku jedna samica  jest w stanie wydać aż 6 miotów, z których każdy liczyć może nawet kilkanaście osobników!

FOTO: Shutterstock

Warto pamiętać, iż obok wyboru odpowiedniego preparatu do zwalczania gryzoni bardzo ważny jest wybór właściwego miejsca rozłożenia trucizny. Trutki należy rozkładać w specjalnych stacjach deratyzacyjnych, które powinny znajdować się w miejscach przemieszania się gryzoni np. między kryjówką, a miejscem ich żerowania. Stacje ustawia się wzdłuż wewnętrznych (w przypadku mysz) i zewnętrznych ścian budynków, a w ich wnętrzu umieszcza trutki, które mogą występować w postaci granulatu, pasty, kostek czy płynu.

Fale ultradzwiękowe odstraszą gryzonie 

Uzupełnieniem chemicznej metody zwalczania gryzoni są też elektroniczne odstraszacze emitujące fale ultradźwiękowe. Natężenie tych fal jest bardzo uciążliwe dla gryzoni, ale ich zakres jest niesłyszalny dla ucha ludzkiego. Wadą tej metody jest fakt, że po pewnym czasie szkodniki przyzwyczajają się do emitowanych dźwięków.

Do wyłapywania gryzoni stosuje się również pułapki żywołowne. W ich wnętrzu umieszcza się przynętę, która wabi gryzonie, a kiedy już wejdą do pułapki nie są w stanie jej opuścić. Pułapka ta doskonale sprawdza się w przypadku mysz. Jeśli bowiem tylko jedna dostanie się do pułapki i hałasuje, to za nią podążają inne sądząc, że jest w niej dostatek pożywienia.

Ile razy w roku przeprowadzać deratuzację gospodarstwa?

O tym, jaką metodę walki z gryzoniami podejmiemy, zależy od specyfiki danego gospodarstwa. Zaleca się jednak, aby np. w walce ze szczurami stawiać na zintegrowane metody zwalczania. I co bardzo ważne – zabieg deratyzacji powinien być przeprowadzany 4 razy w roku.

Czytaj więcej: Gryzonie pustosza pola! Jak rolnik może zwalczać myszy?

Beata Dąbrowska

Nadchodzi upalne lato, a to oznacza więcej uciążliwych dla zwierząt owadów

I chociaż ich całkowite wyeliminowanie jest praktycznie niewykonalne, to zaniechanie zwalczania much naraża nas na poważne konsekwencje. Tak więc, w przededniu, jak zapowiadają prognozy, nadchodzącego, wyjątkowo upalnego lata przypominamy i uczulamy, że walka z muchami to po prostu konieczność.

Mucha domowa, plujka pospolita i krwiopijna bolimuszka kleparka to gatunki, które w naszych oborach pojawiają się już w maju, jednak ich uciążliwość najbardziej odczuwamy w miesiącach letnich. Nie oznacza to jednak, że wcześniej ich nie było. Owszem były, bo w oborach mają doskonałe warunki do zimowania.

Najwięcej much zwykle znajduje się przy stole paszowym. Jeśli jest ich za dużo, zwierzęta mogą niechętnie pobierać pasze

FOTO: Beata Dąbrowska

Które miejsca w oborze preferują muchy i jak się rozmnażają?

Wiosną samice zaczynają składać jaja, których w ciągu swojego życia mogą złożyć około 600, w 4–5 porcjach po około 120 jaj, z których legną się intensywnie żerujące larwy (czerw). Miejscem składania larw jest najczyściej kał, obornik, gnojowica oraz każda substancja ulegająca fermentacji.

Z tego rewolucyjnego rozwiązania, już za kilka miesięcy, korzystać będę mogli wszyscy użytkownicy programu do zarządzania stadem AfiFarm i sensorów naszyjnych Aficollar.

O tym, jak funkcjonuje i jakie wymierne korzyści przynosi, mówiła podczas tegorocznego Forum Mleka Maria Manolescu – Application Support Manager Europe w Afimilk oraz lekarz weterynarii, która przez kilkanaście lat użytkowała program AfiFarm, pracując na mlecznych fermach w południowej Europie. Zautomatyzowany program AfiFarm jest najważniejszym elementem szeroko pojętego zarządzania stadem i całym mlecznym gospodarstwem, który obsługuje stada od 50 do nawet 10 000 krów.

– Nasz program kolekcjonuje dane z sensorów zamontowanych na fermie oraz z tych, w jakie wyposażone są krowy, przez co pomaga wspierać codzienną pracę oraz decyzje, które codziennie podejmujemy we wszystkich istotnych obszarach produkcji mleka. System ocenia zwierzęta indywidualnie, jak również na poziomie danej grupy, monitorując m.in. zdrowie, płodność i parametry produkcyjne – wyjaśniała dr Manolescu. – Niezależnie od tego ile krów utrzymujemy, dane gromadzone są indywidualnie dla każdej krowy, jednak późniejsze decyzje mogą dotyczyć nie tylko krowy, ale również danej grupy zwierząt.

FOTO: Beata Dąbrowska

Podstawą funkcjonowania programu są sensory Aficollar w postaci naszyjnego responderu

Doskonałym uzupełnieniem uzyskanych od nich informacji jest też montowany na hali udojowej mlekomierz oraz analizator mleka AfiLab, który podczas każdego doju mierzy (od każdej krowy) zawartość tłuszczu, białka, laktozy w mleku oraz wskazuje obecność krwi. Co ważne, analizator jest bezobsługowy i nie generuje dodatkowych kosztów w trakcie użytkowania. Dane pozyskiwane są również z bramek selekcyjnych czy stacji żywienia. Pozyskane ze wszystkich tych źródeł dane są gromadzone przez AfiFarm, który może być wykorzystywany przez każdą osobę pracującą w gospodarstwie, czyli: hodowcę, lekarza czy zootechnika.

– Na ich podstawie system buduje listę czynności lub zdarzeń, na które hodowca powinien zwrócić uwagę. Za interpretację tych danych odpowiedzialny jest oczywiście program, który przedstawia hodowcy gotową informację, wskazując, która krowa powinna być pokryta, zasuszona, zaszczepiona lub leczona. System AfiFarm pracuje w dwóch wersjach: pełnej, gdzie oprócz czujników zamontowanych na krowie, pracują sensory, w które wyposażona jest hala udojowa. Druga – nieco uproszczona wersja – oparta jest na informacjach zbieranych przez sensory od krów. W pełnej wersji programu na ekranie widoczne jest 7 sekcji: dane z produkcji mleka, zdrowie, czyli u której mamy podejrzenie mastitis, ketozy, krowy świeżo wycielone do sprawdzenia, wskazanie krów w rui, do inseminacji i podejrzenie poronienia oraz sztuki z problemami z płodnością.

Co istotne, system nie tylko pokazuje krowy w rui, ale także wskazuje czas, w którym inseminacja będzie najskuteczniejsza. Gdy stado wyposażone jest w sensory naszyjne otrzymujemy informacje o czasie pobierania paszy, przeżuwania, jak również o stresie cieplnym poprzez rejestrację dyszenia. Jeśli mamy analizatory mleka, otrzymujemy ostrzeżenie o podejrzeniu subklinicznej kwasicy – tłumaczyła możliwości systemu Maria Manolescu, podkreślając jego wielki atut, jakim jest elastyczność.

– Gospodarstwa, które korzystają z podstawowej wersji progarmu
AfiFarm (bez sensorów zamontowanych na hali udojowej) również będą mogły korzystać z nowego modułu. Hodowca będzie musiał tylko ręcznie wpisać do systemu informacje o aktualnej produkcji danej sztuki – podkreśliła Maria Manolescu

FOTO: Beata Dąbrowska

– To hodowca decyduje bowiem, jakie informacje chce pozyskiwać i wykorzystywać. Aby jednak tak było, konieczne jest wprowadzanie podstawowych informacji o krowie takich jak: inseminacja, dzień wycielenia, zasuszenia czy szczepienia. System działa całą dobę i – co ważne – wszystkie informacje sprzężone są z aplikacją na telefonie, tak więc możliwe jest zarządzanie stadem w dowolnym miejscu i czasie.

Już niebawem algorytm będzie mierzył pobranie suchej masy przez krowę

Już niebawem, bo w drugiej połowie roku, system AfiFarm wzbogacony zostanie o wspomnianą wcześniej, dodatkową i jakże niezbędną w prawidłowym żywieniu krów mlecznych informację, jaką jest pobranie suchej masy.

Jak poinformował Kamil Drzazga – dyrektor sprzedaży w Polsce, już w drugiej połowie roku program AfiFarm wzbogacony zostanie o dodatkową i jakże przydatną funkcję.

– Na bazie informacji dotyczących przeżuwania, czasu pobierania paszy, czy też stresu cieplnego, opracowaliśmy algorytm, który będzie mierzył indywidualne pobranie suchej masy od krowy z dokładnością powyżej 95%. Jedyne co w tej kwestii będzie musiał zrobić hodowca, to wprowadzić (na poziomie grupy) ilość zadanego TMR-u i zawartej w nim suchej masy.

Indywidualnego modułu pobrania suchej masy nikt jeszcze dziś nie oferuje i Afimilk będzie pierwszą firmą, która niebawem zaproponuje hodowcom to innowacyjne narzędzie.

– Drugim innowacyjnym rozwiązaniem, które firma Afimilk niebawem wprowadzi na rynek, będzie automatyzacja hal udojowych typu bok w bok – poinformował Kamil Drzazga

FOTO: Beata Dąbrowska

Maria Manolescu wyjaśniła, iż obecnie moduł ten funkcjonuje w 20 pilotażowych farmach mlecznych na całym świecie, do których co tydzień wysyłamy raporty o wielkości pobrania suchej masy, w odniesieniu dla każdej krowy w stadzie, a po uwzględnieniu danych, o ilości udojonego mleka wraz z wyliczonym wskaźnikiem efektywności wykorzystania paszy (Feed Efficiency).

Tak więc na podstawie tych danych sugerujemy, które krowy są najbardziej efektywne, a które należy jak najszybciej ze stada wybrakować. Wiemy, że bardzo często pod koniec laktacji koszty utrzymania krowy przewyższają przychód, jaki ona przynosi. Szczególnie, gdy myślimy o sztukach, które przeznaczone są do wybrakowania i zastanawiamy się, gdzie jest ten moment, kiedy krowa przestaje zarabiać pieniądze. Jeśli nie wiemy, ile dana sztuka je (a koszty paszy są przecież najwyższe), decyzja ta z reguły oparta jest wyłącznie na tym, ile produkuje mleka.

Mając jednak informacje o indywidualnym pobraniu suchej masy, możemy wyliczyć wskaźnik efektywności wykorzystania paszy i dowiedzieć się ile z jej 1 kg dana sztuka produkuje mleka. Wówczas to może okazać się, że krowy o niższej wydajności są znacznie wydajniejsze ekonomicznie i bardziej opłaca się je utrzymywać. Informacje co do wielkości indywidualnego pobrania suchej masy przez krowę będą również nieocenionym wsparciem w opiece nad grupą krów świeżo wycielonych, którą to najbardziej dotyka problem ujemnego bilansu energii. Jeśli wiemy, ile je konkretna krowa, jesteśmy w stanie przewidzieć i zapobiec temu destrukcyjnemu dla zdrowia i produkcji stanowi metabolicznemu.

Odziedziczalność cech, określających wykorzystanie paszy jest bardzo wysoka!

Na tym nie kończą się jednak możliwości pozyskiwania informacji, co do wielkości pobrania suchej masy przez krowę. Otóż, jedno z pilotażowych gospodarstw w USA już wykorzystuje wskaźnik efektywności wykorzystania paszy do pracy hodowlanej. Okazuje się, że odziedziczalność zespołu cech, które określają efektywność wykorzystania paszy, jest bardzo wysoka i obecnie do rozrodu mlecznych stad wchodzą już nie tylko buhaje (z określonym wskaźnikiem Feed Efficiency), ale również już na poziomie krów jesteśmy w stanie wskaźnik ten zweryfikować i odpowiednio dobierać zwierzęta do kojarzeń.

Informacje o wielkości indywidualnego pobrania suchej masy przez krowę będą również nieocenionym wsparciem w opiece nad grupą krów świeżo wycielonych, którą to najbardziej dotyka problem ujemnegonbilansu energii

FOTO: Afimilk

Beata Dąbrowska

Jakie zachowania powoduje brak czochradeł w oborze?

Krowy bez dostępu do czochradeł mają tendencję do ocierania głową i ciałem o ściany, poidła i inne elementy wyposażenia obór, często ryzykując zranieniem oraz uszkodzeniem wyposażenia. I chociaż czochranie się krów wydaje się służyć jedynie pielęgnacji i urozmaiceniu ich życia, okazuje się jednak być zajęciem, o znacznie większym znaczeniu.

Oczywiście, podczas czyszczenia usuwany jest brud i zanieczyszczenia, zrogowaciały naskórek oraz pasożyty. Tak więc czochradła zapobiegają i bardzo często wspierają leczenie chorób skóry. Ponadto korzystanie z czochradeł pobudza układ nerwowy i poprawia ukrwienie skóry.

Jak czochradła wpływają na zdrowie i samopoczucie krów?

Badania wykazały, że krowy posiadające nieograniczony dostęp do czochradeł wykazują również wyższą odporność na stres, w tym również stres ci...

Systematyczna konserwacja wentylatorów mechanicznych w oborze ma ogromne znaczenie dla jakości powietrza

Gdy temperatury powietrza przekraczają 18°C, wentylatory są niezbędne do wspomagania cyrkulacji powietrza w celu schłodzenia krów. W cieplejszych miesiącach roku wymiana powietrza w oborach powinna odbywać się od 40 do 60 razy na godzinę z prędkością od 6 do 8 km/h na poziomie krowy.

Konserwacja – tak powszechnie już stosowanych – mechanicznych wentylatorów ma ogromne znaczenie i to z dwóch ważnych powodów. Po pierwsze, gwarantuje ich sprawną i wydajną pracę. Brak lub nieodpowiednia konserwacja wentylatorów może zmniejszyć ogólny przepływ powietrza przez urządzanie, a także zmniejszyć wydajność ich silników nawet o 40%. Wystarczy tylko 3 mm kurzu na łopatkach wentylatora, by zmniejszyła się wydajność silnika i jednocześnie zwiększyło się zapotrzebowanie na moc. Oznacza to, że zwierzęta nie będą...

Producent sprzętu optycznego i elektronicznego chce wspierać hodowców bydła w wydajnej pracy poprzez system, który skraca czas, jaki hodowcy zwierząt spędzają na sprawdzaniu ciężarnych krów na kilka tygodni przed wycieleniem - podaje portal Veeteelt.nl.

Kamery zamontowane w oborze rejestrują krowy, a następnie obrazy są analizowane za pomocą sztucznej inteligencji. Firma Nikon twierdzi, że krowa wykazuje typowe objawy na pięć godzin przed wycieleniem, takie jak: wzrost aktywności ruchowej czy uwolnienie worka owodniowego. Jeśli system wykryje, że krowa wkrótce się ocieli, rolnik otrzymuje powiadomienie za pośrednictwem aplikacji mobilnej.

Gromadzenie danych w celu szkolenia systemu sztucznej inteligencji Nikon rozpoczął już jesienią 2021 roku. Po fazie testowej przeprowadzonej w ubiegłym roku w czterech japońskich mlecznych farmach, system jest już gotowy do wprowadzenia na rynek, na razie tylko w Japonii. Kosztuje to około 900 000 jenów japońskich – tj. około 5600 euro rocznie dla gospodarstwa liczącego 100 krów. W przyszłości Nikon chce również używać tego systemu do wykrywania rui i innych wzorców zachowania krów.

Czytaj więcej: Sztuczna inteligencja ostrzeże rolnika przed trudnym wycieleniem

Jak działa holenderski model, który analizuje krowę w siedemnastu punktach?

Możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji, która mogłaby wspierać monitorowanie zdrowia i dobrostanu krów, badane są również na farmie mlecznej Dairy Campus w holenderskim Leeuwarden. W oborze i hali udojowej typu karuzela zainstalowano szereg kamer, które monitorują stan zdrowia krów. Kamery rejestrują obrazy wideo krów poruszających się na korytarzu powrotnym, a podczas doju automatycznie rejestrowane są zdjęcia racic. Obrazy są automatycznie analizowane za pomocą technik edycji obrazów.

System sztucznej inteligencji już pozwala hodowcom poświęcać mniej czasu na sprawdzanie ciężarnych krów na kilka tygodni przed wycieleniem, a niebawem będzie wspierać monitorowanie ich zdrowia i dobrostanu

FOTO: Beata Dąbrowska

Naukowcy opracowali model, który analizuje krowę w siedemnastu punktach, które razem ujęte odzwierciedlają chód krowy, na przykład krzywiznę pleców, długość kroku lub stopień, w jakim głowa podnosi się i opada. Jeżeli system codziennie śledzi pojedynczą krowę, to "uczy się", jak ta krowa normalnie chodzi i może ostrzec, gdy tylko to się zmieni, np. gdy dana sztuka zaczyna utykać.

Zdjęcia zostały zestawione z informacjami dotyczącymi produkcji mleka. Odczytywane są także dane dotyczące zachowania krowy w oborze, np. godziny leżenia i stania. Docelowo gromadzenie tych danych powinno doprowadzić do powstania systemu wykrywającego problemy zdrowotne na wczesnym etapie.

Beata Dąbrowska

Nowe technologie w oborze

Sztuczna inteligencja ukryta w kolczyku pozwala monitorować aktywność krowy i zwiększyć jej wydajność

System monitoringu stada smaXtec zagościł już w polskich oborach

Dowiedzieliśmy się też, że są już w Polsce obory, które z tej zaawansowanej technologii korzystają. W najbliższym czasie mamy zamiar je odwiedzić, by porozmawiać z hodowcami, którzy zdecydowali się w nią zainwestować, poznać ich doświadczenia, opinie i korzyści, jakie przynosi.

Sercem całego systemu smaXtec jest bolus, który wprowadzany jest do żwacza krów jako swego rodzaju bateria, która zbiera ogromną ilość danych. To niewidoczne na co dzień urządzenie rejestruje i przesyła dane z wnętrza żwacza odnośnie:

• temperatury,
• aktywności ruchowej zwierząt,
• przeżuwania,
• pobrania wody,
• pH żwacza.

Tym samym pokazuje całkowity stan zdrowia pojedynczej krowy w stadzie. I tak np. dzięki umieszczeniu w żwaczu bolus bardzo precyzyjnie – bo z dokładnością do 0,01℃ – mierzy temperaturę ciała i monitoruje pobranie wody.

System smaX...

Długiego Starego zawitałam z wizytą na początku grudnia br. Przedwczesna zima co prawda nieco utrudniała, ale nie zatrzymała ostatnich prac związanych z wyposażeniem nowej obory. Obory, która nie tylko umożliwi zwiększenie mlecznego pogłowia firmy, ale również kontynuację wzrostu produkcji mleka. I to mleka przyszłości, czyli o wariancie kazeiny A2A2, bo tylko takie krowy zasiedlą nowy obiekt, który przewidziany jest dla 300 sztuk, dających ten prozdrowotny surowiec.

Jak wyposażona jest obora w Trzebinach?

Jak poinformował nas Piotr Reimer – prezes zarządu PR Długie Stare – uzyskanie pełnej produkcji planowane jest już w pierwszym kwartale przyszłego roku. I z pewnością tak się stanie, bowiem zaangażowanie, profesjonalizm i ogromne doświadczenie całej pracującej tutaj załogi widać było na każdym kroku i oczywiście po hodowlanych i produkcyjnych efektach. Ale o tym nieco później. Przyjrzyjmy się, w jaki obiekt inwestują w Trzebinach. Przede wszystkim w duży, zrobotyzowany i na pierwszym miejscu uwzględniający najwyższy komfort przebywającyc...

Jeśli krowy znajdujące się w okresie zasuszenia oraz późnej laktacji trzymane są w cyklu dnia krótkiego, czyli 8 godzin jasności, 16 godzin ciemności, to w nadchodzącej laktacji dają znacznie więcej mleka (nawet o ponad 3 kg) od krów, które okres zasuszenia przebyły w cyklu dnia długiego, czyli 16 godzin jasności, 8 godzin ciemności.

Przypuszczalnie odpowiedzialna za to może być melatonina, czyli hormon, który uwalniany jest podczas ciemności i który reguluje płodność bydła.

Z kolei krowy będące w wysokiej laktacji lepiej reagują na cykl dnia długiego (16 godzin jasności, 8 godzin ciemności), który to wspomaga wydajność oraz ułatwia wykrywanie rui. U dorastającego bydła cykl świetlny dnia długiego wspiera rozwój wymienia oraz wykorzystanie paszy.

A ile światła potrzebują cielęta?

U cieląt zaleca się długość czasu oświetlenia przynajmniej 16 godzin podczas pierwszych trzech tygodni. Później wystarczy 14 godzin.

Beata Dąbrowska

Jak powinna zachowywać się zdrowa krowa?

Zanim w kolejnym numerze naszego tygodnika przedstawimy anomalia w naturalnym zachowaniu krów i omówimy, co one mogą oznaczać, warto wnikliwiej zapoznać się z ich upodobaniami, by odpowiedzieć sobie na pytanie, czy nasza obora i my sami spełniamy ich naturalne oczekiwania. Zdrowa krowa jest ciekawska, czujna, ma błyszczącą skórę i wypełniony żwacz. Zdrowa krowa powinna przeżuwać przez 30–45% czasu i oddychać od 10 do 40 razy na minutę (w zależności od temperatury i wilgotności powietrza). Zdrowe krowy stoją prosto i spokojnie przy stole paszowym, a ich odchody nie są ani za gęste, ani za rzadkie. Generalnie potrzeby krów są bardzo proste i polegają na powtarzalnych zachowaniach, które odbywają się w kilkunastu dziennych cyklach, polegających na pobieraniu paszy, piciu wody i powrocie na legowisko. To na nim spędzają najwięcej czasu, bo aż 13–14 godzin dziennie, a przez większość tego czasu przeżuwają. Okres leżenia wynos...

Jakie są najważniejsze kryteria dobrostanu krów mlecznych?

Automatyczny system doju, poprzez zachowanie rutyny, powtarzalności i ogromnej liczbie pozyskiwanym z niego danych, jak najbardziej poprawia dobrostan krów, ale jednocześnie stawia przed hodowcą wiele różnorodnych wymagań w tym zakresie. I tylko ich spełnienie zapewni krowom dojonym na robocie właściwy dobrostan. Dobra obora, dobre żywienie, dobry stan zdrowia i prawidłowy behawior, to najważniejsze kryteria dobrostanu, które ściśle związane są ze zdrowiem i produktywnością̨ zwierząt.

Krowy kochają rutynę

Dój na robotach zapewnia powtarzalne i identyczne rutyny dając zwierzętom poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Odbywa się bez udziału człowieka, tym samym eliminuje poczucie strachu i stresu, bowiem krowy wiedzą, że zawsze te same czynności będą wykonywane przez robot w takiej samej kolejności, z takim samym natężeniem i w ten sam sposób. Pona...

O komforcie wypoczynku krów na legowiskach decydują cztery najważniejsze czynniki, do których należą:

• amortyzacja,
• umiejscowienie obręczy karkowej,
• możliwość swobodnego wstawania,
• świeże powietrze i pole widzenia.

Jak sprawdzić czu legowisko nie jest zbyt twarde dla krowy?

To, że krowy spędzają więcej czasu na legowiskach o miękkim podłożu potwierdziło wiele badań. Jak możemy sprawdzić, czy faktycznie podłoże jest wystarczająco miękkie? Otóż, wystarczy wykonać "test kolana", czyli wejść do boksu i upaść na kolana. Jeżeli nie odczuwamy bólu, nie odczuwa go również korzystająca z niego krowa. Wypełnienie legowiska decyduje o odpowiedniej amortyzacji ciężaru zwierzęcia podczas kładzenia się i wstawania, co mniej obciąża stawy skokowe.

Gdzie umieścić rurę karkową, by nie przeszkadzała krowom?

Podczas wstawania, łeb i tułów dorosłej krowy przesuwa się o 60–80 cm ku przodowi i jest to część boksu przeznaczona na wykonanie tzw. kołyski podczas wstawania. Tak więc umiejscowienie obręczy karkowej powinno być takie, by zapewniało zwierzęciu swobodne położenie się. W zależności od typu boksów i kalibru krów, rura karkowa powinna być umieszczona na wysokości 120–125 cm nad powierzchnią legowiska i w odległości 200–210 cm od jego tylnej krawędzi. Jeżeli rura karkowa jest zamontowana za wysoko lub za nisko, zwiększa się liczba legowisk zanieczyszczonych odchodami, co przyczynia się do zabrudzenia wymion i zwiększonej ilości przypadków mastitis.

 Dobre stanowisko to takie, na którym zwierzęta długo leżą, nie brudzą się oraz nie dochodzi do otarć i urazów ciała

FOTO: Beata Dąbrowska

Dlaczego zapewnienie krowom odpowiedniega pola widzenia jest istotne?

Krowy doskonale wyczuwają mikroklimat budynku i instynktownie oceniają przydatność poszczególnych boksów do wypoczynku. Zwierzęta o wyższej pozycji w hierarchii stada na ogół zajmują boksy lepiej wentylowane. Bardzo istotnym czynnikiem komfortu leżenia jest też pole widzenia, które dotyczy najczęściej legowisk przyściennych. Jeżeli krowy kładą się przodem do ściany i nic przed sobą nie widzą, wówczas zaczynają odwracać głowę i skręcać szyję, aby dostrzec, co się wokół nich dzieje, a to oczywiście odbywa się kosztem komfortu. Na legowisku krowy powinny leżeć prosto, co oznacza, że ich zad ułożony jest przy krawędzi boksu, nad kanałem gnojowym; kręgosłup zaś położony jest równomiernie pomiędzy agrafkami. Taka pozycja sprawia, że legowisko utrzymane jest w czystości. Jeżeli jedna lub dwie nogi są wysunięte do przodu, głowa jest mocno skręcona lub zwierzę leży w pozycji skulonej, należy sprawdzić czy konstrukcja boksu legowiskowego jest prawidłowa. Warto wiedzieć, że za komfortową pozycję leżenia krów uznaje się tę, którą krowy przyjmują najczęściej podczas leżenia na pastwisku, czyli na brzuchu z wyciągniętymi tylnymi nogami.

Beata Dąbrowska