Zautomatyzowana, wolnostanowiskowa obora

A przyjechało – bagatela – kilka setek gości, by wspólnie świętować uroczyste otwarcie najnowocześniejszej obecnie w regionie, w pełni zautomatyzowanej wolnostanowiskowej obory. I bynajmniej nie jest to pierwszy tego typu obiekt w gospodarstwie, które dla Joanny i Tomasza Baciszów stało się nie tylko źródłem utrzymania rodziny, ale przede wszystkim sposobem na życie, które kochają i – jak mieliśmy okazję się przekonać – z pasją i determinacją rozwijają.

A wszystko zaczęło się w 2016 roku, kiedy to przejęli gospodarstwo po rodzicach. Liczyło ono wówczas około 30 sztuk bydła i 24 hektary ziemi. Rok później wybudowali swoją pierwszą wolnostanowiskową oborę na 85 krów z halą udojową typu rybia ość 2 x 8 stanowisk.

– Wówczas byliśmy przekonani, że już osiągnęliśmy cel, do którego dążyliśmy. Szybko okazało się jednak,...

A przyjechało – bagatela – kilka setek gości, by wspólnie świętować uroczyste otwarcie najnowocześniejszej obecnie w regionie, w pełni zautomatyzowanej wolnostanowiskowej obory. I bynajmniej nie jest to pierwszy tego typu obiekt w gospodarstwie, które dla Joanny i Tomasza Baciszów stało się nie tylko źródłem utrzymania rodziny, ale przede wszystkim sposobem na życie, które kochają i – jak mieliśmy okazję się przekonać – z pasją i determinacją rozwijają.

Dwie obory w dekadę

A wszystko zaczęło się w 2016 roku, kiedy to przejęli gospodarstwo po rodzicach. Liczyło ono wówczas około 30 sztuk bydła i 24 hektary ziemi. Rok później wybudowali swoją pierwszą wolnostanowiskową oborę na 85 krów z halą udojową typu rybia ość 2 x 8 stanowisk.

– Wówczas byliśmy przekonani, że już osiągnęliśmy cel, do którego dążyliśmy. Szybko okazało się jednak, że apetyt rośnie w miarę jedzenia, stąd też decyzja o kolejnej inwestycji – wspominała pani Joanna.

Budynek zaprojektowano tak, b...

Zalety hali udojowej bok w bok

– Nowa hala udojowa dała dużo możliwości, jakich wcześniej nie było: pomiar mleka czy współpracę z systemem zarządzania stadem, są to narzędzia bardzo przydatne w codziennej pracy, znacznie ułatwiające nadzór nad stadem, jak i samo zarządzanie. Wybraliśmy halę typu bok w bok, bo u nas nie brakuje rąk do pracy i długi korytarz udojowy nie jest problemem. Co do karuzeli, to od początku byliśmy sceptyczni, bo po pierwsze, budynek musi być większy, uwzględniając wielkość karuzeli, po drugie, karuzela na 40 stanowisk w zakupie jest ponad 3 razy droższa od hali bok w bok, a i jej eksploatacja też będzie droższa, bo jest to jednostka bardziej zaawansowana technicznie z ruchomą przecież platformą. Nie myśleliśmy też o robotach, bo w cenie naszej hali, byśmy zamontowali 2 roboty i nasze możliwości zak...

Od obory uwięziowej do wolnostanowiskowej z dwoma robotami udojowymi

Po raz pierwszy gospodarstwo państwa Dąbkowskich odwiedziłam dokładnie dwa lata temu. Wówczas produkcję mleka prowadzili w – rozbudowanej wcześniej – oborze uwięziowej, w której utrzymywali 80 krów.

– Sam dój zajmował nam prawie 6 godzin dziennie, a jeśli dodać do tego pozostałe prace przy codziennej obsłudze stada, to praktycznie spędzaliśmy w oborze całe dnie – wspomina Mateusz Dąbkowski.

I chociaż łatwo nie było, to stara obora produkowała około miliona litrów mleka rocznie. Dziś poprzeczka ustawiona jest dużo wyżej – na 1,5 miliona litrów. Nowoczesna obora z dwoma robotami udojowymi, większe pogłowie i oczywiście hodowlane doświad...

Nowoczesna obora przyszłości - pomysł

Instytut Badawczy Biologii Zwierząt Gospodarskich (FBN) we współpracy z Wyższą Szkołą Zawodową w Neubrandenburgu opracował koncepcję hodowli nazwaną "Oborą mleczną przyszłości". Ideą inicjatywy jest połączenie wysokich standardów dobrostanu zwierząt i procesów operacyjnych przy jednoczesnym zachowaniu pełnej transparentności.

Pomysł niemieckiego konsorcjum badawczego jest wynikiem obserwowanego w społeczeństwie trendu dotyczącego negatywnego postrzegania hodowli bydła mlecznego w debacie publicznej oraz pogłębiającego się braku akceptacji dla tej gałęzi produkcji. 

Jak wygląda nowoczesna obora przyszłości?

Innowacyjna koncepcja niemieckiego konsorcjum badawczego zakłada utrzymywanie stada bydła mlecznego, w którym prowadzony będzie zarówno odchów samic - matek, jak i samców oraz cieląt. Na wyposażeniu hali ma się znajdować kompostownik, a regulację temperatury zapewniać posadzone w jej wnętrzu drzewa. Dzięki integracji inteligentnych technologii, w tym automatyzacji doju i technologii żywienia, obciążenie pracy ma być mniejsze, a dane na temat zdrowia i dobrostanu zwierząt dostarczane regularnie. 

Ile stanowisk ma obora przyszłości?

W projekcie obory przyszłości uwzględniono miejsce dla:

• 60 krów mlecznych w laktacji,
• 6 krów zasuszonych,
• 12 cieląt w wieku od 0 do 4 miesięcy,
• 51 jałówek i byków w wielu od 5 do do 24 miesięcy.

Co więcej, obora ma mieć również zapewniony dostęp do 20 ha pastwisk lub wybiegu o powierzchni 440 m² w celu pozostawienia krowom wyboru, czy chcą pozostać w oborze, czy jednak na zewnątrz. 

Dodatkowym atutem projektu jest uwzględnienie innych pomieszczeń niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania obory, czyli: magazynu paszowego, wiaty na słomę, miejsca na kompost i zbiornika na gnojowicę. Ponadto w projekcie obory zawarto również obszar dla budynku gospodarczego z szatniami, toaletami, przyłączami technicznymi, biurem oraz salą seminaryjną. 

Obora w postaci luźnego systemu ogrodzeniowego

Obora została zaprojektowana jako luźny system ogrodzeniowy z dwoma centralnymi obszarami do leżenia (oznaczonymi jako „A” na rysunku 1. poniżej) otoczonymi przejściem do karmienia (oznaczonym jako „B” na rysunku 1. poniżej) oraz stołem do karmienia (oznaczonym jako „J” na rysunku 1. poniżej), do którego wszystkie zwierzęta mają dostęp jednocześnie.

Za AMS, czyli Automatycznym Systemem Dojenia, mają się znajdować: osobne pomieszczenie do rekonwalescencji zwierząt („K” na rysunku 1. poniżej), zagroda selekcyjna („H” na rysunku 1. poniżej) i zagroda dla zwierząt chorych („I” na rysunku 1. poniżej).

Wybieg dla cieląt zaaranżowano jako cielętnik („D” na rysunku 1. poniżej), natomiast matki mogłyby schronić się w zagrodzie porodowej („C” na rysunku 1. poniżej).

Krowy z cielakami razem i pełna automatyka. Tak ma wyglądać obora przyszłości

FOTO: Elite

W celu indywidualnego zaspokojenia potrzeb żywieniowych i energetycznych poszczególnych zwierząt, zastosowano by inteligentne bramki do karmienia o szerokości 1,0 m. Dzięki identyfikacji radiowej bramka otwierałaby się natychmiast po zbliżeniu się uprawnionego zwierzęcia i pozostawałaby zamknięta dla zwierząt nieupoważnionych.

Zautomatyzowany system karmienia umożliwiałby karmienie różnych TMR-ów, w tym celu kontenery na paszę zostałyby umieszczone w hali żywieniowej o wymiarach 24 m długości, 10 m szerokości i 4 m wysokości.

Odchów cieląt przy boku matki

Jednym z głównych założeń projektu jest pielęgnowanie w stadzie zachowań macierzyńskich poprzez odchów cieląt, zarówno jałówek, jak i byków, wraz z matkami. W tym celu przewidziano w projekcie dostosowanie miejsca dla krów ciężarnych, by mogły oddzielić się od stada i budować więź z cielęciem od pierwszych chwil jego życia. W kolejnym etapie założono oddzielenie cieląt od stada i odstawienie od matek. Pierwotnie cielęta ssące miałyby znajdować się na powierzchni ok. 54 m², a po odstawieniu od piersi mieć umożliwiony powrót do stada. Eksperci zaznaczają, że w nowoczesnej oborze byki powinny być odchowywane przez matki przez 100 dni, a następnie oddzielane od stada i wysyłane na fermy tuczu w celu dalszego chowu.

Legowiska dla bydła na otwartej przestrzeni

W projekcie przewidziano również otwartą przestrzeń do leżenia, dzięki której możliwy byłby wybór pozycji leżącej, naturalne zachowania w leżeniu i staniu, a także naturalne wzorce aktywności. Dzięki niej cielęta, jałówki i krowy będą mogły przebywać w przestrzeni wspólnej. 

W przypadku stada rodzinnego całkowita powierzchnia do leżenia wynosi 11,7 m² na jednostkę hodowlaną. Przestrzeń do leżenia, wyposażona w wentylację podpodłogową, została zaprojektowana jako kompostownik (30–50 cm ściółki). Obie przestrzenie do leżenia byłyby ograniczone dwoma grządkami drzew. Aby uporządkować przestrzeń i obniżyć temperaturę w oborze do nasadzeń wybrano by wierzby, ponieważ szybko rosną, są nietoksyczne dla krów, a ich opadłe liście dobrze się kompostują.

Krowy z cielakami razem i pełna automatyka. Tak ma wyglądać obora przyszłości

FOTO: Elite

Dostęp do wybiegu i pastwiska dla stada bydła

Przejścia, czyli ścieżki do karmienia, kojec selekcyjny, poczekalnia wokół AMS, dostęp do strefy zewnętrznej, byłyby utwardzone. Strefy te o łącznej powierzchni ok. 1307 m² miałyby być automatycznie czyszczone, co najmniej raz na godzinę przez cztery roboty zbierające obornik.

Wszystkie krowy i bydło powinny mieć dostęp do pastwiska (20 ha) od wiosny do jesieni oraz do betonowego wybiegu (440 m²) w miesiącach zimowych. Cień na pastwiskach powinny zapewniać liczne, mobilne systemy zacieniające.

Brak przestojów w doju dzięki widocznemu AMS

AMS wyposażony w kanał dojowy zostałby umieszczony po środku obory, dzięki czemu krowy widziałyby go z każdego miejsca w pomieszczeniu. Dzięki temu ograniczana byłaby suma długich przerw w udoju, niska częstotliwość dojenia oraz nie byłoby konieczności dojenia dużej liczby krów. Strefa oczekiwania na dojenie miałaby obejmować 143m², dzięki czemu stres wśród oczekujących na dojenie krów byłby redukowany. Natomiast strefę selekcji umieszczono w projekcie poza systemem AMS, gdzie krowy miałyby być sterowane przy użyciu bramki selekcyjnej.

Czujniki i kamery w nowoczesnej oborze przyszłości

W nowoczesnej oborze przyszłości zachowanie zwierząt miałoby być stale monitorowane przy użyciu wielu systemów i czujników, np. czujników rejestrujących aktywność, przeżuwanie i pozycję zwierzęcia oraz kamer, np. monitorujących aktywność, zachowania żywieniowe czy społeczne, a także stan zdrowia, np. kulawizny, zaburzenia metaboliczne i płodności, czy wydajność, np. mleczna, skład paszy, zmiana masy ciała oraz interakcje między zwierzętami. 

Przejście dla odwiedzających oborę

Kluczowy element koncepcji obory stanowi dostęp dla zwiedzających. W celu ograniczenia przenoszenia chorób, w projekcie przewidziano utworzenie specjalnego korytarza dla odwiedzających. Dzięki niemu zwiedzający mieliby w sposób szczegółowy zapoznać się z oborą i procesami produkcyjnym, ograniczając bezpośredni kontakt ze zwierzętami. Natomiast prezentacja obszarów bezpośrednio niedostępnych dla zwiedzających miałaby się odbywać w sali seminaryjnej za pośrednictwem wideo prezentacji. 

W celu zapewnienia bezpieczeństwa biologicznego w projekcie przewidziano instalację śluzy higienicznej w budynku funkcjonalnym, przez którą po oczyszczeniu i dezynfekcji można byłoby wejść do strefy czarnej i białej.

Jak informują autorzy projektu, nowoczesna obora przyszłości nie została jeszcze wybudowana, ale jeśli znajdą się inwestorzy chętni na wdrożenie tych praktycznych rozwiązań, okaże się, czy koncepcja sprawdza się w rzeczywistości. 

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. https://www.journalofdairyscience.org/

Od konkursu do konkretnej decyzji

Do wiosny pozostało jeszcze kilka tygodni, a rolnicy uważnie obserwują wpływ mroźnej zimy na oziminy. Jak dotąd niskie temperatury nie stanowią zagrożenia ani dla upraw, ani dla bydła utrzymywanego w halach namiotowych. Hale namiotowe sprawdzają się przez cały rok – również zimą. Nawet mrozy sięgające -30°C nie wpływają negatywnie na zwierzęta i uprawy, o ile zapewnione są im odpowiednie warunki.

– Moją halę zawdzięczam również temu, że jestem czytelnikiem TPR. W 2023 r. wziąłem udział w konkursie, który organizowaliście i wygrałem bilety na targi Agro Show w Bednarach. Skoro już je miałem, postanowiłem odwiedzić targi – była to świetna okazja, aby dokładnie zapoznać się z ofertą hal namiotowych. Swoje stoiska prezentowali tam czołowi producenci i dostawcy, dzięki czemu mogłem porównać nie tylko same hale, ale także sposób obsługi sprzedażowej. Od samego początku wiedziałem, że hala będzie pełnić funkcję obiektu inwentarskiego, dlatego zwracałem uwagę również na dostępne wyposażenie do montażu wewnątrz. Odwiedziłem wiele firm, jednak pod względem użyteczności oraz możliwości wykorzystania hali jako obiektu inwentarskiego najbardziej przekonała mnie oferta firmy Arbena – mówi Dariusz Żółtański.

Dariusz Żółtański

FOTO: Tomasz Ślęzak

Agro Show było dobrą okazją do nawiązania kontaktu. Już kilka dni później przedstawiciel firmy odwiedził gospodarstwo, gdzie szczegółowo podał możliwe wymiary hali oraz opcje wyposażenia związane z organizacją wygrodzeń w środku obiektu. Cały proces był bardzo przemyślany i kompleksowy.

– Mieliśmy okazję odwiedzić kilkanaście gospodarstw na Mazurach, które posiadały takie hale. Były one różnej wielkości, a ja miałem dodatkowo okazję porozmawiać z innymi rolnikami i dowiedzieć się, jak sprawdzają się u nich w codziennej pracy. Na żywo hale zrobiły na mnie jeszcze lepsze wrażenie niż w katalogach czy na Agro Show. Po tych wizytach nie miałem już żadnych wątpliwości i zdecydowałem się na podpisanie umowy, tym bardziej że firma zaproponowała mi rozwiązanie kompleksowe. Przedstawiono mi wymagania niezbędne do ustawienia hali, a także zaproponowano system wygrodzeń oraz bramy paszowe. Te ostatnie bardzo przydają się podczas bieżącej obsługi krów i znacząco poprawiają bezpieczeństwo – podkreśla Dariusz Żółtański.

Hala dopasowana do potrzeb

Rolnik wybrał halę o szerokości 10 m i długości 31 m. Technologia budowy hal namiotowych pozwala na to, aby miały one dowolną długość. Jest to bowiem rozwiązanie modułowe i ograniczeniem, jeśli chodzi o długość jest tak naprawdę tylko wielkość działki.

Nowa obora w hali tunelowej

Nowa obora jednak powstała i została urządzona w hali tunelowej, która dedykowana jest wyłącznie ich gospodarstwu.

– Sytuacja była niecodzienna i w momencie podejmowania decyzji inwestycyjnych musieliśmy działać pod znaczną presją czasu. Finansowanie inwestycji odbywało się także poprzez dotację uzyskaną w ARiMR. Mieliśmy podpisaną umowę. Było już pozwolenie na budowę, które określało między innymi gabaryty obory. Miał to być początkowo budynek murowany, tylko że jego koszty okazały się być dla nas astronomicznie. Jeśli chodzi o uzyskanie pozwolenia i dokumentację mogliśmy wprowadzać zmiany, ale tylko w kwestii wyposażenia i ewentualne rozwiązania zawarte w instalacjach. Okazało się, że można zmienić także rodzaj ścian. Zamiast murowanych chcieliśmy zastosować łukowe. Nic nie dało się jednak zrobić z wymiarami, które sztywno były określone...

Obora wolnostanowiskowa z halą udojową zastąpiona nową, z robotem

– Modernizacja obory wraz ze zmianą doju na automatyczny też wcale mało by nie kosztowała, a finalnie i tak byśmy nie mieli tego, czego byśmy oczekiwali. Wszak specjaliści szacują, że taki obiekt jest w stanie dorównać nowej oborze w 60%. Wiadomo, że technologia budownictwa inwentarskiego się zmienia, a nasza stara obora ma już 20 lat i choć wolnostanowiskowa to przystosowana do hali udojowej, a nie robotów. Ponadto nowe obiekty górują nad starymi kubaturą, mają znacznie większe powierzchnie wymiany powietrza dzięki wysokim ścianom bocznym, których lwią część stanowią przesuwne kurtyny. Szersze są również stoły paszowe i ganki gnojowe. To wszystko przekłada się na komfort krów oraz lepsze wyniki produkcyjne – stwierdz...

Nowa obora z korytarzem paszowym i robotem SRone

Pomimo widma kryzysu na rynku mleka, stale rosnących kosztów produkcji i coraz większych obaw związanych chociażby umową Mercosur czy intensywnym rozwojem mleczarstwa za naszymi wschodnimi granicami, rodzina państwa Gustawów z Bystrzycy Nowej nie ustaje w dynamicznym rozwoju swojego rodzinnego gospodarstwa. Takie działanie z całą pewnością daje szanse na przetrwanie na coraz trudniejszym rynku i – jak zapewnił nas Adam Gustaw – nie byłoby możliwe, gdyby nie współpraca ze stabilnym i pewnym partnerem.

Beata i Adam Gustawowie do intensywnego inwestowania w gospodarstwo mają jeszcze dodatkową motywację. To ich synowie: Tomasz i Michał – którzy mlecznego bakcyla już dawno połknęli i nad rozwojem, wspólnie z rodzicami, od dawna już pracują. A wszystko zaczęło się w 2021 roku, kiedy to gospodarze rozpoczęli użytkowanie nowej ...

DeLaval stawia na przyszłość. Farma Hamra zyskała nową, ultranowoczesną oborę

Roboty udojowe, roboty do żywienia, ścielenia boksów legowiskowych i czyszczenia korytarzy spacerowych. Czujniki rejestrujące dane zwierząt oraz sterujące oświetleniem i wentylacją to najważniejsze i jedne z wielu innowacyjnych rozwiązań, jakie zastosowano w nowej oborze dla krów w Hamra Farm.

Dobrostan krów priorytetem. DeLaval zaprojektował oborę z myślą o komforcie zwierząt

W całym procesie planowania i projektowania inwestycji priorytetem był dobrostan zwierząt. Każdy szczegół – od układu obory i systemu udojowego, po ściółkę, czochradła dla krów i wentylację został tutaj zaprojektowany z myślą o komforcie zwierząt.

Żywienie stada jest w pełni zautomatyzowane i opiera się na systemie Optimat

FOTO: DeLaval

Inwestycja na skalę europejską

Inwestycja – największa w historii farmy, obejmująca 12 000 m², czyli mniej więcej obszar dwóch boisk piłkarskich – obejmuje trzy nowe obiekty: nową oborę VMS mogącą pomieścić 350 krów, służącą również jako centrum dla zwiedzających, oborę dla krów cielących się i cieląt, przeznaczoną dla 200 cieląt w wieku 0–5 miesięcy, dedykowaną oborę dla 350 jałówek w wieku 5–24 miesięcy. Na farmie odnowiono również starą oborę VMS, mieszczącą 60 krów zasuszonych. Zbudowano również oddzielną oborę badawczo-rozwojową dla 165 krów, wspierającą współpracę firmy DeLaval z instytucjami akademickimi i naukowcami.

Dla zwiedzających przygotowano dużą salę konferencyjną z widokiem na różne części obory z góry. Obory wchodzące w skład farmy wyposażono w najbardziej zaawansowane technologie wspierające zdrowie i rozród stada, w tym w narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, które np. wykrywają krowy zagrożone chorobą. Automatyczne liczniki komórek somatycznych poprawiają zdrowie wymion i jakość mleka, natomiast narzędzia do analizy zachowania monitorują aktywność, przeżuwanie i wzorce żywienia.

FOTO: DeLaval

Nowa generacja doju. Roboty DeLaval VMS z rewolucyjnym systemem FMR

Obora dla krów mlecznych składa się z sześciu rzędów boksów i dwóch zewnętrznych stołów paszowych. Krowy podzielone są na dwie grupy po około 150 zwierząt każda, które dojone są łącznie przez cztery roboty DeLaval VMS V310. Jest również grupa zwierząt o specjalnych potrzebach, licząca około 50 zwierząt, które doi robot VMS V300. Wszystkie roboty udojowe są wyposażone w system „Flow Responsive Milking” (FMR), wprowadzony na rynek w tym roku.

W nowej oborze pracują 4 roboty VMS V 310

FOTO: DeLaval

Bardziej równomierne podciśnienie pod koniec sesji udojowej pozwala na delikatniejsze i efektywniejsze dojenie krów, a jednocześnie skraca czas doju średnio o 27 sekund. Według producenta, system FMR można również zamontować w starszych robotach DeLaval (od 2018 roku). W oborze obie grupy krów są kierowane z boksów na stół paszowy za pomocą systemu „feed-first” (żywienie pierwsze), a stamtąd przez poczekalnię i roboty udojowe z powrotem do boksów. Stado jest wciąż w fazie rozwoju; obecnie dojonych jest około 170 krów, z których 50% stanowi rasa szwedzka czerwona i 50% rasa holsztyńska. Średnia wydajność wynosi 12 500 kg mleka.

Inteligentne żywienie 24/7 – roboty Optimat i Opti Wagon w akcji

Za żywienie stada również odpowiada robot. DeLaval opiera się na swoim systemie Optimat: pasza jest przechowywana w magazynach, a następnie transportowana do stacjonarnego mieszalnika, po czym mieszanina trafia do dwóch wozów rozdzielczych – Opti Wagonów, które dostarczają paszę na stoły paszowe przez całą dobę. Dodatkowe 15 stacji paszowych rozmieszczonych w oborze, ma na celu zwiększyć efektywność żywienia.

Legowiska dla krów regularnie ścielone są trocinami, a zajmuje się tym automatyczna ścielarka, która – zawieszona na szynach – dzięki w montowanej kamerze omija zajęte boksy. Korytarze spacerowe czyszczą cztery roboty.

Planując i projektując oborę na farmie Hamra, priorytetem właścicieli był przede wszystkim dobrostan krów, osiągany m.in. również poprzez pełną automatyzację

FOTO: DeLaval

Oprac. Beata Dąbrowska

Źródło: Delaval, topagrar.com

Prosto z gospodarstwa

Zamiast korporacji wybrał krowy. Młody rolnik z Mazowsza zbudował oborę marzeń

– Na Kongresie dużo mówi się o nowych technologiach, które wchodzą do naszych gospodarstw, tak aby produkować wydajniej. W moim gospodarstwie automatyczny dój prowadzimy od 7 lat, co dokładnie będzie miało miejsce w listopadzie tego roku i również w listopadzie odbędzie się montaż drugiego robota – powiedział Adam Warnke.

Zwiększając pogłowie bydła trzeba mieć zapas bazy paszowej.

– Dbamy o nasze trwałe użytki zielone w dolinie Noteci tak, aby co roku zebrać cztery pokosy. Nauczyliśmy się robić dobrą kiszonkę z kukurydzy. Mamy zapas bazy paszowej na okres ok. 1,5 roku, nad czym pracujemy już od wielu lat. Dlatego wystarczy nam paszy nawet przy zwiększeniu pogłowia krów – zaznaczył Adam Warnke.

Przeczytaj również reportaż z gosp. Adama Warnke: 

Automatyzacja pracy w oborze

Młody rolnik z Wielkopolski ma w oborze aż 3 roboty. Jak sprawdzają się w praktyce?

Spadek cen skupu mleka

Na Kongresie Polskie Mleko odbyła, się debata podczas której dużo mówiono o rynku i cenach mleka, które niestety w ostatnim czasie spadły.

– Trend dobrych cen mleka trwał dość długo i dobrze byłoby, gdyby te ceny się utrzymały, niestety, funkcjonujemy na rynku globalnym, a sytuacja geopolityczna jest taka, a nie inna. Ruchy cenowe na rynku mleka się zaczęły i pewnie będą następne – powiedział Adam Warnke.

Zobacz WIDEO:

Andrzej Rutkowski

Marcin Wasilewski – produkt menager z firmy DeLaval podczas swojego wystąpienia na Kongresie Polskie Mleko skupił się na biosensorach i sztucznej inteligencji w kontekście ich roli w diagnostyce chorób bydła w ramach komputerowego systemu zarządzania stadem.

– Łączne roczne koszty związane z chorobami bydła mlecznego szacowane są na 65 mld USD, w tym 18 mld to subkliniczna ketoza, 22 mld strat generuje mastitis zliczając razem przypadki kliniczne i subkliniczne. Zatem warto jest wdrażać technologie, które na podstawie analizy odpowiednich parametrów ostrzegają odpowiednio wcześnie o zagrożeniu wystąpienia danej jednostki chorobowej, dzięki czemu możemy zapobiegać, a profilaktyka jest tańsza i skuteczniejsza niż leczenie – powiedział Marcin Wasilewski.

Rozród główną przyczyną brakowania krów w Polsce

Jeśli zerkniemy w informacje publikowane przez PFHBiPM to główną przyczyną brakowania krów mlecznych w Polsce jest rozród, a właściwie jałowość czyli niemożność zacielenia krowy.

– DeLaval w swojej ofercie ma system Repro, który na bieżąco mierzy progesteron u krów. Po wycieleniu krowy pozwala zdiagnozować czy występuje niedoczynność jajników, potrafi zdiagnozować również torbiel pęcherzykową oraz przetrwałe ciałko żółte. Pokazuje kiedy krowa ma ruję, potwierdza także cielność oraz wychwytuje poronienia w tym też wczesne porzucenia zarodka. To wszystko ma wpływ na zarządzanie stadem, jego zdrowotność, a w konsekwencji także wydajność mleczną.

Jak działa system DeLaval Plus?

System analizy zachowania krów DeLaval Plus mierzy zarówno ich aktywność, jak i pobieranie paszy oraz przeżuwanie. Te wszystkie parametry są przeliczane przez sztuczną inteligencję, zamieniane na indeks zdrowia, który pośrednio jest skorelowany z kulawiznami.

– System gromadząc dane o przeżuwaniu i pobraniu paszy dostarcza nam też informacji na temat możliwości wystąpienia chorób metabolicznych. Ważny jest też kolejny sensor punktowej oceny kondycji, który również pomaga w ostrzeganiu przed wystąpieniem poszczególnych chorób metabolicznych – podkreślił Marcin Wasilewski.

Licznik komórek somatycznych DeLaval - do czego służy?

Dokładny licznik komórek somatycznych z DeLaval to kolejne bardzo przydatne narzędzie diagnostyczne pomagające nie tylko wychwytywać zbliżające się stany zapalne wymienia, ale też wspomaga diagnostykę subklinicznej ketozy, przy której krowa ma podwyższony poziom komórek somatycznych.

– Jako DeLaval poszliśmy dalej i za pomocą sieci neuronowych i uczenia maszynowego stworzyliśmy sztuczną inteligencję, która analizuje te wszystkie dane i potrafi przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia chorób np. ketozy, metritis, mastitis czy też przemieszczenia trawieńca. Zatem hodowca dostaje informacje, że ta konkretna krowa jest zagrożona konkretną jednostką chorobową i  jak duże jest prawdopodobieństwo jej wystąpienia. I to jest właśnie to finalne narzędzie, które pomoże polskim producentom mleka zmniejszyć straty związane z chorobami metabolicznymi – wyjaśnił Marcin Wasilewski.

Zobacz WIDEO:

Andrzej Rutkowski

Czy warto oddzielać pierwiastki od wieloródek przy doju na robotach?

Te wszystkie przesłanki skłaniają część hodowców do oddzielania pierwiastek od krów wieloródek, zwłaszcza na okres powycieleniowy i szczytu laktacji. A jak to wygląda przy doju automatycznym na robotach, czy warto tworzyć oddzielną grupę dla krów pierwiastek?

Roboty udojowe a pierwiastki – co mówią badania?

Na to pytanie starał się odpowiedzieć hiszpański naukowiec Alex Bach i jego zespół, którzy prowadzili w tym celu odpowiednie badania. Porównywali oni wyniki krów pierwiastek dojonych automatycznie z dwóch grup. W pierwszej grupie były tylko i wyłącznie krowy pierwiastki, a w drugiej krowy pierwiastki (30%) wymieszane z krowami wieloródkami (70%). Obie grupy otrzymywały ten sam TMR, a średnia podaż paszy treściwej na robocie w przeliczeniu na krowę wynosiła 3 kg. Wszystkie krowy miały swobodny dostęp (ruch wolny) do robota udojowego.

Pierwiastki jedzą częściej

Izolowane pierwiastki więcej razy podchodziły do stołu paszowego, a autorzy badania sugerują, że większa liczba posiłków może mieć wpływ na produkcję lotnych kwasów tłuszczowych – m.in. octanu – i może to być związane z wyższym poziomem tłuszczu w grupie izolowanych pierwiastek. Pierwiastki z grupy izolowanej wyróżniały się też znacznie większą liczbą dojów niż pierwiastki z grupy wieloródek.

Czy izolacja pierwiastek podnosi produkcję mleka?

Wpływ izolowania pierwiastek na produkcję mleka nie jest oczywisty na pierwszy rzut oka, ale istnieje korzyść, wyrażona w kilogramach tłuszczu, których produkcja była widocznie większa u krów pierwiastek izolowanych. Autorzy badania dowodzą, że znacznie lepsze było wykorzystanie paszy w przeliczeniu na produkcję mleka u izolowanych pierwiastek niż u tych wymieszanych z wieloródkami.

Izolowane pierwiastki mogą być bardziej płodne?

Podali oni również argument, że można przypuszczać, iż wydajność rozrodcza również była lepsza u izolowanych pierwiastek, ale wymaga to jeszcze weryfikacji. Wniosek, jaki wystosowali brzmi następująco: w gospodarstwach posiadających trzy lub więcej robotów udojowych istnieje wystarczająco dużo argumentów przemawiających za grupowaniem krów w pierwszej laktacji przy użyciu jednego robota udojowego i umieszczeniem pozostałych krów w jednym parku z dwoma robotami.

Andrzej Rutkowski

Prosto z gospodarstwa

Nowa obora i robot w akcji. Rolnicy z Mazowsza doją o 30 proc. więcej mleka

Mokra ściółka latem? Groźne skutki dla zdrowia i mleczności krów

W okresie letnim warto szczególnie zadbać o suchą ściółkę na legowiskach. Gdy jest mokra, to zupełnie inaczej odbywa się przewodzenie ciepła i zwierzęta zamiast oddawać nadmiar ciepła do otoczenia, przyjmują je do swojego organizmu. Zapewnienie latem krowom komfortu termicznego w oborze, to nie lada wyzwanie dla każdego hodowcy.

Sekrety idealnego mikroklimatu w oborze – to musisz wiedzieć

Najważniejszymi elementami kształtującymi mikroklimat w oborze jest: prędkość ruchu powietrza, temperatura, nasłonecznienie oraz wilgotność względna. Bydło uzyskuje komfort termiczny w optymalnej wilgotności względnej powietrza w granicach 60–70%. Jeżeli wilgotność przekroczy 80%, wówczas utrudnione jest parowanie z powierzchni ciała zwierzęcia. W lecie krowy potrzebują również znacznie więcej powietrza, dlatego też system wentylacyjny powinien zapewniać jego wymianę w całej oborze. Zalecenia mówią, iż w lecie prędkość ruchu powietrza powinna wynosić nie więcej niż 0,5 m/s (w zimie 0,2 m/s). Jeżeli jednak zwiększymy prędkość powyżej 0,5 m/s, to spowodujemy ochładzanie bydła. Przyjmuje się, że zwiększenie prędkości ruchu powietrza o 1 m/s, jest równoznaczne ze spadkiem odczuwalnej przez krowy temperatury nawet o 3–4°C.

Wentylatory powinny być montowane w takiej odległości od siebie, by każde kolejne urządzenie przejmowało pracę poprzedniego. Tym sposobem zapewniamy ciąg powietrza wzdłuż całej obory

FOTO: Beata Dąbrowska

Letnia wentylacja w oborze – jak uniknąć groźnych zastoisk powietrza?

Normy dotyczące wymiany wentylacyjnej mówią, że system wentylacyjny powinien być taki, by w okresie letnim zapewniał przepływ powietrza na poziomie 220 metrów sześciennych na godzinę. Wówczas to w budynku nie będą występowały miejsca niewentylowane, czy zastoiska powietrza, szczególnie tam, gdzie znajdują się legowiska.

Dlaczego wentylacja grawitacyjna nie wystarcza w upały?

Większość polskich obór bazuje na wentylacji grawitacyjnej. Podczas gdy w gorące dni nie ma ruchu powietrza, wentylacja nie zadziała i często dochodzi do tworzenia się zastoisk powietrza. W takiej sytuacji niezbędne i konieczne wręcz jest stosowanie wentylacji mechanicznej. Duży wentylator, o średnicy 1 m i maksymalnym strumieniu powietrza, pozwala na wymianę powietrza dla około 20 krów. Wentylatory nie zmieniają kierunku przepływu powietrza, które biegnie nie w poprzek (tak, jak przy wentylacji grawitacyjnej), ale wzdłuż budynku, dlatego urządzenia powinny być usytuowane w odpowiedniej od siebie odległości, tak aby każdy kolejny wentylator przejmował pracę wentylatora poprzedniego, co zapewnia ciąg powietrza wzdłuż całego budynku. Urządzenia montuje się około 2,5 metra nad podłogą, zwykle nad legowiskami, stołem paszowym i w poczekalni. Odwiedzając wiele obór widzimy, iż hodowcy zwracają coraz większą uwagę na prawidłową wentylację dojarni. I słusznie, bowiem w upalne dni często temperatura przekracza tam 25°C. Bardzo dobrym działaniem jest uruchomienie wentylacji mechanicznej jeszcze przed wejściem krów do doju oraz dojenie jako pierwszych sztuk najbardziej wydajnych.

Beata Dąbrowska

Żywienie krów

Upały w oborze? Zmodyfikuj dawkę pokarmową dla krów

Flow-Responsive™ Milking – technologia, która skraca czas doju

Jedną z tych funkcji jest Flow-Responsive™ Milking (FRM). Ta unikalna technologia wyznacza nowy standard doju zrobotyzowanego, utrzymując stałe, wstępnie ustawione podciśnienie na końcu strzyka, co zapewnia krowie przyjemniejsze doświadczenie podczas doju i przekłada się na skrócenie jego czasu nawet o 40 sekund na udój, co potwierdziły opinie użytkowników z gospodarstw testowych.

Robot udojowy stał się też bardziej przestronny, dzięki zastosowaniu większego boksu, który doskonale dopasowuje się do różnych ras i rozmiarów jeszcze większej liczby krów, zapewniając większy komfort podczas doju. Wprowadzone innowacje są obecnie standardem w modelu VMS 300 2025.

DeLaval Plus – cyfrowe wsparcie dla hodowców

Ponadto firma wprowadziła również kilka dodatkowych opcji, które jeszcze bardziej ulepszają system doju, a są to DeLaval Plus i DeLaval MCA. W opcji DeLaval Plus klienci mogą przejść na zaawansowane usługi cyfrowe, aby usprawnić monitorowanie i kontrolę wydajności dzięki najwyższej jakości narzędziom do zarządzania, zaawansowanym analizom i prognozom.

DeLaval MCA – precyzyjna kontrola zdrowia krów w czasie rzeczywistym

Z kolei DeLaval MCA (Milk Cell Analysis) jest licznikiem komórek somatycznych, który dostępny jest jako opcjonalne wyposażenie robota, aby jeszcze bardziej poprawić jakość monitorowania zdrowia stada podczas doju.

Ten rewolucyjny, kompaktowy czujnik wykorzystuje zaawansowaną technologię optyczną do monitorowania (z wysoką precyzją) poziomu komórek somatycznych w mleku, pomagając hodowcom monitorować zdrowie krów oraz jakość mleka. MCA pozwala na wczesne wykrywanie subklinicznego zapalenia wymienia oraz umożliwia podejmowanie decyzji o zasuszeniu ograniczając niepotrzebne użycie antybiotyków.

DeLaval MCA bezproblemowo integruje się ze wszystkimi robotami udojowymi VMS 300 i może współpracować z innymi czujnikami do analizy mleka, aby zapewnić hodowcom precyzyjne i bieżące dane.

Beata Dąbrowska

Bez pracy dojarzy – jak działa automatyczny dój grupowy DeLaval VMS?

Zaprojektowany dla średnich i dużych gospodarstw – przeważnie dla ponad 300 krów – dój grupowy DeLaval VMS™ został wprowadzony ponad pięć lat temu, aby pomóc w rozwiązaniu najpilniejszych problemów, czyli niedoborów siły roboczej, rosnących kosztów oraz rosnącego zapotrzebowania na efektywność i elastyczność.

System ten wykorzystuje zalety doju automatycznego w połączeniu z zasadami prowadzenia konwencjonalnych gospodarstw. W przeciwieństwie do klasycznych systemów dojenia robotami udojowymi VMS, gdzie krowy są dojone indywidualnie przez 24/7, dój grupowy odbywa się według stałego harmonogramu i nie wymaga pracy dojarzy.

Dój grupowy DeLaval VMS™ w Boerderij De Boterpot, Merselo, Holandia

FOTO: firmowe

Zwiększenie dobrostanu krów dzięki regularnemu dojeniu w systemie VMS

Dój grupowy DeLaval VMS™ poprzez połączenie dojenia o stałych porach z automatyzacją, zwiększa efektywność produkcji mleka, jakość pozyskiwanego surowca, jednocześnie zapewniając komfort zwierzętom.

Regularność doju przekłada się na lepszy przepływ krów i zwiększa ich dobrostan poprzez ograniczenie stresu. W systemie tym zwiększa się efektywność zarówno produkcji mleka, jak i pracy. Rozwiązanie to pozwala utrzymać obecne strategie żywieniowe, zmniejszając potrzebę stosowania drogich koncentratów oraz zachować istniejące rutyny.

Czytaj więcej: Robot udojowy DeLaval z automatycznym wykrywaniem rui

5 najważniejszych korzyści z doju grupowego DeLaval VMS™

• Bezproblemowa integracja: Przejście na dój grupowy jest łatwe – dotychczasowe rutyny hodowców pozostają niezmienione, a krowy szybko dostosowują się do doju automatycznego, co zmniejsza potrzebę intensywnego szkolenia.
• Prostota dla dużych gospodarstw: Stały harmonogram doju ułatwia zarządzanie stadem i zmniejsza stres pracowników. Hodowcy mogą realizować harmonogram dojenia w sposób przewidywalny, bo to roboty DeLaval VMS™ zajmują się dojeniem, a nie dojarze. Ogranicza to koszty pracy i wymaga mniej wykwalifikowanego personelu.
• Zdrowsze krowy: Prawdziwy dój ćwiartkowy dzięki 4 miernikom mleka w DeLaval VMS™, dostarcza ogromnej ilości danych o zdrowiu każdego strzyku. Każda ćwiartka jest dojona zgodnie z jej potencjałem. Roboty VMS wspierają higienę i redukują stres, poprawiając jakość mleka i wydajność gospodarstwa.
• Infrastruktura gotowa na przyszłość: Przy odpowiednim projekcie inwestycja jest łatwo skalowalna oraz ciągle ulepszana – wraz z postępem technologicznym. Zapewniamy kompatybilność z nowymi technologiami, aby inwestycja pozostała aktualna.
• Lepsze wykorzystanie kapitału: Roboty doją prawie dwa razy więcej krów na godzinę niż tradycyjne systemy, zwiększając wydajność bez dodatkowych kosztów.

Oprac. Beata Dąbrowska

Tematem wystąpienia przedstawicielki firmy Lely podczas naszego lutowego Forum Mleko była Digitalizacja w oborach krów mlecznych, zapytaliśmy czym właściwie jest digitalizacja?

Zobacz także: Forum Mleko w Koźminie: żywienie, zdrowie, opłacalność produkcji mleka i modernizacja budynków (RELACJA)

FOTO:

– Digitalizacja inaczej mówiąc automatyzacja, sztuczna inteligencja, która wchodzi obecnie wszędzie do każdej dziedziny życia, także do obory. W najbliższym czasie w Lely będzie dostępny system Zeta, który będzie identyfikował krowy za pomocą kamery, bez obroży. Na dzień dzisiejszy jest nam to sobie trudno wyobrazić, ale taka jest przyszłość – mówiła Sylwia Maćkowiak, właścicielka Lely Center Krobia.

Lokalizacja krowy do kilkunastu centymetrów, monitoring porodu, dokładniejsze wykrywanie rui, to tylko kilka możliwości nowych rozwiązań Lely. Czym jeszcze zaskoczą nas rozwiązania firmy? Obejrzyj wywiad.

Fot: Sierszeńska

Zainteresowanie oborami uwięziowymi jest coraz mniejsze, ale jak się okazuje, sprzedaż robotów do zadawania paszy w tego typu obiektach jest stabilna. Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon podczas tegorocznego Forum Mleko omówił 4 dostępne w ofercie spółki roboty do zadawania paszy:

• przenośnik taśmowy Pellon Beltfeeder – BF 450,
• robot Combi Silage + 6 Concentrate,
• robot Pellon do treściwych.

Zobacz też: Rolnik z Mazowsza: robot do karmienia krów już na siebie zarobił [WIDEO]

W ofercie firmy znajduje się również robot TMR do zadawania paszy w oborach wolnostanowiskowych

– Zainteresowanie robotami do zadawania paszy treściwej jest stałe. Jesteśmy dumni z tego, że my dostosowujemy się do obory, a nie obora musi się dostosować do nas. W centrum zainteresowanie są krowy oraz ich właściciel, który z nimi współpracuje – mówił Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon.

obory, maszyny rolnicze, rolnictwo, wiadomości rolnicze,

FOTO: TPR

Który robot do zadawania paszy sprawdzi się w twoim gospodarstwie? Sprawdź w rozmowie z ekspertem:

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz, Beata Dąbrowska

W Polsce będzie to największy tego typu obiekt, jeżeli chodzi o Europę – jeden z największych. Jak informuje PAP prezes OHZ Głogówek Arkadiusz Kożuszko, budowa obory ma ruszyć w 2026 roku, a jej szacowany koszt opiewa na kwotę ponad 50 mln złotych.

– Obora dla około ośmiuset krów mlecznych będzie pracowała w systemie ruchu kierowanego. Przy pomocy specjalnych bramek selekcyjnych krowy będą kierowane na zrobotyzowane stanowiska do udoju, a następnie do stołu paszowego i na legowiska. Nad całością procesów czuwać będą komputery. Pozwoli to nie tylko na zmniejszenie nakładu pracy ludzkiej, ale i poprawę dobrostanu zwierząt – wyjaśnia prezes Ośrodka.

Budowę nowoczesnej obory w Głogówku wesprze Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa​

OHZ Głogówek jest największym krajowym ośrodkiem prowadzącym hodowlę bydła holsztyńsko-fryzyjskiego odmiany czerwono-białej, a zarazem jedną ze strategicznych spółek hodowli zwierząt o szczególnym znaczeniu dla Polskiej gospodarki, w której prawa z tytułu udziałów wykonuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Stąd wsparcie finansowe, którego udzieli Ośrodkowi, podczas realizacji olbrzymiej inwestycji.

Zwierzęta z OHZ Głogówek od lat zajmują czołowe miejsca w krajowych rankingach i na wystawach bydła. Budowa nowoczesnego obiektu ma się zakończyć w 2028 roku, a sama obora, poza spełnianiem funkcji hodowlanej, ma być także wykorzystywana w celach naukowych i edukacyjnych.

– Mamy już nawiązaną współpracę z różnymi instytucjami naukowymi. Chcemy, żeby z naszych doświadczeń korzystali zarówno naukowcy, weterynarze, studenci i uczniowie kierunków rolniczych. Jestem przekonany, że wysoka technologia połączona z naszymi osiągnięciami w hodowli, wygeneruje wartość dodaną dla hodowli w całym kraju – informuje PAP Arkadiusz Kożuszko.

Oprac. Kamila Dłużewicz

Czym są biomarkery i jak pomogą w określeniu poziomu dobrostanu krów?

Biomarker to mierzalny wskaźnik biologiczny w organizmie, taki jak tętno lub zawartość substancji we krwi, który może wskazywać na choroby, stan zdrowia lub procesy biologiczne. Pozwala to określić dobrostan w prosty i obiektywny sposób.

Badania przeprowadzone w Holandii pokazują, że krowy z podwyższonym poziomem kortyzolu w sierści częściej otrzymywały od weterynarza niezadowalającą ocenę dobrostanu. Gospodarstwa, w których dwie lub więcej krów wykazywały duże różnice w całkowitej zawartości białka i albuminy we krwi, również uzyskały średnio niższe wyniki w zakresie dobrostanu zwierząt.

Czytaj więcej: Poziom stresu wyczytany z krowiego futra

Osobowość zwierzęcia wpływa na jakość bytowania w środowisku

Naukowcy zbadali także związek pomiędzy dobrostanem, stanem emocjonalnym i możliwymi biomarkerami jałówek. Badano tętno, dobową wydajność mleczną oraz różne substancje we krwi jałówek w pozytywnej i negatywnej sytuacji środowiskowej. Korzystne środowisko to m.in.:

• wystarczająca przestrzeń,
• większa liczba boksów i miejsc do żywienia w porównaniu do negatywnych warunków bytowania.

Badacze nie zaobserwowali istotnych różnic pomiędzy jałówkami znajdującymi się w pozytywnych, jak i negatywnych warunkach bytowania, jednak wydaje się, że pewną rolę odegrała tutaj osobowość zwierzęcia. U jałówek niespokojnych, częściej występowało pogorszenie samopoczucia.

Jałówki, które z natury są bardziej niespokojne, wykazywały mniej lękowe zachowanie w dobrych warunkach środowiskowych. Mniej aktywne, mniej towarzyskie i mniej niespokojne jałówki wykazywały większe zróżnicowanie tętna w dobrym dla nich środowisku, co świadczy o lepszym samopoczuciu.

Pierwiastki niespokojne charakteryzowały się większymi wahaniami w dziennej wydajności mlecznej w sytuacji negatywnej, co świadczy o obniżonym dobrostanie. Dalsze opracowanie tych biomarkerów wymaga jeszcze badań.

Beata Dąbrowska

​Tuż nieopodal Lipska znajduje się duże, nowoczesne gospodarstwo mleczne Agrarprodukte Kitzen, które powstało w 1991 roku, w wyniku połączenia kilku mniejszych gospodarstw rolnych. W 2019 roku zarząd zdecydował o całkowitej modernizacji posiadanego systemu doju. Dotychczas stado było dojone na dwóch halach typu "rybia ość", które znajdowały się w różnych lokalizacjach. Aby przejście na dój automatyczny było możliwe, potrzebna była budowa nowego budynku oraz wybór takiego systemu doju, który jest w stanie obsłużyć tak potężne stado krów mlecznych.

Wybór padł na system doju BatchMilking 4.0 firmy Lemmer Fullwood, czyli technologię zaprojektowaną pod zautomatyzowany dój dużych stad. System ten działa na zasadzie doju grupowego i odbywa się dwa razy dziennie przez łącznie 18 robotów udojowych. Jak przekonuje sam producent, system Batch Milking 4.0 to połączenie zalet doju automatycznego z zaletami konwencjonalnej hali udojowej.

Jak działa system doju BatchMilking 4.0 Lemmer Fullwood?

Podczas doju krowy dzielone są na grupy. System umożliwia jednoczesne dojenie wielu krów, a ich ilość uzależniona jest od liczby zamontowanych robotów udojowych. Przed udojem, krowy z danej grupy przechodzą do specjalnej poczekalni, w której czekają na swoją kolej wejścia do robota. Dalej wszystko dzieje się już w pełni automatycznie.

System BatchMilking 4.0 gromadzi dane na temat każdej krowy, co pozwala na ciągłe monitorowanie zdrowia i wydajności mlecznej poszczególnych sztuk, jak i całego stada. System szczegółowo analizuje dane, w oparciu o które rolnicy mogą lepiej zarządzać żywieniem stada czy podejmować decyzje dotyczące brakowania sztuk czy podjęcia leczenia.

Dodatkowymi zaletami systemu są wyjątkowa cicha praca robotów udojowych, co znacznie ułatwia krowom przystosowanie się do nowego systemu, jak i bezobsługowość - całość doju jest w stanie przeprowadzić nawet jeden pracownik.

Na filmie można zobaczyć jak system BatchMilking 4.0 działa w praktyce.

Trwa cykl spotkań organizowanych w ramach warsztatów pt. „Transformacja cyfrowa rolnictwa w Polsce”. Jedno z nich odbyło się w Szepietowie na Podlasiu, gdzie Marek Wojciechowski z firmy Sac-Centrum oferującej rolnikom wyposażenie dla farm mlecznych opowiedział o tym, jakie korzyści czerpią rolnicy z wykorzystania autonomicznego robota udojowego.

Sprzedaż autonomicznych robotów udojowych wzrasta

Jak wynika z relacji Wojciechowskiego, rolnicy zajmujący się produkcją mleka coraz częściej decydują się na zakup autonomicznego robota udojowego. Zdaniem eksperta, minione dwa lata były okresem zdecydowanego wzrostu sprzedaży takich urządzeń i wiele wskazuje na to, że ta tendencja się utrzyma.

– W tej chwili są wsie, że trudno znaleźć rolnika, który nie ma robota udojowego. Myślę, że od 300 do 500 robotów w tym roku spokojnie się sprzeda. Pozostaje kwestia tego, kiedy zostaną zainstalowane, czy jeszcze w roku 2024, czy już w roku 2025, ponieważ to zawsze jest trudno policzyć. Proces inwestycyjny obory jest zakładany na 3 lata, licząc uzyskanie wszystkich pozwoleń itd. Stopniowo to rośne, natomiast w tej chwili sprzedaż robotów rośnie lawinowo – mówi Wojciechowski.

Dlaczego hodowcy decydują się na zakup robotów udojowych?

Argumenty rolników przemawiające za zakupem robota udojowego są bardzo różne. Od chęci poprawienia komfortu pracy, przez zwiększenie świadomości o procesie dojenia krów robotem, aż po możliwość poprawienia wydajności.

– Ostatnio miałem taki przykład, że hodowca powiedział mi, że może jeszcze doić w hali udojowej, bo do emerytury ma jakieś 10 lat, ale synowa mu nie przyjdzie i nie będzie robotna. Rolnik, który kupuje robota udojowego, wcale nie spędza mniej czasu w pracy, natomiast nie macha już tymi przysłowiowymi widłami, tylko siedzi przy komputerze, analizuje, co się dzieje, co można zrobić i przez to osiąga lepsze wyniki. Świadomość rolników zmieniła się totalnie. Kiedyś rolnikowi bardzo długo trzeba było tłumaczyć, że nie liczy się, ile na robocie będzie doił krów, tylko ile udoi mleka. Dzisiaj 95% hodowców, nawet takich małych, ma już taką świadomość, że to nie jest już kwestia ilości krów, tylko ilości mleka – wyjaśnia Wojciechowski.

Robot udojowy zapobiega zapaleniom u krów

Z relacji eksperta firmy Sac-Centrum wynika, że dzięki robotowi udojowemu, krowy są mniej narażane na zapalenia, które dla rolników stanowią spore problemy finansowe.

– Znam takie przypadki, że hodowcy wstawiali przypadkowych ludzi do tzw. kanału, zostawiali ich bez nadzoru i pół stada wyjeżdżało z zapaleniem. Dzisiaj czynnikiem motywującym jest brak rąk do pracy i stąd też nie ma ucieczki przed robotyzacją. Wyhodowanie jednego zapalenia według niemieckich źródeł to jest 1 400-1 500 euro strat dla rolnika, chodzi tu o obniżenie wydajności, nakłady na leczenie itd. – wymienia Wojciechowski.

Robot udojowy sam się spłaca

Jak wyjaśnia Wojciechowski, autonomiczny robot udojowy to inwestycja, która sama się spłaca. Ekspert dostrzega rownież wiele innych zalet przemawiających za zakupem tego urządzenia, czego dowiecie się z WIDEO:

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz, Józef Nuckowski

Jak informuje portal WRP.pl, firma Danko to nie tylko hodowla roślin, ale również zwierząt. Stąd nie dziwi fakt, że w Gospodarstwie Hodowli Roślin w Choryniu powstała nowoczesna obora przeznaczona do utrzymania 370 krów i 75 jałowic cielnych.

Nowoczesna obora na 400 krów w HR Danko. Roboty Lely na wypasie

FOTO: Katarzyna Szulc

W innowacyjnym budynku zastosowano szereg rozwiązań technologicznych, dzięki którym praca w obiekcie nie będzie nadto uciążliwa.

Dalsza część artykułu pod materiałem WIDEO:

Zalety nowej obory Danko

Nowo powstały obiekt firmy Danko imponuje wielkością, jak wynika z relacji dziennikarzy TopAgrar.pl, obora ta ma 15,5 m wysokości, 113 m długości i 58 m szerokości.

Po zasiedleniu obory krowami do pracy zostanie włączonych 6 nowoczesnych robotów udojowych Lely Astronaut A5, które są w stanie pracować niemal przez całą dobę i wydoić w tym czasie od 50 do 60 krów.

Nowoczesna obora na 400 krów w HR Danko. Roboty Lely na wypasie

FOTO: Katarzyna Szulc

O tym, kiedy nowoczesna obora HR Danko zostanie zasiedlona przez krowy, ile mleka produkują stada spółki oraz, jakie jeszcze rozwiązania technologiczne zostały zaprezentowane w obiekcie, przeczytacie więcej na: wrp.pl i topagrar.pl

Oprac. Justyna Czupryniak

Źródło: wrp.pl, topagrar.pl, Facebook/WCHIRZ w Poznaniu

Im krowy więcej leżą, tym więcej mleka produkują. Dlaczego tak się dzieje?

Krowy z własnym miejscem do leżenia mają również większy przepływ krwi do wymion, a tym samym zwiększoną produkcję mleka. Dlatego też dobrą zasadą w oborze jest, by zwierzęta leżały przez co najmniej połowę dnia. Aby tak było, obszar do leżenia musi być dla nich wygodny. Jak sprawdzić, czy tak właśnie jest?

Otóż, oceniając komfort legowiska, należy zwrócić uwagę na kilka kwestii, gdyż często zdarza się, że legowisko nie zawsze jest optymalne. Głównym warunkiem jest oczywiście zapewnienie wystarczającej ilości miejsca, tak by wszystkie zwierzęta mogły wygodnie leżeć w tym samym czasie. Często możemy zaobserwować, że pomimo faktu iż wszystkie zwierzęta mogą położyć się w tym samym czasie, niektóre boksy lub inne miejsce do leżenia nie są wystarczająco wygodne. Wyraźnie widać to po zachowaniu zwierząt – jeś...

Gryzonie powodują bowiem ogromne szkody w przechowywanej paszy, którą nie tylko zjadają, ale zanieczyszczają swoimi odchodami, moczem oraz sierścią. Najgroźniejszą konsekwencją ich bytowania jest jednak fakt, że przenoszą wiele chorobotwórczych wirusów i bakterii. Jakby tego było mało, stanowią też poważne zagrożenie dla wyposażenia obory, przegryzając różne instalacje czy uszkadzając elementy kosztownych urządzeń. Gryzonie, bez problemów mogą również zniszczyć warstwy izolacyjne budynków,

Na gryzoniach pasożytują też pchły i wszy, które mogą przenosić wiele groźnych dla ludzi i bydła chorób. Do najpopularniejszych gatunków, z którymi borykają się hodowcy, należą: szczur wędrowny, szczur śniady oraz mysz polna. I chociaż najbardziej dokuczliwe stają się na przełomie lata i jesieni, kiedy to migrują do miejsc, gdzie będą mieć pod dostatkiem pożywienia, to warto zawczasu podjąć kroki, które ograniczą ich populację w gospodarstwie.

Który z gryzoni jest najtrudniejszy do zwalczenia?

Przeciwnikiem, który jest najtrudniejszy do zwalczenia jest niezwykle plenny szczur. W ciągu roku samica może wydać 6 miotów, z których każdy liczyć może nawet kilkanaście osobników. I co ciekawe, już 5-tygodniowe szczury mogą się dalej rozmnażać. Te inteligentne zwierzęta nie dają się łatwo wyprowadzić ze swoich kryjówek. Są bojaźliwie i ostrożne, potrafią unikać pułapek i niechętnie pobierają trutki. Ale cierpliwość i systematyczność w ich zwalczaniu procentuje.

Jakie są najczęstsze metody zwalczania gryzoni w gospodarstwie?

Rynek oferuje dziś bogatą paletę produktów do zwalczania gryzoni. Najpowszechniej stosowaną metodą zwalczania gryzoni jest metoda chemiczna, w której wykorzystuje się trucizny o opóźnionym działaniu. Oparte o nowoczesne technologie preparaty, zabijają gryzonie już po pobraniu jednej dawki, ale działają one z kilkudniowym opóźnieniem. Jest to w przypadku szczurów bardzo ważne, gdyby bowiem trucizna zadziałała natychmiast, pozostałe osobniki ze stada potraktowałyby nowy pokarm jako duże zagrożenie, a zatem skuteczność takiego preparatu byłaby niska. Preparaty te zawierają również związki mumifikujące, które zapobiegają rozkładowi martwych zwierząt.

Szczury są wyjątkowo plennymi gryzoniami. W ciągu roku jedna samica  jest w stanie wydać aż 6 miotów, z których każdy liczyć może nawet kilkanaście osobników!

FOTO: Shutterstock

Warto pamiętać, iż obok wyboru odpowiedniego preparatu do zwalczania gryzoni bardzo ważny jest wybór właściwego miejsca rozłożenia trucizny. Trutki należy rozkładać w specjalnych stacjach deratyzacyjnych, które powinny znajdować się w miejscach przemieszania się gryzoni np. między kryjówką, a miejscem ich żerowania. Stacje ustawia się wzdłuż wewnętrznych (w przypadku mysz) i zewnętrznych ścian budynków, a w ich wnętrzu umieszcza trutki, które mogą występować w postaci granulatu, pasty, kostek czy płynu.

Fale ultradzwiękowe odstraszą gryzonie 

Uzupełnieniem chemicznej metody zwalczania gryzoni są też elektroniczne odstraszacze emitujące fale ultradźwiękowe. Natężenie tych fal jest bardzo uciążliwe dla gryzoni, ale ich zakres jest niesłyszalny dla ucha ludzkiego. Wadą tej metody jest fakt, że po pewnym czasie szkodniki przyzwyczajają się do emitowanych dźwięków.

Do wyłapywania gryzoni stosuje się również pułapki żywołowne. W ich wnętrzu umieszcza się przynętę, która wabi gryzonie, a kiedy już wejdą do pułapki nie są w stanie jej opuścić. Pułapka ta doskonale sprawdza się w przypadku mysz. Jeśli bowiem tylko jedna dostanie się do pułapki i hałasuje, to za nią podążają inne sądząc, że jest w niej dostatek pożywienia.

Ile razy w roku przeprowadzać deratuzację gospodarstwa?

O tym, jaką metodę walki z gryzoniami podejmiemy, zależy od specyfiki danego gospodarstwa. Zaleca się jednak, aby np. w walce ze szczurami stawiać na zintegrowane metody zwalczania. I co bardzo ważne – zabieg deratyzacji powinien być przeprowadzany 4 razy w roku.

Czytaj więcej: Gryzonie pustosza pola! Jak rolnik może zwalczać myszy?

Beata Dąbrowska

Nadchodzi upalne lato, a to oznacza więcej uciążliwych dla zwierząt owadów

I chociaż ich całkowite wyeliminowanie jest praktycznie niewykonalne, to zaniechanie zwalczania much naraża nas na poważne konsekwencje. Tak więc, w przededniu, jak zapowiadają prognozy, nadchodzącego, wyjątkowo upalnego lata przypominamy i uczulamy, że walka z muchami to po prostu konieczność.

Mucha domowa, plujka pospolita i krwiopijna bolimuszka kleparka to gatunki, które w naszych oborach pojawiają się już w maju, jednak ich uciążliwość najbardziej odczuwamy w miesiącach letnich. Nie oznacza to jednak, że wcześniej ich nie było. Owszem były, bo w oborach mają doskonałe warunki do zimowania.

Najwięcej much zwykle znajduje się przy stole paszowym. Jeśli jest ich za dużo, zwierzęta mogą niechętnie pobierać pasze

FOTO: Beata Dąbrowska

Które miejsca w oborze preferują muchy i jak się rozmnażają?

Wiosną samice zaczynają składać jaja, których w ciągu swojego życia mogą złożyć około 600, w 4–5 porcjach po około 120 jaj, z których legną się intensywnie żerujące larwy (czerw). Miejscem składania larw jest najczyściej kał, obornik, gnojowica oraz każda substancja ulegająca fermentacji.

Z tego rewolucyjnego rozwiązania, już za kilka miesięcy, korzystać będę mogli wszyscy użytkownicy programu do zarządzania stadem AfiFarm i sensorów naszyjnych Aficollar.

O tym, jak funkcjonuje i jakie wymierne korzyści przynosi, mówiła podczas tegorocznego Forum Mleka Maria Manolescu – Application Support Manager Europe w Afimilk oraz lekarz weterynarii, która przez kilkanaście lat użytkowała program AfiFarm, pracując na mlecznych fermach w południowej Europie. Zautomatyzowany program AfiFarm jest najważniejszym elementem szeroko pojętego zarządzania stadem i całym mlecznym gospodarstwem, który obsługuje stada od 50 do nawet 10 000 krów.

– Nasz program kolekcjonuje dane z sensorów zamontowanych na fermie oraz z tych, w jakie wyposażone są krowy, przez co pomaga wspierać codzienną pracę oraz decyzje, które codziennie podejmujemy we wszystkich istotnych obszarach produkcji mleka. System ocenia zwierzęta indywidualnie, jak również na poziomie danej grupy, monitorując m.in. zdrowie, płodność i parametry produkcyjne – wyjaśniała dr Manolescu. – Niezależnie od tego ile krów utrzymujemy, dane gromadzone są indywidualnie dla każdej krowy, jednak późniejsze decyzje mogą dotyczyć nie tylko krowy, ale również danej grupy zwierząt.

FOTO: Beata Dąbrowska

Podstawą funkcjonowania programu są sensory Aficollar w postaci naszyjnego responderu

Doskonałym uzupełnieniem uzyskanych od nich informacji jest też montowany na hali udojowej mlekomierz oraz analizator mleka AfiLab, który podczas każdego doju mierzy (od każdej krowy) zawartość tłuszczu, białka, laktozy w mleku oraz wskazuje obecność krwi. Co ważne, analizator jest bezobsługowy i nie generuje dodatkowych kosztów w trakcie użytkowania. Dane pozyskiwane są również z bramek selekcyjnych czy stacji żywienia. Pozyskane ze wszystkich tych źródeł dane są gromadzone przez AfiFarm, który może być wykorzystywany przez każdą osobę pracującą w gospodarstwie, czyli: hodowcę, lekarza czy zootechnika.

– Na ich podstawie system buduje listę czynności lub zdarzeń, na które hodowca powinien zwrócić uwagę. Za interpretację tych danych odpowiedzialny jest oczywiście program, który przedstawia hodowcy gotową informację, wskazując, która krowa powinna być pokryta, zasuszona, zaszczepiona lub leczona. System AfiFarm pracuje w dwóch wersjach: pełnej, gdzie oprócz czujników zamontowanych na krowie, pracują sensory, w które wyposażona jest hala udojowa. Druga – nieco uproszczona wersja – oparta jest na informacjach zbieranych przez sensory od krów. W pełnej wersji programu na ekranie widoczne jest 7 sekcji: dane z produkcji mleka, zdrowie, czyli u której mamy podejrzenie mastitis, ketozy, krowy świeżo wycielone do sprawdzenia, wskazanie krów w rui, do inseminacji i podejrzenie poronienia oraz sztuki z problemami z płodnością.

Co istotne, system nie tylko pokazuje krowy w rui, ale także wskazuje czas, w którym inseminacja będzie najskuteczniejsza. Gdy stado wyposażone jest w sensory naszyjne otrzymujemy informacje o czasie pobierania paszy, przeżuwania, jak również o stresie cieplnym poprzez rejestrację dyszenia. Jeśli mamy analizatory mleka, otrzymujemy ostrzeżenie o podejrzeniu subklinicznej kwasicy – tłumaczyła możliwości systemu Maria Manolescu, podkreślając jego wielki atut, jakim jest elastyczność.

– Gospodarstwa, które korzystają z podstawowej wersji progarmu
AfiFarm (bez sensorów zamontowanych na hali udojowej) również będą mogły korzystać z nowego modułu. Hodowca będzie musiał tylko ręcznie wpisać do systemu informacje o aktualnej produkcji danej sztuki – podkreśliła Maria Manolescu

FOTO: Beata Dąbrowska

– To hodowca decyduje bowiem, jakie informacje chce pozyskiwać i wykorzystywać. Aby jednak tak było, konieczne jest wprowadzanie podstawowych informacji o krowie takich jak: inseminacja, dzień wycielenia, zasuszenia czy szczepienia. System działa całą dobę i – co ważne – wszystkie informacje sprzężone są z aplikacją na telefonie, tak więc możliwe jest zarządzanie stadem w dowolnym miejscu i czasie.

Już niebawem algorytm będzie mierzył pobranie suchej masy przez krowę

Już niebawem, bo w drugiej połowie roku, system AfiFarm wzbogacony zostanie o wspomnianą wcześniej, dodatkową i jakże niezbędną w prawidłowym żywieniu krów mlecznych informację, jaką jest pobranie suchej masy.

Jak poinformował Kamil Drzazga – dyrektor sprzedaży w Polsce, już w drugiej połowie roku program AfiFarm wzbogacony zostanie o dodatkową i jakże przydatną funkcję.

– Na bazie informacji dotyczących przeżuwania, czasu pobierania paszy, czy też stresu cieplnego, opracowaliśmy algorytm, który będzie mierzył indywidualne pobranie suchej masy od krowy z dokładnością powyżej 95%. Jedyne co w tej kwestii będzie musiał zrobić hodowca, to wprowadzić (na poziomie grupy) ilość zadanego TMR-u i zawartej w nim suchej masy.

Indywidualnego modułu pobrania suchej masy nikt jeszcze dziś nie oferuje i Afimilk będzie pierwszą firmą, która niebawem zaproponuje hodowcom to innowacyjne narzędzie.

– Drugim innowacyjnym rozwiązaniem, które firma Afimilk niebawem wprowadzi na rynek, będzie automatyzacja hal udojowych typu bok w bok – poinformował Kamil Drzazga

FOTO: Beata Dąbrowska

Maria Manolescu wyjaśniła, iż obecnie moduł ten funkcjonuje w 20 pilotażowych farmach mlecznych na całym świecie, do których co tydzień wysyłamy raporty o wielkości pobrania suchej masy, w odniesieniu dla każdej krowy w stadzie, a po uwzględnieniu danych, o ilości udojonego mleka wraz z wyliczonym wskaźnikiem efektywności wykorzystania paszy (Feed Efficiency).

Tak więc na podstawie tych danych sugerujemy, które krowy są najbardziej efektywne, a które należy jak najszybciej ze stada wybrakować. Wiemy, że bardzo często pod koniec laktacji koszty utrzymania krowy przewyższają przychód, jaki ona przynosi. Szczególnie, gdy myślimy o sztukach, które przeznaczone są do wybrakowania i zastanawiamy się, gdzie jest ten moment, kiedy krowa przestaje zarabiać pieniądze. Jeśli nie wiemy, ile dana sztuka je (a koszty paszy są przecież najwyższe), decyzja ta z reguły oparta jest wyłącznie na tym, ile produkuje mleka.

Mając jednak informacje o indywidualnym pobraniu suchej masy, możemy wyliczyć wskaźnik efektywności wykorzystania paszy i dowiedzieć się ile z jej 1 kg dana sztuka produkuje mleka. Wówczas to może okazać się, że krowy o niższej wydajności są znacznie wydajniejsze ekonomicznie i bardziej opłaca się je utrzymywać. Informacje co do wielkości indywidualnego pobrania suchej masy przez krowę będą również nieocenionym wsparciem w opiece nad grupą krów świeżo wycielonych, którą to najbardziej dotyka problem ujemnego bilansu energii. Jeśli wiemy, ile je konkretna krowa, jesteśmy w stanie przewidzieć i zapobiec temu destrukcyjnemu dla zdrowia i produkcji stanowi metabolicznemu.

Odziedziczalność cech, określających wykorzystanie paszy jest bardzo wysoka!

Na tym nie kończą się jednak możliwości pozyskiwania informacji, co do wielkości pobrania suchej masy przez krowę. Otóż, jedno z pilotażowych gospodarstw w USA już wykorzystuje wskaźnik efektywności wykorzystania paszy do pracy hodowlanej. Okazuje się, że odziedziczalność zespołu cech, które określają efektywność wykorzystania paszy, jest bardzo wysoka i obecnie do rozrodu mlecznych stad wchodzą już nie tylko buhaje (z określonym wskaźnikiem Feed Efficiency), ale również już na poziomie krów jesteśmy w stanie wskaźnik ten zweryfikować i odpowiednio dobierać zwierzęta do kojarzeń.

Informacje o wielkości indywidualnego pobrania suchej masy przez krowę będą również nieocenionym wsparciem w opiece nad grupą krów świeżo wycielonych, którą to najbardziej dotyka problem ujemnegonbilansu energii

FOTO: Afimilk

Beata Dąbrowska

Jakie zachowania powoduje brak czochradeł w oborze?

Krowy bez dostępu do czochradeł mają tendencję do ocierania głową i ciałem o ściany, poidła i inne elementy wyposażenia obór, często ryzykując zranieniem oraz uszkodzeniem wyposażenia. I chociaż czochranie się krów wydaje się służyć jedynie pielęgnacji i urozmaiceniu ich życia, okazuje się jednak być zajęciem, o znacznie większym znaczeniu.

Oczywiście, podczas czyszczenia usuwany jest brud i zanieczyszczenia, zrogowaciały naskórek oraz pasożyty. Tak więc czochradła zapobiegają i bardzo często wspierają leczenie chorób skóry. Ponadto korzystanie z czochradeł pobudza układ nerwowy i poprawia ukrwienie skóry.

Jak czochradła wpływają na zdrowie i samopoczucie krów?

Badania wykazały, że krowy posiadające nieograniczony dostęp do czochradeł wykazują również wyższą odporność na stres, w tym również stres ci...

Systematyczna konserwacja wentylatorów mechanicznych w oborze ma ogromne znaczenie dla jakości powietrza

Gdy temperatury powietrza przekraczają 18°C, wentylatory są niezbędne do wspomagania cyrkulacji powietrza w celu schłodzenia krów. W cieplejszych miesiącach roku wymiana powietrza w oborach powinna odbywać się od 40 do 60 razy na godzinę z prędkością od 6 do 8 km/h na poziomie krowy.

Konserwacja – tak powszechnie już stosowanych – mechanicznych wentylatorów ma ogromne znaczenie i to z dwóch ważnych powodów. Po pierwsze, gwarantuje ich sprawną i wydajną pracę. Brak lub nieodpowiednia konserwacja wentylatorów może zmniejszyć ogólny przepływ powietrza przez urządzanie, a także zmniejszyć wydajność ich silników nawet o 40%. Wystarczy tylko 3 mm kurzu na łopatkach wentylatora, by zmniejszyła się wydajność silnika i jednocześnie zwiększyło się zapotrzebowanie na moc. Oznacza to, że zwierzęta nie będą...

Producent sprzętu optycznego i elektronicznego chce wspierać hodowców bydła w wydajnej pracy poprzez system, który skraca czas, jaki hodowcy zwierząt spędzają na sprawdzaniu ciężarnych krów na kilka tygodni przed wycieleniem - podaje portal Veeteelt.nl.

Kamery zamontowane w oborze rejestrują krowy, a następnie obrazy są analizowane za pomocą sztucznej inteligencji. Firma Nikon twierdzi, że krowa wykazuje typowe objawy na pięć godzin przed wycieleniem, takie jak: wzrost aktywności ruchowej czy uwolnienie worka owodniowego. Jeśli system wykryje, że krowa wkrótce się ocieli, rolnik otrzymuje powiadomienie za pośrednictwem aplikacji mobilnej.

Gromadzenie danych w celu szkolenia systemu sztucznej inteligencji Nikon rozpoczął już jesienią 2021 roku. Po fazie testowej przeprowadzonej w ubiegłym roku w czterech japońskich mlecznych farmach, system jest już gotowy do wprowadzenia na rynek, na razie tylko w Japonii. Kosztuje to około 900 000 jenów japońskich – tj. około 5600 euro rocznie dla gospodarstwa liczącego 100 krów. W przyszłości Nikon chce również używać tego systemu do wykrywania rui i innych wzorców zachowania krów.

Czytaj więcej: Sztuczna inteligencja ostrzeże rolnika przed trudnym wycieleniem

Jak działa holenderski model, który analizuje krowę w siedemnastu punktach?

Możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji, która mogłaby wspierać monitorowanie zdrowia i dobrostanu krów, badane są również na farmie mlecznej Dairy Campus w holenderskim Leeuwarden. W oborze i hali udojowej typu karuzela zainstalowano szereg kamer, które monitorują stan zdrowia krów. Kamery rejestrują obrazy wideo krów poruszających się na korytarzu powrotnym, a podczas doju automatycznie rejestrowane są zdjęcia racic. Obrazy są automatycznie analizowane za pomocą technik edycji obrazów.

System sztucznej inteligencji już pozwala hodowcom poświęcać mniej czasu na sprawdzanie ciężarnych krów na kilka tygodni przed wycieleniem, a niebawem będzie wspierać monitorowanie ich zdrowia i dobrostanu

FOTO: Beata Dąbrowska

Naukowcy opracowali model, który analizuje krowę w siedemnastu punktach, które razem ujęte odzwierciedlają chód krowy, na przykład krzywiznę pleców, długość kroku lub stopień, w jakim głowa podnosi się i opada. Jeżeli system codziennie śledzi pojedynczą krowę, to "uczy się", jak ta krowa normalnie chodzi i może ostrzec, gdy tylko to się zmieni, np. gdy dana sztuka zaczyna utykać.

Zdjęcia zostały zestawione z informacjami dotyczącymi produkcji mleka. Odczytywane są także dane dotyczące zachowania krowy w oborze, np. godziny leżenia i stania. Docelowo gromadzenie tych danych powinno doprowadzić do powstania systemu wykrywającego problemy zdrowotne na wczesnym etapie.

Beata Dąbrowska

Nowe technologie w oborze

Sztuczna inteligencja ukryta w kolczyku pozwala monitorować aktywność krowy i zwiększyć jej wydajność

System monitoringu stada smaXtec zagościł już w polskich oborach

Dowiedzieliśmy się też, że są już w Polsce obory, które z tej zaawansowanej technologii korzystają. W najbliższym czasie mamy zamiar je odwiedzić, by porozmawiać z hodowcami, którzy zdecydowali się w nią zainwestować, poznać ich doświadczenia, opinie i korzyści, jakie przynosi.

Sercem całego systemu smaXtec jest bolus, który wprowadzany jest do żwacza krów jako swego rodzaju bateria, która zbiera ogromną ilość danych. To niewidoczne na co dzień urządzenie rejestruje i przesyła dane z wnętrza żwacza odnośnie:

• temperatury,
• aktywności ruchowej zwierząt,
• przeżuwania,
• pobrania wody,
• pH żwacza.

Tym samym pokazuje całkowity stan zdrowia pojedynczej krowy w stadzie. I tak np. dzięki umieszczeniu w żwaczu bolus bardzo precyzyjnie – bo z dokładnością do 0,01℃ – mierzy temperaturę ciała i monitoruje pobranie wody.

System smaX...

Długiego Starego zawitałam z wizytą na początku grudnia br. Przedwczesna zima co prawda nieco utrudniała, ale nie zatrzymała ostatnich prac związanych z wyposażeniem nowej obory. Obory, która nie tylko umożliwi zwiększenie mlecznego pogłowia firmy, ale również kontynuację wzrostu produkcji mleka. I to mleka przyszłości, czyli o wariancie kazeiny A2A2, bo tylko takie krowy zasiedlą nowy obiekt, który przewidziany jest dla 300 sztuk, dających ten prozdrowotny surowiec.

Jak wyposażona jest obora w Trzebinach?

Jak poinformował nas Piotr Reimer – prezes zarządu PR Długie Stare – uzyskanie pełnej produkcji planowane jest już w pierwszym kwartale przyszłego roku. I z pewnością tak się stanie, bowiem zaangażowanie, profesjonalizm i ogromne doświadczenie całej pracującej tutaj załogi widać było na każdym kroku i oczywiście po hodowlanych i produkcyjnych efektach. Ale o tym nieco później. Przyjrzyjmy się, w jaki obiekt inwestują w Trzebinach. Przede wszystkim w duży, zrobotyzowany i na pierwszym miejscu uwzględniający najwyższy komfort przebywającyc...

Jeśli krowy znajdujące się w okresie zasuszenia oraz późnej laktacji trzymane są w cyklu dnia krótkiego, czyli 8 godzin jasności, 16 godzin ciemności, to w nadchodzącej laktacji dają znacznie więcej mleka (nawet o ponad 3 kg) od krów, które okres zasuszenia przebyły w cyklu dnia długiego, czyli 16 godzin jasności, 8 godzin ciemności.

Przypuszczalnie odpowiedzialna za to może być melatonina, czyli hormon, który uwalniany jest podczas ciemności i który reguluje płodność bydła.

Z kolei krowy będące w wysokiej laktacji lepiej reagują na cykl dnia długiego (16 godzin jasności, 8 godzin ciemności), który to wspomaga wydajność oraz ułatwia wykrywanie rui. U dorastającego bydła cykl świetlny dnia długiego wspiera rozwój wymienia oraz wykorzystanie paszy.

A ile światła potrzebują cielęta?

U cieląt zaleca się długość czasu oświetlenia przynajmniej 16 godzin podczas pierwszych trzech tygodni. Później wystarczy 14 godzin.

Beata Dąbrowska

Jak powinna zachowywać się zdrowa krowa?

Zanim w kolejnym numerze naszego tygodnika przedstawimy anomalia w naturalnym zachowaniu krów i omówimy, co one mogą oznaczać, warto wnikliwiej zapoznać się z ich upodobaniami, by odpowiedzieć sobie na pytanie, czy nasza obora i my sami spełniamy ich naturalne oczekiwania. Zdrowa krowa jest ciekawska, czujna, ma błyszczącą skórę i wypełniony żwacz. Zdrowa krowa powinna przeżuwać przez 30–45% czasu i oddychać od 10 do 40 razy na minutę (w zależności od temperatury i wilgotności powietrza). Zdrowe krowy stoją prosto i spokojnie przy stole paszowym, a ich odchody nie są ani za gęste, ani za rzadkie. Generalnie potrzeby krów są bardzo proste i polegają na powtarzalnych zachowaniach, które odbywają się w kilkunastu dziennych cyklach, polegających na pobieraniu paszy, piciu wody i powrocie na legowisko. To na nim spędzają najwięcej czasu, bo aż 13–14 godzin dziennie, a przez większość tego czasu przeżuwają. Okres leżenia wynos...

Jakie są najważniejsze kryteria dobrostanu krów mlecznych?

Automatyczny system doju, poprzez zachowanie rutyny, powtarzalności i ogromnej liczbie pozyskiwanym z niego danych, jak najbardziej poprawia dobrostan krów, ale jednocześnie stawia przed hodowcą wiele różnorodnych wymagań w tym zakresie. I tylko ich spełnienie zapewni krowom dojonym na robocie właściwy dobrostan. Dobra obora, dobre żywienie, dobry stan zdrowia i prawidłowy behawior, to najważniejsze kryteria dobrostanu, które ściśle związane są ze zdrowiem i produktywnością̨ zwierząt.

Krowy kochają rutynę

Dój na robotach zapewnia powtarzalne i identyczne rutyny dając zwierzętom poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Odbywa się bez udziału człowieka, tym samym eliminuje poczucie strachu i stresu, bowiem krowy wiedzą, że zawsze te same czynności będą wykonywane przez robot w takiej samej kolejności, z takim samym natężeniem i w ten sam sposób. Pona...

O komforcie wypoczynku krów na legowiskach decydują cztery najważniejsze czynniki, do których należą:

• amortyzacja,
• umiejscowienie obręczy karkowej,
• możliwość swobodnego wstawania,
• świeże powietrze i pole widzenia.

Jak sprawdzić czu legowisko nie jest zbyt twarde dla krowy?

To, że krowy spędzają więcej czasu na legowiskach o miękkim podłożu potwierdziło wiele badań. Jak możemy sprawdzić, czy faktycznie podłoże jest wystarczająco miękkie? Otóż, wystarczy wykonać "test kolana", czyli wejść do boksu i upaść na kolana. Jeżeli nie odczuwamy bólu, nie odczuwa go również korzystająca z niego krowa. Wypełnienie legowiska decyduje o odpowiedniej amortyzacji ciężaru zwierzęcia podczas kładzenia się i wstawania, co mniej obciąża stawy skokowe.

Gdzie umieścić rurę karkową, by nie przeszkadzała krowom?

Podczas wstawania, łeb i tułów dorosłej krowy przesuwa się o 60–80 cm ku przodowi i jest to część boksu przeznaczona na wykonanie tzw. kołyski podczas wstawania. Tak więc umiejscowienie obręczy karkowej powinno być takie, by zapewniało zwierzęciu swobodne położenie się. W zależności od typu boksów i kalibru krów, rura karkowa powinna być umieszczona na wysokości 120–125 cm nad powierzchnią legowiska i w odległości 200–210 cm od jego tylnej krawędzi. Jeżeli rura karkowa jest zamontowana za wysoko lub za nisko, zwiększa się liczba legowisk zanieczyszczonych odchodami, co przyczynia się do zabrudzenia wymion i zwiększonej ilości przypadków mastitis.

 Dobre stanowisko to takie, na którym zwierzęta długo leżą, nie brudzą się oraz nie dochodzi do otarć i urazów ciała

FOTO: Beata Dąbrowska

Dlaczego zapewnienie krowom odpowiedniega pola widzenia jest istotne?

Krowy doskonale wyczuwają mikroklimat budynku i instynktownie oceniają przydatność poszczególnych boksów do wypoczynku. Zwierzęta o wyższej pozycji w hierarchii stada na ogół zajmują boksy lepiej wentylowane. Bardzo istotnym czynnikiem komfortu leżenia jest też pole widzenia, które dotyczy najczęściej legowisk przyściennych. Jeżeli krowy kładą się przodem do ściany i nic przed sobą nie widzą, wówczas zaczynają odwracać głowę i skręcać szyję, aby dostrzec, co się wokół nich dzieje, a to oczywiście odbywa się kosztem komfortu. Na legowisku krowy powinny leżeć prosto, co oznacza, że ich zad ułożony jest przy krawędzi boksu, nad kanałem gnojowym; kręgosłup zaś położony jest równomiernie pomiędzy agrafkami. Taka pozycja sprawia, że legowisko utrzymane jest w czystości. Jeżeli jedna lub dwie nogi są wysunięte do przodu, głowa jest mocno skręcona lub zwierzę leży w pozycji skulonej, należy sprawdzić czy konstrukcja boksu legowiskowego jest prawidłowa. Warto wiedzieć, że za komfortową pozycję leżenia krów uznaje się tę, którą krowy przyjmują najczęściej podczas leżenia na pastwisku, czyli na brzuchu z wyciągniętymi tylnymi nogami.

Beata Dąbrowska

Bezściołowa obora wolnostanowiskowa o wymiarach 27,5x42 m została oddana do użytku w kwietniu 2021 roku. Stół paszowy ma szerokość 5 m, a wysokość w kalenicy to 8,9 m. Wcześniej zwierzęta korzystały z obory uwięziowej, gdzie dziennie rolnicy pracowali co najmniej 7 godzin przy znacznie mniejszej ilości bydła. W warunkach wolnostanowiskowych czas pracy został skrócony do maksimum 4 godzin. Dzięki temu więcej czasu zostaje na prace typowo polowe oraz te związane z przygotowaniem pasz objętościowych.

– Zdecydowaliśmy się na posadzkę rusztową oraz maty legowiskowe ze względu na wygodę i mniejszą pracochłonność. Nie ścielimy legowisk i nie musimy wypychać obornika. Złożyliśmy wniosek na dofinansowanie zakupu robota do czyszczenia rusztów, a także drugiego do podgarniania paszy – wyjaśnił rolnik.

Za wentylację odpowiada świetlik kalenicowy oraz boczne wloty powietrza regulowane kurtynami z poliwęglanu.

– Przy maksymalnym opuszczeniu kurtyn, sterowanych ręcznie, możemy uzyskać 1,5 m prześwitu na długości całego budynku, co bardzo przydaje się zwłaszcza latem. Jed...

Największym gospodarstwem, które zdecydowało się na dój grupowy w technologii VMS jest Lønholm Agro z Danii, gdzie pracuje instalacja składająca się z 24 robotów DeLaval VMS™ V310.

{embed_photo_L50_tpr}403001{/embed_photo_L50_tpr}

– Odpowiednia konfiguracja robotów umożliwia utrzymanie dotychczasowych rutyn żywieniowych i zarządczych oraz dojenie grup technologicznych przy jednoczesnym wykorzystaniu wszystkich zalet doju zrobotyzowanego. Krowy dobrze przystosowały się do nowego systemu. Głównym powodem wejścia w taki system doju było to, że tu potrzebuję jednego pracownika, a przy karuzeli potrzebowałbym co najmniej trzech pracowników, żeby wydoić 1400 krów – powiedział Klaus Jakobsen, właściciel
Lønholm Agro.

Klaus Jakobsen i jego zespół rozpoczęli dojenie 830 krów za pomocą doju grupowego uruchomionego w maju tego roku. W nadchodzących latach planują rozszerzyć swoją działalność i doić 1400 krów. Dotychczas doili 650 krów na hali udojowej 2x12.

Andrzej Rutkowski

Jak odpowiednim dojem możemy zahamować pojawianie się nowych przypadków mastitis w stadzie?

Podobnie jak w poprzednich latach, tak i podczas tegorocznej konferencji, przez dwa dni, ponad 300 lekarzy weterynarii, hodowców, studentów i przedstawicieli świata nauki przyjechało do Jachranki, by wchłonąć ogromną dawkę wiedzy praktycznej z terenu oraz zapoznać się z najnowszymi doniesieniami i wynikami badań, których rezultaty przedstawili m.in. specjaliści z zakresu zdrowia bydła. Na naszych łamach sukcesywnie prezentować będziemy najbardziej – naszym zdaniem – przydatne dla hodowców bydła mlecznego, poruszane w Jachrance, tematy. Dziś przedstawimy sposoby ograniczania nowych przypadków mastitis spowodowanych systemami udojowymi, o których mówił Paweł Panasiuk z firmy Biofarm...

– Ruch kierowany polega na wydzieleniu obszaru poczekalni i wstawieniu bramki identyfikacyjnej, która będzie dokonywała wstępnej selekcji. Dzięki temu styczność z robotem mają krowy tylko z pozwoleniem na dój, w zależności od ustawionych kryteriów przez hodowcę. Ogranicza to tak zwane puste przejścia, czyli wejścia krów do robota, którym dój się nie należy. Dzięki bramce możemy wyegzekwować, czterokrotne lub nawet pięciokrotne, dojenie na początku laktacji oraz skierować do robota te sztuki w końcówce laktacji, które nie odczuwają potrzeby przyjścia do doju – oznajmił Adam Warnke.

Czy rolnikowi opłaciła się wymiana na nowszy model robota udojowego?

Po 3 latach użytkowania klasycznego modelu robota udojowego DeLaval V300 Adam Warnke wymienił go na nowszy model DeLaval V310, dający większe możliwości.

– To już nasz drugi robot udojowy. Nie oznacza to, że pierwszy był zły, wręcz przeciwnie, został on zamontowany u innego rolnika. Nowszy robot w standardzie wyposażony jest w przystawkę progesteronową, czyli tzw. moduł DeLaval RePro. Dzięki temu badany jest poziom prog...

Nowo powstała obora pozwoli zwiększyć pogłowie o 30%

Ten położony na południowym krańcu województwa kujawsko-pomorskiego ośrodek należy do ścisłej hodowlanej czołówki w kraju. Bo Chodeczek mlekiem stoi. Pogłowie bydła rasy polskiej odmiany czarno-białej liczy tutaj 1000 sztuk, w tym 440 krów mlecznych o średniej wydajności na poziomie 12 500 kg mleka, o zawartości 3,58% tłuszczu i 3,25% białka. Wszystko wskazuje na to, że niedługo dane te staną się nieaktualne, bowiem inwestycja w nową oborę pozwoli zwiększyć obsadę produkcyjnego pogłowia o około 30%.

W kameralnej uroczystości oddania do użytku nowego obiektu uczestniczyło wielu znamienitych gości, wśród których byli m.in.: wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi – Anna Gembicka, samorządowcy z powiatu włocławskiego, gminy Chodecz i Lubień Kujawski czy przedstawiciele KOWR. Oczywiście nie mogło zabraknąć władz Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Łowiczu, do któr...

Jednak nie odszkodowanie jest tu najważniejsze, wszak na mieszkańców okolicznych wiosek padł blady strach, boją się o bezpieczeństwo własne i swoich rodzin. Niektórzy sugerują, że nie były to wilki, tylko zdziczałe bezpańskie psy, jednak lekarze weterynarii wezwani do gospodarstw po oględzinach zagryzionych cieląt potwierdzają, że wszystko wskazuje, że to jednak wilki. Dowodzą tego miejsca pogryzienia oraz metoda postępowania – zabicie poprzez uduszenie, a następnie sposób wypatroszenia. Potwierdza to również wezwany na miejsce specjalista ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – lek. wet. Maciej Perzyna.

– Tropy, jakie udało nam się znaleźć w gospodarstwach, na których doszło do ataków, są typowe dla wilków. Wskazują one na grupę do 6 osobników, w tym 3 dorosłych i 2–3 tegorocznych. Sposób zabijania zwierząt gospodarskich oraz rany pozostawione na ofierze przez wilki i przez psy różnią się od siebie. Wilki mają też inny sposób żerowania niż psy. Rany na cielaku, którego oglądałem, są typowe dla wilków. Wilki gryzą ofiarę w pachwinę, tak aby otworzyć jamę otrzewną, co prowadzi do wysypania jelit. Wilki wysoko sobie cenią narządy wewnętrzne, natomiast psy żerujące na zwierzętach skupiają się na mięśniach zadu. To zachowanie jest daleko niepokojące. Wilki bardzo śmiało sobie poczynają. W kilku miejscach dość regularnie wchodzą do obór, wybierają najmniejszą sztukę i ją wywlekają. Zebraliśmy próbki do badań genetycznych, wiem, że takie próbki pobrała na jednym z gospodarstw również Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska​ (RDOŚ). Sam nie mam jeszcze źródła finansowania na przeprowadzenie takich badań, ale czekamy na wyniki badań z RDOŚ-u, których jestem bardzo ciekawy. Bardzo ważne jest ustalenie, czy są to czyste genetycznie wilki, czy może pomieszane z psami. Bo jeśli jest to hybryda, należy ją wyeliminować z powodu ochrony czystości genetycznej przyrody. Porozstawiałem też kilka fotopułapek, ale jeszcze ich nie sprawdzałem. Niepokojące jest dla mnie również to, że RDOŚ w Ostrołęce nie przyznaje rolnikom odszkodowań z takiego tytułu, że zwierzęta nie były pod dostatecznym nadzorem, ponieważ drzwi do obory były uchylone itp. O ile nie ma konkretnej definicji pełnego nadzoru, o tyle obora to przestrzeń życiowa bydła, a nie wilka. Jeżeli wchodzi tam dzikie zwierzę, to jest w niewłaściwym miejscu. Tym bardziej, że znam przypadki, w których inne Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska przyznawały odszkodowania za zagryzione bydło i owce na pastwisku, gdzie za zachowanie dozoru uznano pastuch elektryczny. Jako lekarz weterynarii muszę też podkreślić, że zamykanie bydła na cztery spusty podczas letnich upałów to granda i działanie na szkodę ich zdrowia oraz obniżenie wydajności – powiedział lek. wet. Maciej Perzyna – pracownik Katedry Dużych Zwierząt z Kliniką w SGGW w Warszawie.

Ten korytarz musiały pokonać wilki, aby dojść do cieląt w oborze Przemysława Marchlińskiego

FOTO: Andrzej Rutkowski

Brak jałówki – brak odszkodowania?

W gospodarstwie Rafała i Waldemara Częścików ze wsi Olszewiec (gm. Czernice Borowe) doszło do zagryzienia około 3-miesięcznej, 100-kilogramowej jałówki rasy hf w nocy z 19 na 20 lipca br. Została ona wyciągnięta z kojca w wiacie, w którym przebywało ok. 10 jałówek zbliżonych do siebie wiekowo.

– O 5 rano wstałem doić krowy, ale zanim doszedłem do obory, po drodze wstąpiłem do wiaty z jałówkami i ku mojemu zdziwieniu jedna z nich była cała poszarpana, częściowo zjedzona, z wypatroszonymi wnętrznościami. Wszystko wskazywało na atak wilka, co zresztą potwierdził wezwany na miejsce lekarz weterynarii. Najgorsze jest to, że ślady krwi były nawet pod samym domem, to znaczy, że wilk podszedł aż tak blisko. Boimy się o siebie i swoje rodziny. Od razu tego samego dnia zgłosiłem sprawę do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ostrołęce. Jednak otrzymałem pismo z odmową wypłacenia odszkodowania, ponieważ ich zdaniem obora czy też wiata powinny być szczelnie zamknięte po zachodzie słońca. Przecież my nie możemy czegoś takiego zrobić, zwłaszcza podczas letnich upałów, gdzie bydłu doskwiera stres cieplny. Obiekty inwentarskie muszą być dobrze wietrzone i wentylowane. W oborze mamy obszerne, boczne kurtyny, które kosztowały niemało, i teraz w upały mamy je zamykać? Przecież to absurd – powiedział Rafał Częścik.

W tej wiacie została zagryziona jałówka w gospodarstwie rodziny Częścików

FOTO: Andrzej Rutkowski

W piśmie z RDOŚ-u, które otrzymał Waldemar Częścik – ojciec Rafała, bo to na seniora była zarejestrowana jałówka, czytamy m.in.: „Podczas wizji stwierdzono, że wiata nie jest odpowiednio zabezpieczona i nie chroni zwierząt przed atakiem drapieżników, ponieważ nie posiada ściany bocznej i przedniej. Konstrukcja wiaty przylega z dwóch stron do obory, natomiast pozostałe dwie strony wiaty to drewniane ogrodzenie zmontowane z desek. Gospodarstwo (budynki, wiata, obora) nie jest ogrodzone. W związku z powyższym Poszkodowany nie posiada zabezpieczenia, które chroniłoby bydło przed wilkami. (…) Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że zastosowane zabezpieczenie zwierząt w nocy, tj. od zachodu do wschodu słońca – nie chroni ich przed atakiem, uznano, że odszkodowanie z tytułu szkód wyrządzonych przez wilki w pogłowiu zwierząt gospodarskich Panu nie przysługuje.”

Rafał Częścik

FOTO: Andrzej Rutkowski

Wilki wracają w miejsca ataku

W gospodarstwie Przemysława Marchlińskiego ze wsi Grójec (gm. Czernice Borowe) miały miejsce aż 3 ataki na przestrzeni kilku tygodni, niestety każde z tych zajść kończyło się tragicznie. Rolnik stracił już 3 sztuki bydła. Ten przykład pokazuje, że wilki wracają w miejsca, gdzie natrafiły na łatwą zdobycz. Jest to niepokojące i potęguje strach wśród okolicznych hodowców bydła.

– Straciłem już 3 sztuki bydła, a RDOŚ nie chce przyznawać odszkodowań. Nie dość, że ceny mleka spadają, spadają też ceny żywca wołowego, to jeszcze mamy straty związane z atakami wilków, na które właściwie nie mamy wpływu. Przecież latem nie zamknę szczelnie obory, bo zwierzęta będą najzwyczajniej chorować z powodu przegrzania. Pierwszy atak miał miejsce 21 lipca i ofiarą padło niespełna tygodniowe cielę, zagryzione w oborze. Po 3 tygodniach wilki wróciły i kolejne cielę wyciągnęły z kojca na zewnątrz, na łąkę. Ostatni atak powtórzyły po dwóch dniach, gdzie również cielę znalazłem na łące. Za każdym razem cielęta miały wypatroszone i w dużej mierze zjedzone wnętrzności. Sprawę zgłosiłem do wójta naszej gminy Czernice Borowe. Co ciekawe, aby wilki mogły wyciągnąć cielęta, musiały przejść ponad 20 metrów przez korytarz w oborze pełnej krów. Szukały najsłabszych sztuk, które się nie broniły. Teraz strach jest iść w nocy do obory. Najpierw podjeżdżam samochodem z zapalonymi światłami, sprawdzam teren na ile mogę i dopiero wychodzę – powiedział Przemysław Marchliński.

Przemysław Marchliński

FOTO: Andrzej Rutkowski

Rolniczka obroniła cielaka, którego zaatakował wilk

Tylko jeden z ataków nie zakończył się stratą bydła, ponieważ w nocy obudziła się mama gospodarza – Elżbieta Roman i postanowiła sprawdzić, co takiego wydarzyło się w oborze.

– 18 sierpnia obudziłam się o godzinie 1:00 w nocy i usłyszałam przeraźliwy ryk bydła. Pomyślałam, że urwał się byk. Pobiegłam do obory i patrzę, że wilk atakuje cielaka. Wystraszyłam się i głośno krzyczałam, a wilk po prostu uciekł. Cielak był pogryziony i przyduszony, ale przeżył. Jestem pewna, że to był wilk, a nie pies – powiedziała Elżbieta Roman.

– O całym zajściu powiadomiłem telefonicznie RDOŚ w Ostrołęce i od razu mi odpowiedziano, że mogą przyjąć zgłoszenie, ale odszkodowania na pewno nie dostanę. Cała sytuacja jest stresująca, bo przecież mama też była narażona, boimy się o bezpieczeństwo i życie naszej rodziny – powiedział Rafał Roman.

Elżbieta Roman

FOTO: Andrzej Rutkowski

W powiecie przasnyskim doszło już do 11 ataków wilków na bydło

Do tej pory hodowcy bydła z terenu powiatu przasnyskiego zgłosili do RDOŚ-u lub do władz samorządowych oraz myśliwym 11 ataków wilków, podczas których zagryziono 10 sztuk bydła. Ataki miały miejsce w 7 gospodarstwach, w takich miejscowościach, jak: Grójec, Olszewiec, Węgra, Rudno Jeziorowe i Ożumiech.

{embed_photo_L50_tpr}393503{/embed_photo_L50_tpr}

Wszystkie zaistniałe ataki skrupulatnie odnotowuje i zajmuje się nimi myśliwy oraz radny gminy Płoniawy-Bramura Rafał Niestępski, który m.in. użycza rolnikom fotopułapek, tak aby kolejne ataki zostały nagrane.

– Problem z wilkami na terenie powiatu przasnyskiego nasilił się od początku lipca. Wilki w Polsce od 28 lat są pod ścisłą ochroną, dlatego też jako myśliwi z tych terenów, gdzie dzieją się ataki, nie możemy nic zrobić. Dorosły wilk w zależności od pory roku i ilości potomstwa musi zjeść od 4 do 8 kg mięsa na dobę. Zauważamy od dłuższego czasu drastyczny spadek zwierzyny w łowisku. Stąd też wzięły się ataki w gospodarstwach, gdzie wilki mają darmową „stołówkę”. Ataki powtarzają się w okręgu o średnicy do 16 km. Jako radny Gminy Płoniawy-Bramura już w marcu tego roku apelowałem na piśmie do Gminy o problemach z wilkami. Wójt gminy apelował dalej do RDOŚ-u. 5 sierpnia na pograniczu gminy Krasnosielc i Płoniawy-Bramura nastąpił atak przez dwa wilki na kobietę jadącą rowerem przez las. Na szczęście nic się nie stało, obrona odbyła się za pomocą roweru. Czy musi dojść do tragedii, aby w końcu ktoś zrozumiał istniejący problem? Wilki są potrzebne, ale nie w takich ilościach, jakie mamy obecnie. Liczebność wilka wymknęła się spod kontroli, a problemy z tymi zwierzętami są we wszystkich okolicznych gminach – powiedział Rafał Niestępski.

Rafał Niestępski

FOTO: Andrzej Rutkowski

Andrzej Rutkowski

– Jest to sensor w postaci kolczyka, który monitoruje zachowanie zwierząt. Do tej pory nie mieliśmy takiego rozwiązania, wykorzystującego technologię sztucznej inteligencji. Co ważne, to rozwiązanie zostało stworzone w całości przez DeLaval, a nie kupione od innej firmy – powiedział Marcin Wasilewski – menadżer z DeLaval.

Każdy hodowca, który ma już system zarządzania stadem firmy DeLaval, bez znaczenia czy jest to hala udojowa, czy też roboty, może go rozbudować o nowe rozwiązanie, wystarczy zakolczykować krowy. Ten nowy typ kolczyka DeLaval BioSensors monitoruje aktywność krowy, pobieranie paszy, przeżuwanie, a także umożliwia bardzo szybką jej lokalizację. System pokaże również, ile czasu spędza każda krowa w konkretnych obszarach takich jak: legowisko, stół paszowy, poczekalnia do doju czy np. wybieg zewnętrzny.

– Wykorzystując sztuczną inteligencję i dane na temat zachowania krów zebrane z obór, gdzie pracują nasze rozwiązania, wypracowaliśmy system szybkiego i wczesnego ostrzegania o krowach zagrożonych konkretnymi schorzeniami, w tym również będzie można wytypować kr...

Klaus Jakobsen prowadzi w Danii gospodarstwo mleczne. Jego stado liczy 800 krów, a w ciągu najbliższych 5 lat zamierza je powiększyć do 1400 sztuk. Ale do obsługi zwierząt brakuje wykwalifikowanych pracowników. W związku z tym w maju tego roku rolnik zdecydował się na dojenie grupowe 24 robotami udojowymi DeLaval VMS V310. Dzięki temu stado może być dojone dwa razy dziennie o stałych porach.

- Przyjrzałem się różnym systemom udojowym. Przy karuzeli potrzebowałbym co najmniej trzech ludzi do wydojenia 1400 krów, natomiast do dojenia grupowego tylko jednego. To o wiele wygodniejsze w czasach, gdy nie można znaleźć pracowników – mówi hodowca.

24 roboty doją 800 krów o stałych porach

FOTO: DeLaval

Rolnik: sesja dojenia 800 krów zajmuje nam ok. 5 godzin

Proces doju przebiega w ten sposób, że krowy wpuszczane są do poczekalni, gdzie mogą się swobodnie poruszać. Dzięki automatycznej selekcji możliwe jest wysyłanie krów z różnych grup. Zwierzęta w większości wchodzą do boksów same, ze względu na koncentrat paszowy znajdujący się w robocie. Po 10–15 minutach pierwsza krowa wraca z doju do wyznaczonego jej miejsca.

- Sesja dojenia zajmuje nam średnio 5 godzin – wyjaśnia rolnik.

Podczas gdy krowy są dojone, pracownik może wykonywać inne prace: podgarnąć paszę na stole paszowym i wyczyścić legowiska.

Do wydojenia 800 krów wystarczy jedna osoba

Rolnik podkreśla, że jest zadowolony z tego rozwiązania, ponieważ już po tygodniu do wydojenia całego stada wystarczyła tylko jedna osoba.

- Krowy dobrze przystosowały się do doju grupowego. Wszystkie były dojone w ten sposób od pierwszego dnia – mówi Jakobsen.

Właściciel gospodarstwa Klaus Jakobsen rozpoczął dojenie ponad 80 krów w systemie doju grupowego w maju tego roku.

FOTO: DeLaval

Dój grupowy DeLaval VMS zdobywa popularność

Koncepcja doju grupowego z wykorzystaniem robotów DeLaval VMS została wprowadzona w 2021 r.

- Mamy gospodarstwa z dojem grupowym VMS w kilku krajach Europy, a także w Azji i obu Amerykach i obserwujemy stały wzrost zainteresowania naszych klientów takim rozwiązaniem – mówi Jonas Hällman, wiceprezes DeLaval na region EMEA (Europa, Bliski Wschód i Afryka).

oprac. Kamila Szałaj, na podst. DeLaval, Topagrar.com

Ogromną w tej kwestii rolę odgrywa klimat w budynku, ponieważ dobra cyrkulacja powietrza zapewnia szybsze schnięcie posadzek, redukując poziom ich wilgotności. Z drugiej strony czas, który krowa leży w boksie istotnie wpływa na schnięcie racic. W badaniach naukowych wykazano, że stosunek ilościowy krów do boksów powinien wynosić 1:1. W przeciwnym wypadku nastąpi spadek produkcji mleka oraz wzrost komórek somatycznych. Tylko przy stosunku 1:1 każda krowa ma możliwość położenia się w boksie, gdy tylko ma na to ochotę. Wówczas to zwierzę decyduje, kiedy chce ulżyć swoim nogom i położyć racice na suchej powierzchni.

Zadbaj o to, by krowa lubiła odpoczywać w boksie

Niebagatelną rolę odgrywa tutaj także atrakcyjność boksu, czyli: jego rozmiar, umiejscowienie, grubość warstwy podłoża, wilgotność i oczywiście czystość. Przy uwzględnieniu wymienionych aspektów, krowy leżą około 12–14 godzin dziennie. W tym czasie racice są odciążone i mogą schnąć.

Jak jeszcze osuszyć racice?

Dość często, w celu wiązania wilgoci na racicach, stosuje się wapno. Do rozwiązania tego trzeba jednak podchodzić bardzo ostrożnie. Dlaczego? Niejednokrotnie bowiem efektem stosowania wapna mogą być twarde beztlenowe warstwy na racicach, które odpowiadają za powstawanie suchych i nieelastycznych przestrzeni między palcami. Ponadto, wapno prowadzi do wysychania całej skóry, dlatego w ten sposób można szybko osiągnąć efekt odwrotny do zamierzonego.

Beata Dąbrowska

– Obora jest funkcjonalna i wygodna nie tylko dla krów, ale również dla nas. Nie odczuwamy tak bardzo codziennego trudu obsługi stada jak było to w oborze uwięziowej, chociaż mieliśmy tam dojarkę przewodową na 8 aparatów udojowych. W razie potrzeby, tylko z pomocą synów dajemy radę ze wszystkimi obowiązkami, a żona nie musi już odrywać się od swoich zajęć domowych – powiedział Adam Bajko.

Jednak początki nie były takie łatwe, do nowych warunków musieli przyzwyczaić się nie tylko hodowcy, ale przede wszystkim krowy.

– Pierwsze dni po wprowadzeniu bydła były bardzo stresowe i dla nich, i dla nas. Był to jeden głośny ryk słyszany w całej wsi. Zwłaszcza starsze krowy nie umiały podchodzić do stołu paszowego i trzeba było je tego nauczyć, co wcale nie było takie łatwe. Pomogło częste posypywanie stołu paszowego smakowitą śrutą. Dobrą metodą na obniżenie poziomu stresu i uspokojenie bydła okazała się muzyka, która łagodzi obyczaje, dlatego w oborze radio gra całą dobę – oznajmił hodowca.

Krowy ...

Między innymi stąd się biorą nieustanne żądania ze strony organizacji rolnych, jak też całych państw o możliwość ograniczenia bytności innych produktów na europejskim rynku. Głosy takie występują właściwie w każdym z państw unijnych. Kwestią różniącą sytuacje w każdym z nich jest właściwie tylko ich natężenie. W przypadku Polski pojawiły się one szerzej właściwie niedawno, z powodu sytuacji związanej z rynkiem zbóż. Niemniej, przykładowo Francja lobbuje na forum unijnym za takimi rozwiązaniami już od lat.

Genezą podnoszonego ustawicznie problemu znakowania krajem pochodzenia są oczywiście standardy produkcji. Na terytorium Unii Europejskiej są one wyjątkowo wyśrubowane, ze względu na nacisk na produkcję żywności wysokiej jakości, o dużej wartości odżywczej. Wyjątkowo wysoko postawiona jest również unijna poprzeczka w obszarze dobrostanu czy możliwych do stosowania dodatków do żywności. Wyjątkowo łatwo można dostrzec to porównując nawet z pozoru podobne do siebie rynki żywnościowe, chociażby amerykański. Wiele tamtejszych popularnych ...

W starej oborze jakiekolwiek zmechanizowanie prac było niemożliwe. Mozolnie więc, każdego dnia, państwo Lemanowie ręcznie obsługiwali pogłowie liczące wówczas 43 sztuki bydła.

– Przez kilkanaście lat musieliśmy wstawać o 2 w nocy, by zdążyć na czas wykarmić i wydoić krowy. Aż nadszedł dzień, w którym postanowiliśmy tę męczarnię zakończyć – wspomina Wojciech Leman – i zainwestować w nową, uwięziową oborę.

I muszę przyznać, że kiedy do niej weszłam – pomimo gorącego dnia – w budynku panował doskonały (jak dla tego typu obiektów) mikroklimat. Przyjemny chłód i zupełnie niewyczuwalny zapach amoniaku najlepiej świadczyły o dobrej jego izolacji i wentylacji.

– Bardzo dużą wagę przykładaliśmy, by tak właśnie było – potwierdził hodowca.

Ta uwięziowa obora (o wymiarach 26x13 m) budowana była przez gospodarzy praktycznie samodzielnie i z własnych środków, stąd też prace nad nią trwały trzy lata

FOTO: Beata Dąbrowska

Jak wyp...

Ruszta w oborze to mniejsza pracochłonność

– Dzięki rusztom mamy mniejszą pracochłonność przy codziennej obsłudze stada i nie musimy wozić słomy, której rocznie gromadzimy tylko 100 balotów, zaś przy systemie ściółkowym, pewnie 2 tys. takich bel spokojnie byśmy zużyli w ciągu roku. Na legowiskach zastosowaliśmy maty Arntjen – powiedział Adam Kuchczyński.

Codzienna sucha dezynfekcja legowisk zapewnia higienę

– Ruszta czyści robot Lely Discovery, dzięki czemu racice są suche, a w oborze zachowana jest higiena. W kwestii zdrowotności racic ważna jest nie tylko czystość rusztów, ale również dezynfekcja legowisk. Dlatego my taką suchą dezynfekcję przy użyciu wapna wykonujemy każdego dnia. Natomiast dwa razy dziennie zgarniamy łopatami nieczystości z mat i po każdym porannym czyszczeniu legowisk wykonujemy wspomnianą dezynfekcję – dodał Piotr Kuchczyński.

...

Do nowego obiektu państwo Korytkowscy przeprowadzili krowy z użytkowanej przez lata obory uwięziowej. Tak więc dla zwierząt, jak i samych hodowców była to prawdziwa rewolucja, dosłownie na każdym etapie produkcji mleka.

Przejazdowy budynek o wymiarach 32x48 m podzielony jest szerokim na 5,5 m korytarzem paszowym na dwie części. W jednej powstało 96 legowisk dla krów, w drugiej 44 – obecnie przeznaczonych dla sztuk zasuszonych. W przyszłości gospodarze planują, że i w tej części utrzymywane będą krowy laktacyjne, łącznie będzie to 140 sztuk. Legowiska wyłożono, zapewniającymi komfort leżenia, materacami piankowymi, a na korytarzach spacerowych zastosowano posadzkę ażurową, którą skutecznie czyści robot Lely. Nniebawem obora wzbogaci się o kolejny robot – do podgarniania paszy na stole paszowym.

W oborze (o wymiarach 32 x 48 m) w przyszłości utrzymywane będzie 140 krów dojnych

FOTO: Beata Dąbrowska

Dlaczego rolnicy postawili na halę udojową typu Swing Over?

Wy...