<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0">
	<channel>
		<title>Żywienie krów</title>
		<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow</link>
		<description></description>
              <atom:link href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />		<item>
			<title>Co 12 godzin przenoszą 80 krów na nowe pastwisko. Tak tną koszty produkcji mleka</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/co-12-godzin-przenosza-80-krow-na-nowe-pastwisko-tak-tna-koszty-produkcji-mleka-2695238</link>
			<description>Holenderscy hodowcy Tom i Gerdien Keuper udowadniają, że w produkcji mleka nie zawsze liczy się maksymalna wydajność od krowy. Ich stado 80 krów żywi się niemal wyłącznie trawą, a dzięki rotacyjnemu wypasowi, sezonowym wycieleniom i doborowi odpowiedniej rasy rolnicy utrzymują koszty produkcji na niskim poziomie.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Gospodarstwo mleczne Toma i Gerdien Keuperów znajduje się w Megchelen w Holandii, niedaleko Renu. Rolnicy gospodarują na<strong> 54 ha pastwisk,</strong> a ich stado liczy 80 krów. Od 2007 roku <strong>utrzymują zwierzęta w systemie całorocznego wypasu</strong>, a od 2019 roku prowadzą gospodarstwo z certyfikatem ekologicznym.</p>

<p style="text-align: justify;">Jak informuje portal<strong> <a href="https://www.topagrar.com/acker/news/niederlande-wie-ein-milchkuhbetrieb-mit-der-weide-die-kosten-senkt-20030997.html" target="_blank">topagrar.com</a>,</strong> pełny system pastwiskowy, mimo że wypas bydła jest w Holandii dość powszechny, nadal należy do rzadkości. Gospodarstwu Keuperów sprzyjają jednak warunki lokalne: zwarte działki, łagodny klimat i roczne opady wynoszące około 800 mm. W ubiegłym roku krowy spędziły na pastwiskach aż 270 dni, a zimą otrzymują kiszonkę z trawy i paszę treściwą w oborze.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Mniejsze krowy i sezonowe wycielenia ograniczają koszty</h2>

<p style="text-align: justify;">Jednym z elementów strategii hodowców jest wybór starej, dwufunkcyjnej rasy bydła czarno-białego nizinnego (Black Pied Lowland). Zwierzęta są wyraźnie mniejsze i lżejsze od popularnych holsztynów, a ich <strong>wydajność mleczna jest niższa.</strong> W tym gospodarstwie nie chodzi jednak o maksymalizację produkcji od jednej krowy, ale o <strong>uzyskanie mleka przy możliwie niskich nakładach.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Rolnicy skoncentrowali również wycielenia w jednym okresie. Około <strong>90% krów cieli się w lutym i marcu. </strong>Dzięki temu łatwiej zaplanować cały rok pracy ze stadem. W maju hodowcy przeprowadzają inseminację, natomiast zimą krowy są zasuszane. Takie rozwiązanie <strong>ogranicza potrzebę dokarmiania </strong>i pozwala lepiej dopasować zapotrzebowanie stada na paszę do sezonowej dostępności trawy.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Średnia roczna wydajność mleczna</strong> wynosi w gospodarstwie około 6400 kg od krowy. Mleko zawiera średnio 4,66% tłuszczu i 3,69% białka. Rolnicy uzyskują za nie około 69 eurocentów za kilogram, a stosunkowo niskie koszty produkcji są jednym z najważniejszych elementów opłacalności ich gospodarstwa.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Nowe poletko co 12 godzin</h2>

<p style="text-align: justify;">Podstawą systemu jest <strong>wypas rotacyjny. </strong>Co 12 godzin krowy otrzymują dostęp do nowego poletka. Dzięki temu hodowcy mogą kontrolować wykorzystanie runi i <strong>ograniczać ryzyko nadmiernego wyjadania trawy.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Do planowania wypasu wykorzystują platemetr, czyli przyrząd do pomiaru wysokości i ilości trawy. Wspomagają się także aplikacją FeedWedge, która pokazuje aktualną ilość zielonki dostępnej na poszczególnych kwaterach.</p>

<p style="text-align: justify;">Precyzyjne zarządzanie pastwiskiem ma szczególne znaczenie w latach suchych. Jak przyznaje Tom Keuper, przy żywieniu opartym niemal wyłącznie na trawie trzeba przede wszystkim zadbać o jej odpowiednią ilość przez cały sezon.</p>

<p style="text-align: justify;">W ostatnich latach susza staje się coraz większym wyzwaniem. Rolnik dwukrotnie w ciągu lata nawadniał pastwiska, aby zapewnić zwierzętom wystarczającą ilość paszy. W jego regionie dostęp do wody pozwala obecnie na stosowanie takiego rozwiązania.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Cykoria i babka lancetowata pomagają przetrwać suszę</h2>

<p style="text-align: justify;">Hodowcy szukają również <strong>sposobów na zwiększenie odporności pastwisk na niedobory wody.</strong> Co rok lub dwa lata dosiewają na nich babkę lancetowatą i cykorię. Obie rośliny stosunkowo dobrze radzą sobie w warunkach suszy, dzięki czemu mogą <strong>poprawić stabilność produkcji paszy.</strong> W planach Toma Keupera jest także <strong>sadzenie żywopłotów z głogu</strong>. Mają one zapewnić zwierzętom dodatkowy cień i stanowić<strong> uzupełnienie bazy paszowej.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Na pastwiskach przebywają nie tylko krowy mleczne, ale również <strong>zwierzęta zasuszone, jałówki i cielęta.</strong> Ciekawym rozwiązaniem jest <strong>wprowadzenie do stada starszej krowy</strong>, która pomaga uspokoić pozostałe zwierzęta. Według hodowców takie postępowanie ogranicza niszczenie darni i uszkodzenia ogrodzeń.</p>

<p style="text-align: justify;">Przykład holenderskiego gospodarstwa pokazuje, że <strong>wysoka wydajność od jednej krowy nie musi być jedyną drogą</strong> do opłacalnej produkcji mleka. Odpowiednio dobrana rasa, skoncentrowany okres wycieleń i dobrze zarządzane pastwiska pozwalają rodzinie Keuperów utrzymywać stado przy stosunkowo niskich kosztach, a jednocześnie <strong>produkować certyfikowane mleko ekologiczne.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. topagrar.com</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/11/17/958158.png" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>j.czupryniak@pwr.agro.pl (Justyna Czupryniak)</author>
			<pubDate>Tue, 17 Nov 2026 15:30:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/co-12-godzin-przenosza-80-krow-na-nowe-pastwisko-tak-tna-koszty-produkcji-mleka-2695238</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowa daje mleko, ale rolnik jeszcze nie zarabia. Profesor wyjaśnia dlaczego</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowa-daje-mleko-ale-rolnik-jeszcze-nie-zarabia-profesor-wyjasnia-dlaczego-2694370</link>
			<description>Wysoka wydajność i długowieczność krów nie muszą się wzajemnie wykluczać. Wręcz przeciwnie – zdrowa, dobrze odchowana i prawidłowo żywiona krowa może przez wiele laktacji produkować duże ilości mleka. O tym, jak budować długowieczność krów mówił prof. Zygmunt Kowalski, podczas drugiej edycji Kongresu Polskie Mleko.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#D%C5%82u%C5%BCej%20w%20stadzie,%20wi%C4%99kszy%20zysk.%20Kiedy%20krowa%20zaczyna%20zarabia%C4%87?" target="_blank">Dłużej w stadzie, większy zysk. Kiedy krowa zaczyna zarabiać?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wysoka%20wydajno%C5%9B%C4%87%20nie%20musi%20skraca%C4%87%20%C5%BCycia%20krowy" target="_blank">Wysoka wydajność nie musi skracać życia krowy</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Nie%20obwiniajmy%20samej%20wydajno%C5%9Bci%20za%20problemy%20z%20rozrodem" target="_blank">Nie obwiniajmy samej wydajności za problemy z rozrodem</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#D%C5%82ugowieczno%C5%9B%C4%87%20zaczyna%20si%C4%99%20ju%C5%BC%20w%20pierwszych%20godzinach%20%C5%BCycia%20ciel%C4%99cia" target="_blank">Długowieczność zaczyna się już w pierwszych godzinach życia cielęcia</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Okres%20oko%C5%82oporodowy:%20kilka%20tygodni,%20kt%C3%B3re%20mog%C4%85%20zawa%C5%BCy%C4%87%20na%20ca%C5%82ej%20laktacji" target="_blank">Okres okołoporodowy: kilka tygodni, które mogą zaważyć na całej laktacji</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kulawizna%20to%20cz%C4%99sto%20dopiero%20p%C3%B3%C5%BAny%20sygna%C5%82%20problem" target="_blank">Kulawizna to często dopiero późny sygnał problem</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#zy%20warto%20wyd%C5%82u%C5%BCa%C4%87%20laktacj%C4%99%20i%20ogranicza%C4%87%20liczb%C4%99%20wyciele%C5%84?" target="_blank">Czy warto wydłużać laktację i ograniczać liczbę wycieleń?</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Długa żywotność krów mlecznych nie jest efektem jednego dodatku paszowego ani ograniczania wydajności. O sukcesie decyduje przede wszystkim zdrowie, prawidłowy odchów jałówek, dobre żywienie, skuteczny rozród oraz warunki utrzymania.</p>

<p style="text-align: justify;">– Nie ma jednej recepty na długowieczność krów. Jest za to wiele elementów, które musimy dobrze zorganizować – podkreślał prof. Kowalski.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Dłużej w stadzie, większy zysk. Kiedy krowa zaczyna zarabiać?" name="D%C5%82u%C5%BCej%20w%20stadzie,%20wi%C4%99kszy%20zysk.%20Kiedy%20krowa%20zaczyna%20zarabia%C4%87?">Dłużej w stadzie, większy zysk. Kiedy krowa zaczyna zarabiać?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Dłużej w stadzie, większy zysk. Kiedy krowa zaczyna zarabiać?</p>

<p style="text-align: justify;">Odchów jałówki to jedna z największych inwestycji w mlecznym gospodarstwie. Zanim młoda krowa zacznie przynosić rzeczywisty dochód, trzeba ponieść koszty żywienia, opieki, leczenia, utrzymania i przygotowania do pierwszego wycielenia. W praktyce oznacza to, że pierwsza laktacja często służy przede wszystkim odrobieniu kosztów odchowu.</p>

<p style="text-align: justify;">– Na krowie zaczynamy zarabiać dopiero od około trzeciego miesiąca drugiej laktacji – poinformował prof. Kowalski. Jeżeli krowa zostanie wybrakowana po pierwszym lub drugim wycieleniu, gospodarstwo traci możliwość pełnego wykorzystania wcześniejszej inwestycji. Wówczas koszt odchowu jałówki rozkłada się na zbyt małą liczbę laktacji.</p>

<p style="text-align: justify;">Podczas wykładu prof. Kowalski zaprezentował model, w którym koszt odchowu jałówki wynosił 6 tys. zł. Przy założeniu, że krowa pozostaje w stadzie przez np. 6 laktacji, koszt ten rozkłada się na większą liczbę kilogramów wyprodukowanego mleka. Im dłużej krowa pozostaje zdrowa i produkcyjna, tym mniejszy jest udział kosztu odchowu w wartości uzyskanego mleka.</p>

<p style="text-align: justify;">– Przy niskich cenach mleka znaczenie tego kosztu jeszcze bardziej rośnie i determinuje to ile zarabiamy. Z tego wynika prosty wniosek – w wielu gospodarstwach poprawa długowieczności może być skuteczniejszym sposobem zwiększenia opłacalności niż samo zwiększanie liczby krów – przekonywał prof. Kowalski.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Wysoka%20wydajno%C5%9B%C4%87%20nie%20musi%20skraca%C4%87%20%C5%BCycia%20krowy">Wysoka wydajność nie musi skracać życia krowy</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jedną z często powtarzanych opinii jest ta, że wysokowydajne krowy szybciej chorują i wcześniej opuszczają stado. Prof. Kowalski zwracał uwagę, że takie uproszczenie prowadzi do błędnych wniosków.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/20/954796.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/20/954796.jpg?1793884846" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Nie powinniśmy się bać wysokich wydajności. Powinniśmy zrobić wszystko, żeby krowy nie chorowały – zaleca prof. Zygmunt Kowalski</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">– Krowa chora rzeczywiście często ma niższą wydajność, ale nie oznacza to, że zachorowała dlatego, że produkowała dużo mleka. Problemem jest przede wszystkim niewłaściwe zarządzanie stadem, niedostateczne pobranie paszy, błędy żywieniowe i zaniedbania w zakresie dobrostanu. Wysoka produkcja może iść w parze z długim okresem użytkowania, jeśli krowa jest zdrowa, ma dobre warunki utrzymania i otrzymuje dawkę pokrywającą jej potrzeby. Nie należy więc obniżać potencjału stada w obawie przed samą wydajnością. Należy natomiast ograniczać czynniki, które prowadzą do chorób – apelował ekspert, który uczulał również, by w ocenie krów długowiecznych nie koncentrować się wyłącznie na wyniku jednej laktacji. Równie ważna jest bowiem wydajność życiowa, czyli ilość mleka wyprodukowana przez cały okres przebywania krowy w stadzie. Bo krowa, która przez siedem lub osiem laktacji produkuje regularnie mleko, może być dla gospodarstwa bardziej wartościowa niż zwierzę osiągające bardzo wysoki wynik w jednej laktacji, a następnie szybko brakowane. Dlatego też warto analizować: liczbę laktacji,długość okresu użytkowania, wydajność życiową, ilość wyprodukowanego białka i tłuszczu, liczbę dni zdrowia i produkcji, koszty leczenia czy wyniki rozrodu.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Nie%20obwiniajmy%20samej%20wydajno%C5%9Bci%20za%20problemy%20z%20rozrodem">Nie obwiniajmy samej wydajności za problemy z rozrodem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W praktyce większość krów nie opuszcza stada dlatego, że osiągnęła biologiczny koniec życia. Przyczyną jest najczęściej problem zdrowotny, produkcyjny albo rozrodczy.</p>

<p style="text-align: justify;">Do najważniejszych powodów brakowania należą bowiem: nieskuteczny rozród, mastitis, kulawizny i choroby racic, niska wydajność, choroby metaboliczne, trudne porody i komplikacje poporodowe, urazy, problemy z wymieniem, brak możliwości utrzymania krowy w dobrej kondycji. Wysoka produkcja mleka rzeczywiście może wpływać na funkcjonowanie układu rozrodczego. W pierwszych tygodniach laktacji znaczna część energii i składników pokarmowych jest kierowana do produkcji mleka. Jeżeli pobranie paszy nie nadąża za potrzebami krowy, pojawia się ujemny bilans energii, którego negatywne skutki możemy ograniczyć poprzez właściwe zarządzanie</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="D%C5%82ugowieczno%C5%9B%C4%87%20zaczyna%20si%C4%99%20ju%C5%BC%20w%20pierwszych%20godzinach%20%C5%BCycia%20ciel%C4%99cia">Długowieczność zaczyna się już w pierwszych godzinach życia cielęcia</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Długowieczność krowy zaczyna się w pierwszych godzinach jej życia. Cielę, które często choruje, zwłaszcza na biegunki lub zapalenie płuc, ma mniejsze szanse na pełne wykorzystanie potencjału w późniejszym życiu.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/20/954798.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/20/954798.jpg?1793884846" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Okres odchowu cielęcia i jałówki ma bezpośredni wpływ na późniejszą długość użytkowania krowy. Każda choroba, szczególnie wymagająca leczenia, może pogorszyć jej przyszły potencjał produkcyjny i zdrowotny</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Prof. Kowalski przywołał wyniki badań wskazujące, że liczba chorób i leczeń w okresie odchowu wpływa na późniejszą długość użytkowania krowy. Zwierzęta, które jako cielęta nie chorowały, miały większą szansę na dłuższe pozostanie w stadzie.</p>

<p style="text-align: justify;">Nie oznacza to, że każde chore cielę jest skazane na brakowanie. Oznacza jednak, że profilaktyka jest zwykle tańsza i skuteczniejsza niż późniejsze leczenie następstw problemów z okresu odchowu. Ogromne znaczenie ma również prawidłowy odchów jałówek. Powinny one rosnąć równomiernie, bez okresów niedoborów pokarmowych i gwałtownego przekarmiania. Szczególnie niekorzystne jest nadmierne otłuszczenie przed pierwszym wycieleniem.</p>

<p style="text-align: justify;">Zbyt tłusta jałówka może mieć:większe ryzyko trudnego porodu, gorszy apetyt po wycieleniu, większe ryzyko ketozy,</p>

<p style="text-align: justify;">większe ryzyko stłuszczenia wątroby, słabszy start laktacji, problemy z rozrodem i większą podatność na choroby metaboliczne.</p>

<p style="text-align: justify;">Z drugiej strony, jałówka niedożywiona może być zbyt mała przy kryciu i wycieleniu, co ogranicza jej przyszłą produkcyjność oraz zwiększa ryzyko problemów porodowych.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Okres%20oko%C5%82oporodowy:%20kilka%20tygodni,%20kt%C3%B3re%20mog%C4%85%20zawa%C5%BCy%C4%87%20na%20ca%C5%82ej%20laktacji">Okres okołoporodowy: kilka tygodni, które mogą zaważyć na całej laktacji</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Największe ryzyko problemów zdrowotnych występuje w okresie okołoporodowym. Wtedy krowa musi jednocześnie przygotować się do porodu, rozpocząć produkcję mleka i dostosować pobranie paszy do gwałtownie rosnących potrzeb.</p>

<p style="text-align: justify;">W tym czasie pojawiają się między innymi: hipokalcemia, ketoza, zatrzymanie łożyska, przemieszczenie trawieńca, zapalenie macicy, mastitis, nadmierny spadek kondycji, zaburzenia rozrodu.</p>

<p style="text-align: justify;">Każda choroba w tym okresie może skrócić laktację, pogorszyć zacielenie i zwiększyć ryzyko brakowania – uczulał prof. Kowalski, zwracając jednocześnie uwagę na konieczność kontroli kondycji krów.</p>

<p style="text-align: justify;">– Ocena kondycji nie powinna być wykonywana wyłącznie wtedy, gdy krowa wygląda na wyraźnie zbyt chudą lub zbyt tłustą. Najlepiej prowadzić regularną ocenę całego stada w kluczowych momentach laktacji, a szczególnie ważne są: okres zasuszenia, trzy tygodnie przed porodem, dzień wycielenia, trzy tygodnie po porodzie, szczyt laktacji, krycie i zasuszenie.</p>

<p style="text-align: justify;">Największym problemem jest gwałtowna utrata kondycji po porodzie. Może ona oznaczać, że krowa nie pobiera wystarczającej ilości paszy lub że dawka nie odpowiada jej potrzebom.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Pięć najważniejszych obszarów pracy<br>
nad długowiecznością:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><p><strong>1. Odchów cieląt i jałówek</strong></p>

<p>Zdrowe cielęta mają większą szansę na osiągnięcie wysokiej produkcji i długiego okresu użytkowania. Konieczne są: dobra siara, higiena, odpowiednie żywienie i kontrola przyrostów.</p>

<p><strong>2. Okres okołoporodowy</strong></p>

<p>Należy ograniczać hipokalcemię, ketozę, zatrzymanie łożyska, zapalenie macicy i inne choroby poporodowe.</p>

<p><strong>3. Zdrowie racic</strong></p>

<p>Regularna korekcja, szybkie leczenie i właściwa organizacja ruchu krów są podstawą ograniczania kulawizn.</p>

<p><strong>4. Rozród</strong></p>

<p>Dobra obserwacja rui, prawidłowa kondycja, szybka diagnostyka i kontrola chorób zwiększają szansę na utrzymanie krów w stadzie.</p>

<p><strong>5. Jakość żywienia</strong></p>

<p>Dawka powinna zapewniać energię i białko, ale także stabilną pracę żwacza, odpowiednią ilość włókna oraz wysokie pobranie suchej masy.</p></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Kulawizna%20to%20cz%C4%99sto%20dopiero%20p%C3%B3%C5%BAny%20sygna%C5%82%20problem">Kulawizna to często dopiero późny sygnał problem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Choroby racic są jedną z głównych przyczyn brakowania krów. Warto jednak pamiętać, że widoczna kulawizna jest często późnym objawem problemu. Krowa chodząca z wygiętym grzbietem lub stojąca w nienaturalnej pozycji może jeszcze nie być postrzegana jako kulawa, ale już wymaga kontroli i często korekcji racic. Wczesna reakcja ogranicza ból, spadek pobrania paszy, pogorszenie rozrodu i obniżenie wydajności.</p>

<p style="text-align: justify;">Na zdrowie racic wpływają nie tylko kwasica żwacza i żywienie. Znaczenie mają również: jakość i stan posadzki, długość przebywania krów w poczekalni, komfort legowisk, możliwość odpoczynku, częstotliwość korekcji racic, ograniczenie śliskich i mokrych powierzchni i prawidłowa organizacja ruchu zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;">Krowa powinna mieć możliwość swobodnego odpoczynku. Jeżeli legowiska są niewygodne, zatłoczone lub brudne, zwierzęta spędzają zbyt dużo czasu stojąc. Szczególne znaczenie ma czas spędzany przez krowy w poczekalni przed dojem. Długie stanie na twardej posadzce może zwiększać ryzyko problemów z racicami – tłumaczył prelegent.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="zy%20warto%20wyd%C5%82u%C5%BCa%C4%87%20laktacj%C4%99%20i%20ogranicza%C4%87%20liczb%C4%99%20wyciele%C5%84?">Czy warto wydłużać laktację i ograniczać liczbę wycieleń?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Profesor Kowalski podkreślił, iż jednym z rozważanych kierunków zarządzania stadem jest wydłużanie laktacji i zmniejszanie liczby wycieleń w określonym czasie. Mniej porodów może oznaczać mniej przypadków hipokalcemii, ketozy i innych zaburzeń okresu okołoporodowego.</p>

<p style="text-align: justify;">– Jednocześnie trzeba pamiętać, że krowa jest najbardziej efektywna produkcyjnie w pierwszej części laktacji. W końcowej fazie pobiera paszę, ale produkuje mniej mleka, co może obniżać efektywność wykorzystania składników pokarmowych. Dlatego decyzja o wydłużaniu laktacji powinna wynikać z analizy konkretnego stada, w której należy uwzględnić: wydajność i jej przebieg w laktacji, zdrowotność krów, wyniki rozrodu, koszty żywienia, liczbę chorób metabolicznych, cenę mleka i koszty produkcji.</p>

<p style="text-align: justify;">Na koniec prof. Kowalski przekazał uczestnikom Kongresu jakże ważne zalecenie.</p>

<p style="text-align: justify;">– Na rynku dostępne są liczne preparaty, dodatki i produkty żywieniowe reklamowane jako wsparcie zdrowia, wydajności lub długowieczności. Mogą one być elementem prawidłowego programu żywieniowego, ale nie zastąpią podstaw zarządzania.</p>

<p style="text-align: justify;">Bo nie ma dodatku, który sprawi, że krowa będzie długowieczna. I żaden preparat nie naprawi: złej jakości kiszonki, braku wody, przepełnionego stołu paszowego, niewygodnych legowisk, opóźnionego leczenia, złego odchowu cieląt, nieprawidłowej kondycji krów czy braku kontroli rozrodu. Dodatki mogą wspierać określone cele, ale zawsze powinny być stosowane jako część całościowego programu, a nie jako zamiennik dobrego zarządzania.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/20/954796.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 07 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowa-daje-mleko-ale-rolnik-jeszcze-nie-zarabia-profesor-wyjasnia-dlaczego-2694370</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Rolnicy robią to przed zasuszeniem krów. Ekspert ostrzega przed skutkami</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/rolnicy-robia-to-przed-zasuszeniem-krow-ekspert-ostrzega-przed-skutkami-2694232</link>
			<description>Obecnie preferuje się gwałtowne zasuszanie krów, bez względu na to ile mleka w danym momencie produkują, argumentując to lepszym funkcjonowaniem ich systemu odpornościowego.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Mniej%20paszy%20nie%20oznacza%20proporcjonalnie%20mniejszej%20produkcji%20mleka" target="_blank">Mniej paszy nie oznacza proporcjonalnie mniejszej produkcji mleka</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#%C5%BBywienie%20przed%20zasuszeniem%20powinno%20wspiera%C4%87%20odporno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w" target="_blank">Żywienie przed zasuszeniem powinno wspierać odporność krów</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kr%C3%B3tszy%20okres%20zasuszenia%20i%20rzadszy%20d%C3%B3j%20mog%C4%85%20odbi%C4%87%20si%C4%99%20na%20kolejnej%20laktacji" target="_blank">Krótszy okres zasuszenia i rzadszy dój mogą odbić się na kolejnej laktacji</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Specjaliści nie zalecają jednak przy tym <strong>zmniejszania podaży składników pokarmowych krowom przed zasuszeniem. </strong>Nadal jednak wielu hodowców uważa, że w zasuszeniu bardzo pomocne jest zapewnienie krowom niskoenergetycznej paszy, której zadawanie przyczynia się do spadku produkcji mleka.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Mniej paszy nie oznacza proporcjonalnie mniejszej produkcji mleka" name="Mniej%20paszy%20nie%20oznacza%20proporcjonalnie%20mniejszej%20produkcji%20mleka">Mniej paszy nie oznacza proporcjonalnie mniejszej produkcji mleka</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jak twierdzi jednak prof. Alex Bach z Hiszpanii – jeden z autorytetów w dziedzinie <strong>żywienia bydła mlecznego</strong> – problem, który z tego wynika jest taki, że zmniejszanie ilości paszy nie idzie w parze z proporcjonalnym zmniejszaniem wielkości produkcji. Ta bowiem spada z pewnym opóźnieniem, ponieważ krowy posiadają pewne zasoby, które pozwalają im jeszcze przez pewien czas utrzymać produkcję mleka. Jeśli zatem nic nie zrobimy, a zbliżamy się do okresu zasuszenia, to nie ma już mobilizacji tłuszczu z rezerw ciała.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="%C5%BBywienie%20przed%20zasuszeniem%20powinno%20wspiera%C4%87%20odporno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w">Żywienie przed zasuszeniem powinno wspierać odporność krów</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jeśli jednak ograniczymy żywienie przed zasuszeniem, to krowa wykorzysta część swojej kondycji i tak się też dzieje na początku laktacji. Nie doprowadza to jednak do ketozy, ponieważ na tym etapie krowa ma dużo glukozy, nie gromadzą się więc ciała ketonowe. Wzrasta natomiast <strong>poziom niezestryfikowanych kwasów tłuszczowych </strong>(NEFA), a wzrost ten następuje wtedy, gdy mamy ograniczoną podaż składników pokarmowych. Ponadto badania potwierdziły, że ograniczenie podaży energii może niekorzystanie wpływać na układ odpornościowy zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;">Tak więc, prof. Bach zaleca, aby krowy, które zamierzamy zasuszać otrzymywały 13,5% białka ogólnego, dużo witaminy E i selen, tak by ich układ odpornościowy dobrze funkcjonował.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Krótszy okres zasuszenia i rzadszy dój mogą odbić się na kolejnej laktacji" name="Kr%C3%B3tszy%20okres%20zasuszenia%20i%20rzadszy%20d%C3%B3j%20mog%C4%85%20odbi%C4%87%20si%C4%99%20na%20kolejnej%20laktacji">Krótszy okres zasuszenia i rzadszy dój mogą odbić się na kolejnej laktacji</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Są hodowcy, którzy nie chcąc zasuszać krów, które dają jeszcze dużo mleka wydłuża im laktację często skracając okres zasuszenia. W opinii eksperta, taka metoda może mieć co prawda zalety ekonomiczne, ale jeżeli skracamy długość okresu zasuszenia, to działanie takie ma wpływ na kolejną laktację. Badania pokazały bowiem jednoznacznie, że krowy z krótszym okresem zasuszenia produkują mniej mleka w następnej laktacji. I co istotne, wielkość produkcji nie była związana z ilością pobieranej paszy. Nasuwa się więc pytanie, czy nie lepszym rozwiązaniem jest zmniejszenie częstotliwości doju? Otóż nie, gdyż jeśli zmniejszymy ilość dojów np. z dwóch do jednego, to tracimy trochę mleka, ale dodatkowo dochodzą negatywne konsekwencje takiego działania. Zwiększając bowiem przerwy między dojami, skutecznie prowadzimy do zwiększenia liczby komórek somatycznych w mleku.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/22/955113.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 13:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/rolnicy-robia-to-przed-zasuszeniem-krow-ekspert-ostrzega-przed-skutkami-2694232</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jedna pryzma kiszonki i ponad 100 tys. zł strat. Tak pieniądze uciekają z gospodarstwa</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-pryzma-kiszonki-i-ponad-100-tys-zl-strat-tak-pieniadze-uciekaja-z-gospodarstwa-2693753</link>
			<description>W ostatnich wydaniach naszego tygodnika szeroko relacjonujemy – organizowany przez naszą redakcję – Kongres Polskie Mleko, którego druga już edycja odbyła się 6 października br. w Ożarowie Mazowieckim. Dzielimy się bowiem z państwem najważniejszymi zagadnieniami poruszanymi podczas wydarzenia, do czego zmotywowały nas jak najbardziej pozytywne opinie jego uczestników, którzy podkreślali wysoce merytoryczną wartość zaprezentowanych prelekcji.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Cennym uzupełnieniem tematów hodowlanych i ekonomicznych były prezentacje partnerów Kongresu: Sano, Cargill, Josera, Naturalna Energia Plus oraz Limagrain. Pokazały one, jak wiele nowoczesnych narzędzi mają dziś do dyspozycji hodowcy, by zwiększać efektywność produkcji, ograniczać koszty i w pełni wykorzystywać potencjał swoich gospodarstw.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Biogazownia – energia, oszczędności i nowe źródło dochodu</h2>

<p style="text-align: justify;">Jak podkreślał <strong>Adam Orzech z firmy Naturalna Energia Plus</strong>, biogazownie mogą stać się dla gospodarstw mlecznych nie tylko sposobem na ograniczenie kosztów, ale także realnym, alternatywnym źródłem dochodu.</p>

<p style="text-align: justify;">W Polsce funkcjonują dwa główne modele. Pierwszy to mikro- i małe biogazownie, budowane przy gospodarstwach liczących od około 100 do kilkuset krów. Ich zadaniem jest przede wszystkim zagospodarowanie gnojowicy i obornika oraz produkcja energii na potrzeby własne. Nadwyżki można sprzedawać do sieci. Drugi model to duże biogazownie, wymagające inwestycji rzędu kilkunastu lub kilkudziesięciu milionów złotych, własnych upraw, transportu substratów i profesjonalnego zaplecza energetycznego.</p>

<p style="text-align: justify;">W przypadku małej biogazowni inwestycja może wynosić około 2–3 mln zł i generować kilkaset tysięcy złotych przychodu rocznie. Na przykład instalacja o mocy 44 kW, pracująca w gospodarstwie z około 240 krowami, może wyprodukować około 320 MWh energii elektrycznej rocznie, podczas gdy gospodarstwo zużywa około 218 MWh. Oznacza to znaczące ograniczenie zakupów energii i większą stabilność kosztów. Biogazownia produkuje również duże ilości ciepła. Latem można wykorzystać je do chłodzenia obór i hal udojowych, ograniczając stres cieplny zwierząt, poprawiając ich zdrowotność i potencjalnie zwiększając wydajność mleczną. Produktem procesu jest także poferment, który ma wartość nawozową, może zastępować część nawozów sztucznych, a po odpowiednim przygotowaniu służyć nawet jako materiał do ścielenia.</p>

<p style="text-align: justify;">Istotną korzyścią jest redukcja emisji metanu i śladu węglowego gospodarstwa. Może to w przyszłości decydować o możliwości sprzedaży mleka oraz wiązać się z dodatkowymi premiami od odbiorców.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954127.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954127.jpg?1793189891" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Dzięki uproszczonym procedurom mikrobiogazownię można uruchomić w ciągu kilku miesięcy, a najlepsze instalacje osiągają sprawność przekraczającą 90% – wyjaśniał Adam Orzech</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowsks</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Zdrowe nogi to dłuższe życie krów</h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Irmina Newlacil z firmy Cargill</strong> zwróciła uwagę, że w gospodarstwach z automatycznym systemem doju zdrowie i sprawność ruchowa krów mają kluczowe znaczenie dla ich wydajności oraz długości użytkowania. W systemie robotowym krowa musi samodzielnie podejść do urządzenia, dlatego każda kulawizna lub trudność w poruszaniu się ogranicza częstotliwość dojów, pobieranie paszy i produkcję mleka. Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki jest zapewnienie krowom odpowiedniego odpoczynku. Powinny one leżeć i przeżuwać około 14 godzin dziennie. Legowiska muszą być miękkie, wygodne i dostosowane do wielkości zwierząt. Krowa powinna położyć się w ciągu około minuty od wejścia do legowiska. Należy również zapewnić jej wystarczająco dużo miejsca na swobodne wstawanie i poruszanie się. Zbyt krótkie legowiska, twarde posadzki i zatłoczenie zwiększają ryzyko urazów oraz problemów z racicami. Szczególnej troski wymagają krowy po wycieleniu, gdy naturalnie tracą kondycję, a poduszka racicowa staje się mniej odporna. Już kilka miesięcy przed uruchomieniem robota warto przeprowadzić kontrolę nóg, racic i całego aparatu ruchu oraz ocenić oborę pod kątem dobrostanu.</p>

<p style="text-align: justify;">Kulawizny powodują nie tylko spadek produkcji mleka, lecz także większe nakłady na leczenie, korekcję racic i remont stada. Około 11% brakowania z konieczności jest związane z problemami z poruszaniem się. W stadzie liczącym 100 krów może to oznaczać straty przekraczające 60 tys. zł rocznie.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954124.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954124.jpg?1793189891" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Jak podkreśla Irmina Newlacil, produkcja życiowa krowy zależy nie tylko od tego, ile mleka daje dzisiaj, ale przede wszystkim od tego, jak długo może zdrowo i swobodnie chodzić do robota</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowsks</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Jakość kiszonki to zysk dla gospodarstwa?</h2>

<p style="text-align: justify;">O tym, że jakość kiszonki ma bezpośredni wpływ na zdrowie krów, produkcję mleka oraz koszty żywienia mówiła <strong>Malwina Murawska</strong> <strong>z firmy Josera</strong>. Szczególnym zagrożeniem są drożdże, pleśnie i mikotoksyny, które rozwijają się przede wszystkim wtedy, gdy pryzma jest niewłaściwie przygotowana, niedostatecznie ubita lub źle zabezpieczona przed dostępem powietrza.</p>

<p style="text-align: justify;">Zanieczyszczona kiszonka może powodować problemy z układem pokarmowym, odpornościowym i hormonalnym, zwiększać liczbę komórek somatycznych oraz obniżać pobranie paszy i wydajność mleczną. Mikotoksyny mogą również negatywnie wpływać na jakość mleka i utrudniać produkcję serów oraz innych wyrobów mlecznych.</p>

<p style="text-align: justify;">Prelegentka zwróciła uwagę, że straty często zaczynają się już na etapie zakiszania. Niewystarczające ubicie, zbyt wolne napełnianie pryzmy, brak folii lub niewłaściwe wybieranie paszy sprzyjają rozwojowi pleśni i wtórnemu zagrzewaniu kiszonki. W efekcie gospodarstwo traci nie tylko część masy, ale również wartość pokarmową paszy.</p>

<p style="text-align: justify;">Przykłady przedstawione podczas prelekcji pokazały, że nawet niewielkie straty kiszonki mogą oznaczać utratę tysięcy złotych. W jednym z gospodarstw utrata około 1% kiszonki oznaczała koszt blisko 3 tys. zł. W przypadku poważnie zniszczonej pryzmy, przy stratach sięgających 40%, wartość utraconej paszy i spadku produkcji mogła przekroczyć nawet 100 tys. zł. Dlatego tak ważne są: prawidłowe ubicie, szybkie przykrycie folią, higiena, odpowiednia gęstość pryzmy, stosowanie zakiszaczy oraz właściwe tempo wybierania.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954128.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954128.jpg?1793189891" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Dobrze przygotowana kiszonka poprawia pobranie paszy i może zwiększyć produkcję mleka, a przede wszystkim ogranicza koszty wynikające z marnowania paszy i problemów zdrowotnych stada – podkreśłała Malwina Murawska</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowsks</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Ile mleka można uzyskać z hektara?</h2>

<p style="text-align: justify;">Podczas prelekcji <strong>Marek Kostrzewski z firmy Limagrain </strong>zwrócił uwagę, że wartość kukurydzy na kiszonkę należy oceniać nie tylko na podstawie liczby ton zebranych z hektara. Najważniejsze pytanie brzmi: ile mleka można wyprodukować z tej paszy?</p>

<p style="text-align: justify;">Dwie pryzmy mogą wyglądać podobnie i zawierać taką samą ilość kiszonki, ale ich wartość żywieniowa może być zupełnie różna. O efektywności decydują przede wszystkim energetyczność, strawność oraz jakość wybranej odmiany. Dlatego przy wyborze kukurydzy warto analizować nie tylko plon świeżej masy, lecz także plon energii z hektara i potencjał produkcji mleka.</p>

<p style="text-align: justify;">Prelegent przedstawił przykład odmiany LG 31.271, która w badaniach COBORU wyróżniała się wysoką strawnością oraz dużą zawartością energii – 6,49 MJ/kg suchej masy. Według zaprezentowanych wyliczeń jej potencjał odpowiadał produkcji około 41,8 tys. kg mleka z hektara. W porównaniu ze średnim wynikiem oznaczało to około 2,3 tys. kg mleka więcej z hektara, czyli przy cenie 1,76 zł za kilogram dodatkowy przychód rzędu 4,2 tys. zł z hektara.</p>

<p style="text-align: justify;">W gospodarstwie wykorzystującym 30 hektarów kukurydzy różnica może sięgać około 125 tys. zł. Oczywiście są to wartości wynikające z potencjału odmiany i doświadczeń, a rzeczywisty wynik zależy także od pogody, technologii uprawy, terminu zbioru, jakości zakiszania oraz żywienia stada. Przykład pokazuje jednak, że genetyka kukurydzy może bezpośrednio wpływać na wydajność krów i opłacalność produkcji.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954126.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954126.jpg?1793189891" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Wybierając odmianę, rolnik powinien więc patrzeć nie tylko na tony z hektara, ale przede wszystkim na to, ile mleka i dochodu może uzyskać z całej uprawy – mówił Marek Kostrzewski</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowsks</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Kompleksowe żywienie nowoczesnego stada</h2>

<p style="text-align: justify;">Podczas prelekcji przedstawiciele firmy Sano: <strong>dr Ryszard Kujawiak i dr Bartosz Mendlewski </strong>zaprezentowali nową odsłonę mieszanki Kuhgold, opracowaną z myślą o potrzebach współczesnych, wysokowydajnych stad mlecznych. Jak podkreślali, dzisiejsze krowy produkują znacznie więcej mleka niż jeszcze kilkanaście lat temu, dlatego wymagają nie tylko odpowiednio zbilansowanej dawki pokarmowej, lecz także kompleksowego wsparcia zdrowia, wydajności i płodności.</p>

<p style="text-align: justify;">Tradycyjny premiks dostarcza przede wszystkim witamin i składników mineralnych. Kuhgold jest rozwiązaniem szerszym – łączy bowiem premiks z buforem, żywymi kulturami drożdży, cukrami oraz mocznikiem. Dzięki temu jedna mieszanka może zastąpić kilka oddzielnie stosowanych dodatków i być łatwiej dozowana oraz równomiernie wymieszana z TMR-em. To istotne, ponieważ podawanie niewielkich ilości poszczególnych komponentów może nie zapewniać ich właściwego rozprowadzenia w paszy.</p>

<p style="text-align: justify;">W składzie Kuhgold znajdują się między innymi organiczne formy cynku, manganu i miedzi, wspierające ich przyswajanie oraz prawidłowe funkcjonowanie organizmu i rozród. Zawarty w mieszance kwaśny węglan sodu pełni funkcję bufora, pomagając stabilizować środowisko żwacza i ograniczać ryzyko kwasicy. Zaburzenia pracy żwacza mogą prowadzić do obniżenia pobrania paszy, problemów metabolicznych, ketozy czy przemieszczenia trawieńca.</p>

<p style="text-align: justify;">Ważnym elementem są również żywe kultury drożdży, które wspierają mikroflorę żwacza, poprawiają wykorzystanie paszy i mogą stymulować jej pobranie. Dodatek cukrów dostarcza łatwo dostępnej energii dla mikroorganizmów żwacza oraz wspomaga wykorzystanie azotu niebiałkowego pochodzącego z mocznika. Pozwala to ograniczyć udział droższych komponentów białkowych, pod warunkiem prawidłowego zbilansowania całej dawki.</p>

<p style="text-align: justify;">Kuhgold może być stosowany w ilości do 1 kg na krowę dziennie, w stadach żywionych zarówno tradycyjnym TMR-em, jak i systemem z dodatkiem paszy w robocie udojowym. Według przedstawionych wyliczeń jego stosowanie może przynieść około 68 groszy oszczędności dziennie na krowę w porównaniu z zakupem poszczególnych dodatków osobno.</p>

<p style="text-align: justify;">Oprócz merytorycznych wykładów i prelekcji, nie zabrakło również innych uczestników Kongresu, którzy na swoich firmowych stanowiskach służyli hodowcom fachowym doradztwem. A były to firmy: ARBENA, MONDI BAGS ŚWIECIE, PELLON, MANITOU, FARMSAAT, KVERNELAND, GEA,AGRIKOMP, BNP, WCHiRZ, ZIELIŃSKI PASZE/PROZI, ARNTJEN, AGRO UBEZPIECZENIA i LIKRA. Wszystkim firmom za udział w Kongresie serdecznie dziękujemy.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954125.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Wed, 28 Oct 2026 13:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-pryzma-kiszonki-i-ponad-100-tys-zl-strat-tak-pieniadze-uciekaja-z-gospodarstwa-2693753</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowy dają dużo mleka, a zysk ucieka. Eksperci wskazują, gdzie hodowcy tracą pieniądze</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-daja-duzo-mleka-a-zysk-ucieka-eksperci-wskazuja-gdzie-hodowcy-traca-pieniadze-2693206</link>
			<description>Za nami II już – organizowany przez naszą redakcję – Kongres Polskie Mleko. Jedna z debat poświęcona była jakości, żywieniu i zdrowiu krów w nowoczesnym gospodarstwie. Uczestniczący w niej eksperci podkreślali, że wysoka wydajność mleczna musi iść w parze z długowiecznością zwierząt, ograniczeniem marnotrawstwa pasz oraz umiejętnym zarządzaniem kosztami.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Z artykułu dowiesz się:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wydajna%20krowa%20mo%C5%BCe%20%C5%BCy%C4%87%20d%C5%82ugo%20%E2%80%93%20pod%20jednym%20warunkiem" target="_blank">Wydajna krowa może żyć długo – pod jednym warunkiem</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Obora,%20kt%C3%B3ra%20odbiera%20stadu%20zdrowie%20i%20ogranicza%20produkcj%C4%99" target="_blank">Obora, która odbiera stadu zdrowie i ogranicza produkcję</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Najdro%C5%BCsze%20b%C5%82%C4%99dy%20zaczynaj%C4%85%20si%C4%99%20przy%20zbiorze%20kiszonek" target="_blank">Najdroższe błędy zaczynają się przy zbiorze kiszonek</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Sama%20kukurydza%20nie%20wystarczy.%20Te%20pasze%20wci%C4%85%C5%BC%20s%C4%85%20niedoceniane" target="_blank">Sama kukurydza nie wystarczy. Te pasze wciąż są niedoceniane</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Maksymalnie%20wykorzysta%C4%87%20area%C5%82" target="_blank">Maksymalnie wykorzystać areał</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Gdy%20brakuje%20pasz,%20trzeba%20szuka%C4%87%20alternatyw" target="_blank">Gdy brakuje pasz, trzeba szukać alternatyw</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dodatki%20paszowe%20nie%20uratuj%C4%85%20z%C5%82ej%20kiszonki" target="_blank">Dodatki paszowe nie uratują złej kiszonki</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Najwi%C4%99ksza%20rezerwa%20w%20efektywno%C5%9Bci" target="_blank">Największa rezerwa w efektywności</a></li>
</ul>

<p> </p></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">W debacie „Fundamenty wydajności – jakość, żywienie i zdrowie krów w nowoczesnym gospodarstwie” udział wzięli: prof. <strong>Zygmunt Kowalski</strong> z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, <strong>Malwina Murawska</strong> z firmy Josera, <strong>Marek Kostrzewski</strong> z Limagrain oraz <strong>dr</strong> <strong>Ryszard Kujawiak i dr Bartosz Mendlewski</strong> z Sano.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Wydajna krowa może żyć długo – pod jednym warunkiem" name="Wydajna%20krowa%20mo%C5%BCe%20%C5%BCy%C4%87%20d%C5%82ugo%20%E2%80%93%20pod%20jednym%20warunkiem">Wydajna krowa może żyć długo – pod jednym warunkiem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jednym z pierwszych poruszanych na debacie tematów była zależność między wydajnością mleczną a długością użytkowania krów. Eksperci byli zgodni co do tego, że wysoko wydajna krowa nie musi być krótkowieczna, jeśli zapewni się jej odpowiednie warunki utrzymania, żywienia i opieki. Hf-y są bowiem stworzone do produkcji dużych ilości mleka.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952991.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952991.jpg?1792577119" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Wysoka wydajność mleczna nie musi skracać okresu użytkowania krów. O zdrowiu i długowieczności stada decydują przede wszystkim prawidłowy odchów, żywienie, rozród, zdrowie racic oraz codzienne zarządzanie – udowadniał podczas swojej prelekcji prof. Zygmunt Kowalski z UR w Krakowie</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Prof. Zygmunt Kowalski podkreślał, że większa długowieczność krów utrzymywanych na pastwiskach (tak jak np. jest w Holandii) wynika prawdopodobnie przede wszystkim z dobrostanu. Ruch, świeże powietrze i bardziej naturalne warunki bytowania mogą ograniczać problemy zdrowotne, choć system pastwiskowy zwykle wiąże się z niższą wydajnością mleczną.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Obora,%20kt%C3%B3ra%20odbiera%20stadu%20zdrowie%20i%20ogranicza%20produkcj%C4%99">Obora, która odbiera stadu zdrowie i ogranicza produkcję</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Ważnym elementem dobrostanu pozostaje także prawidłowo zaprojektowana obora. Eksperci wskazywali, że w polskich gospodarstwach wciąż występują rezerwy związane z konstrukcją budynków, jakością posadzek, długością stanowisk czy organizacją ruchu zwierząt. Tak więc, zapewnienie krowom swobodnego ruch i bezpiecznego podłoża, ograniczanie ryzyka urazów oraz kulawizn, odpowiednie pod względem długości i szerokości stanowiska, poprawa wentylacji i zapewnienie właściwego komfortu cieplnego w oborze, a także traktowanie dobrostanu jako elementu bezpośrednio wpływającego na wydajność i opłacalność – to najważniejsze zalecenia.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Najdro%C5%BCsze%20b%C5%82%C4%99dy%20zaczynaj%C4%85%20si%C4%99%20przy%20zbiorze%20kiszonek">Najdroższe błędy zaczynają się przy zbiorze kiszonek</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Dużo miejsca poświęcono jakości pasz objętościowych. Jak ocenili uczestnicy debaty, polscy hodowcy osiągnęli już wysoki poziom w produkcji kiszonki z kukurydzy. Coraz częściej korzystają ze specjalistycznego doradztwa, badań suchej masy i analiz wartości pokarmowej. Niestety – na co zwrócił uwagę profesor Kowalski – w naszym kraju wciąż trudno jest o fachowe doradztwo odnośnie dobrostanu zwierząt czy najlepszych dla danego gospodarstwa rozwiązań projektowych obory.</p>

<p style="text-align: justify;">Marek Kostrzewski z firmy Limagrain zwracał uwagę, że o wartości kiszonki decyduje nie tylko wybór odmiany, lecz także termin zbioru, właściwe rozdrobnienie, zagęszczenie i zabezpieczenie pryzmy. W przypadku kukurydzy pomocne są również narzędzia cyfrowe i pomiary prowadzone bezpośrednio w gospodarstwie, którymi zespół Limagrain dysponuje.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952990.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952990.jpg?1792577119" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Marek Kostrzewski z firmy Limagrain wyjaśniał, iż wydajność krów zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie przygotowania dawki pokarmowej. Jej fundamentem jest genetyka kukurydzy, a dokładniej – wybór odmiany dopasowanej do warunków gospodarstwa i potrzeb stada</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Odmianę kukurydzy należy dobierać do warunków glebowych i klimatycznych regionu; długości okresu wegetacyjnego; potrzeb żywieniowych stada; oczekiwanej koncentracji energii lub ilości produkowanej paszy oraz technologii zbioru i możliwości gospodarstwa – zalecał Marek Kostrzewski, zachęcając jednocześnie, by przed podjęciem decyzji o zasiewie testować odmiany w warunkach konkretnego gospodarstwa, a następnie analizować ich rzeczywistą wartość pokarmową.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Sama%20kukurydza%20nie%20wystarczy.%20Te%20pasze%20wci%C4%85%C5%BC%20s%C4%85%20niedoceniane">Sama kukurydza nie wystarczy. Te pasze wciąż są niedoceniane</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Zdaniem Malwiny Murawskiej z firmy Josera, największe problemy dotyczą obecnie kiszonek z traw i lucerny. O ile w przypadku kiszonek z kukurydzy firmy nasienne oferują producentom mleka fachowe doradztwo odnośnie doboru odmian czy samego terminu zbioru, to w przypadku kiszonek z traw i lucerny już tak nie jest.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952992.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952992.jpg?1792577119" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Malwina Murawska z firmy Josera przekonywała, jak ważna jest jakość kiszonek i ich wpływ na produkcję mleka oraz koszty żywienia</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">W chłodnych okresach – tak jak było to w tym sezonie – rolnicy często opóźniają pierwszy pokos, czekając na większą masę runi. W efekcie trawy stają się bardziej włókniste i mniej wartościowe pod względem pokarmowym.</p>

<p style="text-align: justify;">– A zbyt późny zbiór zwiększa także ryzyko problemów z zakiszaniem. I nawet najlepsza technika zbioru i użycie najlepszego zakiszacza nie zapobiega sprężynowaniu traw, co zwiększa dostęp tlenu, a w paszy rozwijają się pleśnie. Tak więc, w przypadku użytków zielonych ważniejsza od maksymalizacji jednorazowego plonu powinna być jakość paszy i możliwość uzyskania kolejnych odrostów – podkreślała Malwina Murawska.</p>

<p style="text-align: justify;">Podczas dyskusji zwrócono uwagę, że pojęcie „użytki zielone” nie powinno oznaczać przypadkowych roślin, lecz świadomie zaplanowaną uprawę. Pasze z użytków zielonych dostarczają włókna, wspierają prawidłową pracę żwacza i mogą obniżać koszt dawki. Sama kukurydza, nawet bardzo dobrej jakości, nie powinna być jedynym fundamentem żywienia. W dawce dla krów powinno znaleźć się miejsce zarówno dla kukurydzy, jak i dla traw czy lucerny, które mogą stanowić około 30–35 proc. suchej masy pasz objętościowych, zależnie od jakości surowców, wydajności stada i przyjętej strategii żywieniowej.</p>

<p style="text-align: justify;">Koszenie rośliny w optymalnym terminie, a nie dopiero po uzyskaniu maksymalnej masy; dbałość o prawidłową fazę rozwojową roślin; kontrola zawartości suchej masy; ograniczanie zanieczyszczeń paszy ziemią; dokładne ugniatanie i szczelne zabezpieczenie pryzmy oraz regularne analizowanie kiszonek przed ułożeniem dawek pokarmowych – to najważniejsze zalecenia ekspertów debaty dotyczące traw i lucerny.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Maksymalnie%20wykorzysta%C4%87%20area%C5%82">Maksymalnie wykorzystać areał</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Zmienne warunki pogodowe sprawiają, że gospodarstwa muszą coraz bardziej elastycznie planować produkcję pasz. Jednym z omawianych rozwiązań było następstwo upraw, w którym po zbiorze mieszanki traw lub tzw. mieszanki gorzowskiej wysiewa się kukurydzę.</p>

<p style="text-align: justify;">Taka strategia może zwiększyć produkcję paszy z jednostki powierzchni, ale wymaga odpowiednio wczesnego zbioru przedplonu; właściwego przygotowania gleby; doboru odmiany kukurydzy do skróconego okresu wegetacji; uwzględnienia ryzyka niepełnego wykształcenia kolby oraz oceny, czy ważniejsza będzie koncentracja skrobi, czy dodatkowa masa paszowa.</p>

<p style="text-align: justify;">W niektórych warunkach możliwe jest również wykorzystanie odmian bardzo wczesnych. Nawet jeśli nie wytworzą pełnej kolby, mogą dostarczyć zielonej masy i częściowo zabezpieczyć bazę paszową.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Gdy%20brakuje%20pasz,%20trzeba%20szuka%C4%87%20alternatyw">Gdy brakuje pasz, trzeba szukać alternatyw</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Prof. Zygmunt Kowalski zwrócił uwagę, że deficyt pasz objętościowych nie musi automatycznie oznaczać spadku produkcji mleka. Przykładem jest Izrael, gdzie przy ograniczonych zasobach pasz objętościowych ogromną rolę odgrywają produkty uboczne przemysłu rolno-spożywczego. Podobnie może być również w polskich gospodarstwach, w których większe znaczenie mogą mieć m.in.: wysłodki buraczane; produkty uboczne przemysłu spożywczego; odpowiednio przygotowana słoma; alternatywne źródła białka czy też przetworzone produkty uboczne, stosowane po analizie ich wartości pokarmowej i bezpieczeństwa.</p>

<p style="text-align: justify;">– Słoma może być przydatnym składnikiem dawki, ale jej wartość zależy od jakości, przechowywania i ewentualnego uszlachetnienia. Sądzę, iż – tak jak dziś popularne staje się mocznikowanie i amoniakowanie ziarna – powinniśmy również pomyśleć, o uszlachetnianiu słomy, jednak nie powinna być traktowana jako sposób na zastąpienie dobrej jakości pasz objętościowych – mówił prof. Kowalski.</p>

<p style="text-align: justify;"><a id="Dodatki paszowe nie uratują złej kiszonki" name="Dodatki%20paszowe%20nie%20uratuj%C4%85%20z%C5%82ej%20kiszonki">Dodatki paszowe nie uratują złej kiszonki</a></p>

<p style="text-align: justify;">Dr Ryszard Kujawiak z Sano podkreślał, iż wciąż produkujemy za mało mleka w przeliczeniu na kilogram suchej masy dawki i – niestety – wciąż marnujemy ogromne ilości pasz objętościowych.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952989.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952989.jpg?1792577119" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Dr Ryszard Kujawiak oraz dr Bartosz Mendlewski podkreślali, iż w nowoczesnej produkcji mleka premiks nie powinien być postrzegany wyłącznie jako dodatek uzupełniający dawkę. Jego zadaniem jest wspieranie całego organizmu krowy – od prawidłowego funkcjonowania żwacza, przez odporność i rozród, aż po zdrowie racic oraz utrzymanie wysokiej wydajności. I takim produktem jest Kuhgold, czyli nowa mieszanka uzupełniająca zawierająca aż 5 składników w 1 produkcie, czyli premiks, żywe drożdże, bufor, a także, szybko dostępny dla bakterii żwacza, azot i cukier</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Z kolei dr Bartosz Mendlewski, również z firmy Sano, przestrzegał przed próbami „leczenia” złej jakości pasz za pomocą dodatków. Jeśli kiszonka jest spleśniała lub silnie zanieczyszczona, zastosowanie sorbentu nie rozwiązuje podstawowego problemu. Dodatek paszowy może wspierać zwierzęta w określonych sytuacjach, ale nie zastąpi: prawidłowego zbioru; właściwego zakiszania; dobrego zagęszczenia pryzmy; szczelnego przykrycia; usunięcia zepsutej paszy i regularnej kontroli jakości kiszonek – przekonywał ekspert.</p>

<p style="text-align: justify;">Podawanie dodatku do mokrego TMR-u nie zawsze zapewnia jego równomierne rozprowadzenie. Dlatego decyzję o jego zastosowaniu należy podejmować na podstawie analizy problemu, a nie wyłącznie jako reakcji na pogorszenie wyników stada.</p>

<p style="text-align: justify;">– W kwestii poprawy jakości pasz objętościowych mamy duże pole do popisu – podsumował dr Ryszard Kujawiak z Sano. – Chociażby stosując dobre zakiszacze i dokładając starań, by cały proces zakiszania przebiegał prawidłowo i sprawnie. To jest najtańszy sposób, by podnieść jakość pasz objętościowych i ich wykorzystanie. I to się dzieje, bo wspomniana słoma, której mamy coraz mniej, ale najczęściej jest już pod dachem, a nie na polu, gdzie gnije i pleśnieje i praktycznie nie nadaje się do żywienia.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Największa rezerwa w efektywności" name="Najwi%C4%99ksza%20rezerwa%20w%20efektywno%C5%9Bci">Największa rezerwa w efektywności</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Uczestnicy debaty byli zgodni, że polskie gospodarstwa nadal mają znaczne rezerwy produkcyjne. Dotyczą one przede wszystkim lepszego wykorzystania pasz, ograniczania strat i dokładniejszego bilansowania dawek. Ważne jest, aby oceniać nie tylko wydajność mleka od krowy, lecz także ilość mleka uzyskaną z kilograma suchej masy dawki; koszt produkcji litra mleka; zużycie pasz treściwych; zdrowotność i rozród krów; długość użytkowania zwierząt; poziom brakowania oraz straty powstające podczas zbioru i przechowywania pasz.</p>

<p style="text-align: justify;">Na koniec debaty prof. Kowalski apelował, aby hodowcy rozpoczęli systematyczne liczenie kosztów. Dopiero ich rzeczywista znajomość pozwala podejmować racjonalne decyzje dotyczące wyboru odmian, zakupu pasz, stosowania dodatków i organizacji produkcji.</p>

<p style="text-align: justify;">Debatę o żywieniu mlecznego stada poprzedziły interesujące prelekcje uczestniczących w niej ekspertów, do których systematycznie wracać będziemy na naszych łamach.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/07/952988.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Wed, 21 Oct 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-daja-duzo-mleka-a-zysk-ucieka-eksperci-wskazuja-gdzie-hodowcy-traca-pieniadze-2693206</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Więcej kulawizn po wprowadzeniu robota udojowego? Ekspertka tłumaczy zaskakującą zależność</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-kulawizn-po-wprowadzeniu-robota-udojowego-ekspertka-tlumaczy-zaskakujaca-zaleznosc-2692800</link>
			<description>Automatyczny system doju nie musi zwiększać częstotliwości występowania kulawizn. Dzięki dostępowi do szczegółowych danych o zachowaniu krów może jednak sprawić, że problemy te są wcześniej zauważane. O znaczeniu żywienia, mikroelementów i obserwacji lokomocji mówi dr Irmina Newlacil z firmy Cargill.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Automatyczne systemy doju stają się coraz powszechniejsze w polskich gospodarstwach. Zdaniem Irminy Newlacil sam robot udojowy nie wpływa bezpośrednio na zwiększenie częstotliwości występowania kulawizn.</p>

<h2>Więcej wykrytych przypadków, niekoniecznie więcej kulawizn</h2>

<p>System doju nie zmienia podstawowych potrzeb zwierzęcia. Krowa, niezależnie od tego, czy jest dojona tradycyjnie, czy przez robota, nadal musi prawidłowo funkcjonować na czterech nogach. W doju robotowym może natomiast powstać wrażenie, że przypadków kulawizn jest więcej. Niemniej  hodowca, który ma dostęp do danych i indywidualnych informacji o każdej krowie, jest po prostu w stanie szybciej wychwycić problem – wyjaśnia ekspertka.</p>

<p>Jednym z ważnych sygnałów ostrzegawczych może być zmiana aktywności zwierzęcia. W oborach z robotem udojowym szczególną uwagę powinien zwrócić spadek liczby wizyt krowy przy urządzeniu, jeśli wcześniej regularnie z niego korzystała.</p>

<div class="se-embed se-embed--youtube">

</div>

<h2>Żywienie ma znaczenie niezależnie od systemu doju</h2>

<p>Kluczowe znaczenie ma żywienie, zwłaszcza w okresie okołoporodowym. Prawidłowy przebieg przemian energetycznych wpływa między innymi na funkcjonowanie poduszki racicowej. Ważne jest również żywienie w początkowym okresie laktacji, gdy organizm krowy jest szczególnie obciążony.</p>

<p>– Wisienką na torcie są mikroelementy i witaminy, które wspierają budowę oraz odbudowę puszki racicowej – podkreśla Irmina Newlacil.</p>

<p>W praktyce mogą być wykorzystywane dodatki zawierające między innymi biotynę oraz chronione mikroelementy. Firma Cargill oferuje zarówno pełnoporcjowe pasze przeznaczone do obór z robotami udojowymi, jak i rozwiązania ukierunkowane na wsparcie zdrowia racic.</p>

<h2>Obserwacja lokomocji podstawą szybkiej reakcji</h2>

<p>Zdaniem ekspertki hodowcy powinni znacznie częściej oceniać lokomocję swoich krów. To proste narzędzie pozwala zauważyć pierwsze oznaki problemów, zanim kulawizna stanie się wyraźna i zacznie wpływać na pobranie paszy, aktywność czy wydajność mleczną.</p>

<p>– Wczesne wykrycie problemu pomaga szybciej sobie z nim poradzić – zaznacza.</p>

<p>Sygnałem do działania powinny być przede wszystkim zmiany w sposobie poruszania się krowy, ostrożność przy chodzeniu, skrócony wykrok lub niechęć do przemieszczania się. W systemach automatycznego doju dodatkową wskazówką może być wspomniany spadek częstotliwości wizyt przy robocie.</p>

<p>Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/15/954330.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Thu, 15 Oct 2026 13:50:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-kulawizn-po-wprowadzeniu-robota-udojowego-ekspertka-tlumaczy-zaskakujaca-zaleznosc-2692800</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Susza zabrała mu połowę trawy. Podwoił udział kukurydzy, a krowy nadal dają 40 litrów mleka</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/susza-zabrala-mu-polowe-trawy-podwoil-udzial-kukurydzy-a-krowy-nadal-daja-40-litrow-mleka-2692142</link>
			<description>Tegoroczna susza mocno ograniczyła zbiory traw w gospodarstwie Haralda Strommera w Styrii. Rolnik zebrał zaledwie połowę ilości kiszonki z trawy, którą zwykle przeznacza na paszę dla krów. Musiał więc całkowicie zmienić dawkę TMR. Zamiast dominującej w niej trawy postawił na kiszonkę z kukurydzy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Rolnik zebrał za mało trawy z pokosu</h2>

<p style="text-align: justify;">Jak informuje topagrar.com, Harald Strommer prowadzi gospodarstwo w Wöllmissberg w Styrii. Utrzymuje 52 krowy rasy Brown Swiss, a średnia wydajność stada przekracza <strong>12 tys. kg mleka od krowy. </strong>Gospodarstwo ma 35 ha użytków zielonych i 10 ha gruntów ornych.</p>

<p style="text-align: justify;">Do tej pory <strong>podstawą żywienia krów była kiszonka z traw,</strong> która stanowiła ok. 70% objętości dawki objętościowej, a pozostałe 30% stanowiła kiszonka z kukurydzy. W tym roku taki model żywienia okazał się niemożliwy do utrzymania.</p>

<p style="text-align: justify;">– Zwykle karmię krowy trawą z pierwszego pokosu, ale w tym roku <strong>zebrałem tylko połowę tego, co zwykle. </strong>Trzeci i czwarty pokos również okazały się słabe – mówi Harald Strommer.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Rolnik zwiększył udział kukurydzy w dawce</h2>

<p style="text-align: justify;">Jednocześnie sytuacja z kukurydzą wyglądała znacznie lepiej. Rolnik <strong>miał jeszcze zapasy kiszonki z poprzedniego roku</strong>, a tegoroczne zbiory również były dobre, dlatego zdecydował się <strong>zwiększyć udział kukurydzy w dawce.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">W przeliczeniu dawki pomógł mu Karl Wurm, doradca żywieniowy ze Styryjskiej Izby Rolniczej. Obecnie <strong>podstawą TMR jest przede wszystkim kiszonka z kukurydzy.</strong></p>

<p style="text-align: justify;"><strong>W dawce dla całego stada znajdują się m.in.:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">1100 kg kiszonki z kukurydzy o zawartości około 36% suchej masy,</li>
	<li style="text-align: justify;">650 kg kiszonki z trawy – również około 36% suchej masy,</li>
	<li style="text-align: justify;">80 kg lucerny,</li>
	<li style="text-align: justify;">170 kg zbóż, głównie jęczmienia i pszenżyta,</li>
	<li style="text-align: justify;">70 kg kukurydzy,</li>
	<li style="text-align: justify;">80 kg koncentratu białkowego,</li>
	<li style="text-align: justify;">45 kg makuchu z pestek dyni,</li>
	<li style="text-align: justify;">260 kg suszonych wysłodków buraczanych,</li>
	<li style="text-align: justify;">5 kg mocznika paszowego,</li>
	<li style="text-align: justify;">dodatki mineralne, sól i kreda pastewna,</li>
	<li style="text-align: justify;">około 200 l wody.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">W gospodarstwie Strommera kiszonka z kukurydzy jest przygotowywana z roślin zbieranych <strong>przy zawartości suchej masy ok. 30-35%</strong>. Wilgotne ziarno kukurydzy jest natomiast rozdrabniane i zakiszane w gospodarstwie.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/06/952916.png" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/06/952916.png?1791292425" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Susza zabrała mu połowę trawy. Podwoił udział kukurydzy, a krowy nadal dają 40 litrów mleka</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">topagrar.com</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Mniej trawy oznacza większe zapotrzebowanie na białko</h2>

<p style="text-align: justify;">Zmiana proporcji pasz ma jednak swoją cenę. Przy znacznie mniejszym udziale kiszonki z traw w dawce <strong>trzeba uzupełnić białko innymi komponentami.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">– W tym roku muszę kupić o 60-70 kg więcej białka, a to znaczący czynnik kosztowy – podkreśla Strommer.</p>

<p style="text-align: justify;">Białko uzupełniane jest przede wszystkim <strong>koncentratem białkowym, mocznikiem paszowym oraz makuchem z pestek dyni.</strong> Ten ostatni rolnik kupuje w pobliskiej olejarni. Według podanych informacji zawiera on około 60% białka ogólnego, dlatego w tym sezonie jest dla gospodarstwa wartościowym źródłem białka.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Rolnik zwiększył udział suszonych wysłodków buraczanych w dawce żywieniowej</h2>

<p style="text-align: justify;">W dawce zwiększono również udział <strong>suszonych wysłodków buraczanych.</strong> Doradca żywieniowy zwraca uwagę, że przy większym udziale kukurydzy potrzeba ich obecnie około trzy razy więcej niż wcześniej.</p>

<p style="text-align: justify;">Jednocześnie nie można przesadzić z ilością łatwo dostępnej skrobi, dlatego nieco <strong>ograniczono udział kukurydzy na ziarno</strong>, aby nie zwiększać ryzyka nadmiaru niestrawionej skrobi w żwaczu.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Krowy nadal dają około 40 litrów mleka</h2>

<p style="text-align: justify;">Mimo dużej zmiany dawki <strong>wyniki produkcyjne stada pozostają bardzo dobre.</strong> Krowy dają obecnie około 40 litrów mleka dziennie, przy zawartości 3,7% białka i 3,9% tłuszczu. Co ciekawe, Strommer zwraca uwagę również na zachowanie krów. Po wprowadzeniu pełnej dawki TMR <strong>zwierzęta są spokojniejsze i nie dochodzi do przepychanek przy automatycznym podajniku ani przy stole paszowym.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Tegoroczna sytuacja pokazuje więc, jak bardzo susza może wpłynąć nie tylko na wielkość zbiorów, ale także na sposób żywienia krów. Przy niedoborze kiszonki z traw gospodarstwo Strommera musiało oprzeć dawkę w znacznie większym stopniu na kukurydzy, a <strong>brakujące białko uzupełnić zakupionymi komponentami.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. topagrar.com</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/10/06/952917.png" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>j.czupryniak@pwr.agro.pl (Justyna Czupryniak)</author>
			<pubDate>Tue, 06 Oct 2026 16:30:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/susza-zabrala-mu-polowe-trawy-podwoil-udzial-kukurydzy-a-krowy-nadal-daja-40-litrow-mleka-2692142</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Tylko co trzeci hodowca robi to prawidłowo. Chodzi o budki dla cieląt</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/tylko-co-trzeci-hodowca-robi-to-prawidlowo-chodzi-o-budki-dla-cielat-2690462</link>
			<description>Cielęta należą do najbardziej wrażliwych zwierząt w stadzie, ponieważ ich układ odpornościowy dopiero się rozwija. Zanieczyszczone budki mogą sprzyjać namnażaniu chorobotwórczych patogenów, zwiększając ryzyko biegunek oraz infekcji układu oddechowego.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Skuteczne <strong>odkażanie budek i kojców dla cieląt zaczyna się od dokładnego mycia</strong>. Sama dezynfekcja nie zastąpi usunięcia zabrudzeń, resztek ściółki i odchodów. Dopiero połączenie obu etapów ogranicza ryzyko przenoszenia drobnoustrojów i pomaga zapewnić cielętom bezpieczne warunki odchowu.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jak prawidłowo przygotować budkę dla cieląt do dezynfekcji?</h2>

<p style="text-align: justify;">Przed zastosowaniem <strong>środka dezynfekującego budkę </strong>lub kojec należy dokładnie opróżnić i umyć. Trzeba usunąć ściółkę, obornik, resztki paszy oraz inne zabrudzenia, które mogą ograniczać działanie preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na narożniki, szczeliny, połączenia elementów oraz miejsca trudno dostępne. Po umyciu powierzchnie powinny zostać dokładnie spłukane. Dezynfekcję przeprowadza się dopiero wtedy, gdy <strong>budka lub kojec są wolne od widocznych zanieczyszczeń.</strong></p>

<h2 style="text-align: justify;">Co zrobić, by odkażanie budki było skuteczne?</h2>

<p style="text-align: justify;">Aby odkażanie było skuteczne, środek dezynfekujący musi pozostawać na powierzchni przez czas wskazany przez producenta. W przypadku niektórych preparatów jest to nawet 30 minut. Nie należy dopuszczać do zbyt szybkiego wysychania środka. Jeżeli preparat odparuje przed upływem wymaganego czasu, <strong>może nie zadziałać wystarczająco skutecznie.</strong> W razie potrzeby powierzchnię należy ponownie <strong>zwilżyć zgodnie z instrukcją stosowania</strong>.</p>

<p style="text-align: justify;">Równie ważne jest przygotowanie roztworu o odpowiednim stężeniu. Zbyt niskie jego stężenie może nie zniszczyć drobnoustrojów, natomiast zbyt wysokie może uszkadzać powierzchnię lub pozostawiać na niej zaschnięte resztki preparatu. Trzeba jednak pamiętać, że <strong>skuteczność dezynfekcji zależy także od temperatury. </strong>W chłodne dni wiele preparatów działa wolniej lub mniej efektywnie. Tak więc przed rozpoczęciem zabiegu warto sprawdzić, czy temperatura i pozostałe warunki odpowiadają zaleceniom producenta.</p>

<p style="text-align: justify;">Po dezynfekcji budka lub kojec powinny całkowicie wyschnąć i zostać dobrze przewietrzone. Dopiero wtedy można wprowadzić do nich kolejne cielę. Pozwala to ograniczyć kontakt zwierzęcia z pozostałościami środka chemicznego.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Metody czyszczenia kojców dla cieląt</h2>

<p style="text-align: justify;">O tym, że nie opłaca się oszczędzać na higienie kojców i budek najlepiej świadczyć mogą ostatnie badanie (zaprezentowane na portalu <a href="https://veeteelt.nl/" target="_blank">Veeteelt.nl</a>) przeprowadzone przez<strong> flamandzką firmę Inagro,</strong> które potwierdziło, że czyszczenie kojców dla cieląt ciepłą, a nie zimną wodą, nie wystarcza do usunięcia zarazków, a wstępne zastosowanie piany nie zastąpi dezynfekcji. Wnioski te wyciągnięto na podstawie badania terenowego, przeprowadzonego w czterech gospodarstwach. Porównano w nim różne <strong>metody czyszczenia kojców dla cieląt</strong>. Skuteczność poszczególnych sposobów oceniano, analizując liczbę drobnoustrojów obecnych na powierzchniach za pomocą płytek RODAC (służą do kontroli zanieczyszczenia mikrobiologicznego powierzchni dezynfekowanych). Zmierzono również ilość wody zużytej podczas mycia.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Tylko co trzeci hodowca robi to prawidłowo</h2>

<p style="text-align: justify;">Wcześniejsze badanie przeprowadzone wśród hodowców bydła wykazało, że <strong>sposoby czyszczenia kojców dla cieląt są bardzo zróżnicowane</strong>. W około jednej trzeciej gospodarstw kojce są jedynie spłukiwane zimną lub ciepłą wodą. Około połowa hodowców stosuje wstępne spienianie powierzchni, a następnie preparat rozpuszczający zabrudzenia. Taki sam odsetek przeprowadza po myciu również dezynfekcję. Jedynie co trzeci hodowca wykorzystuje pełny proces, czyli:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">spłukiwanie,</li>
	<li style="text-align: justify;">spienianie,</li>
	<li style="text-align: justify;">mycie środkiem rozpuszczającym brud</li>
	<li style="text-align: justify;">oraz dezynfekcję.</li>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;">Dezynfekcja najważniejszym etapem czyszczenia kojców</h2>

<p style="text-align: justify;">Porównanie wyników pozwoliło wyciągnąć jednoznaczny wniosek:<strong> </strong>dezynfekcja jest najważniejszym etapem czyszczenia kojców. Metody, w których jej nie uwzględniono, pozostawiały na powierzchniach znacznie więcej drobnoustrojów. Badanie podważyło również przekonanie, że sama piana usuwa bakterie. Preparaty pianowe ułatwiają rozpuszczanie i usuwanie zabrudzeń, ale nie zastępują środka dezynfekcyjnego. Skuteczne ograniczenie liczby patogenów wymaga przeprowadzenia dezynfekcji po dokładnym umyciu kojca.</p>

<p style="text-align: justify;">Średnie zużycie wody podczas czyszczenia kojca dla cieląt wynosiło około 150 litrów. Na jego wielkość wpływała jednak zastosowana metoda. Najmniejsze zużycie odnotowano w przypadku wcześniejszego spieniania powierzchni preparatem rozpuszczającym brud. Temperatura wody użytej do spłukiwania piany – ciepła lub zimna – nie miała większego znaczenia. Natomiast w metodach bez wstępnego spieniania zużycie wody było niższe, gdy do mycia wykorzystywano wodę ciepłą.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/26/947795.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Fri, 11 Sep 2026 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/tylko-co-trzeci-hodowca-robi-to-prawidlowo-chodzi-o-budki-dla-cielat-2690462</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Dawać siano krowie zaraz po wycieleniu? Wyniki badań mogą zaskoczyć</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/dawac-siano-krowie-zaraz-po-wycieleniu-wyniki-badan-moga-zaskoczyc-2690354</link>
			<description>Podawanie siana świeżo wycielonym krowom może wspierać stabilność funkcjonowania żwacza i ograniczać reakcje zapalne. Badania Masahito Oby z Uniwersytetu Alberty wskazują jednak, że korzyści zależą od kondycji metabolicznej zwierząt oraz momentu laktacji.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Siano%20wspiera%20krowy%20po%20wycieleniu" target="_blank">Siano wspiera krowy po wycieleniu</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wi%C4%99cej%20w%C5%82%C3%B3kna%20dla%20stabilnego%20metabolizmu" target="_blank">Więcej włókna dla stabilnego metabolizmu</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Naukowcy z kanadyjskiego Uniwersytetu Alberty zalecają, aby w pierwszych dniach laktacji udostępniać krowom siano do woli, nawet jeśli część z nich może wówczas ograniczyć pobranie TMR.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Siano wspiera krowy po wycieleniu" name="Siano%20wspiera%20krowy%20po%20wycieleniu">Siano wspiera krowy po wycieleniu</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Swoje zalecenia oparli na przeprowadzonym doświadczeniu, w którym 20 krowom w pierwszych pięciu dniach po wycieleniu podawano siano z tymotki łąkowej, pocięte na odcinki o długości 2,5 cm. Siano było dostępne bez ograniczeń. Krowy z grupy kontrolnej otrzymywały wyłącznie dawkę TMR. Okazało się, że pobranie siana było bardzo zróżnicowane. Niektóre zwierzęta niemal w ogóle go nie jadły, podczas gdy inne pobierały do 3 kg dziennie. Ogólne spożycie siana wyraźnie zmniejszyło się od trzeciego dnia laktacji. U krów jedzących siano stwierdzono wyższe stężenie BHB we krwi oraz wyższy poziom haptoglobiny – markera reakcji zapalnej. Może to wskazywać, że zwierzęta o mniej stabilnym metabolizmie chętniej sięgały po siano, prawdopodobnie w celu wsparcia funkcjonowania żwacza.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Wi%C4%99cej%20w%C5%82%C3%B3kna%20dla%20stabilnego%20metabolizmu">Więcej włókna dla stabilnego metabolizmu</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jednocześnie wraz ze wzrostem pobrania siana obserwowano obniżenie poziomu markerów zapalnych.W pierwszych dwóch dniach laktacji podawanie siana nie ograniczało pobrania suchej masy. W obu grupach wynosiło ono około 15,5 kg dziennie. Negatywny wpływ na pobranie paszy pojawił się dopiero od trzeciego dnia. Siano nie wpłynęło natomiast na wydajność mleczną mierzoną w 21. dniu laktacji.</p>

<p style="text-align: justify;">Zdaniem naukowców, dawka TMR dla świeżo wycielonych krów może zawierać większy udział skrobi, pod warunkiem zapewnienia zwierzętom dostępu do siana. Zdrowe krowy mogą wówczas korzystać z wyższej koncentracji energii w dawce, natomiast zwierzęta słabsze metabolicznie mogą odnieść korzyści ze zwiększonego pobrania włókna i potencjalnego ograniczenia reakcji zapalnej.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/27/949435.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Thu, 10 Sep 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/dawac-siano-krowie-zaraz-po-wycieleniu-wyniki-badan-moga-zaskoczyc-2690354</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>100 g więcej przyrostu cielęcia to nawet 400 l mleka więcej od krowy</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/100-g-wiecej-przyrostu-cielecia-to-nawet-400-l-mleka-wiecej-od-krowy-2689838</link>
			<description>Im lepiej rośnie cielę i im większe jest pobranie paszy starterowej w dniu odsadzenia, tym większa może być jego przyszła wydajność mleczna oraz długość użytkowania krowy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Spis treści:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#100%20gram%C3%B3w%20przyrostu%20mo%C5%BCe%20da%C4%87%20setki%20litr%C3%B3w%20mleka" target="_blank">100 gramów przyrostu może dać setki litrów mleka</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dlaczego%20zbyt%20du%C5%BCa%20ilo%C5%9B%C4%87%20mleka%20mo%C5%BCe%20zaszkodzi%C4%87%20ciel%C4%99ciu?" target="_blank">Dlaczego zbyt duża ilość mleka może zaszkodzić cielęciu?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Starter%20przed%20odsadzeniem%20kluczem%20do%20zdrowia%20i%C2%A0wydajno%C5%9Bci" target="_blank">Starter przed odsadzeniem kluczem do zdrowia i wydajności</a></li>
</ul></div>
</div>

<p>Szacuje się, że <strong>zwiększenie dziennych przyrostów masy ciała cieląt w okresie odchowu o 100 gramów może przełożyć się na wzrost wydajności mlecznej w laktacji średnio o 400 litrów</strong>. Udowodniono również, że im większe są przyrosty w pierwszych 65. dniach życia, tym większe jest prawdopodobieństwo ukończenia przez jałówkę pierwszej, a także kolejnych laktacji.</p>

<h2><a id="100 gramów przyrostu może dać setki litrów mleka" name="100%20gram%C3%B3w%20przyrostu%20mo%C5%BCe%20da%C4%87%20setki%20litr%C3%B3w%20mleka">100 gramów przyrostu może dać setki litrów mleka</a></h2>

<p>Są to wystarczające argumenty, aby poświęcić cielętom więcej uwagi. Dobrze odchowane zwierzęta mogą w przyszłości zapewnić większą produkcję mleka i dłuższy okres użytkowania. Jak podaje dr <strong>Paweł Górka</strong> z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, różnice w wydajności pierwszej laktacji mogą wynosić od 500 do nawet 1000 litrów mleka.</p>

<p>Warto zatem regularnie kontrolować przyrosty masy ciała cieląt. Tylko wtedy można mieć pewność, że zwierzęta prawidłowo się rozwijają i mają szansę osiągnąć wysoką wydajność oraz długowieczność.</p>

<p>Najprostszym sposobem na zwiększenie przyrostów jest podawanie większej ilości mleka lub preparatu mlekozastępczego. Nie można jednak zapominać, że bardzo duży wpływ na przyszłą wydajność ma również ilość pobieranej paszy starterowej.</p>

<h2><a name="Dlaczego%20zbyt%20du%C5%BCa%20ilo%C5%9B%C4%87%20mleka%20mo%C5%BCe%20zaszkodzi%C4%87%20ciel%C4%99ciu?">Dlaczego zbyt duża ilość mleka może zaszkodzić cielęciu?</a></h2>

<p>Zaobserwowano, że <strong>im więcej starteru cielę pobiera w momencie odsadzenia, tym większa może być jego późniejsza wydajność mleczna</strong>. Ponadto, im wcześniej jałówka zaczyna pobierać paszę starterową, tym większego i dłuższego okresu użytkowania można się spodziewać. Pojawia się jednak pewne zagrożenie. Cielęta otrzymujące duże ilości mleka lub preparatu mlekozastępczego wprawdzie szybko rosną w pierwszych tygodniach życia, ale w okresie odsadzenia mogą zacząć tracić masę ciała. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że nie pobierają wystarczającej ilości starteru – nie odczuwają bowiem głodu.</p>

<p><a name="Starter%20przed%20odsadzeniem%20kluczem%20do%20zdrowia%20i%C2%A0wydajno%C5%9Bci">Starter przed odsadzeniem kluczem do zdrowia i wydajności</a></p>

<p>Po odstawieniu mleka u takich cieląt często pojawiają się również problemy zdrowotne. <strong>Zwierzęta przestają rosnąć, chudną, mają nastroszoną sierść, powiększony brzuch i stają się bardziej podatne na choroby układu oddechowego. </strong>W większości przypadków przyczyną jest zbyt małe pobranie paszy starterowej, które nie pokrywa potrzeb pokarmowych cielęcia.</p>

<p>W dniu odsadzenia cielę powinno pobierać około 1,5 kg paszy starterowej. Zwiększenie jej pobrania można uzyskać poprzez stopniowe ograniczanie mleka lub preparatu mlekozastępczego.Na około tydzień przed planowanym odsadzeniem warto zmniejszyć dzienną dawkę mleka z 8 do około 4 litrów. Takie postępowanie pozwala znacząco zwiększyć pobranie starteru. Dawkę mleka należy ograniczyć, gdy cielę przez trzy kolejne dni pobiera około 0,5 kg paszy starterowej dziennie. Odpowiednia ilość paszy treściwej przygotowuje układ pokarmowy do jej prawidłowego trawienia.</p>

<p>Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/19/947091.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Thu, 03 Sep 2026 14:30:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/100-g-wiecej-przyrostu-cielecia-to-nawet-400-l-mleka-wiecej-od-krowy-2689838</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Więcej mleka po wycieleniu. Naukowcy wskazują, co zmienić w dawce</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-mleka-po-wycieleniu-naukowcy-wskazuja-co-zmienic-w-dawce-2689580</link>
			<description>Żywienie w pierwszych tygodniach po wycieleniu ma kluczowe znaczenie dla wydajności, stabilności przemiany materii oraz dalszego przebiegu laktacji.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2>Przebieg badania i podział dawek pokarmowych u krów rasy holsztyńskiej</h2>

<p>Naukowcy z amerykańskiego Uniwersytetu Stanowego w Michigan zbadali wpływ różnej zawartości skrobi oraz dodatku kwasów tłuszczowych — C16:0 i cis-9 C18:1 u krów we wczesnej laktacji. W badaniu uczestniczyło 60 wieloródek rasy holsztyńskiej. Od pierwszego do 23. dnia laktacji krowy otrzymywały jedną z czterech dawek pokarmowych:</p>

<ul>
	<li>niska zawartość skrobi – 22% suchej masy, z dodatkiem tłuszczu lub bez niego;</li>
	<li>wysoka zawartość skrobi – 28% suchej masy, z dodatkiem tłuszczu lub bez niego.</li>
</ul>

<h2>Skuteczność kwasów tłuszczowych C16:0 i cis-9 C18:1 w relacji do poziomu skrobi oraz ich wpływ na metabolizm</h2>

<p>Skuteczność dodatku kwasów tłuszczowych zależała przede wszystkim od poziomu skrobi. Kwasy tłuszczowe zwiększały produkcję tłuszczu mlecznego przy dawce ubogiej w skrobię, ale nie przynosiły dodatkowych korzyści przy dawce bogatej w skrobię. Z kolei dodatek kwasów tłuszczowych poprawiał efektywność wykorzystania paszy, ale jednocześnie zmniejszał pobranie suchej masy i masę ciała oraz zwiększał stężenie NEFA i BHB w osoczu.</p>

<h2>Wpływ wysokiej zawartości skrobi na wydajność ECM, produkcję laktozy i wskaźniki metaboliczne w dalszej laktacji</h2>

<p>Zwiększenie zawartości skrobi podnosiło produkcję mleka i laktozy oraz wydajność ECM (mleko skorygowane na energię), a jednocześnie obniżało stężenie BHB w osoczu.</p>

<p>Żywienie dawką bogatą w skrobię w okresie wczesnej laktacji sprzyjało również nieco wyższej wydajności mlecznej w późniejszym okresie.</p>

<p>Beata Dąbrowska</p>

<p>Źródło: Parales-Girón i in., 2026</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/06/945574.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 30 Aug 2026 13:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-mleka-po-wycieleniu-naukowcy-wskazuja-co-zmienic-w-dawce-2689580</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Więcej mleka z tej samej kukurydzy? Ta technologia pozwala lepiej wykorzystać skrobię</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-mleka-z-tej-samej-kukurydzy-ta-technologia-pozwala-lepiej-wykorzystac-skrobie-2689433</link>
			<description>Stosunkowo nowa technologia zbioru Shredlage jest wyjątkowo atrakcyjna, gdyż zwiększa dostępność skrobi, czyli energii dla krów z kiszonki z kukurydzy, co pozwala produkować mleko efektywniej, a więc i taniej.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2>Lepsze trawienie skrobi i mniejsze straty energii</h2>

<p>Ta różnica w stosunku do zbioru tradycyjnego wynika z lepszego rozdrobnienia ziarniaków kukurydzy, ich lepszej obróbki pod kątem trawienia. <strong>Ziarno kukurydzy zawiera dużą ilość skrobi, ale jego zewnętrzna warstwa jest stosunkowo odporna na rozkład. Jeżeli nie zostanie dostatecznie rozdrobnione, część skrobi może przejść przez przewód pokarmowy niewykorzystana.</strong></p>

<p>Intensywne rozcieranie charakterystyczne dla Shredlage zwiększa powierzchnię ziarna i ułatwia dostęp enzymów trawiennych do skrobi. <strong>Może to poprawić jej wykorzystanie zarówno w żwaczu, jak i w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego</strong>. W praktyce często obserwuje się mniejsze ilości całych lub słabo uszkodzonych ziaren w kale. Oznacza to lepsze wykorzystanie energii zawartej w paszy i możliwość ograniczenia strat składników pokarmowych.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/13/946446.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/13/946446.jpg?1787832901" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Intensywne rozcieranie charakterystyczne dla Shredlage zwiększa powierzchnię ziarna kukurydzy i ułatwia dostęp enzymów trawiennych do skrobi</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p>Nie należy jednak zakładać, że sama technologia automatycznie poprawi wartość każdej kiszonki. Efekt zależy także od terminu zbioru, zawartości suchej masy, odmiany, ustawień zgniatacza oraz prawidłowego zakiszania.</p>

<h2>Jak działa technologia Shredlage? Walce i długość cięcia</h2>

<p>W tradycyjnej technologii kukurydzę najczęściej tnie się na odcinki o długości około 10–20 mm, a ziarno jest zgniatane przez zgniatacz umieszczony w sieczkarni. <strong>W technologii Shredlage materiał roślinny jest cięty na dłuższe fragmenty, zwykle około 20–30 mm, natomiast ziarno poddaje się znacznie intensywniejszemu rozcieraniu.</strong></p>

<p>Kluczową rolę odgrywa specjalny zgniatacz wyposażony w walce o zróżnicowanej geometrii powierzchni. Walce obracają się z większą różnicą prędkości niż w standardowym rozwiązaniu, dzięki czemu nie tylko zgniatają ziarna, ale również rozrywają i rozwarstwiają łodygi. W efekcie powstaje pasza o dłuższej strukturze, w której ziarno jest bardzo dokładnie uszkodzone, a włókno pozostaje bardziej pocięte i rozdzielone.</p>

<h2>Struktura włókna a ochrona żwacza i wyższa wydajność mleczna</h2>

<p><strong>W porównaniu z tradycyjnie przygotowaną kiszonką Shredlage zapewnia zwykle dłuższą i bardziej efektywną struktur</strong>ę. Rozdzielenie i rozwarstwienie łodyg zwiększa fizyczną efektywność włókna, czyli jego zdolność do stymulowania przeżuwania i produkcji śliny. Ma to szczególne znaczenie w dawkach o wysokiej koncentracji pasz treściwych, w których łatwo o niedobór odpowiedniej struktury. Dobrze przygotowany Shredlage może wspierać utrzymanie prawidłowego pH żwacza i ograniczać ryzyko jego nadmiernego zakwaszenia. Jest to istotne, zwłaszcza w stadach wysokowydajnych, gdzie krowy pobierają duże ilości pasz treściwych.</p>

<p><strong>Lepsze wykorzystanie skrobi i korzystniejsza struktura mogą przełożyć się na większą wydajność mleczną, lepsze wykorzystanie paszy oraz mniejsze straty energii.</strong> W niektórych gospodarstwach możliwe jest częściowe ograniczenie dodatku pasz strukturalnych lub korekta udziału pasz treściwych. Nie jest to jednak reguła, ponieważ każda dawka pokarmowa powinna być bilansowana indywidualnie.</p>

<p>Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/13/946446.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Thu, 27 Aug 2026 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wiecej-mleka-z-tej-samej-kukurydzy-ta-technologia-pozwala-lepiej-wykorzystac-skrobie-2689433</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>TMR jest za suchy? Możesz dodać nawet 4 litry wody na krowę</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/tmr-jest-za-suchy-mozesz-dodac-nawet-4-litry-wody-na-krowe-2689073</link>
			<description>Gdy TMR jest zbyt suchy, najprostszym rozwiązaniem jest dodanie wody – nawet do 4 litrów na sztukę. Trzeba jednak pamiętać, aby taka dawka nie pozostawała zbyt długo na stole paszowym. Odpowiednia wilgotność paszy ogranicza sortowanie i sprzyja prawidłowemu pobraniu suchej masy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2>Wpływ wilgotności dawki na buforowanie żwacza i ratunek dla zbyt mokrego TMR-u (poniżej 40% SM)</h2>

<p>Wilgotność dawki wpływa między innymi na przebieg fermentacji w żwaczu oraz intensywność ślinienia się krów. Ślina jest naturalnym buforem, który pomaga utrzymać prawidłowy odczyn żwacza. Im bardziej wilgotna pasza, tym mniej śliny zwierzęta zazwyczaj produkują. Optymalny TMR powinien zawierać 40–50% suchej masy. Jeżeli jej poziom spada poniżej 40%, dawkę warto uzupełnić suchymi komponentami. <strong>Dobrym rozwiązaniem są suche wysłodki, które pochłaniają nadmiar wilgoci, a po pobraniu wspierają przeżuwanie.</strong> Podobne działanie ma sieczka ze słomy. Wodę z miksu dobrze wiąże również suche młóto. Jego dodatek pozwala zwiększyć koncentrację TMR-u, a tym samym pobranie suchej masy.</p>

<p><div class="se-embed article-embed">
    <div class="se-embed se-embed--article">
      <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/rolnictwo/rynki-rolne/ceny-skupu-mleka/nie-kupuja-jalowek-ich-krowy-daja-srednio-13-600-kg-mleka-2689062">
      <figure class="se__figure">
       <img class="se__img" src="https://static.halowies.pl/images/2026/08/22/943678.jpg?1787408184" alt="image">
        <div class="se-embed se-embed--info">
            <div class="se-embed se-embed--Supertitle">
              Mleko
              </div>
            <div class="se-embed se-embed--Head">
              <p>Nie kupują jałówek. Ich krowy dają średnio 13 600 kg mleka</p>

            </div>
        </div>  
        </figure >
      </a>
  </div>

</div></p>

<h2>Zagrożenia związane z przesuszoną paszą (powyżej 55% SM): sortowanie i ryzyko zaburzeń metabolicznych</h2>

<p><strong>Problemem może być także zbyt sucha mieszanina, zawierająca powyżej 55% suchej masy.</strong> W takim TMR-ze pasza treściwa łatwo się osypuje, co sprzyja jej sortowaniu. Krowy wybierają wówczas najbardziej smakowite składniki, a niewłaściwe pobranie poszczególnych frakcji może prowadzić do problemów metabolicznych.</p>

<h2>Praktyczne sposoby dowilżania dawki: woda, podprasowane komponenty białkowo-energetyczne oraz melasa</h2>

<p>Najtańszym sposobem obniżenia zawartości suchej masy jest dodatek wody. Przy bardzo suchym TMR-ze można zastosować nawet 4 litry wody na sztukę, pod warunkiem, że przygotowana dawka zostanie szybko wyjedzona i nie będzie długo zalegać na stole paszowym. <strong>Wilgotność mieszanki można również regulować, dodając podprasowane wysłodki lub młóto.</strong> Przy prawidłowo zbilansowanej dawce można zastosować nawet 7 kg młóta, ograniczając jednocześnie udział soi o około 0,7 kg bez pogorszenia wydajności mlecznej. Warto pamiętać także o melasie. Ten wciąż niedoceniany dodatek nie tylko zwiększa wilgotność TMR-u, ale również poprawia jego smakowitość. <strong>Dzięki temu krowy chętniej pobierają paszę, a dawka jest mniej podatna na sortowanie</strong>.</p>

<p>Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/13/946425.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Mon, 24 Aug 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/tmr-jest-za-suchy-mozesz-dodac-nawet-4-litry-wody-na-krowe-2689073</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowy mniej jedzą w upały. Tak zmień dawkę, żeby nie tracić mleka</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-mniej-jedza-w-upaly-tak-zmien-dawke-zeby-nie-tracic-mleka-2688877</link>
			<description>Wysoka temperatura i wilgotność sprawiają, że krowy jedzą mniej, choć ich zapotrzebowanie na składniki pokarmowe pozostaje niezmienione. Odpowiednio skomponowana dawka, właściwa organizacja żywienia oraz skuteczne chłodzenie zwierząt pomagają ograniczyć ryzyko kwasicy, spadku wydajności mlecznej i problemów zdrowotnych.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zmiejsz%20udzia%C5%82%20w%C5%82%C3%B3kna,%20zwi%C4%99ksz%20energi%C4%99" target="_blank">Zmiejsz udział włókna, zwiększ energię</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kontroluj%20poziom%20bia%C5%82ka" target="_blank">Kontroluj poziom białka</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zach%C4%99caj%20do%20jedzenia" target="_blank">Zachęcaj do jedzenia</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Chro%C5%84%20pasze%20przed%20zagrzewaniem" target="_blank">Chroń pasze przed zagrzewaniem</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Jedną z najważniejszych reakcji krów na wysoką temperaturę w oborze jest pogorszenie apetytu. Temperatura około 25°C tylko nieznacznie ogranicza pobranie paszy, ale już przy temperaturach przekraczających 30°C spadek pobrania staje się bardzo wyraźny. Zwierzęta rzadziej podchodzą do stołu paszowego, ponieważ są zmęczone upałem. Tym samym jedzą mniej. Problem ten ma szczególne znaczenie w przypadku krów we wczesnej i szczytowej fazie laktacji, których zapotrzebowanie na energię i składniki pokarmowe jest bardzo wysokie.</p>

<p style="text-align: justify;">Ograniczone pobranie paszy sprawia, że zapotrzebowanie zwierząt nie jest w pełni pokryte, co zwiększa ryzyko problemów zdrowotnych i spadku produkcji mleka. W okresie letnim częściej występuje również kwasica żwacza. Pogarsza ona strawność paszy, zmniejsza jej pobranie i powoduje słabsze przeżuwanie, co dodatkowo obniża efektywność trawienia. Na reakcję stresową wpływają nie tylko temperatura otoczenia, lecz także: wysoka wilgotność powietrza, ciepło powstające podczas przemian w przewodzie pokarmowym, ciepło wytwarzane w całym organizmie w wyniku metabolizmu, pogorszenie smakowitości i jakości paszy pod wpływem wysokiej temperatury.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Zmiejsz udział włókna, zwiększ energię" name="Zmiejsz%20udzia%C5%82%20w%C5%82%C3%B3kna,%20zwi%C4%99ksz%20energi%C4%99">Zmiejsz udział włókna, zwiększ energię</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Dawki zawierające dużo włókna sprzyjają powstawaniu większej ilości ciepła w przewodzie pokarmowym. Dlatego w gorące dni warto zmniejszyć udział pasz włóknistych i zwiększyć udział pasz treściwych oraz kiszonki z kukurydzy. Nie oznacza to jednak konieczności całkowitego pozbawienia krów włókna. Jest ono niezbędne do prawidłowej pracy żwacza, dlatego należy zachować odpowiedni umiar i zadbać o właściwą strukturę dawki.</p>

<p style="text-align: justify;">Dobrym sposobem na zwiększenie koncentracji energii w dawce bez nadmiernego zwiększania udziału pasz treściwych jest zastosowanie dodatków tłuszczowych. Tłuszcz zmniejsza produkcję ciepła w organizmie krowy, ponieważ podczas jego przemian powstaje mniej ciepła niż podczas przemian węglowodanów.Tłuszcz jest również bardzo skoncentrowanym źródłem energii – dostarcza około 2,5 raza więcej energii niż węglowodany. Nie fermentuje w żwaczu i podczas jego przemiany nie powstają gazy. Trzeba jednak uważać, by nie przedawkować, gdyż nie dość, że tłuszcz jest kosztownym składnikiem dawki, to jego nadmiar może zaburzyć fermentację żwaczową. Ilość tłuszczu pochodzącego z dodatków nie powinna przekraczać 4% suchej masy dawki, a zawartość tłuszczu surowego w całej dawce nie powinna przekraczać 6% suchej masy.</p>

<p style="text-align: justify;">Zwiększenie udziału pasz treściwych i zmniejszenie ilości pasz objętościowych może ograniczyć produkcję ciepła w żwaczu, ale jednocześnie zwiększa ryzyko kwasicy. Dlatego warto rozważyć zastosowanie odpowiednich dodatków paszowych.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Kontroluj%20poziom%20bia%C5%82ka">Kontroluj poziom białka</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W okresie wysokich temperatur trzeba szczególnie uważać, aby nie dostarczać krowom nadmiernej ilości białka, zwłaszcza białka rozkładanego w żwaczu. Usuwanie nadmiaru amoniaku z organizmu wymaga energii, której podczas upałów często brakuje. Zbyt duża ilość białka może więc pogorszyć bilans energetyczny i przyczynić się do obniżenia wydajności mlecznej.</p>

<p style="text-align: justify;">Pocące się zwierzęta tracą z organizmu wodę oraz elektrolity, przede wszystkim potas i sód. Dlatego w warunkach sprzyjających stresowi cieplnemu należy zwiększyć ich udział w dawce. Zawartość potasu w dawce można zwiększyć do około 1,5%. Przy pobraniu 25 kg suchej masy oznacza to około 375 g potasu dziennie. Ważne jest również dostarczenie odpowiedniej ilości sodu. Elektrolity powinny być uzupełniane zgodnie z bilansem całej dawki i zaleceniami doradcy żywieniowego.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Najważniejsze zalecenia:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li>Zwiększyć koncentrację energii w dawce.</li>
	<li>Zmniejszyć udział włóknistych pasz objętościowych, ale nie eliminować włókna.</li>
	<li>Zwiększyć udział pasz treściwych i kiszonki z kukurydzy.</li>
	<li>Kontrolować zawartość białka, szczególnie rozkładanego w żwaczu.</li>
	<li>Uzupełnić potas i sód.</li>
	<li>Stosować dodatki ograniczające ryzyko kwasicy.</li>
	<li>Rozważyć dodatek tłuszczu w bezpiecznych ilościach.</li>
	<li>Dodawać 1–2 kg melasy na sztukę do TMR-u.</li>
	<li>Podawać 70–80% dawki wieczorem i karmić częściej.</li>
	<li>Chronić kiszonki i TMR przed zagrzewaniem.</li>
</ul></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Zach%C4%99caj%20do%20jedzenia">Zachęcaj do jedzenia</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Krowy można zachęcać do częstszego przebywania przy stole paszowym poprzez: montaż wentylatorów nad stołem paszowym, zastosowanie zraszaczy w jego pobliżu, zapewnienie komfortowych i chłodnych legowisk,</p>

<p style="text-align: justify;">częstsze podgarnianie paszy, regularne zadawanie świeżej paszy, ograniczenie czasu, w którym TMR pozostaje na stole paszowym.</p>

<p style="text-align: justify;">W czasie upałów warto zwiększyć częstotliwość zadawania paszy. Zaleca się również żywienie „na noc”, czyli podawanie wieczorem około 70–80% dziennej dawki. Temperatury są wtedy niższe, dlatego krowy chętniej pobierają paszę. Pomocne może być także dodawanie melasy do TMR-u w ilości 1–2 kg na sztukę. Melasa poprawia smakowitość mieszanki i sprawia, że TMR wolniej wysycha. Jest również dobrym źródłem potasu.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Chroń pasze przed zagrzewaniem" name="Chro%C5%84%20pasze%20przed%20zagrzewaniem">Chroń pasze przed zagrzewaniem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Wysoka temperatura pogarsza smakowitość pasz i może prowadzić do ich zagrzewania. Dotyczy to szczególnie kiszonek, ale też gotowego TMR-u znajdującego się na stole paszowym. Dlatego należy starannie wybierać kiszonkę z silosu, ograniczać dostęp powietrza do wybieranej kiszonki, unikać jej przegrzewania (pisaliśmy o tym w ostatnim numerze TPR), przygotowywać ilość TMR-u dostosowaną do rzeczywistego pobrania, regularnie kontrolować temperaturę i świeżość paszy na stole.</p>

<p style="text-align: justify;">Nawet pełne zastosowanie powyższych zaleceń nie wyeliminuje całkowicie negatywnych skutków stresu cieplnego. Może jednak znacząco je ograniczyć, pomóc utrzymać pobranie paszy i zmniejszyć ryzyko spadku wydajności oraz problemów zdrowotnych stada.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/08/05/945335.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 23 Aug 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-mniej-jedza-w-upaly-tak-zmien-dawke-zeby-nie-tracic-mleka-2688877</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Upał odbiera krowom mleko. Te błędy kosztują rolników najwięcej</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/upal-odbiera-krowom-mleko-te-bledy-kosztuja-rolnikow-najwiecej-2687937</link>
			<description>Mamy za sobą wręcz afrykańskie upały, kiedy to na koniec czerwca termometry notowały rekordowe temperatury sięgające nawet 40°C w cieniu. Prognozowane są kolejne, może już nie tak ekstremalne, ale dochodzące do 30°C w cieniu. Takie pogody ciężko znoszą nie tylko dzieci, seniorzy, ale też i wysokoprodukcyjne krowy, a kluczowe jest wtedy zapewnienie im nieograniczonego dostępu do czystej, chłodnej wody o temperaturze 10–15°C oraz zadbanie o odpowiednie rozmieszczenie i wydajność poideł w oborze.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Z artykułu dowiesz się:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Ile%20litr%C3%B3w%20wody%20na%20litr%20mleka?" target="_blank">Ile litrów wody na litr mleka?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Lokalizacja%20i%20liczba%20poide%C5%82" target="_blank">Lokalizacja i liczba poideł</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Liczy%20si%C4%99%20przep%C5%82yw" target="_blank">Liczy się przepływ</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Czysta%20woda%20to%20warunek%20pobrania" target="_blank">Czysta woda to warunek pobrania</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#W%20upa%C5%82y%20warto%20zadawa%C4%87%20pasz%C4%99%20wieczorem" target="_blank">W upały warto zadawać paszę wieczorem</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Podczas upałów zapotrzebowanie krów na wodę wzrasta nawet o 50–100%, przez co <strong>wysokowydajne sztuki mogą wypijać nawet 150–250 litrów dziennie</strong>. Podczas upałów zwierzęta piją znacznie więcej, a każde zaniedbanie w zakresie jakości, dostępności lub temperatury wody może szybko odbić się na wydajności mlecznej i zdrowiu stada.</p>

<p style="text-align: justify;">Krowa produkująca kilkadziesiąt litrów mleka dziennie potrzebuje dużych ilości wody już w normalnych warunkach. Mleko zawiera około 87% wody, dlatego organizm musi stale uzupełniać jej straty. W okresie wysokich temperatur zapotrzebowanie dodatkowo rośnie, ponieważ zwierzęta tracą wodę podczas oddychania, pocenia się i zwiększonego parowania z powierzchni ciała.</p>

<p style="text-align: justify;">W optymalnych warunkach temperaturowych<strong> krowa pobiera około 3 kg wody na 1 kg suchej masy paszy, podczas gdy przy temperaturze 32°C wskaźnik ten może wzrosnąć nawet do 8 kg wody na 1 kg suchej masy</strong>. Zwierzęta traktują wodę jako główny element termoregulacji, próbując schłodzić organizm i zrekompensować straty płynów wywołane przyspieszonym oddechem.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944254.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944254.jpg?1785836792" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Szybka kontrola poidła jest jak najbardziej wskazana pod kątem czystości wody, a zwłaszcza w upały, brudnej wody żadna krowa nie będzie chciała pić</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Ile litrów wody na litr mleka?" name="Ile%20litr%C3%B3w%20wody%20na%20litr%20mleka?">Ile litrów wody na litr mleka?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W typowych warunkach krowa mleczna wypija około 70–120 litrów wody na dobę, zależnie od wydajności, zawartości suchej masy w dawce, temperatury otoczenia oraz wilgotności powietrza. Krowy wysokowydajne mogą potrzebować jeszcze więcej. Podczas upałów pobranie wody często zwiększa się o 30–50%, a przy bardzo wysokich temperaturach może być nawet dwukrotnie większe niż zimą.</p>

<p style="text-align: justify;">Można przyjąć, że <strong>na każdy kilogram wyprodukowanego mleka zwierzę potrzebuje około 3–4 litrów wody</strong>, choć jest to wartość orientacyjna. Krowa dająca 40 litrów mleka może więc potrzebować co najmniej 120–160 litrów wody na dobę, a w czasie upału jeszcze więcej.</p>

<p style="text-align: justify;">Nie należy jednak oczekiwać, że zwierzęta będą piły równomiernie przez całą dobę. Krowy najchętniej piją wodę zaraz po doju oraz podczas pobierania paszy. Właśnie wtedy instalacja musi zapewnić odpowiedni przepływ wody. Jeśli woda płynie zbyt wolno, część krów zrezygnuje z picia albo będzie musiała czekać w kolejce.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944252.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944252.jpg?1785836792" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Krowy pobierają wodę najchętniej zaraz po doju, zatem warto montować poidła przy wyjściach z hal udojowych</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Lokalizacja%20i%20liczba%20poide%C5%82">Lokalizacja i liczba poideł</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Dój i pobranie paszy nie tylko determinują porę nasilenia pobierania wody, ale też decydują o rozmieszczeniu poideł, które powinny znajdować się zarówno w pobliżu stołu paszowego, jak i przy wyjściu z hali udojowej.</p>

<p style="text-align: justify;">W każdym kojcu, w każdej grupie krów i jałówek, powinny znajdować się co najmniej dwa miejsca do pojenia, aby słabsze sztuki miały swobodny dostęp do wody, gdy te dominujące blokują poidła. Przyjmuje się, że jedno poidło nie powinno obsługiwać zbyt dużej liczby krów. W praktyce lepiej zapewnić kilka mniejszych poideł niż jedno duże, ustawione w miejscu, do którego dostęp jest utrudniony.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944255.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944255.jpg?1785836792" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">W tej oborze rolnik nie bez powodu zamontował poidło przy wyjściu z hali udojowej</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Poidła muszą być łatwo dostępne także dla krów chorych, świeżo wycielonych i znajdujących się w różnych grupach technologicznych. W oborach wolnostanowiskowych ważne jest to czy do poideł można podejść z kilku stron oraz czy ich lokalizacja nie powoduje tworzenia się zatorów.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Liczy%20si%C4%99%20przep%C5%82yw">Liczy się przepływ</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W upalne dni szczególnie ważna jest wydajność instalacji wodnej. Poidło powinno szybko się napełniać, a przepływ wody musi być wystarczający, aby krowy mogły pić bez długiego oczekiwania. W przeciwnym razie nawet duże poidło nie rozwiąże problemu.</p>

<p style="text-align: justify;">Warto regularnie sprawdzać drożność zaworów, stan pływaków, ciśnienie w instalacji oraz czystość przewodów. Warto również zmierzyć, ile wody wypływa z poidła w ciągu minuty. <strong>Poidła powinny zapewniać przepływ wody na poziomie minimum 20 litrów na minutę, wszak krowa rasy hf pije szybko, bo ok. 24 l na minutę</strong>. A zwiększone zapotrzebowanie stada sprawia, że przy zbyt niskim ciśnieniu poidła mogą nie nadążać się napełniać. Wtedy tworzą się przy poidle kolejki w oczekiwaniu na wodę.</p>

<p style="text-align: justify;">Zatem warto też obserwować nie tylko ilość wody zużywanej w gospodarstwie, ale także zachowanie zwierząt. Niepokojące jest gromadzenie się krów przy poidłach, długie oczekiwanie na dostęp do wody, zwiększona liczba oddechów, dyszenie, ślinienie się, spadek aktywności i mniejsze pobranie paszy. Takie sytuacje w połączeniu z nagłym spadkiem produkcji mleka to nic innego jak skutki stresu cieplnego.</p>

<p style="text-align: justify;">W razie ekstremalnych temperatur konieczne jest zapewnienie cienia, poprawa wentylacji i zwiększenie ruchu powietrza. Zraszanie krów może być skuteczne, ale tylko wtedy, gdy połączone jest z wydajną wentylacją. Sama wysoka wilgotność bez możliwości odparowania wody nie przyniesie oczekiwanej ulgi.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944253.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944253.jpg?1785836792" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Krowy zasuszone piją znacznie mniej wody niż te, które są w doju, niemniej trzeba i w tej grupie sprawdzać czystość poideł, jak i przepływ wody. Krowy zasuszone często utrzymywane są na głębokiej ściółce, która w upalne dni wymaga obfitszego ścielenia</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Czysta%20woda%20to%20warunek%20pobrania">Czysta woda to warunek pobrania</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Często dochodzi też do sytuacji, że krowy ograniczają picie, jeśli woda ma nieprzyjemny zapach, smak lub jest zanieczyszczona resztkami paszy, śliną, kałem albo glonami. W czasie lata zanieczyszczenia namnażają się szybciej, dlatego poidła należy kontrolować codziennie, a w razie potrzeby czyścić nawet kilka razy w ciągu dnia.</p>

<p style="text-align: justify;">Szczególnie szybko brudzą się poidła umieszczone przy stole paszowym. Do wody trafiają wtedy fragmenty kiszonki i paszy treściwej. Z czasem na ściankach tworzy się śluzowaty osad, który sprzyja rozwojowi bakterii. Samo dolanie świeżej wody nie wystarczy. Poidło trzeba opróżnić, oczyścić i dokładnie przepłukać.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="W%20upa%C5%82y%20warto%20zadawa%C4%87%20pasz%C4%99%20wieczorem">W upały warto zadawać paszę wieczorem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Wysoka temperatura powoduje, że krowy mniej jedzą, szczególnie w najgorętszej części dnia. Jednocześnie ich zapotrzebowanie na składniki pokarmowe związane z produkcją mleka pozostaje wysokie. W efekcie może dochodzić do ujemnego bilansu energetycznego, spadku wydajności i pogorszenia parametrów mleka.</p>

<p style="text-align: justify;">Dlatego podczas upałów trzeba zadbać o to, aby krowy miały stały dostęp do świeżej paszy zwłaszcza w chłodniejszych porach. Wiele gospodarstw przesuwa główne zadawanie paszy na wieczór i noc, kiedy zwierzęta chętniej pobierają pokarm. Pasza powinna być regularnie podgarniana, aby krowy miały do niej łatwy dostęp.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Nie wolno zapominać, że większe pobranie wody wiąże się z większym wydalaniem moczu</strong>. Zbyt mała ilość włókna strukturalnego w dawce, nadmierna koncentracja składników mineralnych lub nieprawidłowe żywienie mogą dodatkowo obciążać organizm. Wszelkie zmiany dawki powinny być wprowadzane ostrożnie i najlepiej po konsultacji z doradcą żywieniowym.</p>

<p style="text-align: justify;">Wraz z moczem i potem krowy tracą duże ilości elektrolitów, w tym kluczowy dla nich sód, potas i magnez. Warto uzupełniać dietę o specjalne mieszanki mineralne lub lizawki.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/944252.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Tue, 04 Aug 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/upal-odbiera-krowom-mleko-te-bledy-kosztuja-rolnikow-najwiecej-2687937</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Zagrzana kiszonka? To może kosztować hodowcę tysiące złotych</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/zagrzana-kiszonka-to-moze-kosztowac-hodowce-tysiace-zlotych-2687854</link>
			<description>Latem znacznie częściej niż zimą występują problemy z jakością pobieranej kiszonki z pryzmy lub silosu. Zagrzewanie kiszonki najczęściej wynika z dostępu tlenu, a wysoka temperatura przyspiesza rozwój drożdży i pleśni, a co za tym idzie, zwiększone jest ryzyko obecności szkodliwych mykotoksyn.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Mykotoksyny w żwaczu – czy krowy mleczne są naprawdę chronione?</h2>

<p style="text-align: justify;">Co prawda w zdrowym żwaczu bytują bakterie, które mają możliwość rozkładu niektórych mykotoksyn, jednak wraz ze wzrostem wydajności, a co za tym idzie wzrostem pobrania suchej masy pasz, rozkład mykotoksyn w żwaczu nie jest już taką sprawą oczywistą.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Zearalenon i DON – które mykotoksyny są najgroźniejsze dla krów?</h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Zearalenol (ZEA) jest mykotoksyną, na którą krowy są szczególnie wrażliwe</strong>. Co prawda w żwaczu ZEA jest w dużym stopniu zamieniany przez bakterie na alfazearalenon, ale jest on jeszcze bardziej toksyczny dla układu rozrodczego. Z kolei najczęściej występująca mykotoksyna DON teoretycznie w 35% jest rozkładana w żwaczu, ale tylko zdrowym i niezakwaszonym.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jakie objawy u krów mogą wskazywać na mykotoksyny?</h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Podstawowy problem z mykotoksynami polega na tym, że objawy są bardzo niespecyficzne, to znaczy, że podobne objawy mogą wystąpić przy innych schorzeniach</strong>. Mykotoksyny w pierwszej kolejności uszkadzają układ odpornościowy, a więc pojawiają się zapalenia wymion, poziom komórek somatycznych jest podwyższony, częściej występują zapalenia macicy, krowy gorzej reagują na szczepienia.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Zobacz też: <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/choroby-krow/pryzma-kiszonki-nieszczelna-cowdoctor-wyjasnia-co-dzieje-sie-z-krowami-i-mlekiem-2555361" target="_blank">Pryzma kiszonki nieszczelna? CowDoctor wyjaśnia, co dzieje się z krowami i mlekiem</a></strong></p>

<h2 style="text-align: justify;">Jak rozpoznać, że kiszonka zaczyna się psuć?</h2>

<p style="text-align: justify;">Przy wybieraniu silosu temperaturę kiszonki warto porównywać z temperaturą powietrza. Wyraźne nagrzewanie się, zapach drożdżowy, alkoholowy lub karmelowy, zmiana barwy oraz widoczna pleśń są sygnałami pogorszenia stabilności tlenowej.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jak poprawić jakość kiszonki i ograniczyć rozwój pleśni?</h2>

<p style="text-align: justify;">Sposobem na poprawienie jakości kiszonki może okazać się spryskiwanie ściany pryzmy czy silosu kwasem propionowym po każdorazowym wybraniu jej warstwy. Zimą stosowanie tego zabiegu nie jest konieczne, ale w maju, czerwcu, lipcu, sierpniu i wrześniu bardzo wskazane. Należy też oczywiście odrzucać paszę spleśniałą, która jest wręcz zabójcza dla naszych krów.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jak prawidłowo wybierać kiszonkę z silosu latem?</h2>

<p style="text-align: justify;">Kiszonkę należy wybierać równą, pionową ścianą, bez jej rozluźniania i "wydłubywania" materiału z różnych miejsc. Nie powinno się pozostawiać nierównej powierzchni, w której łatwo gromadzi się powietrze i woda. Tempo wybierania warto dostosować do temperatury. <strong>Latem dobrze jest pobierać większą warstwę dziennie, tak aby za jednym razem odciąć całe czoło silosu, dlatego szerokość silosu warto dostosować do wielkości stada</strong>.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/23/569513.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Mon, 03 Aug 2026 13:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/zagrzana-kiszonka-to-moze-kosztowac-hodowce-tysiace-zlotych-2687854</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Upały psują kiszonkę. Ten prosty test pokaże, czy nadaje się dla krów</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/upaly-psuja-kiszonke-ten-prosty-test-pokaze-czy-nadaje-sie-dla-krow-2686838</link>
			<description>Niezależnie od tego, czy kiszonka jest przechowywana na małej pryzmie, czy w dużym silosie, podczas upałów może się zagrzewać, tracąc wartość pokarmową i strawność. Dlatego warto regularnie sprawdzać, czy jej zapach i kolor nie odbiegają od parametrów obserwowanych w okresie zimowym.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Pierwszym etapem zagrzewania się kiszonki jest<strong> odparowywanie kwasów karboksylowych</strong>. W efekcie wzrasta jej pH, a środowisko staje się sprzyjające rozwojowi grzybów i pleśni produkujących mikotoksyny. Proces ten prowadzi nie tylko do strat składników odżywczych, lecz także do <strong>pogorszenia smakowitości paszy</strong> i powstawania substancji szkodliwych dla zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;">Co prawda, zdrowy żwacz zawiera bakterie zdolne do rozkładu części mikotoksyn, jednak u krów o wysokiej wydajności, przy dużym pobraniu suchej masy, proces ten może być niewystarczający.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Skutki podawania zagrzanej kiszonki</h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Zagrzana kiszonka</strong> jest zazwyczaj niechętnie pobierana przez krowy. Mniejsze spożycie paszy może skutkować:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">spadkiem produkcji mleka,</li>
	<li style="text-align: justify;">pogorszeniem wykorzystania składników pokarmowych,</li>
	<li style="text-align: justify;">zwiększonym ryzykiem zaburzeń metabolicznych,</li>
	<li style="text-align: justify;">problemami zdrowotnymi związanymi z obecnością mikotoksyn.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Zachodzące w zagrzanej kiszonce <strong>procesy mikrobiologiczne</strong> mogą dodatkowo obniżać jej wartość żywieniową i negatywnie wpływać na kondycję zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;">Najbardziej narażona na pogorszenie jakości jest <strong>kiszonka znajdująca się tuż pod powierzchnią pryzmy lub silosu.</strong> W tym miejscu może dochodzić do wnikania tlenu i wypływania dwutlenku węgla. Choć proces ten nie zawsze jest widoczny, sprzyja rozwojowi pleśni i grzybów. Najskuteczniejszym sposobem ograniczenia tego zjawiska jest<strong> bardzo dobre ubicie kiszonki podczas jej sporządzania. </strong>Znaczenie ma również prawidłowe wybieranie paszy oraz możliwie szybkie zabezpieczanie odsłoniętej powierzchni. W praktyce pomocne może być także spryskiwanie ściany pryzmy lub silosu kwasem propionowym po każdorazowym wybieraniu kolejnej warstwy.<strong> Paszę spleśniałą</strong> należy bezwzględnie usuwać i nie podawać jej zwierzętom.</p>

<p style="text-align: justify;">Warto pamiętać, że kiszonki o zawartości 30–50% suchej masy nagrzewają się zwykle szybciej niż kiszonki bardziej wilgotne, zawierające 15–30% suchej masy.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jak rozpoznać zepsutą kiszonkę?</h2>

<p style="text-align: justify;">Samo podwyższenie temperatury w silosie nie musi jeszcze oznaczać, że <strong>kiszonka uległa zepsuciu</strong>. O jej jakości można wstępnie wnioskować na podstawie wyglądu i zapachu. Niepokojące objawy to:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">drażniący lub nietypowy zapach,</li>
	<li style="text-align: justify;">nienaturalny kolor,</li>
	<li style="text-align: justify;">obecność pleśni,</li>
	<li style="text-align: justify;">śluzowata konsystencja,</li>
	<li style="text-align: justify;">niechętne pobieranie paszy przez krowy.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Aby sprawdzić, czy kiszonka jest stabilna, warto wykonać prosty test. Otóż, należy <strong>pobrać próbkę o masie 5–10 kg</strong> i <strong>umieścić ją w wiadrze.</strong> W środku próbki trzeba umieścić termometr, a następnie pozostawić wiadro w temperaturze pokojowej, z dala od bezpośredniego nasłonecznienia. Po 24 godzinach należy porównać temperaturę kiszonki z temperaturą otoczenia.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Jeśli próbka jest wyraźnie cieplejsza niż otoczenie</strong>, oznacza to, że kiszonka jest niestabilna i nadal zachodzą w niej procesy tlenowe; jeśli jej temperatura jest zbliżona do temperatury otoczenia, kiszonkę można uznać za stabilną.</p>

<p style="text-align: justify;">W przypadku wyraźnych oznak zepsucia, zwłaszcza obecności pleśni lub nietypowego zapachu, paszy nie należy podawać  zwierzątom.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/07/16/654869.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Fri, 17 Jul 2026 11:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/upaly-psuja-kiszonke-ten-prosty-test-pokaze-czy-nadaje-sie-dla-krow-2686838</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowa może zjeść tyle samo, a dać więcej mleka. Eksperci tłumaczą jak</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowa-moze-zjesc-tyle-samo-a-dac-wiecej-mleka-eksperci-tlumacza-jak-2682109</link>
			<description>Coraz więcej doradców żywieniowych i hodowców sięga po model CNCPS, który uznawany jest obecnie za jedno z najdokładniejszych narzędzi do bilansowania żywienia krów mlecznych. System ten pozwala bowiem bardzo szczegółowo analizować potrzeby pokarmowe zwierząt, uwzględniając nie tylko skład dawki, ale również ich zdrowie i wydajność.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Czym%20jest%20model%20%C5%BCywienia%20CNCPS%20i%20dlaczego%20zyskuje%20popularno%C5%9B%C4%87?" target="_blank">Czym jest model żywienia CNCPS i dlaczego zyskuje popularność?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Co%20to%20jest%20model%20CNCPS?" target="_blank">Co to jest model CNCPS?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Fermentacja%20w%20%C5%BCwaczu%20kluczowym%20elementem%20modelu%20CNCPS" target="_blank">Fermentacja w żwaczu kluczowym elementem modelu CNCPS</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Izokwasy%20w%20%C5%BCywieniu%20kr%C3%B3w%20mlecznych%20%E2%80%93%20jak%20wspieraj%C4%85%20prac%C4%99%20%C5%BCwacza?" target="_blank">Izokwasy w żywieniu krów mlecznych – jak wspierają pracę żwacza?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dlaczego%20izokwasy%20s%C4%85%20wa%C5%BCne%20dla%20produkcji%20bia%C5%82ka%20mikrobiologicznego?" target="_blank">Dlaczego izokwasy są ważne dla produkcji białka mikrobiologicznego?</a></li>
	<li style="text-align: justify;">
	<p><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wp%C5%82yw%20suplementacji%20izokwasami%20na%20zdrowie%20i%20wydajno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w" target="_blank">Wpływ suplementacji izokwasami na zdrowie i wydajność krów</a></p>
	</li>
	<li style="text-align: justify;">
	<p><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Precyzyjne%20%C5%BCywienie%20kr%C3%B3w%20mlecznych%20a%20rentowno%C5%9B%C4%87%20produkcji" target="_blank">Precyzyjne żywienie krów mlecznych a rentowność produkcji</a></p>
	</li>
	<li style="text-align: justify;">
	<p><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Szkolenie%20CNCPS%20w%20Polsce%20%E2%80%93%20praktyczna%20wiedza%20dla%20hodowc%C3%B3w%20i%20doradc%C3%B3w" target="_blank">Szkolenie CNCPS w Polsce – praktyczna wiedza dla hodowców i doradców</a></p>
	</li>
</ul></div>
</div>​</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Czym jest model żywienia CNCPS i dlaczego zyskuje popularność?" name="Czym%20jest%20model%20%C5%BCywienia%20CNCPS%20i%20dlaczego%20zyskuje%20popularno%C5%9B%C4%87?">Czym jest model żywienia CNCPS i dlaczego zyskuje popularność?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W dniach 11 i 12 maja br. w pabianickiej „Fabryce Wełny”, firma Zinpro – wiodący, światowy dostawca unikalnych form pierwiastków śladowych dla zwierząt, w tym dla <strong>bydła mlecznego </strong>– zorganizowała dwudniowe szkolenie poświęcone <strong>modelowi żywienia krów – CNCPS i izokwasom</strong> oraz ich praktycznemu zastosowaniu. W spotkaniu uczestniczyli zarówno przedstawiciele firm paszowych, jak i doradcy oraz hodowcy zainteresowani nowymi technologiami. Tajniki <strong>modelu żywienia CNCPS</strong> (Cornell Net Carbohydrate and Protein System) pomagał zrozumieć jego współtwórca – dr Tom Tylutki, prezes zarządu i twórca <strong>programu AMTS,</strong> który opiera się na modelu CNCPS.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Co to jest model CNCPS?" name="Co%20to%20jest%20model%20CNCPS?">Co to jest model CNCPS?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Ekspert podkreślił, iż model ten nie jest wyłącznie kolejnym systemem układania dawek, ale sposobem myślenia o żywieniu opartym o biologię zwierzęcia i <strong>fermentację żwacza</strong>. W praktyce pomaga odpowiedzieć na pytanie co i ile zjadła krowa, ale przede wszystkim, jak zostanie to wykorzystane w <strong>żwaczu </strong>i całym organizmie krowy. Model CNCPS zakłada, że każda krowa jest inna i jej potrzeby zależą m.in. od masy ciała, wieku i numeru laktacji, <strong>wydajności mlecznej, </strong>składu mleka oraz etapu fizjologicznego np. ciąży.To ważne, ponieważ współczesne krowy mleczne są większe, bardziej wydajne i szybciej zmieniają się genetycznie niż zwierzęta, na których opierały się starsze systemy żywienia – tłumaczył dr Tom Tylutki.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/18/821736.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/18/821736.jpg?1780485519" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Model żywienia CNCPS nie jest tylko narzędziem obliczeniowym, ale przede wszystkim nowoczesnym podejściem do żywienia krów opartym na biologii zwierząt – tłumaczył dr Tom Tylutki</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dabrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Fermentacja w żwaczu kluczowym elementem modelu CNCPS" name="Fermentacja%20w%20%C5%BCwaczu%20kluczowym%20elementem%20modelu%20CNCPS">Fermentacja w żwaczu kluczowym elementem modelu CNCPS</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W CNCPS centrum uwagi stanowi <strong>fermentacja w żwaczu, </strong>dlatego model zakłada, że optymalne żywienie powinno maksymalizować wzrost <strong>bakterii żwaczowych</strong>, produkcję <strong>białka mikrobiologicznego </strong>oraz wykorzystanie energii z fermentacji. Co interesujące, uwzględnia również aktywność zwierząt, odległość od miejsca doju i przemieszczanie się krów, stres cieplny, warunki utrzymania.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Izokwasy w żywieniu krów mlecznych – jak wspierają pracę żwacza?" name="Izokwasy%20w%20%C5%BCywieniu%20kr%C3%B3w%20mlecznych%20%E2%80%93%20jak%20wspieraj%C4%85%20prac%C4%99%20%C5%BCwacza?">Izokwasy w żywieniu krów mlecznych – jak wspierają pracę żwacza?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Najnowsza wersja <strong>modelu CNCPS</strong> (dostępna w Polsce od ubiegłego roku) uwzględnia interakcje zachodzące w <strong>żwaczu</strong> jako kluczowy czynnik. Określa również zapotrzebowanie na <strong>izokwasy,</strong> stanowiące ważny składnik modelu i <strong>bilansowania dawki.</strong> Stąd też wykład dr. Huw McConochie – dietetyka<strong> bydła mlecznego</strong> z działu Wsparcia Technicznego Zinpro, którego tematem były właśnie izokwasy, czyli naturalnie produkowane w żwaczu rozgałęzione lotne kwasy tłuszczowe <strong>(BCVFA). </strong></p>

<p style="text-align: justify;">Należą do nich: kwas izomasłowy, 2-metyloizomasłowy i izowalerianowy, które pochodzą z rozkładu rozgałęzionych amonokwasów, takich jak: walina, leuzyna i izoleucyna. Ich obecność jest jednym z wielu elementów warunkujących wzrost bakterii celulolitycznych (odpowiedzialnych za trawienie włókna), ponadto wspierają one produkcję białka mikrobiologicznego i wpływają na wykorzystanie energii z dawki pokarmowej. Wiadomym jest, że im więcej i efektywniej syntetyzowane jest białko w żwaczu, tym mniej potrzeba dostarczać go w dawce pokarmowej, co oczywiście zmniejsza koszty żywienia. Najtańszym źródłem aminokwasów dla krowy jest zawsze białko bakterii i pierwotniaków.</p>

<p style="text-align: justify;">Jeśli w żwaczu krów <strong>izokwasów</strong> jest za mało, to zahamowany jest wzrost bakterii trawiących włókno, pogarsza się<strong> strawność NDF,</strong> maleje produkcja białka mikrobiologicznego, a tym samym spada efektywność żywienia. Stąd też w nowoczesnym żywieniu krów izokwasy coraz częściej dodawane są do dawki pokarmowej, aby bezpośrednio zasilić żwacz i zoptymalizować produkcję białka. A warto wiedzieć, że zapotrzebowanie na izokwasy rośnie szczególnie wtedy, gdy: dawka zawiera dużo skrobi i łatwo fermentujących węglowodanów, niski jest poziom białka rozkładanego w żwaczu, białko pochodzi z pasz o ograniczonej zawartości aminokwasów.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Dlaczego izokwasy są ważne dla produkcji białka mikrobiologicznego?" name="Dlaczego%20izokwasy%20s%C4%85%20wa%C5%BCne%20dla%20produkcji%20bia%C5%82ka%20mikrobiologicznego?">Dlaczego izokwasy są ważne dla produkcji białka mikrobiologicznego?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Jeżeli chcemy w pełni wykorzystać potencjał zadawanej dawki, musimy myśleć nie tylko o białku surowym, ale również o tym, czy w żwaczu są odpowiednie warunki do wzrostu bakterii. I właśnie obecność <strong>izokwasów</strong> jest jednym z kluczowych elementów tych warunków – przekonywał dr Huw McConochie.</p>

<h2><a id="Wpływ suplementacji izokwasami na zdrowie i wydajność krów" name="Wp%C5%82yw%20suplementacji%20izokwasami%20na%20zdrowie%20i%20wydajno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w">Wpływ suplementacji izokwasami na zdrowie i wydajność krów</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Tak więc <strong>izokwasy,</strong> jak np. <strong>Zinpro IsoFerm</strong> nie są kolejnym „dodatkiem marketingowym”, ale biologicznym wsparciem pracy żwacza. Mało tego, badania potwierdziły, że <strong>suplementacja krów izokwasami </strong>w czasie zasuszenia istotnie wpływa na proces zmian metabolicznych w najbardziej newralgicznym <strong>okresie przejściowym.</strong> Dodatek izokwasów może prowadzić do zmniejszenia utraty masy ciała, zwiększenia stężenia glukozy we krwi i zmniejszenia stężenie ß-hydroksymaślanu (BHB), prowadząc do lepszego startu w laktację, a jednocześnie korzystnie wpływając na <strong>wydajność mleka.</strong></p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/18/821924.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/18/821924.jpg?1780485519" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Rola izokwasów polega na wspieraniu wzrostu bakterii fibrolitycznych, a więc pośrednio poprawiają trawienie włókna, produkcję białka mikrobiologicznego i pomagają lepiej wykorzystać energię i azot z dawki pokarmowej – wyjaśniał dr Huw McConochie</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Precyzyjne żywienie krów mlecznych a rentowność produkcji" name="Precyzyjne%20%C5%BCywienie%20kr%C3%B3w%20mlecznych%20a%20rentowno%C5%9B%C4%87%20produkcji">Precyzyjne żywienie krów mlecznych a rentowność produkcji</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W obecnych realiach <strong>produkcji mleka,</strong> kiedy każdy litr mleka i każda złotówka mają ogromne znaczenie, <strong>precyzja w żywieniu</strong> staje się koniecznością. I właśnie takie kameralne warsztaty, podczas których uczestnicy mogą zobaczyć program „na żywo”, omówić jego działanie i przećwiczyć najważniejsze elementy pracy z systemem, okazują się być bezcenne.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Szkolenie CNCPS w Polsce – praktyczna wiedza dla hodowców i doradców" name="Szkolenie%20CNCPS%20w%20Polsce%20%E2%80%93%20praktyczna%20wiedza%20dla%20hodowc%C3%B3w%20i%20doradc%C3%B3w">Szkolenie CNCPS w Polsce – praktyczna wiedza dla hodowców i doradców</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Model <strong>żywienia CNCPS</strong> staje się coraz powszechniejszy, ale pomimo rosnącej popularności, wielu użytkowników programu nie ma bezpośrednio dostępu do specjalistycznej wiedzy, a dodatkową przeszkodą pozostaje bariera językowa, ponieważ materiały szkoleniowe on-line są zazwyczaj w języku angielskim i to wysoce specjalistycznym. I właśnie firma Zinpro wychodząc naprzeciw oczekiwaniom użytkowników postanowiła zorganizować pierwsze i tak bardzo potrzebne, tego typu szkolenie w Polsce, przybliżające sam program, ale przede wszystkim jego praktyczne zastosowanie.</p>

<p style="text-align: justify;">– Zdecydowaliśmy, że spotkanie będzie mieć kameralny, warsztatowy charakter, tak aby uczestnicy mogli swobodnie przejść przez poszczególne elementy programu i omówić konkretne zagadnienia – mówi Agata Łabaz, technical sales manager w firmie Zinpro. Szkolenie ma również przybliżyć nowy moduł, jakim są izokwasy, który został wprowadzony do programu. Nasza firma dostarcza te rozwiązania w przypadku wystąpienia potrzeb, dlatego istotne jest, by użytkownicy rozumieli, kiedy po nie sięgać, a kiedy nie są niezbędne. Ułatwienie dostępu do wiedzy może sprawić, że żywienie w systemie CNCPS przestanie być postrzegane jako trudne i egzotyczne, a stanie się elementem codziennej praktyki żywieniowej, z której coraz więcej osób będzie chciało korzystać. Bo precyzyjne żywienie to klucz do rentowności produkcji mleka – podkreśliła prowadząca szkolenie.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/18/821737.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 06 Jun 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowa-moze-zjesc-tyle-samo-a-dac-wiecej-mleka-eksperci-tlumacza-jak-2682109</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Masz wentylatory w oborze? Ten błąd może kosztować Cię sporo mleka</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-wentylatory-w-oborze-ten-blad-moze-kosztowac-cie-sporo-mleka-2681780</link>
			<description>Przed nami gorące lato, a wraz z nim nadchodzą obawy o skutki stresu cieplnego u krów. Wielu hodowców – o czym przekonujemy się odwiedzając mleczne gospodarstwa – decyduje się na inwestycje w wentylatory. Niestety, bardzo często montowane są one przypadkowo, a przecież o skuteczności wentylacji decyduje nie tylko liczba wentylatorów, ale przede wszystkim ich lokalizacja w oborze.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Aby jak najlepiej chłodzić krowy rozmieszczenie wentylatorów trzeba dobrze przemyśleć. Brak dobrej wentylacji łatwo można stwierdzić obserwując krowy, a ściślej miejsca obory, w których się gromadzą.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Nie jedzą, bo szukają ochłody" name="Nie%20jedz%C4%85,%20bo%20szukaj%C4%85%20och%C5%82ody">Nie jedzą, bo szukają ochłody</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W obiektach bez systemów wentylacyjnych, w gorące dni, krowy najczęściej jedzą ze skrajnych części stołu paszowego ponieważ jest tam większy ruch powietrza. Jednocześnie gromadzą się tam, gdzie jest lepszy ruch powietrza oraz cień, np. w okolicach poideł. Skutkiem tego jest dłuższy okres stania, co w późniejszym czasie prowadzi do pojawienia się problemów zdrowotnych racic, wynikających z nadmiernego przeciążenia nóg oraz owrzodzeniem podeszwy.</p>

<p style="text-align: justify;">Najlepszym <strong>wskaźnikiem stabilnej wentylacji jest prędkość powietrza,</strong> która powinna wynosić ponad 2 m/s, mierzona w kilku miejscach (idealnie co 8 metrów) we wszystkich częściach obory. Najprostszą metodą pomiaru (obok specjalistycznych urządzeń pomiarowych) jest zapalniczka z krzesiwem. W dobrze wentylowanych oborach nie da się rozniecić ognia bez osłonięcia płomienia ręką. Jeżeli ruch powietrza w oborze jest mniejszy niż 2 m/s wskazany jest montaż wentylatorów, aby wymienić powietrze w budynku i odprowadzić nadmiar ciepła.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Sprawd%C5%BA%20pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87%20powietrza">Sprawdź prędkość powietrza</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W gorące dni krowy poszukują chłodnych miejsc w oborze. Jeżeli wentylatory umieszczone są nad stołem paszowym pobranie paszy nie spada, ale skraca się czas odpoczynku krów. Jeżeli nawiewane będą tylko legowiska, trzeba liczyć się z pogorszeniem stanu zdrowia wymion oraz zwiększeniem liczby komórek somatycznych, ponieważ w takiej sytuacji krowy chętniej i dłużej leżą na swoich stanowiskach zamiast pobierać pasze przy stole paszowym. Przeprowadzone badania dowiodły, że w gorące dni najlepiej sprawdza się kombinacja wentylatorów nad stołem paszowym oraz nad legowiskami. Krowy z tak wentylowanych obór miały niższą liczbę komórek somatycznych oraz wyższą wydajność przez cały okres laktacji. Wyższa była też średnia ilość udojonego mleka w porównaniu z krowami przebywającymi w oborach niewentylowanych, jak również trwałość laktacji rozumiana jako zdolność krowy do utrzymania wydajności mlecznej po osiągnięciu maksymalnej ilości produkowanego mleka.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Nie%20zapomnij%20o%20jal%C3%B3wkach">Nie zapomnij o jałówkach</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Ważne jest też, aby poza stołem paszowym i legowiskami wentylować również inne części obory – wszystkie, w których krowy przebywają w dużym skupieniu. Należą do nich hala udojowa i poczekalnia. Nie można zapominać również o sprawnej wentylacji w miejscach, gdzie utrzymywane są krowy zasuszone i jałówki. Dobre ich chłodzenie zwiększa szansę na dobre rozpoczęcie laktacji.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/13/821157.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Fri, 29 May 2026 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-wentylatory-w-oborze-ten-blad-moze-kosztowac-cie-sporo-mleka-2681780</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Makuch zamiast soi? Coraz więcej hodowców bydła zmienia żywienie</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/makuch-zamiast-soi-coraz-wiecej-hodowcow-bydla-zmienia-zywienie-2671016</link>
			<description>Wprowadzenie do dawki pokarmowej makuchu rzepakowego, który charakteryzuje się wysoką zawartością białka i dobrze zbilansowanym składem aminokwasowym może być z powodzeniem traktowany jako zamiennik poekstrakcyjnej śruty sojowej dla bydła. Eksperci od żywienia sugerują, że 1,5% makuchu rzepakowego może zastąpić 1% poekstrakcyjnej śruty sojowej.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Jak powstaje makuch rzepakowy?</h2>

<p style="text-align: justify;">Makuch rzepakowy powstaje w wyniku tłoczenia oleju z nasion rzepaku o różnej wielkości i sile zgniotu, dlatego ma zróżnicowaną zawartość oleju, który to jest składnikiem energetycznym makuchu. Zawartość energii metabolicznej w makuchu jest wyższa niż w śrucie rzepakowej, jednak zawartość białka jest niższa. Zawartość białka ściśle związana jest z zawartością tłuszczu i waha się w granicach od 30 do 34% (300–340 g/kg), przy czym zawartość tłuszczów wynosi 9–13%. Makuchy rzepakowe korzystniej wypadają pod względem zawartości włókna surowego (9,5–12%), w porównaniu ze śrutą sojową, która zawiera jedynie 5–6% tego składnika a zawartość włókna – 9–12%.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Makuch w żywieniu bydła</h2>

<p style="text-align: justify;">W żywieniu bydła makuch można wykorzystać jako komponent mieszanek paszowych, składnik TMR-u oraz jako dodatek do śrut i otrąb zbożowych w samodzielnie wykonywanych w gospodarstwach mieszankach o uproszczonym składzie.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Dopuszczalne udziały pasz rzepakowych w mieszankach paszowych dla poszczególnych grup bydła wynoszą:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">krowy mleczne 30%,</li>
	<li style="text-align: justify;">jałówki 25%,</li>
	<li style="text-align: justify;">cielęta powyżej 80–100 kg masy ciała 20%.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/06/820444.docx" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/06/820444.docx?1779969855" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">xxx xx</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Dopuszczalna ilość makuchu rzepakowego dla krów mlecznych wynosi od 1 do 3 kg na dobę, zależnie od wydajności mlecznej. Przy wydajności 15 kg mleka będzie to 1 kg na dobę, ale już przy mleczności 35 kg mleka można podawać prawie 3 kg makuchu na dobę. Poekstrakcyjna śruta i makuch rzepakowy w żywieniu krów mlecznych, do wydajności 20–25 kg mleka/dobę, są pełnowartościowym substytutem śruty sojowej. Przy wydajności powyżej 25 kg zwiększa się zapotrzebowanie krów na aminokwasy i należy pamiętać, by to zapotrzebowanie pokryć.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/06/820453.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Thu, 28 May 2026 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/makuch-zamiast-soi-coraz-wiecej-hodowcow-bydla-zmienia-zywienie-2671016</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Pryzma wygląda idealnie, ale w środku rozwija się pleśń. Oto dlaczego</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/pryzma-wyglada-idealnie-ale-w-srodku-rozwija-sie-plesn-oto-dlaczego-2669752</link>
			<description>Dlaczego kiszonka z kukurydzy lub traw psuje się miejscami w środku pryzmy i tworzy gniazda pleśni? Choć z zewnątrz pryzma może wyglądać dobrze, lokalne ogniska zepsucia zwykle świadczą o błędach popełnionych na etapie zbioru, zakiszania, ugniatania, okrywania albo wybierania paszy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Obecność tlenu szkodliwa dla kiszonki</h2>

<p style="text-align: justify;">Najważniejszą przyczyną jest <strong>obecność tlenu</strong>. Dobra kiszonka powstaje wtedy, gdy materiał roślinny zostaje szybko odcięty od powietrza, a bakterie kwasu mlekowego mogą obniżyć pH. Jeśli jednak w pryzmie pozostaną <strong>kieszenie powietrzne, </strong>zaczynają rozwijać się drożdże, pleśnie i inne mikroorganizmy tlenowe. Wystarczy lokalnie słabsze ubicie, grubsza warstwa materiału lub nieprawidłowa wilgotność, aby problem pojawił się tylko w jednym miejscu.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Sucha masa kukurydzy utrudnia ubicie</h2>

<p style="text-align: justify;">Duże znaczenie ma także sucha masa surowca. Zbyt <strong>sucha kukurydza jest trudna do ubicia,</strong> bardziej sprężysta i łatwo zatrzymuje powietrze. W efekcie wewnątrz pryzmy mogą powstawać luźniejsze fragmenty sprzyjające rozwojowi<strong> drobnoustrojów.</strong> Z kolei trawy zbyt mokre, zbierane w złych warunkach albo zbyt krótko podsuszone, fermentują nieprawidłowo, mogą powodować wycieki soków kiszonkarskich i<strong> tworzyć środowisko dla niepożądanych bakterii.</strong></p>

<h2 style="text-align: justify;">Długo ścięta kukurydza umożliwia powstawanie mikroszczelin</h2>

<p style="text-align: justify;">Istotna jest również <strong>długość sieczki.</strong> Zbyt długi materiał, zarówno w kukurydzy, jak i w trawach, utrudnia zagęszczenie i powoduje powstawanie mikroszczelin wypełnionych powietrzem. To właśnie tam najczęściej rozpoczyna się zagrzewanie i pleśnienie. W kukurydzy problemem bywa też <strong>niedostateczne rozdrobnienie ziarna,</strong> które świadczy o nieoptymalnym przygotowaniu materiału do zakiszania.</p>

<p style="text-align: justify;">Kolejnym czynnikiem jest <strong>tempo napełniania i ugniatania pryzmy</strong>. Materiał powinien być rozkładany cienkimi warstwami i systematycznie, intensywnie ugniatany. Gdy trafia na pryzmę zbyt szybko, nie da się go odpowiednio zagęścić. Powstają wtedy strefy lepiej i gorzej ubite, a te słabsze są szczególnie narażone na psucie, nawet głęboko wewnątrz masy.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/23/819295.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/23/819295.jpg?1778151345" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Bardzo ważne jest tempo napełniania silosu</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Zanieczyszczenia powodują psucie kiszonki</h2>

<p style="text-align: justify;">Do lokalnego psucia kiszonki przyczyniają się też <strong>zanieczyszczenia ziemią, błotem i resztkami obornika.</strong> Dotyczy to zwłaszcza kiszonek z traw. Taka pasza wnosi do pryzmy niepożądane mikroorganizmy i sprzyja fermentacji masłowej, prowadzonej m.in. przez bakterie z rodzaju <em>Clostridium</em>. Kiszonka ma wtedy gorszy zapach, niższą wartość pokarmową i może psuć się miejscowo.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Okrycie pryzmy a psucie się kiszonki</h2>

<p style="text-align: justify;">Nie bez znaczenia jest także<strong> okrycie pryzmy</strong>. Nieszczelna folia, źle dociążone boki, uszkodzenia po ptakach lub gryzoniach oraz źle ukształtowany wierzch umożliwiają powolne wnikanie powietrza i wody. Tlen nie zawsze działa równomiernie – często penetruje tylko wybrane kanały lub słabiej ubite miejsca. Dlatego objawy psucia pojawiają się punktowo.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/23/819296.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/23/819296.jpg?1778151345" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">A także szczelne okrycie</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Miejscowe psucie kiszonki nie jest przypadkowe</h2>

<p style="text-align: justify;">Problemy często ujawniają się dopiero po otwarciu pryzmy. Jeśli czoło kiszonki jest wybierane zbyt wolno, zwłaszcza w ciepłe dni, pasza ponownie ma kontakt z powietrzem. Wtedy drożdże i pleśnie aktywują się najpierw na froncie, ale proces może sięgać także głębiej, zwłaszcza tam, gdzie wcześniej występowały newralgiczne miejsca.</p>

<p style="text-align: justify;">Miejscowe psucie kiszonki nie jest przypadkowe. W kukurydzy najczęściej winne są: zbyt suchy materiał, za długa sieczka i słabe ubicie. W trawach częściej problemem są zanieczyszczenia, zbyt mokry surowiec i fermentacja masłowa. Kluczem pozostaje szybkie zakiszanie, właściwa sucha masa, cienkie warstwy, mocne ugniatanie i szczelne okrycie.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/23/819296.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Thu, 07 May 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/pryzma-wyglada-idealnie-ale-w-srodku-rozwija-sie-plesn-oto-dlaczego-2669752</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Co siać na paszę po terminie? Te rośliny jeszcze dadzą plon w maju i czerwcu</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/co-siac-na-pasze-po-terminie-te-rosliny-jeszcze-dadza-plon-w-maju-i-czerwcu-2669558</link>
			<description>Koniec maja i początek czerwca wciąż sprzyjają wysiewowi roślin przeznaczonych na paszę dla bydła. Dobór odpowiedniego gatunku nie może być przypadkowy, ponieważ na przyszłe plony oraz wartość odżywczą paszy wpływają takie czynniki jak termin siewu, stan gleby oraz dostępność wody.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">W praktyce na opoźnione siewy roślin jarych na paszę rolnicy najczęściej sięgają nadal po kukurydzę, sorgo, mieszanki zbożowo-strączkowe, trawy jednoroczne oraz poplony wysokobiałkowe.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Czy kukurydzę można siać w opóźnionym terminie?</h2>

<p style="text-align: justify;">Na opóźniony siew nadal dobrze nadaje się kukurydza. Trzeba jednak wybrać <strong>odmiany bardziej wczesne (FAO</strong> <strong>180–220</strong>). Najlepszy termin siewu przypada na kwiecień i początek maja gdy na głębokości siewu temperatura gleby wynosi <strong>ok. 8–10°C</strong><!--TgQPHd|[]--> , ale przy dobrej pogodzie można jeszcze wysiewać ją na przełomie maja i czerwca. Trzeba jednak pamiętać, że opóźnienie siewu może obniżyć plon, ze względu na krótszy okres wegetacji. </p>

<p style="text-align: justify;">Dodatkowo najczęściej taki zasiew przeprowadzany jest po zbiorze mieszanek np. żyta z wyką czy mieszanki gorzowskiej. Na takim stanowisku gleba jest przesuszona. Ważne aby ograniczyć ilość zabiegów agrotechnicznych do minimum.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Sorgo nadaje się do późniejszego siewu</h2>

<p style="text-align: justify;">Coraz większym zainteresowaniem cieszy się sorgo. To roślina, która dobrze radzi sobie w warunkach niedoboru wody i na stanowiskach, gdzie kukurydza nie zawsze daje dobry plon. Siew wykonuje się dopiero <strong>po 15 maja</strong>, gdy gleba jest już dobrze ogrzana, najlepiej do <strong>co najmniej 14°C. </strong>Więc szczególnie sprawdzi się w </p>

<p style="text-align: justify;">Sorgo można przeznaczyć na zielonkę lub kiszonkę. W sprzyjających warunkach daje bardzo<strong> wysoki plon suchej masy,</strong> sięgający nawet <strong>19–25 ton z hektara</strong>. Jego wartość energetyczna jest nieco niższa niż kukurydzy, ale odporność na suszę sprawia, że w wielu gospodarstwach staje się realną alternatywą.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jakie rośliny podniosą białko w paszy?</h2>

<p style="text-align: justify;">Gospodarstwa, które szukają paszy o wyższej zawartości białka, często wybierają mieszanki zbożowo-strączkowe. Owies z grochem, wyka zbożowa czy mieszanki z bobowatymi dają umiarkowany plon, ale poprawiają jakość paszy. To rozwiązanie szczególnie przydatne na glebach średnich, a na słabszych stanowiskach lepiej sprawdzają się peluszka lub wyka, które lepiej znoszą mniej korzystne warunki. Uprawa takich mieszanek jest jednak bardziej ryzykowna niż w przypadku kukurydzy czy sorga. </p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo right-50">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/05/694361.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/05/694361.jpg?1777958738" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Przy późnym siewie zabiegi agrotechnicze należy ograniczyć do minimum. </div>        
            <div class="se__source">
               <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Daleszyński</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Trawy jednoroczne siane na przełomie maja i czerwca</h2>

<p style="text-align: justify;">Na przełomie maja i czerwca można także wysiewać trawy jednoroczne, np. życica westerwoldzka natomiast jest ona podatna na suszę, dlatego lepiej wysiewać ją późnym latem. Trawy jednoroczne dają pierwszy pokos już po stosunkowo krótkim czasie, a ich uprawa dobrze sprawdza się na lżejszych glebach.</p>

<p style="text-align: justify;">Plon z pierwszego pokosu wynosi zwykle około 5–8 ton suchej masy z hektara. Zawartość białka jest niższa niż w mieszankach strączkowych, ale rośliny te są cennym uzupełnieniem bazy paszowej, zwłaszcza tam, gdzie liczy się szybka produkcja masy zielonej.</p>

<p style="text-align: justify;">W przypadku traw największym problemem może być brak wody przy tak późnym siewie. Zbliżające się letnie upały mogą zniszczyć uprawę. </p>

<h2 style="text-align: justify;">Co wybrać w praktyce?</h2>

<p style="text-align: justify;">Na dobrych i wilgotnych glebach najpewniejszym wyborem pozostaje kukurydza. Na stanowiskach suchszych i bardziej ryzykownych lepiej sprawdzi się sorgo, trawy jednoroczne albo drobnonasienne bobowate. Jeśli celem jest poprawa zawartości białka w dawce, warto sięgnąć po mieszanki zbożowo-strączkowe lub poplony wysokobiałkowe.</p>

<p style="text-align: justify;">Dobór rośliny powinien więc wynikać nie tylko z terminu siewu, ale też z warunków stanowiska i planowanego wykorzystania paszy. </p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/05/05/600606.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.szczepanski@topagrar.pl (Błażej Szczepański)</author>
			<pubDate>Tue, 05 May 2026 11:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/co-siac-na-pasze-po-terminie-te-rosliny-jeszcze-dadza-plon-w-maju-i-czerwcu-2669558</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jedna zmiana i krowy tracą mleko. Najgorzej znoszą to jałówki</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-zmiana-i-krowy-traca-mleko-najgorzej-znosza-to-jalowki-2669131</link>
			<description>Zmiana grupy odbija się na wydajności mlecznej – z takim stwierdzeniem zgodzi się zapewne większość hodowców bydła mlecznego. Przyczyną tego stanu jest najprawdopodobniej zaburzenie struktury socjalnej w grupie, co stanowi dla krów istotny czynnik stresowy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Hipotezę tę potwierdzają wyniki badania przeprowadzonego w<strong> gospodarstwie mlecznym</strong> w Teksasie na stadzie liczącym 898 krów mlecznych. Przez dwa lata zebrano dane dotyczące 54 372 zmian grup. Analizowano wpływ przestawień na czas przeżuwania (min/dzień), wydajność mleczną (kg/dzień) i pobranie wody (l/dzień). Codzienne dane o przeżuwaniu i pobraniu wody pozyskiwano za pomocą czujnika smaXtec (w formie bolusa), podawanego krowom w pierwszej laktacji po wycieleniu do żwacza. I cóż się okazało?</p>

<h2 style="text-align: justify;">Czas przeżuwania krótszy po zmianie grupy żywieniowej</h2>

<p style="text-align: justify;">Otóż, po zmianie grupy czas przeżuwania u krów pierwiastek był <strong>do 5. dnia krótszy o 28 minut.</strong> U krów wieloródek wyraźne ograniczenie przeżuwania obserwowano jedynie w 2. i 3. dniu po przestawieniu. Odmienny efekt stwierdzono w przypadku wydajności mlecznej: u krów pierwiastek po zmianie grupy spadła ona jedynie o 0,5 litra, natomiast u starszych krów zmniejszała się stopniowo aż do 5. dnia – łącznie o 0,6 litra. <strong>Krowy wieloródki </strong>pobierały też wyraźnie mniej wody (o 12 litrów dziennie).</p>

<h2 style="text-align: justify;">Jałówki źle znoszą zmianę grupy żywieniowej</h2>

<p style="text-align: justify;">Badanie potwierdziło, że <strong>młode krowy </strong>(jałówki po pierwszym wycieleniu) <strong>znoszą zmianę grupy zdecydowanie gorzej </strong>niż starsze zwierzęta, dlatego należy zrobić wszystko, by możliwie najbardziej ułatwić im aklimatyzację w nowym segmencie obory. Najważniejsza zasada to dać pierwiastkom czas, spokój i jak najmniej konkurencji, aby mogły bez stresu przyzwyczaić się do nowego środowiska. Wcześniej jednak należy zadbać o spokojne wprowadzenie, unikanie pośpiechu, hałasu i zbędnego przeganiania. Warto zachować stałość postępowania, czyli zachować podobne godziny karmienia, doju i obsługi i nie mieszać zbyt wielu nowych sztuk jednocześnie.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Warto zapewnić łatwy dostęp do paszy</h2>

<p style="text-align: justify;">W nowym miejscu konieczna jest <strong>wystarczająca ilość miejsca</strong>, tak by zapewniony był swobodny dostęp do stołu paszowego, poideł i legowisk. Łatwy dostęp do paszy jest szczególnie ważny w pierwszych dniach po przeniesieniu, a stała dostępność świeżej wody pomaga ograniczyć spadek pobrania paszy. Pierwszym wskaźnikiem, czy krowa się dobrze adaptuje jest właśnie pobranie paszy i wody.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/15/818285.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 02 May 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-zmiana-i-krowy-traca-mleko-najgorzej-znosza-to-jalowki-2669131</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Masz robota udojowego? Te dane mogą zwiększyć wydajność stada</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-robota-udojowego-te-dane-moga-zwiekszyc-wydajnosc-stada-2668800</link>
			<description>Automatyzacja doju w polskich oborach przestała już być ciekawostką, a staje się standardem. W ostatnich kilku latach liczba robotów udojowych rośnie o kilkaset sztuk rocznie. Wraz z nimi pojawia się ogromna ilość danych o stadzie, które – właściwie odczytane – potrafią pokazać zarówno mocne strony gospodarstwa, jak i jego największe problemy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Spis treści:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Robot%20to%20narz%C4%99dzie,%20a%20nie%20cudowny%20lek" target="_blank">Robot to narzędzie, a nie cudowny lek</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Prze%C5%BCuwanie%20%E2%80%93%20wska%C5%BAnik%20zdrowia%20stada" target="_blank">Przeżuwanie – wskaźnik zdrowia stada</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Parametry%20z%20robota%20a%20zdrowie%20i%20rozr%C3%B3d" target="_blank">Parametry z robota a zdrowie i rozród</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kondycja%20cia%C5%82a%20%E2%80%93%20klucz%20do%20rozrodu" target="_blank">Kondycja ciała – klucz do rozrodu</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#System%20ruchu%20kr%C3%B3w" target="_blank">System ruchu krów</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Jak dobrze interpretować dane pozyskane z robotów udojowych i jak skutecznie je wykorzystywać? O tym mówił dr inż. Piotr Kliś – wysokiej klasy specjalista w <strong>żywieniu krów</strong> w systemach robotowych, podczas tegorocznej Konferencji dla Hodowców Bydła i Producentów Mleka, jaką od ponad dwóch dekad organizuje <strong>firma Blattin Polska.</strong></p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Robot to narzędzie, a nie cudowny lek" name="Robot%20to%20narz%C4%99dzie,%20a%20nie%20cudowny%20lek">Robot to narzędzie, a nie cudowny lek</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Robot udojowy nie likwiduje pracy w gospodarstwie, ale zmienia jej charakter i ją porządkuje. W praktyce "obnaża" największe problemy stada: zasuszenie, ketozy, kwasicę, mastitis, problemy z ruchem, komfortem legowisk czy błędy żywieniowe. O ile wcześniej wiele z nich dało się "przejechać wzrokiem" w hali, robot natychmiast je wychwyca i pokazuje w raportach. Trzeba tylko umieć dane te czytać – mówił dr Piotr Kliś.</p>

<p style="text-align: justify;">Jak przestrzegał ekspert, największym błędem żywieniowym jest <strong>kopiowanie tabel paszowych</strong> wzorowanych na najlepszych stadach.</p>

<p style="text-align: justify;">– Każde gospodarstwo dysponuje bowiem innymi paszami objętościowymi, innym pobraniem suchej masy przez krowy, inną strukturą laktacji i poziomem wydajności. Różne są również problemy (kwasica, ketozy, mastitis, rozród). Dlatego też żywieniowej tabeli z robota nie wolno przenosić 1:1 między gospodarstwami. Jeszcze groźniejsze jest "ustawianie" stołu paszowego "pod tabelę" z robota. Powinno być dokładnie odwrotnie. Najpierw bilansujemy stół paszowy (objętościówki, włókno, sucha masa, energia), a następnie do niego dopasowujemy tabelę zadawania paszy z robota – wyjaśniał dr Kliś.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/08/817266.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/08/817266.jpg?1776837657" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Krowa pobiera 8–14 posiłków dziennie, spędzając przy stole paszowym od 3 do 5 godzin</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Prze%C5%BCuwanie%20%E2%80%93%20wska%C5%BAnik%20zdrowia%20stada">Przeżuwanie – wskaźnik zdrowia stada</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Krowa pobiera 8–14 posiłków dziennie, spędzając 3–5 godzin przy stole paszowym. Przeżuwanie zajmuje zwierzętom od 7 do 10 godzin na dobę (420–600 minut) i jest ściśle powiązane z fazą laktacji, strukturą dawki, ilością włókna i pobraniem suchej masy. Warto wiedzieć, że jeśli czas przeżuwania spada poniżej 400 minut, to często sugeruje to kwasicę.</p>

<p style="text-align: justify;">– W robotach udojowych przeżuwanie jest mierzone automatycznie. Tam, gdzie czujników nie ma, warto wrócić do analogowej metody, czyli usiąść w oborze i policzyć, ile krów przeżuwa, ocenić wypełnienie żwacza (dół głodowy) i sprawdzić kurczliwość żwacza (2 skurcze/min – do sprawdzenia przez ucisk lewej strony) – zalecał dr Piotr Kliś, przedstawiając jednoznaczne wnioski z własnych doświadczeń. Wynika z nich, że zdrowe, dobrze żywione stado przeżuwa około 500 i więcej minut na dobę. Na krótko przed wycieleniem (dzień przed) parametr przeżuwania powinien spaść do około 300 minut na dobę, ale po porodzie powinien jak najszybciej wrócić do normalnego poziomu.</p>

<p style="text-align: justify;">Gwałtowny spadek przeżuwania – do 30–40 minut – jest typowy przy ostrym zapaleniu wymienia (np. mastitis, coli). Z kolei prawdopodobieństwo przemieszczenia trawieńca zwiększa się jeśli czas przeżuwania podczas wycielenia wynosi mniej niż 150 minut dziennie, pobranie suchej masy przed wycieleniem jest niższe, a po wycieleniu przeżuwanie w czasie pierwszych 3–4 dni wynosi mniej niż 350 minut.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Spis treści:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Robot%20to%20narz%C4%99dzie,%20a%20nie%20cudowny%20lek" target="_blank">Robot to narzędzie, a nie cudowny lek</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Prze%C5%BCuwanie%20%E2%80%93%20wska%C5%BAnik%20zdrowia%20stada" target="_blank">Przeżuwanie – wskaźnik zdrowia stada</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Parametry%20z%20robota%20a%20zdrowie%20i%20rozr%C3%B3d" target="_blank">Parametry z robota a zdrowie i rozród</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kondycja%20cia%C5%82a%20%E2%80%93%20klucz%20do%20rozrodu" target="_blank">Kondycja ciała – klucz do rozrodu</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#System%20ruchu%20kr%C3%B3w" target="_blank">System ruchu krów</a></li>
</ul></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Parametry%20z%20robota%20a%20zdrowie%20i%20rozr%C3%B3d">Parametry z robota a zdrowie i rozród</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Robot udojowy, niezależnie od firmy, zbiera dane, które – umiejętnie interpretowane – pozwalają: szybciej wychwycić problemy zdrowotne, ocenić skuteczność żywienia oraz lepiej zarządzać obsadą zwierząt na jednostkę udojową.</p>

<p style="text-align: justify;">Dr Piotr Kliś zaleca, by szczególną uwagę zwracać na:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">liczbę dojów – w 3–4 tygodniu laktacji krowy dojone 4 razy dziennie miały (w analizach eksperta) nawet o ok. 3000 kg mleka więcej w laktacji niż te dojone rzadziej; tak częstotliwość doju realnie kształtuje krzywą laktacji,</li>
	<li style="text-align: justify;">pobranie paszy z robota – ważne jest nie tylko to, ile paszy zadamy krowie, ale ile faktycznie jej zje; przy dużej obsadzie na jednostkę (65–70 krów/robot) fizycznie nie jest w stanie pobrać 7–8 kg paszy z robota, jeśli ma po 1,5–2 kg na wizytę i 2 doje na dobę, czas przeżuwania i pobranie suchej masy – skorelowane z: długością okresu międzywycieleniowego, skutecznością inseminacji, ryzykiem przemieszczenia trawieńca, przebiegiem inwolucji macicy.</li>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Pasza%20w%20robocie:%20granulat%20czy%20sypka?">Pasza w robocie: granulat czy sypka?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W opinii specjalisty oba rozwiązania są możliwe i doskonale funkcjonują pod warunkiem, że pasza sypka jest właściwie gnieciona – ta forma jest bardziej bezpieczna dla żwacza (w porównaniu z paszą śrutowaną) z uwagi na wolniejszy rozkład i mniejsze ryzyko wystąpienia kwasicy.</p>

<p style="text-align: justify;">– Z moich obserwacji wynika jednak, że krowy wyraźnie preferują granulat, który jest dla nich bardziej smakowity. Przejście z granulatu na paszę sypką po roku pracy na robocie często kończy się: mniejszą liczbą dobrowolnych wizyt w robocie, spadkiem pobrania paszy i w konsekwencji spadkiem wydajności. Bardzo dobrze sprawdzają się dodatki energetyczne jak: gliceryna, glikol (w łatwo przyswajalnej płynnej postaci) czy tłuszcze chronione, które poprawiają liczbę wizyt przy robocie i zapewniają pokrycie deficytu energetycznego po wycieleniu – wyjaśniał dr Kliś.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Kondycja%20cia%C5%82a%20%E2%80%93%20klucz%20do%20rozrodu">Kondycja ciała – klucz do rozrodu</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Pomiar BCS (Body Condition Score), czy to "na oko", czy kamerą w robocie, jest jednym z najważniejszych narzędzi do oceny: ryzyka problemów okołoporodowych, ketoz, problemów z pierwszą rują i skutecznością zacieleń.</p>

<p style="text-align: justify;">Zalecane wartości BCS to (w momencie wycielenia):</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">cel – <strong>3,5</strong>, min. 3,25, max. 3,75,</li>
	<li style="text-align: justify;">początek laktacji: ok. <strong>3,0</strong>,</li>
	<li style="text-align: justify;">szczyt laktacji: <strong>2,75–3,0</strong>,</li>
	<li style="text-align: justify;">koniec laktacji: ok. <strong>3,25</strong>.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Najbardziej niebezpieczna jest duża różnica BCS między zasuszeniem a początkiem laktacji. Spadek powyżej 1,5 punktu: wyraźnie zwiększa ryzyko utraty zarodka, obniża wskaźniki zacieleń, opóźnia wystąpienie pierwszej rui.</p>

<p style="text-align: justify;">Nie bez znaczenia jest też fakt, że progesteron magazynowany jest w tłuszczu. Gwałtowne chudnięcie po wycieleniu powoduje jego uwalnianie do krwi, co zaburza równowagę hormonalną (LH, FSH) i hamuje pracę jajników.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/08/817267.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/08/817267.jpg?1776837657" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Nie istnieje najlepszy system ruchu krów w oborze z robotem. Każdy ma swoje zalety, ograniczenia techniczne i wymagania wobec budynku</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="System%20ruchu%20kr%C3%B3w">System ruchu krów</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Nie istnieje "najlepszy system" ruchu krów przy robocie. Każdy ma swoje zalety, ograniczenia techniczne czy wymagania wobec budynku – podkreśla dr Piotr Kliś. W ruchu kierowanym bramki selekcyjne kierują krowę do robota lub do stołu paszowego. W poczekalni stoją głównie krowy, które muszą się wydoić. W tym systemie pobranie paszy jest zwykle nieco mniejsze – ok. 0,7–1 kg mniej niż przy wolnym ruchu – ale daje on możliwość pracy na mniejszej ilości paszy z robota, większą kontrolę nad przepływem krów i jest dobrą opcją przy wysokich cenach pasz treściwych.</p>

<p style="text-align: justify;">– W ruchu wolnym krowy same decydują, kiedy idą do stołu, na legowisko i do robota, co zapewnia lepsze pobranie suchej masy, ale też wymusza konieczność większej stymulacji paszą z robota. Większe jest więc ryzyko przekarmienia energetycznego krów w końcu laktacji, gdy nie rozdzielimy odpowiednio pasz – zwrócił uwagę ekspert.</p>

<p style="text-align: justify;">Z kolei w systemie grupowym (batch milking) krowy są okresowo zganiane do poczekalni i dojone grupami, ale: dane z robotów udojowych pozostają dostępne, jest możliwość pracy na PMR i indywidualnej korekty dawki z robota. Jest to ciekawa opcja dla gospodarstw, które chcą łączyć automatyczne zbieranie danych z większą kontrolą organizacji pracy przy doju.</p>

<p style="text-align: justify;">– Przy wyborze systemu należy przede wszystkim dostosować go do <strong>budynku</strong> (nowy vs adaptowany) i nie wprowadzać na siłę wybranego systemu w źle pasującą oborę, bo kończy się to większą pracochłonnością, spadkiem komfortu krów i gorszymi wynikami produkcyjnymi – przestrzegał na koniec dr Kliś.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/08/817265.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-robota-udojowego-te-dane-moga-zwiekszyc-wydajnosc-stada-2668800</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jak poprawić strukturę TMR? Ten element decyduje o pobraniu paszy</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-poprawic-strukture-tmr-ten-element-decyduje-o-pobraniu-paszy-2668452</link>
			<description>W żywieniu krów mlecznych dobrze ułożona dawka TMR powinna dostarczać nie tylko odpowiedniej ilości energii, białka i włókna, ale także mieć właściwą strukturę fizyczną oraz wilgotność. To właśnie te dwa elementy w praktyce bardzo często decydują o stabilności pobrania paszy, prawidłowym przeżuwaniu, zdrowiu żwacza i ograniczeniu sortowania dawki. Jednym z najprostszych narzędzi korygowania struktury TMR jest dodatek sieczki słomy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Z artykułu dowiesz się:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jaka%20d%C5%82ugo%C5%9B%C4%87?" target="_blank">Jaka długość słomy w TMR?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kiedy%20i%20jak%20dodawa%C4%87%20wod%C4%99?" target="_blank">Kiedy i jak dodawać wodę do TMR?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Podw%C3%B3jna%20rola%20s%C5%82omy" target="_blank">Podwójna rola słomy w TMR</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Słoma, mimo niewielkiej wartości pokarmowej, pełni w dawce bardzo ważną funkcję technologiczną i fizjologiczną. Jest źródłem włókna fizycznie efektywnego, czyli takiego, które pobudza krowę do intensywniejszego przeżuwania i produkcji śliny. Ślina działa buforująco w żwaczu, pomagając utrzymać właściwe pH i ograniczając ryzyko kwasicy. W praktyce dobrze pocięta słoma może poprawić „szkielet” dawki, szczególnie wtedy, gdy TMR opiera się na mocno rozdrobnionej kiszonce z kukurydzy, paszach treściwych i wilgotnych komponentach ubocznych.</p>

<p style="text-align: justify;">Dodatek sieczki słomy może być szczególnie przydatny w stadach, w których obserwuje się zbyt szybkie pobieranie paszy, mało przeżuwania, luźny kał, spadek tłuszczu w mleku lub wyraźne sortowanie TMR. Jeśli dawka jest zbyt drobna i uboga w dłuższe frakcje, krowy nie otrzymują wystarczającej ilości włókna strukturalnego. W takiej sytuacji niewielki dodatek słomy może poprawić fizyczną efektywność włókna bez nadmiernego podnoszenia koncentracji energii czy białka.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/26/816242.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/26/816242.jpg?1776319586" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Załadunek wozu paszowego</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Jaka%20d%C5%82ugo%C5%9B%C4%87?">Jaka długość słomy w TMR?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Trzeba jednak podkreślić, że słoma działa korzystnie tylko wtedy, gdy jest używana rozsądnie.<strong> Najlepiej sprawdza się sieczka o długości zwykle około 2–4 cm. Zbyt długa słoma sprzyja sortowaniu dawki, ponieważ krowy łatwo oddzielają dłuższe cząstki od reszty TMR. Z kolei słoma pocięta zbyt drobno traci część swojej funkcji strukturotwórczej. </strong>W dawkach dla krów dojnych najczęściej stosuje się ją w niewielkim udziale, jako komponent korygujący strukturę, a nie podstawową paszę objętościową. Nadmiar słomy może bowiem obniżyć koncentrację energii w dawce i ograniczyć pobranie suchej masy, co szczególnie niekorzystnie odbija się na wydajnych krowach w szczycie laktacji.</p>

<p style="text-align: justify;">Równie ważna jak struktura jest wilgotność TMR. Zbyt sucha dawka pyli, łatwo się rozwarstwia i sprzyja sortowaniu. Krowy wybierają wtedy smaczniejsze i drobniejsze frakcje, a pozostawiają dłuższe włókniste części. W efekcie rzeczywiście pobrana dawka różni się od tej zaplanowanej. Z kolei TMR nadmiernie mokry może być mniej chętnie pobierany, szybciej się zagrzewać i fermentować wtórnie, szczególnie latem.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Kiedy%20i%20jak%20dodawa%C4%87%20wod%C4%99?">Kiedy i jak dodawać wodę do TMR?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W praktyce za prawidłową wilgotność TMR dla krów dojnych najczęściej uznaje się poziom około 45–55% suchej masy. Czyli dawka zwykle powinna zawierać około 45–55% wody,<strong> a sucha masa TMR najczęściej mieści się wtedy też w granicach 45–55%</strong>. Taka dawka jest zazwyczaj dostatecznie stabilna, dobrze się miesza i nie sprzyja nadmiernemu sortowaniu.</p>

<p style="text-align: justify;">Jeżeli TMR jest zbyt suchy, można go korygować kilkoma sposobami. Najprościej zwiększyć udział bardziej wilgotnych komponentów, takich jak kiszonka z kukurydzy, kiszonka z traw, wysłodki prasowane, młóto browarniane czy inne mokre produkty uboczne. W wielu gospodarstwach skutecznym rozwiązaniem jest także dodatek wody bezpośrednio do wozu paszowego. Woda poprawia sklejenie cząstek, ogranicza pylenie i utrudnia sortowanie. Trzeba jednak stosować ją z umiarem. Zbyt duży jednorazowy dodatek może pogorszyć smakowitość dawki lub spowodować nierównomierne rozmieszczenie wilgoci. Lepszy efekt daje stopniowe dozowanie i dobra kontrola czasu mieszania.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Podw%C3%B3jna%20rola%20s%C5%82omy">Podwójna rola słomy w TMR</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Gdy dawka jest zbyt mokra, korekta polega zwykle na zwiększeniu udziału bardziej suchych komponentów. Mogą to być suche pasze treściwe, śruta zbożowa, suche wysłodki, siano lub właśnie odpowiednio przygotowana sieczka słomy. W takim układzie słoma spełnia podwójną rolę: podnosi zawartość suchej masy i jednocześnie poprawia strukturę fizyczną TMR-u. To szczególnie cenne wtedy, gdy w dawce jest dużo mokrych kiszonek albo produktów ubocznych o wysokiej wilgotności.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Warto pamiętać, że idealna dawka TMR to nie ta sama receptura przez cały rok</strong>, ale taka, która jest regularnie kontrolowana i korygowana. Zmienność suchej masy kiszonek, różnice między pryzmami, warunki pogodowe oraz poziom pobrania paszy sprawiają, że nawet dobrze ułożona dawka wymaga bieżącej oceny i korekty.</p>

<p style="text-align: justify;">Dobrze zbilansowany i właściwie przygotowany TMR powinien zachęcać krowy do równomiernego pobrania każdego kęsa. Jeśli dawka nie pyli, nie jest zbyt mokra, nie daje się łatwo sortować i jednocześnie zapewnia odpowiednią ilość włókna fizycznie efektywnego, to pracuje zarówno na zdrowie żwacza, jak i na wydajność stada. A właśnie w tym prosty dodatek sieczki słomy może odegrać znacznie większą rolę, niż wynikałoby to z jej wartości pokarmowej.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/26/816242.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Sat, 18 Apr 2026 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-poprawic-strukture-tmr-ten-element-decyduje-o-pobraniu-paszy-2668452</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Kiszonka psuje się od środka? Te błędy popełnia wielu rolników</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/kiszonka-psuje-sie-od-srodka-te-bledy-popelnia-wielu-rolnikow-2668347</link>
			<description>Dlaczego kiszonka z kukurydzy czy też traw psuje się miejscami w środku pryzmy? W wyniku czego powstają charakterystyczne gniazda pleśni. Pewnie nie raz nie jeden z was się nad tym zastanawiał i poszukiwał przyczyny.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Z artykułu dowiesz się:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kieszenie%20powietrzne" target="_blank">Kieszenie powietrzne</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Szybko%20nie%20znaczy%20dobrze" target="_blank">Szybko nie znaczy dobrze</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Mas%C5%82owa%20zamiast%20mlekowej" target="_blank">Masłowa zamiast mlekowej</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zbyt%20wolne%20skarmianie" target="_blank">Zbyt wolne skarmianie</a></li>
</ul></div>
</div>

<p>Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że jeśli pryzma została przykryta folią i z zewnątrz wygląda dobrze, to kiszonka w jej wnętrzu powinna być jednolita i bezpieczna. W praktyce jednak dość często spotykamy się z sytuacją, w której przy wybieraniu paszy pojawiają się lokalne, wyraźnie odgraniczone ogniska zepsucia. Nie chodzi wtedy o warstwę wierzchnią czy o boki, gdzie ryzyko dostępu powietrza jest intuicyjnie największe, lecz o miejsca położone pozornie bezpiecznie – w środku pryzmy. Taka sytuacja zawsze oznacza, że na etapie zbioru, zakiszania, ugniatania, przykrycia albo późniejszego wybierania doszło do błędów, które stworzyły warunki do wtórnego psucia paszy.</p>

<h2><a id="Kieszenie powietrzne" name="Kieszenie%20powietrzne">Kieszenie powietrzne</a></h2>

<p>Podstawową przyczyną miejscowego psucia się kiszonki w środku pryzmy jest obecność tlenu. Dobra kiszonka powstaje wtedy, gdy materiał roślinny zostaje szybko odcięty od powietrza, a bakterie kwasu mlekowego mogą sprawnie obniżyć pH. Jeśli jednak w którymś fragmencie pryzmy pozostaną kieszenie powietrzne, uruchamia się niepożądana aktywność drożdży, pleśni i innych mikroorganizmów tlenowych.<strong> Nie musi to od razu oznaczać psucia całej partii. Wystarczy lokalnie słabsze ubicie, grubsza warstwa jednorazowo rozgarniętego materiału albo zbyt sucha masa, by problem rozwinął się tylko w jednym miejscu.</strong> Dlatego właśnie rolnik często widzi pojedyncze „gniazda” spleśniałej lub zagrzanej kiszonki, podczas gdy reszta pryzmy pozostaje dobrej jakości.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/13/817940.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/13/817940.jpg?1776163487" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Warto zadbać o bardzo dobre ubicie jak i okrycie pryzmy czy też silosu zabezpieczające przed dostępem tlenu</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p>Bardzo częstą przyczyną takich ognisk jest <strong>nieodpowiednia sucha masa zakiszanego surowca</strong>. Zarówno kukurydza, jak i trawy mają swój optymalny moment zbioru, a każde odchylenie zwiększa ryzyko strat. <strong>Zbyt sucha masa</strong>, szczególnie w kiszonce z kukurydzy, stwarza duży problem z ubiciem. Materiał jest bardziej sprężysty, gorzej się układa i łatwiej zatrzymuje powietrze wewnątrz pryzmy. Nawet jeśli z zewnątrz wszystko wygląda poprawnie, wewnątrz mogą pozostać luźniejsze fragmenty, które staną się miejscem rozwoju drobnoustrojów. Z kolei w przypadku traw problemem bywa także <strong>nadmierna wilgotność</strong>, zwłaszcza gdy materiał został zebrany w niesprzyjających warunkach pogodowych albo zbyt krótko podsuszony. Wówczas fermentacja nie przebiega prawidłowo, mogą pojawić się wycieki soków kiszonkarskich, a środowisko staje się korzystne dla bakterii niepożądanych.</p>

<h2><a name="Szybko%20nie%20znaczy%20dobrze">Szybko nie znaczy dobrze</a></h2>

<p>Nie bez znaczenia pozostaje także <strong>długość sieczki</strong>. Zbyt długi materiał, zarówno w kukurydzy, jak i w trawach, znacznie utrudnia uzyskanie odpowiedniego zagęszczenia. Pryzma może wyglądać na dobrze uformowaną, ale w rzeczywistości będzie zawierała wiele drobnych przestrzeni wypełnionych powietrzem. To właśnie w nich najczęściej rozpoczyna się proces zagrzewania i pleśnienia. W kukurydzy dodatkowym problemem bywa<strong> niedostateczne rozdrobnienie ziarna</strong>, które wprawdzie nie jest bezpośrednią przyczyną psucia się kiszonki, ale świadczy o nieoptymalnym przygotowaniu materiału do zakiszania i często współwystępuje z innymi błędami technologicznymi.</p>

<p>Kolejnym ważnym czynnikiem jest <strong>tempo napełniania i ugniatania pryzmy</strong>. Dobra kiszonka nie powstaje wyłącznie dzięki samemu przykryciu folią. Kluczowe jest rozkładanie materiału cienkimi warstwami i systematyczne, intensywne ugniatanie każdej z nich. Gdy materiał trafia na pryzmę zbyt szybko, ciągniki nie są w stanie odpowiednio go zagęścić. W efekcie powstają strefy lepiej i gorzej ubite. Te drugie są szczególnie narażone na psucie, nawet jeśli znajdują się głęboko w środku.</p>

<h2><a name="Mas%C5%82owa%20zamiast%20mlekowej">Masłowa zamiast mlekowej</a></h2>

<p>Do lokalnego psucia kiszonki przyczyniają się również<strong> zanieczyszczenia</strong>. Materiał zebrany z pól zabrudzonych ziemią, błotem lub resztkami obornika wnosi do pryzmy dużą liczbę niepożądanych mikroorganizmów. Dotyczy to zwłaszcza kiszonek z traw, gdzie zbyt niskie koszenie, grabienie po mokrej glebie lub uszkodzone darniowe powierzchnie łatwo zwiększają zawartość popiołu surowego. Obecność ziemi sprzyja m.in. bakteriom z rodzaju Clostridium, odpowiedzialnym za niekorzystną fermentację masłową. Taka kiszonka nie tylko gorzej pachnie i ma niższą wartość pokarmową, lecz może też wykazywać wyraźne ogniska zepsucia w różnych częściach pryzmy.</p>

<p>Nie można też pominąć znaczenia samego przykrycia i zabezpieczenia pryzmy. Nawet jeśli ogniska psucia są widoczne w środku, ich źródłem bywa często problem powstały wcześniej przy okrywaniu. Nieszczelna folia, słabo dociążone boki, źle wykonane zakładki czy uszkodzenia spowodowane przez ptaki i gryzonie umożliwiają powolne wnikanie powietrza. Tlen nie zawsze działa równomiernie na całą powierzchnię. Może penetrować wybrane kanały lub słabiej ubite miejsca, przez co objawy pojawiają się punktowo, a nie w formie jednolitej warstwy zepsucia. Podobnie działa woda przedostająca się do wnętrza pryzmy – przez dziury w folii, źle ukształtowany wierzch czy od strony podłoża. Nadmierna wilgoć zaburza stabilność kiszonki i może tworzyć lokalne strefy o gorszej jakości.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/13/817939.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/13/817939.jpg?1776163487" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Warto wybierać kiszonkę wybierakiem, w postacji prostopadłościennych tafli tak jak na zdjęciu, tak aby na pryznie zostawało czoło o równej i stosunko gładkiej ścianie, co nabiera na znaczeniu zwłaszcza latem</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2><a name="Zbyt%20wolne%20skarmianie">Zbyt wolne skarmianie</a></h2>

<p>W praktyce wiele problemów ujawnia się dopiero po otwarciu pryzmy. Jeśli czoło kiszonki jest wybierane zbyt wolno, szczególnie w cieplejszych porach roku, do paszy zaczyna ponownie docierać powietrze. Drożdże i pleśnie aktywują się najpierw na froncie, ale później proces może sięgać głębiej, zwłaszcza tam, gdzie wcześniej istniały już problematyczne miejsca. Wtedy rolnik ma wrażenie, że kiszonka „psuje się w środku”, choć w rzeczywistości jest to efekt nakładania się dwóch problemów: błędów popełnionych podczas zakiszania oraz wtórnego napowietrzania podczas skarmiania.</p>

<p>Miejscowe psucie kiszonki nigdy nie jest zjawiskiem przypadkowym. Zawsze wskazuje, że w konkretnym fragmencie pryzmy zostały stworzone warunki sprzyjające obecności tlenu, rozwojowi niepożądanych drobnoustrojów lub zaburzeniu fermentacji. <strong>W kiszonce z kukurydzy najczęściej winne są zbyt suchy materiał, za długa sieczka i niedostateczne ubicie.</strong> <strong>W kiszonkach z traw częściej dochodzą do tego zanieczyszczenia ziemią, zbyt mokry surowiec oraz problemy z fermentacją masłową.</strong> Niezależnie jednak od gatunku rośliny, kluczem pozostaje ta sama zasada: szybkie zakiszanie, właściwa sucha masa, cienkie warstwy, mocne ugniatanie i bardzo szczelne okrycie. Tylko wtedy pryzma będzie jednolita, stabilna i bezpieczna jako pasza dla zwierząt.</p>

<h4>Andrzej Rutkowski</h4>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/13/817939.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Tue, 14 Apr 2026 12:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/kiszonka-psuje-sie-od-srodka-te-bledy-popelnia-wielu-rolnikow-2668347</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Mastitis zabiera mleko po cichu. Straty zaczynają się wcześniej, niż myślisz</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/mastitis-zabiera-mleko-po-cichu-straty-zaczynaja-sie-wczesniej-niz-myslisz-2667911</link>
			<description>Podkliniczne stany zapalenia wymienia nie są tak widoczne jak formy kliniczne, ale to właśnie one potrafią najbardziej obniżyć wydajność, pogorszyć rozród i zwiększyć ryzyko kolejnych zaburzeń metabolicznych. Podczas tegorocznej konferencji dla hodowców, jakie cyklicznie organizuje firma Blattin, prof. Zygmunt Kowalski przekonywał, że skuteczna prewencja mastitis nie zaczyna się od &quot;cudownych&quot; dodatków paszowych, lecz od prawidłowego żywienia i wsparcia odporności krów.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Z artykułu dowiesz się:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zapalenie%20to%20mniej%20mleka" target="_blank">Zapalenie to mniej mleka</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Odporno%C5%9B%C4%87%20zaczyna%20si%C4%99%20od%20energii" target="_blank">Odporność zaczyna się od energii</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wap%C5%84%20wazny%20nie%20tylko%20przy%20zaleganiu" target="_blank">Wapń wazny nie tylko przy zaleganiu</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Po%20doju%20krowa%20musi%20sta%C4%87" target="_blank">Po doju krowa musi stać</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Obora%20nigdy%20nie%20b%C4%99dzie%20sterylna" target="_blank">Obora nigdy nie będzie sterylna</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Zazwyczaj na choroby reagujemy wtedy, gdy są już widoczne, bo <strong>krowa z objawami klinicznymi</strong> natychmiast wymaga interwencji lekarza. Tymczasem to forma podkliniczna powinna być w centrum uwagi, bo mogą długo pozostawać niezauważone i generują największe straty. W ocenie prof. Kowalskiego wielu hodowców wciąż patrzy na<em> mastitis </em>głównie przez pryzmat progu 400 tys. komórek somatycznych. To ważne, ale nie najważniejsze. Prawdziwy koszt zaczyna się wcześniej – wtedy, gdy krowa produkuje mniej mleka.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Zapalenie to mniej mleka" name="Zapalenie%20to%20mniej%20mleka">Zapalenie to mniej mleka</a></h2>

<p style="text-align: justify;">I warto tu pamiętać, że na każde dodatkowe 100 tys. komórek somatycznych wydajność może być niższa nawet o około 8%. To właśnie ta strata, a nie sam koszt leczenia, jest najpoważniejszą ekonomiczną konsekwencją <em>mastitis</em>. I jeśli chcemy skutecznie ograniczać podkliniczne zapalenia wymion, to już przekroczenie poziomu 200 tysięcy należy traktować jako ważny sygnał ostrzegawczy. <strong>Stan zapalny </strong>uruchamia silną reakcję immunologiczną organizmu. <strong>Układ odpornościowy</strong> zużywa wówczas duże ilości energii, przede wszystkim glukozy, która normlanie trafia do produkcji mleka i wspiera funkcje rozrodcze. W badaniach klinicznych wykazano, że sama walka organizmu z endotoksynami bakterii <em>Escherichia coli </em>(typowy patogen środowiskowy mastitis) "kosztuje" krowę nawet równowartość 30 kg mleka dziennie – tylko na potrzeby układu odpornościowego.</p>

<p style="text-align: justify;">– Krowy z podklinicznym mastitis częściej mają problemy z jajnikami, brakiem lub opóźnionymi rujami, gorszymi wynikami inseminacji i <strong>większe ryzyko ketozy.</strong> Jeśli organizm jest w stanie zapalnym i ma ograniczoną dostępność energii, nie jest to moment sprzyjający inwestowaniu w ciążę i rozwój potomstwa. W praktyce przekłada się to m.in. na słabszą aktywność jajników, gorsze dojrzewanie pęcherzyków i obniżoną skuteczność rozrodu – wyjaśniał prof. Kowalski, który uczula również na fakt zależności między mastitis a ketozą. Przez wiele lat sądzono, iż to<strong> ketoza osłabia odporność </strong>i otwiera drogę zapaleniom wymienia. Dziś coraz częściej patrzy się na ten związek odwrotnie – jako na skutek stanu zapalnego i zaburzeń metabolicznych, które już wcześniej rozwijają się w organizmie krowy. Tak więc nie wystarczy reagować dopiero wtedy, gdy stwierdzimy podwyższony poziom ciał ketonowych, a szukać źródła problemu w niskim pobraniu paszy, stanach zapalnych, nadmiernemu otłuszczeniu krów, stresu i błędów żywieniowych w okresie okołoporodowym.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Odporno%C5%9B%C4%87%20zaczyna%20si%C4%99%20od%20energii">Odporność zaczyna się od energii</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Za zwalczanie patogenów wnikających do <strong>gruczołu mlekowego odpowiadają neutrofile</strong>, czyli komórki układu odpornościowego. Ich skuteczność zależy przede wszystkim od dostępności glukozy.</p>

<p style="text-align: justify;">– Krowa, która ma infekcję, 30 nawet do 60% glukozy przeznacza na układ odpornościowy. To właśnie dlatego walcząc ze stanem zapalnym produkuje mniej mleka. Glukoza, która mogłaby zostać wykorzystana do syntezy laktozy i "napędzania" wydajności, jest zużywana przez układ odpornościowy. Z tego powodu najważniejszym elementem profilaktyki mastitis staje się nie tylko higiena, ale również żywienie, które zapewnia wysokie pobranie paszy i dobrą podaż energii – przekonywał ekspert, zwracając również uwagę na subkliniczną hipokalcemię, która istotnie zwiększa ryzyko mastitis.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/21/815320.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/21/815320.jpg?1775568723" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Najlepszym "lekiem" na mastitis z punktu widzenia żywienia jest zapewnienie odpowiedniej ilości glukozy dla: układu odpornościowego, produkcji mleka i układu rozrodczego</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Wapń wazny nie tylko przy zaleganiu" name="Wap%C5%84%20wazny%20nie%20tylko%20przy%20zaleganiu">Wapń ważny nie tylko przy zaleganiu</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Prawdą jest bowiem, że zwykle skupiamy się na krowach zalegających po porodzie, bo wymagają one natychmiastowej reakcji. Tymczasem znacznie większą grupę stanowią krowy z subkliniczną hipokalcemią. Wapń potrzebny jest bowiem nie tylko do pracy mięśni, ale również do sprawnej pracy układu odpornościowego i zamykania kanału strzykowego po doju.</p>

<p style="text-align: justify;">Profesor zaleca więc, aby konsekwentnie prowadzić w stadach profilaktykę hipokalcemii m.in. poprzez ocenę skuteczności stosowania soli anionowych oraz <strong>pomiar pH moczu u krów zasuszonych.</strong> Przypomina również, iż stosowanie dodatków mineralno-witaminowych ma sens wtedy, gdy rzeczywiście uzupełniają ich niedobory. Jednak samo zwiększanie dawek dodatków paszowych nie rozwiąże problemu podwyższonej liczby komórek somatycznych. Szczególnie ważna jest witamina E i selen, które wspierają ochronę komórek odpornościowych przed stresem oksydacyjnym. Krowy w zasuszeniu powinny pobierać ok. 1000 IU witaminy E dziennie, w ostatnich 3 tygodniach przed porodem – wyraźnie więcej (ze względu na małe pobranie i brak tłuszczu w dawce), po porodzie – zapotrzebowanie względne spada, bo krowa zaczyna więcej jeść.</p>

<p style="text-align: justify;">W przypadku selenu normy mówią o ok. 0,3 mg/kg suchej masy dawki, przy czym realne zapotrzebowanie dla krowy pobierającej 25–30 kg SM to 7–9 mg selenu/dzień. W praktyce w wielu gospodarstwach do krów trafia 10–14 mg i więcej – to już są poziomy przekarmiania, które mogą być toksyczne i prozapalne.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-gray-redtitle  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Profilaktyka mastitis – praktyczne zalecenia:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><p><strong>1. Monitoruj nie tylko średnią LKS, ale odsetek krów z poziomem powyżej 200 tys./ml</strong></p>

<ul>
	<li>To lepiej pokazuje skalę podklinicznych stanów zapalnych w stadzie. Wynik powyżej 400 tys. nie oznacza jeszcze, że sytuacja jest dobra.</li>
</ul>

<p><strong>2. Zadbaj, by krowy po doju stały i jadły</strong></p>

<ul>
	<li>Po wyjściu z hali udojowej powinny mieć dostęp do świeżej, chętnie pobranej paszy. Ogranicz sytuacje, w których po doju szybko się kładą.</li>
</ul>

<p><strong>3. Popraw pobranie paszy w okresie przejściowym</strong></p>

<ul>
	<li>To klucz do lepszej podaży glukozy i lepszej odporności. Szczególnie pilnuj krów otłuszczonych przed porodem.</li>
</ul>

<p><strong>4. Ogranicz stres w stadzie</strong></p>

<ul>
	<li>Stres zwiększa stan zapalny i osłabia odporność. Unikaj przepełnienia grup, częstych zamian, nadmiernej presji socjalnej i błędów organizacyjnych.</li>
</ul>

<p><strong>5. Nie ignoruj subklinicznej hipokalcemii</strong></p>

<ul>
	<li>Prawidłowo stosuj sole anionowe. Kontroluj skuteczność programu przez pomiar pH moczu.</li>
</ul>

<p><strong>6. Sprawdź jakość kiszonek i ryzyko mykotoksyn</strong></p>

<ul>
	<li>Słabsze pobranie paszy i obecność mykotoksyn mogą pośrednio nasilać problemy z mastitis.</li>
</ul>

<p><strong>7. Rozsądnie uzupełniaj witaminę E, selen, cynk</strong></p>

<ul>
	<li>Na początku upewnij się jednak, że dawka pokarmowa pokrywa rzeczywiste zapotrzebowanie, a krowy ją pobierają.</li>
</ul>

<p><strong>8. Nie przekarmiaj mikroelementami</strong></p>

<ul>
	<li>Więcej nie znaczy lepiej. Nadmiar selenu, cynku czy miedzi może szkodzić i generować zbędne koszty.</li>
</ul>

<p><strong>9. Szukaj przyczyn nie objawów</strong></p></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Z kolei cynk ma znaczenie dla <strong>odbudowy keratyny kanału strzykowego</strong> i prawidłowego funkcjonowania wielu enzymów.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Po%20doju%20krowa%20musi%20sta%C4%87">Po doju krowa musi stać</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W prewencji mastitis ogromną – chociaż nie zawsze docenianą – rolę odgrywa prawidłowa organizacja żywienia po doju.</p>

<p style="text-align: justify;">– Po doju kanał strzykowy przez pewien czas pozostaje otwarty, co zwiększa ryzyko wnikania drobnoustrojów. Dlatego ważne jest, aby krowy po wyjściu z hali udojowej przez pewien czas stały i pobierały paszę, zamiast od razu się kłaść. Aby temu zapobiec, trzeba zadbać, by po opuszczeniu hali zwierzęta miały dostęp do świeżej paszy. Samo <strong>podgarnianie TMR-u</strong> nie działa i nic tak nie mobilizuje krów do jedzenia jak świeżo zadana pasza. W wysokowydajnych stadach warto więc rozważyć zadawanie paszy częściej niż raz dziennie, a szczególnie latem – przekonuje prof. Kowalski.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Obora nigdy nie będzie sterylna" name="Obora%20nigdy%20nie%20b%C4%99dzie%20sterylna">Obora nigdy nie będzie sterylna</a></h2>

<p style="text-align: justify;">A skoro patogenów nie da się zupełnie wyeliminować, tym większe znaczenie ma wzmacnianie odporności krów, które będą w stanie zwalczyć wszechobecne chorobotwórcze bakterie. W praktyce oznacza to dbałość o żywienie, dobrostan, ograniczanie stresu i prawidłowy okres przejściowy.</p>

<p style="text-align: justify;">Tak więc mastitis jest chorobą wieloczynnikową i nie da się jej skutecznie ograniczyć jednym zabiegiem czy jednym dodatkiem.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>W praktyce oznacza to konieczność równoczesnej pracy nad:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">higieną doju i środowiska,</li>
	<li style="text-align: justify;">wysokim pobraniem suchej masy,</li>
	<li style="text-align: justify;">dobrą jakością kiszonek i kontrolą mykotoksyn,</li>
	<li style="text-align: justify;">zapobieganiem otłuszczeniu krów w okresie zasuszenia,</li>
	<li style="text-align: justify;">ograniczaniem stresu i przepełnienia grup,</li>
	<li style="text-align: justify;">prawidłową profilaktyką hipokalcemii,</li>
	<li style="text-align: justify;">rozsądnym, a nie nadmiernym, stosowaniem dodatków mineralno-witaminowych.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/21/815319.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Tue, 07 Apr 2026 15:30:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/mastitis-zabiera-mleko-po-cichu-straty-zaczynaja-sie-wczesniej-niz-myslisz-2667911</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowy zasuszone na pastwisku dają więcej mleka. Wyniki zaskakują</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-zasuszone-na-pastwisku-daja-wiecej-mleka-wyniki-zaskakuja-2649213</link>
			<description>Dostęp krów zasuszonych do pastwiska oraz ruch na świeżym powietrzu mogą przynieść wiele korzyści, jak lepsze pobranie paszy i późniejsza wydajność.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Swobodny dostęp dla krów do pastwiska podczas okresu zasuszenia</h2>

<p style="text-align: justify;">Opcja pastwiska dla wysokowydajnych krów, szczególnie w okresie laktacji, stanowi dla hodowcy nie lada wyzwanie. Korzystną alternatywą może być zaoferowanie tej grupie <strong>swobodnego dostępu do pastwiska podczas okresu zasuszenia</strong>. Eksperyment przeprowadzony we Włoszech na 78 krowach rasy hf wykazał, że wysokowydajne krowy w okresie zasuszenia (trwającym średnio 51 dni), które miały nieograniczony dostęp do wybiegu (0,75 ha traw z koniczyną, dwie kwatery na zmianę) zlokalizowanego w pobliżu obory, w kolejnej laktacji dłużej jadły i osiągnęły wyższą wydajność mleczną.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Krowy z dostępem do pastwiska spędzały więcej czasu na jedzeniu</strong>, zarówno przy stole paszowym, jak i na pastwisku niż krowy w grupie kontrolnej. Również przed porodem czas pobierania paszy był znacząco wyższy. Ponadto krowy z dostępem do pastwiska w okresie zasuszenia osiągnęły wyższą wydajność w 305-dniowej laktacji.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/10/728588.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 28 Mar 2026 13:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-zasuszone-na-pastwisku-daja-wiecej-mleka-wyniki-zaskakuja-2649213</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Zważysz krowę telefonem? Skuteczność aż 98%</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/zwazysz-krowe-telefonem-skutecznosc-az-98-2667317</link>
			<description>Chociaż brzmi niewiarygodnie, to w niedalekiej przyszłości będzie to możliwe. Szwedzcy naukowcy pracują bowiem nad aplikacją na smartfony, która pozwoli oszacować wagę krów.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">AI przypisuje krowy do właściwej klasy wagowej</h2>

<p style="text-align: justify;">Naukowcy ze Szwedzkiego Uniwersytetu Rolniczego (SLU) nazwali projekt „Pick A Moo” i wykorzystali w nim sztuczną inteligencję. Model bazowy aplikacji został „wytrenowany” w rozpoznawaniu sylwetki krowy poprzez wyświetlanie setek zdjęć krów wykonanych z różnych kątów. Następnie krowy podzielono na dziewięć referencyjnych klas wagowych. Dzięki AI model nauczył się przypisywać krowy do właściwej klasy wagowej. Ostatecznie, na podstawie nowego zdjęcia, model był w stanie przypisać krowy do właściwej klasy wagowej w 98% przypadków.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Dawkowanie leków na podstawie masy ciała</h2>

<p style="text-align: justify;">Według naukowców, aplikacja może pomóc między innymi w dokładniejszym dawkowaniu leków na podstawie masy ciała. Zanim aplikacja zostanie udostępniona, naukowcy chcą ją dalej testować i dodać więcej obrazów, aby zwiększyć jej niezawodność. Chcą również, aby aplikacja nie wymagała połączenia z Internetem. Niestety, data premiery aplikacji nie jest jeszcze znana.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>

<p style="text-align: justify;">Źródło: Veeteel.nl</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/10/815854.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Thu, 26 Mar 2026 15:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/zwazysz-krowe-telefonem-skutecznosc-az-98-2667317</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Robot udojowy to nie wszystko. Tu rolnicy robią największy błąd</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/robot-udojowy-to-nie-wszystko-tu-rolnicy-robia-najwiekszy-blad-2650708</link>
			<description>Smart farming i AI – czy nowe technologie wpłyną na żywienie i poprawią zdrowie krów? – to zagadnienie, któremu poświęcona była tegoroczna, ósma już edycja konferencji pod wspólnym hasłem „Krowa mleczna w pytaniach”. Organizatorem tych dorocznych spotkań, które zawsze gości wybitnych prelegentów, hodowców, lekarzy weterynarii, żywieniowców, jest prof. Zygmunt M. Kowalski z Katedry Żywienia Zwierząt i Rybactwa Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści: </strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Sukces%20AMS%20zaczyna%20si%C4%99%20przed%20wycieleniem" target="_blank">Sukces AMS zaczyna się przed wycieleniem</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Podstaw%C4%85%20PMR%20%E2%80%93%20nie%20granulat" target="_blank">Podstawą PMR – nie granulat</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Pasza%20tresciwa,%20jaka%20i%20po%20co" target="_blank">Pasza tresciwa, jaka i po co</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Granulat%20czy%20pasza%20w%C5%82asna?" target="_blank">Granulat czy pasza własna</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Ruch%20kr%C3%B3w:%20%E2%80%9Emilk%20first%E2%80%9D%20czy%20%E2%80%9Efeed%20first%E2%80%9D?" target="_blank">Ruch krów: „milk first” czy „feed first”?</a></li>
	<li>
<a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Precyzyjne%20%C5%BCywienie%20w%20AMS%20%E2%80%93%20czy%20jest%20mo%C5%BCliwe" target="_blank">Precyzyjne żywienie w AMS – czy jest możliw</a>e</li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zdrowe%20wymi%C4%99,%20zdrowe%20racice" target="_blank">Zdrowe wymię, zdrowe racice</a></li>
</ul>

<p> </p></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Tradycją krakowskich konferencji jest udział w nich wybitnych specjalistów i ekspertów z czołowych ośrodków naukowych na świecie. W tym roku zaproszenie przyjęli m.in. naukowcy z KU Leuven, University of Minnesota, Penn State University, Wageningen University, Freie Universität Berlin oraz ETH Zürich. Przez dwa dni – 11 i 12 marca – poruszane były zagadnienia dotyczące m.in. smart farmingu w chowie krów mlecznych, wykorzystania sensorów i kamer w zarządzaniu stadem, żywienia w systemach zautomatyzowanego doju (AMS) oraz zastosowania sztucznej inteligencji w ocenie zdrowia i dobrostanu zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768728.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768728.jpg?1774441769" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Tegoroczna konferencja jest wyjątkowa, ponieważ mówimy na niej nie tylko o tym, co już istnieje, ale także o tym, co będzie w przyszłości, z czym przyjdzie nam się zmierzyć. Nadszedł bowiem czas na inteligentne rolnictwo i sztuczną inteligencję w hodowli zwierząt, w diagnostyce i we wszystkich możliwych aspektach – mówił podczas otwarcia dwudniowego spot-<br>
kania w Krakowie prof. Zygmunt Kowalski</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">– Tegoroczna konferencja jest wyjątkowa, ponieważ będziemy mówić nie tylko o tym, co już istnieje, ale także o tym, co będzie w przyszłości, z czym przyjdzie nam się zmierzyć. Nadszedł czas na inteligentne rolnictwo i sztuczną inteligencję w hodowli zwierząt, w diagnostyce, we wszystkich możliwych aspektach – podkreślił podczas otwarcia spotkania prof. Zygmunt Kowalski.</p>

<p style="text-align: justify;">Roboty udojowe to w polskich oborach już nie nowość. To coraz bardziej powszechny system doju, o czym świadczy rosnąca z roku na rok liczba obór, w których jest stosowany. I dlatego chcielibyśmy dziś zaprezentować wyjątkowo ciekawy merytorycznie wykład, jaki podczas konferencji przedstawiła amerykańska naukowczyni, profesor Marcia Endres z Uniwersytetu Minnesota, od lat badająca obory robotowe w Stanach Zjednoczonych. W USA co prawda tylko 5–10% krów dojonych jest przez roboty (w Szwecji jest to już 50%), ale oznacza to, że „przechodzi” przez nie ponad 210 tysięcy amerykańskich krów mlecznych.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768724.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768724.jpg?1774441769" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Jeśli krowa rozpoczyna dój w robocie chora, kulawa lub w silnym deficycie energetycznym, żaden robot, program ani nawet najlepszy granulat jej nie pomogą – przekonywała prof. Marcia Endres z Uniwersytetu Minesota</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Sukces AMS zaczyna się przed wycieleniem" name="Sukces%20AMS%20zaczyna%20si%C4%99%20przed%20wycieleniem">Sukces AMS zaczyna się przed wycieleniem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">O sukcesie zautomatyzowanego systemu doju (AMS) decydują nie „cuda techniki”, ale bardzo dobrze zorganizowany system żywienia i dobrostan krów. Te dwa elementy wpływają na to, czy system będzie działał doskonale czy generował problemy i koszty – mówiła prof. Marcia Endres. Dobrze korzystająca z robota krowa to przede wszystkim zdrowa, świeżo wycielona sztuka. Dlatego też musimy szczególną uwagę poświęcić okresowi okołoporodowemu, w którym konieczne jest zapewnienie stabilnej kondycji zwierząt oraz zminimalizowanie chorób dla niego typowych (zatrzymanie łożyska, gorączka mleczna, ketoza). Ogromne znaczenie ma również optymalny dobrostan obejmujący wygodne legowiska, brak stresu cieplnego czy swobodny dostęp do stołu paszowego. Jak podkreśliła ekspertka, szczególnej uwagi wymagają krowy pierwiastki, które nigdy wcześniej nie widziały robota, więc stres i złe pierwsze doświadczenia łatwo „zapisują się w głowie”. Warto je więc przyzwyczajać i wprowadzać do boksu robota jeszcze przed porodem, dając tym samym poczucie bezpieczeństwa.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Podstawą PMR – nie granulat" name="Podstaw%C4%85%20PMR%20%E2%80%93%20nie%20granulat">Podstawą PMR – nie granulat</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Prof. Marcia Endres uczulała, iż główną paszą w systemie AMS jest PMR, z którego musi pochodzić większość składników pokarmowych dawki, a nie z paszy w robocie. Dlatego też PMR powinien być bogaty w energię i białko, smakowity, o powtarzalnej wilgotności i strukturze oraz dostępny przez 24 godziny na dobę. Zbyt duże poleganie na granulacie w robocie może prowadzić do obniżenia zawartości tłuszczu w mleku, zwiększenia ryzyka kwasicy i oczywiście jest kosztowne.</p>

<p style="text-align: justify;">– Na początku rozwoju AMS w USA krowy pobierały w robocie nawet ok. 8 kg paszy treściwej dziennie. Dziś – po latach doświadczeń – większość gospodarstw zeszła do ok. 5–5,5 kg/dzień, a często mniej, przy wyższych wydajnościach i lepszym zdrowiu żwacza. W systemie wolnego ruchu krowa musi mieć powód, żeby wstać i podejść do stołu paszowego. Jeżeli podejdzie, to najprawdopodobniej pójdzie również do robota. Tak więc dostępność paszy 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu to warunek nie tylko wydajności, ale i liczby wizyt w robocie. Kiedy krowa wstanie o trzeciej nad ranem i stwierdzi, że jest głodna, musi mieć pewność, że na stole będzie pasza. Krytyczne jest więc częste podgarnianie PMR – przekonywała ekspertka, prezentując badanie, które obejmowało 33 stada utrzymywanych w wolnym ruchu. Tam, gdzie paszę podgarniano ręcznie, ale rzadziej, krowy dawały mniej mleka. Tam, gdzie stosowano zautomatyzowane podgarnianie, odnotowano średnio o 5 kg mleka więcej na krowę dziennie. Potwierdza to zasadę, że im bliżej pyska krowy leży PMR, tym więcej go zjada i tym częściej odwiedza robota.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768807.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768807.jpg?1774441769" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Zadaniem paszy podawanej w robocie udojowym jest zachęcenie krowy do wejścia do boksu i zapewnienie jej spokoju podczas doju. Pasza w robocie nie powinna jednak zastępować PMR-u jako głównego źródła energii</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Pasza%20tresciwa,%20jaka%20i%20po%20co">Pasza tresciwa, jaka i po co</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Zadaniem paszy podawanej w robocie jest przyciągnięcie krowy do boksu i zapewnienie jej spokoju podczas doju. Jak tłumaczyła prof. Endres, nie powinna ona jednak zastępować PMR-u jako głównego źródła energii.</p>

<p style="text-align: justify;">W oborach z ruchem kierowanym (z bramkami selekcyjnymi i systemem „milk first”) rola paszy w robocie może być mniejsza. Z kolei w oborach z wolnym ruchem pasza w robocie jest dużo ważniejsza i powinna być bardziej energetyczna (wyższa skrobia niż w PMR), bo to właśnie ona, obok PMR, ma skłonić krowę do dobrowolnego wejścia do robota. A ile krowa realnie może zjeść w robocie?</p>

<p style="text-align: justify;">– W praktyce ogranicza nas czas doju i tempo jedzenia – wyjaśniała ekspertka. I tak na przykład krowa stojąca w robocie ok. 6 minut, teoretycznie może pobierać do 450 g granulatu na minutę. Praktyczny szacunek to około 350 g/min preparatu, co daje maksymalnie ok. 2 kg paszy na jedną wizytę. Dlatego dziś wiele gospodarstw ogranicza jednorazową dawkę paszy do 1–1,5 kg na wizytę, a dobowe dawki paszy w robocie dla wysokowydajnych sztuk rozkłada na kilka wizyt. Przekarmianie przy pojedynczej wizycie zwiększa bowiem ryzyko kwasicy żwacza, zwiększa resztki w korycie robota,</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Granulat czy pasza własna?" name="Granulat%20czy%20pasza%20w%C5%82asna?">Granulat czy pasza własna?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Przytaczając amerykańskie doświadczenia prof. Marcia Endres stwierdziła, iż w przypadku skarmiania gotowego granulatu krowa może jeść go szybciej,<strong> </strong>mniej jest strat i resztek w robocie oraz łatwiejsze jest precyzyjne jego dozowanie. Gdy chcemy zadawać paszę na bazie własnych zbóż, należy dobrze dopracować system wysypu, tak by nie następowała jego blokada. Ponadto, krowy jedzą ją wolniej i zwykle więcej jest odpadów w korycie robota.</p>

<p style="text-align: justify;">Ekspertka przytoczyła przykład gospodarstwa, które stosuje głównie paszę z własnych pól (mieszanka kukurydzy i komponentów sojowych) w formie sypkiej i osiąga 42–45 kg mleka od krowy dziennie. Znacząco obniżyło ono koszty żywienia w robocie, ale musiało dopracować techniczną stronę zadawania paszy (modyfikacje podajników). Tak więc – jak rekomendowała – można rozważać stosowanie w robocie paszy niegranulowanej, ale należy dokładnie obliczyć straty paszy, sprawdzić realne tempo jej pobierania i porównać to z kosztem granulatu i korzyścią z szybszego jego pobierania.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Ruch krów: „milk first” czy „feed first”?" name="Ruch%20kr%C3%B3w:%20%E2%80%9Emilk%20first%E2%80%9D%20czy%20%E2%80%9Efeed%20first%E2%80%9D?">Ruch krów: „milk first” czy „feed first”</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Sposób organizacji obory ma ogromny wpływ na strategię żywieniową. W systemie wolnego ruchu krowy mają ciągły dostęp do stołu paszowego, legowisk i robota, dlatego kluczowe jest tutaj żywienie (atrakcyjny PMR i pasza w robocie), szkolenie pierwiastek oraz dostępność paszy na stole paszowym. Tu pasza w robocie musi naprawdę zachęcać krowy, które nie mają żadnego przymusu do wejścia do robota. Z kolei w ruchu kierowanym („milk first”) krowa chcąc dostać się z legowiska do stołu paszowego napotyka bramkę selekcyjną, która kieruje ją do robota, jeśli nadszedł czas doju, lub bezpośrednio do stołu paszowego jeśli dój nie jest konieczny.</p>

<p style="text-align: justify;">Jak poinformowała prof. Endres, w USA z koncepcji „feed first” praktycznie zrezygnowano.Przy wysokich wydajnościach i silnej presji na opłacalność zdecydowanie lepiej sprawdza się system „milk first”. W ruchu kierowanym paszy w robocie można dawać mniej (część amerykańskich gospodarstw testuje systemy bez paszy w robocie, niemniej jest to rozwiązanie niszowe i wdrażane powoli) oraz bardzo ważna jest długa faza adaptacji i szkolenia, szczególnie jałówek.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Zasady żywieniowego sukcesu w AMS</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li>
<strong>Doskonały program dla krów przejściowych</strong> – zdrowe, nieprzemęczone układem odpornościowym krowy po wycieleniu.</li>
	<li>
<strong>Częste wizyty we wczesnej laktacji</strong> – krowy świeżo wycielone muszą często wchodzić do robota.</li>
	<li>
<strong>Dobrze zbilansowane dawki PMR i paszy w robocie</strong> – PMR jako baza, koncentrat jako uzupełnienie i zachęta.</li>
	<li>
<strong>Wysokiej jakości pasze objętościowe</strong> – z szybkim tempem pobrania, dobrą strukturą i smakowitością.</li>
	<li>
<strong>Stały dostęp do paszy i częste podgarnianie PMR</strong> – także w nocy, najlepiej z wykorzystaniem automatycznych rozwiązań.</li>
	<li>
<strong>Wysoka efektywność rozrodu</strong> – krótkie okresy międzywycieleniowe, stabilny profil laktacji.</li>
	<li>
<strong>Zdrowe racice i wymiona</strong> – krowa musi bez bólu dojść do robota i spokojnie stanąć w boksie.</li>
	<li>
<strong>Dopasowanie strategii żywienia do typu ruchu krów</strong> – inne podejście w ruchu swobodnym, inne w kierowanym („milk first”).</li>
</ul></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Precyzyjne żywienie w AMS – czy jest możliwe" name="Precyzyjne%20%C5%BCywienie%20w%20AMS%20%E2%80%93%20czy%20jest%20mo%C5%BCliwe">Precyzyjne żywienie w AMS – czy jest możliwe</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Roboty udojowe dają teoretycznie idealne warunki do precyzyjnego żywienia krów. Wszystkie, z jednej grupy dostają ten sam PMR, ale w robocie można podać różne ilości paszy, a nawet różne rodzaje pasz, w zależności od wydajności, fazy laktacji. W praktyce w USA około 60% farm z wolnym ruchem używa już co najmniej dwóch rodzajów paszy w robocie np. standardowy granulat dla większości krów i bardziej energetyczny tylko dla krów wysokowydajnych albo świeżo wycielonych. W ruchu kierowanym zawartość skrobi i skład koncentratu w robocie są często zbliżone do PMR, a zarządzanie energią odbywa się bardziej przez ustawienia pozwolenia na dój niż przez duże różnice w paszy. W opinii prof. Endres, AMS daje realną możliwość „celowanego” żywienia wybranych grup czy krów, jednak spełnione musi być kilka warunków:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">bardzo dobra współpraca z żywieniowcem,</li>
	<li style="text-align: justify;">regularna kalibracja podajników (ilość obrotów ślimaka vs. realna masa paszy),</li>
	<li style="text-align: justify;">kontrola, ile z tego krowa faktycznie zjada, a ile zostaje w robocie.</li>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Zdrowe wymię, zdrowe racice" name="Zdrowe%20wymi%C4%99,%20zdrowe%20racice">Zdrowe wymię, zdrowe racice</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Nawet najlepszy PMR i najdroższy granulat nie pomogą, jeśli krowa kuleje, ma bolesne zapalenie wymienia i źle się czuje – zwraca uwagę ekspertka. Choroby racic i wymienia zmniejszają liczbę wizyt w robocie, pogarszają pobranie paszy, obniżają produkcję i często generują konieczność ręcznego doprowadzania krów do robota. Dlatego też w systemie zautomatyzowanego doju, tak bardzo ważne są wygodne, suche legowiska, dobra jakość posadzki i regularne korekcje racic, zdrowe wymiona i rzetelna higiena doju.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/12/768807.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Wed, 25 Mar 2026 14:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/robot-udojowy-to-nie-wszystko-tu-rolnicy-robia-najwiekszy-blad-2650708</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Ta zmiana w żywieniu dała ponad 2 litry mleka więcej od krowy</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/ta-zmiana-w-zywieniu-dala-ponad-2-litry-mleka-wiecej-od-krowy-2648893</link>
			<description>Wraz z pierwszym powiewem wiosny firma Agrifirm, rozpoczęła kolejny sezon spotkań Constant Feeding, propagujących wśród hodowców bydła mlecznego innowacyjne podejście do przygotowywania dawki pokarmowej dla krów w wozie paszowym.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20wg%20Constant%20Feeding" target="_blank">Żywienie bydła mlecznego wg Constant Feeding</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#50%20producent%C3%B3w%20mleka%20na%20spotkaniu%20z%20Constant%20Feeding" target="_blank">50 producentów mleka na spotkaniu z Constant Feeding</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Mleka%20zacz%C4%99%C5%82o%20przybywa%C4%87%20po%20wprowadzeniu%20Constant%20Feeding" target="_blank">Mleka zaczęło przybywać po wprowadzeniu Constant Feeding</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kolejno%C5%9B%C4%87%20dodawania%20sk%C5%82adnik%C3%B3w%20do%20wozu%20paszowego%20sercem%20konceptu%20Constant%20Feeding" target="_blank">Kolejność dodawania składników do wozu paszowego sercem konceptu Constant Feeding</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Zasady%20sporz%C4%85dzania%20TMR-u%C2%A0Constant%20Feeding" target="_blank">Zasady sporządzania TMR-u Constant Feeding</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Constant%20TMR%20wzbogacone%20o%20formu%C5%82%C4%99%C2%A0DigestBalance+" target="_blank">Constant TMR wzbogacone o formułę DigestBalance+</a></li>
</ul></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Żywienie bydła mlecznego wg Constant Feeding" name="%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20wg%20Constant%20Feeding">Żywienie bydła mlecznego wg Constant Feeding</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Pozornie wydawać się może, że to nic nowego, przecież tematy dotyczące prawidłowego przygotowywania <strong>dawki TMR</strong> czy <strong>PMR</strong> są powszechne na różnego rodzaju szkoleniach, konferencjach itp. Nic bardziej mylnego, bowiem Constant Feeding koncentruje się przede wszystkim na<strong> uzyskaniu jednolitej mieszanki </strong>oraz <strong>maksymalnym ograniczeniu sortowania pasz</strong>, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie większej wydajności, przy tej samej dawce pokarmowej – jednym słowem <strong>efektywniejszego wykorzystania pasz.</strong> A dziś, w czasie kryzysu na rynku mleka efektywność żywienia staje się szczególnie istotna.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="50 producentów mleka na spotkaniu z Constant Feeding" name="50%20producent%C3%B3w%20mleka%20na%20spotkaniu%20z%20Constant%20Feeding">50 producentów mleka na spotkaniu z Constant Feeding</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Gospodarstwo Rolne Sylwii Szczech oraz Klaudii i Rafała Falkowskich w Dobrej Woli (gm. Lipowiec Kościelny, pow. mławski) jest kolejnym, które zdecydowało się wprowadzić koncept Constant Feeding. I właśnie u tych, otwartych i pełnych pasji <strong>hodowców, </strong>26 lutego br. odbyło się pierwsze tegoroczne spotkanie, na które przyjechało ok. 50 <strong>producentów mleka</strong> z regionu.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727714.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727714.jpg?1773930881" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Praktyczne zajęcia w oborze to stały punkt spotkań z konceptem Constant Feeding</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Młodzi gospodarze – oboje absolwenci wydziału zootechnicznego Uniwerystetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, doskonale wiedzą, w jakim kierunku chcą rozwijać <strong>hodowlę bydła mlecznego,</strong> którą prowadzą wspólnie z panią Sylwią Szczech. Zdobytą na studiach wiedzę z powodzeniem przekładają na hodowlaną praktykę.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Mleka zaczęło przybywać po wprowadzeniu Constant Feeding" name="Mleka%20zacz%C4%99%C5%82o%20przybywa%C4%87%20po%20wprowadzeniu%20Constant%20Feeding">Mleka zaczęło przybywać po wprowadzeniu Constant Feeding</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Gospodarze Klaudia i Rafał Falkowscy oraz pani Sylwia Szczech utrzymują obecnie w oborze 42 krowy mleczne o średniej wydajności na poziomie 11 000 kg mleka. I o ile z firmą Agrifirm współpracują już od 3 lat (opierając się na kompleksowym żywieniu, czyli od cieląt, po jałówki i na krowach dojnych kończąc) to na wprowadzenie Constant Feeding zdecydowali się w połowie stycznia br.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727713.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727713.jpg?1773930881" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Obecnie w koncepcji Constant Feeding 42 krowy dojne otrzymują ponad 2 tony gotowego TMR-u dziennie, zawsze o tej samej porze</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Kiedy nasz <strong>doradca żywieniowy Agrifirm </strong>– Krzysztof Pawłowski, zaproponował nam wdrożenie konceptu, pierwszą myślą było, że będzie to proces uciążliwy i czasochłonny. Drugą, że sporządzany <strong>TMR będzie za mokry</strong> i będziemy mieli problemy z jego sprzątaniem ze stołu paszowego. Pomimo wielu obaw, ostatecznie decyzja zapadła na tak. Jakież było nasze zdziwienie, gdy <strong>mleka zaczęło przybywać</strong> i to na bazie dokładnie tych samych pasz, które stosowaliśmy wcześniej – wspominał Rafał Falkowski, podkreślając również swoje ogromne uznanie dla doradców: wspomnianego już Krzysztofa Pawłowskiego, Pauliny Noceń – regionalnego kierownika Agrifirm Polska oraz Michała Grygiela – kierownika ds. produktów i wsparcia technicznego, którzy wprowadzanie konceptu w gospodarstwie rozpoczęli od przeszkolenia hodowców, a przez pierwsze tygodnie przyjeżdżali pełnym zespołem, by jak najbardziej precyzyjnie<strong> dostosować dawkę pokarmową i technikę mieszania.</strong></p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Kolejność dodawania składników do wozu paszowego sercem konceptu Constant Feeding" name="Kolejno%C5%9B%C4%87%20dodawania%20sk%C5%82adnik%C3%B3w%20do%20wozu%20paszowego%20sercem%20konceptu%20Constant%20Feeding">Kolejność dodawania składników do wozu paszowego sercem konceptu Constant Feeding</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Bo właśnie <strong>technika mieszania</strong> jest tutaj sercem konceptu Constant Feeding, podobnie jak ścisłe przestrzeganie – prostych jednak – jego zasad, które przybyłym na spotkanie w Dobrej Woli zaprezentował Michał Grygiel. Najważniejszą zasadą konceptu jest <strong>kolejność dodawania składników do wozu paszowego, </strong>w której jako pierwsze wsypywane są pasze treściwe (namoczone w wodzie), a następnie inne pasze objętościowe. Ten sposób postępowania sprawia, że lepka masa powstała z <strong>namoczonej paszy treściwej </strong>oblepia pozostałe składniki dawki (włókno, ziarno) utrudniając tym samym sortowanie miksu przez krowy.</p>

<p style="text-align: justify;">– Pamiętajmy, że kluczowym elementem tak przygotowywanej dawki jest właściwa sucha masa TMR-u, która powinna wynosić 34–38%. Gdy TMR jest za suchy (powyżej 40% s.m.) krowy łatwo go sortują i rośnie ryzyko kwasic. Gdy jest za mokry (poniżej 30–33%) krowy niechętnie go pobierają, a ponadto w okresie letnim łatwo się zagrzewa – wyjaśniał Michał Grygiel, który przekazał też hodowcom, jak w prosty i szybki sposób można sprawdzić wilgotność TMR-u za pomocą tzw. testu dłoni. Otóż, TMR jest prawidłowy, jeżeli da się z niego uformować kulkę, która po otwarciu dłoni powoli się rozsypuje. Gdy kulki nie da się uformować, a TMR od razu się rozsypuje to znak, że jest za suchy. Mieszanina jest z kolei za mokra, gdy kulka się nie rozpada, a na dłoni pozostaje wyraźna wilgoć.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727715.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727715.jpg?1773930881" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Michał Grygiel (z prawej) i Krzysztof Pawłowski, szczegółowo prezentowali m.in. orientacyjne cele rozkładu paszy na sitach, które mówią nam o prawidłowości wymieszania paszy w wozie</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Zasady sporządzania TMR-u Constant Feeding" name="Zasady%20sporz%C4%85dzania%20TMR-u%C2%A0Constant%20Feeding">Zasady sporządzania TMR-u Constant Feeding</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Aby przygotować wysokiej jakości <strong>TMR dla krów</strong>, zarówno kiszonki, jak i sam wóz muszą spełniać podstawowe wymagania.</p>

<p style="text-align: justify;">– Przede wszystkim kiszonki nie mogą mieć widocznych pleśni i grzybów, kiszonka z traw powinna zawierać nie więcej niż 40% s.m, a kiszonka z kukurydzy nie może być za sucha, powinna być dobrze ubita i równomiernie wybierana z silosu. Z kolei paszowóz musi mieć sprawną wagę, ostre noże, ślimaki (w urządzeniach dwu – i trzyślimakowych) ustawione tak, by masa swobodnie przechodziła między komorami. Minimalna moc ciągnika do paszowozu powinna wynosić ok. 7 KM na każdy m<sup>3 </sup>jego pojemności – objaśniał hodowcom Michał Grygiel.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727716.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727716.jpg?1773930881" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Na górnym sicie powinno być 10–15% najdłuższych cząstek paszy; na środkowych – większość masy (po ok. połowę), a na dolnej tacy poniżej 5%</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Przez okres wdrażania nowej koncepcji żywienia w gospodarstwie pracował <strong>wóz paszowy firmy RMH,</strong> który jest maszyną do demonstracji Constant Feeding, który, jak poinformował młody gospodarz, będzie realizowany już własnym wozem. Obecnie Alima-Bis o pojemności 10 m<sup>3</sup>, który w niedalekiej przyszłości wymieniony zostanie na większy, o pojemności 15 m<sup>3</sup>.</p>

<p style="text-align: justify;">– Absolutnie nawet przez myśl nam nie przeszło, by z nowej koncepcji żywienia zrezygnować – podkreślił Rafał Falkowski– bowiem efekty, jakie uzyskaliśmy przez niespełna dwa miesiące jej stosowania przerosły nasze oczekiwania. Dość powiedzieć, że zaczynaliśmy z poziomu 36,2 litra średniej wydajności dobowej. Dziś doimy już 39,1 litra średnio od krowy dziennie, a poprzeczkę stawiamy sobie jeszcze wyżej, czyli do końca roku chcemy osiągnąć wydajność na poziomie 42 litrów mleka dziennie od krowy. Aby tak się stało, planujemy wprowadzać do żywienia kolejne produkty Agrifirm, których stosowanie ma ekonomiczne uzasadnienie przy wydajnościach przekraczających 40 litrów mleka.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727712.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727712.jpg?1773930881" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Nie obawiajcie się wprowadzać w oborach nowych rozwiązań, bo tak jak ja szybko przekonacie się, że warto – apelował do hodowców Rafał Falkowski, podkreślając, że sukces ich powodzenia zależy od bezwzględnego stosowania się do zasad, czyli: dokładnej kontroli ilości ładowanych do wozu pasz oraz kolejności ich załadunku, czasu mieszania oraz codziennej powtarzalności</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Constant TMR wzbogacone o formułę DigestBalance+" name="Constant%20TMR%20wzbogacone%20o%20formu%C5%82%C4%99%C2%A0DigestBalance+">Constant TMR wzbogacone o formułę DigestBalance+</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Warto też nadmienić, że <strong>produkty Agrifirm</strong> pod wspólną nazwą <strong>Constant TMR </strong>wzbogacone zostały <strong>w formułę DigestBalance+,</strong> opracowaną z myślą o gospodarstwach nastawionych na wysoką wydajność i zdrowie stada. Jest to innowacyjne połączenie składników wspierających fermentację w żwaczu oraz stabilizujących jego pH, dzięki czemu ogranicza ryzyko zakwaszenia i zmniejsza zagrożenie wystąpienia zaburzeń metabolicznych.</p>

<p style="text-align: justify;">Gospodarstwo Klaudii i Rafała Falkowskich oraz pani Sylwii Szczech produkuje ok. 40 tysięcy litrów mleka miesięcznie, które odbiera <strong>Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Sierpcu</strong>. Ambitne, hodowlane plany młodych gospodarzy nie kończą się jednak wyłącznie na podnoszeniu wydajności i zdrowotności stada.Ich marzeniem jest nowoczesna, wolnostanowiskowa obora na 90 krów, której budowę już zaplanowali.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/03/02/727711.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 22 Mar 2026 15:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/ta-zmiana-w-zywieniu-dala-ponad-2-litry-mleka-wiecej-od-krowy-2648893</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>System sam karmi i ścieli w oborze. Jedna osoba obsługuje 500 krów</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/system-sam-karmi-i-scieli-w-oborze-jedna-osoba-obsluguje-500-krow-2648017</link>
			<description>Najbardziej widoczną zaletą automatycznego systemu żywienia jest częste podawanie małych porcji paszy, zawsze świeżej, co stymuluje pobranie. To przekłada się na zdrowotność stada oraz na wydajność mleczną, czy też przyrosty w opasie. Na ten właśnie aspekt zwrócił uwagę Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon podczas Forum Mleko.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Z artykułu dowiesz się:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Automatyczne%20%C5%BCywienie,%20a%20nawet%20%C5%9Bcielenie" target="_blank">Automatyczne żywienie, a nawet ścielenie</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Obora%20na%20500%20sztuk%20%E2%80%93%20jedna%20osoba%20do%20obs%C5%82ugi" target="_blank">Obora na 500 sztuk – jedna osoba do obsługi</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">– System karmienia paszą porównałbym do systemu dostarczania paliwa. Kiedyś mieliśmy gaźniki – proste urządzenia, gdzie ta sama mieszanka trafiała do wszystkich cylindrów. Dziś mamy wtrysk wielokrotny, gdzie każdy cylinder jest traktowany indywidualnie i paliwo wtryskiwane jest w konkretnym momencie, w określonej ilości. To zwiększa sprawność silnika. Podobnie jest z tymi systemami żywienia – dostarczają do konkretnej grupy żywieniowej konkretną porcję, w konkretnych porach dnia – podkreślił Grzegorz Kędzierski.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/18/694983.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/18/694983.jpg?1772721777" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Doświadczenia z polskich obór pokazują, że automatyczne systemy zadawania paszy nie są rozwiązaniem zarezerwowanym tylko dla największych, supernowoczesnych ferm. Coraz częściej pojawiają się tam, gdzie brakuje rąk do pracy, a krowy hf wymagają "obsługi na poziomie bolidu F1".</p>

<p style="text-align: justify;">Rolą firmy – jak podkreślił Grzegorz Kędzierski – jest "ułożyć układankę tak, by rzeczywiście poprawić efektywność i wygodę pracy w konkretnym gospodarstwie", a nie sprzedać jak najdroższy, ale niepasujący system.Początek formularzaDół formularza</p>

<p style="text-align: justify;">– Częste podawanie stosunkowo małych porcji paszy przekłada się na mniejsze problemy z chorobami metabolicznymi krów. Ten system poprawia też zdrowotność w taki sposób, że nie wjeżdżamy kołami ciągnika na korytarz paszowy, nie otwieramy wrót obory zimą i nie robimy przeciągów, a automatyczny system karmienia nie zanieczyszcza stołów paszowych. Mamy również możliwość elastycznego podejścia do planowania obory, ponieważ przy automatycznych systemach karmienia nie są wymagane przyjazdowe korytarze paszowe. Planujemy oborę dla krów oraz dla ludzi, którzy w tej oborze pracują, a niekoniecznie dla urządzenia, którym tam musimy wjechać i dostarczyć paszę. Automatyczny system żywienia to również redukcja kosztów ludzkiej pracy – zaznaczył Grzegorz Kędzierski.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Automatyczne żywienie, a nawet ścielenie" name="Automatyczne%20%C5%BCywienie,%20a%20nawet%20%C5%9Bcielenie">Automatyczne żywienie, a nawet ścielenie</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Automatyczne systemy zadawania pasz, zwłaszcza pasz treściwych, są już w wielu polskich oborach dobrze znane. Natomiast nowością dla wielu hodowców okazało się to, że linie Pellon działające na podobnej zasadzie mogą także automatycznie ścielić.</p>

<p style="text-align: justify;">– System do ścielenia to tak naprawdę dokładnie ten sam system, który służy do karmienia. To są te same urządzenia, tylko inaczej skonfigurowane i zamontowane w oborze, tak by mogły dostarczać ściółkę. Ściółką może być słoma podawana: do obór z głęboką ściółką, do obór samospławialnych oraz do porodówek – również w budynkach z rusztami czy zgarniaczami. Zrobienie porodówki na ściółce daje konkretne korzyści – podkreślił Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon.</p>

<p style="text-align: justify;">System może też przygotować mieszanki do legowisk. Typowa, często spotykana mieszanka to słoma-woda-wapno. Zostanie ona przez system automatycznie sporządzona i dostarczona na wybrane legowiska, o wybranych porach dnia.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Obora%20na%20500%20sztuk%20%E2%80%93%20jedna%20osoba%20do%20obs%C5%82ugi">Obora na 500 sztuk – jedna osoba do obsługi</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Podczas Forum Mleko pokazano film z gospodarstwa w Szwajcarii, które robi ogromne wrażenie poziomem automatyzacji.</p>

<p style="text-align: justify;">– Jest to obora w sumie na 500 sztuk, licząc cielęta odpajane mlekiem oraz tzw. żarłaki. W części mlecznej utrzymywano 300–400 krów. W tym obiekcie: automatycznie zadawano TMR, automatycznie ścielono, automatycznie usuwano obornik i gnojowicę. Cała ta obora z przyległościami jest obsługiwana przez jedną osobę, przez właściciela. Nie zatrudnia żadnych pracowników" – zaznaczył Grzegorz Kędzierski.</p>

<p style="text-align: justify;">To przykład najbardziej zaawansowanego systemu, ale zasada jest ta sama także w mniejszych gospodarstwach: maksymalnie odciążyć człowieka od powtarzalnych, ciężkich prac.</p>

<p style="text-align: justify;">W Polsce urządzenia Pellon pracują już od ponad 20 lat. Najczęściej spotykamy je w oborach uwięziowych jako automaty do zadawania paszy treściwej.</p>

<p style="text-align: justify;">– Na pewno pracuje grubo ponad 100 naszych urządzeń w polskich oborach, choć dokładnej liczby teraz nie podam. Pierwsze automaty do paszy treściwej firma zaoferowała ponad dwie dekady temu. Od tego czasu sprzęt ewoluuje głównie w elektronice i oprogramowaniu – zaznaczył Kędzierski.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/18/694983.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/system-sam-karmi-i-scieli-w-oborze-jedna-osoba-obsluguje-500-krow-2648017</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Inteligentne karmidło z Polski. Rolnik wie, która krowa, ile zjadła</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/inteligentne-karmidlo-z-polski-rolnik-wie-ktora-krowa-ile-zjadla-2647634</link>
			<description>Koniec z rozdzielaniem bydła do pojedynczych boksów w celu zbadania predyspozycji żywieniowych. Profesor z Warszawy wynalazł inteligentne karmidło. Jak to działa?</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Inteligentne karmidło wspiera rolników w hodowli bydła</h2>

<p style="text-align: justify;">Prof. dr hab. Marcin Gołębiewski z <strong>Katedry Hodowli i Żywienia Zwierząt Instytutu Nauk o Zwierzętach Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie</strong> jest autorem pomysłu, dzięki któremu hodowcy dysponują ogromnym wsparciem technologicznym, jednocześnie poprawiając dobrostan zwierząt oraz dbając o efektywność ekonomiczną gospodarstwa.</p>

<p style="text-align: justify;">– Wpadłem na pomysł rozwiązania, które umożliwia zbadanie, wśród zwierząt utrzymywanych w grupie, jakie jest <strong>indywidualne zapotrzebowanie na pokarm. </strong>To dla zwierząt stadnych ma znaczenie, ponieważ nie muszą być rozdzielane, co nie wpływa źle na ich dobrostan. Kiedyś, żeby zbadać predyspozycje żywieniowe bydła, należało je rozdzielić i umieścić w pojedynczych boksach. To było pracochłonne, kosztowne i wymagało odpowiedniej infrastruktury – mówi prof. dr hab. Marcin Gołębiewski z Katedry Hodowli i Żywienia Zwierząt Instytutu Nauk o Zwierzętach Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Nowoczesne karmidło dla zwierząt stadnych</h2>

<p style="text-align: justify;">Mowa o nowoczesnym karmidle dla zwierząt stadnych, które powstało na bazie wiedzy informatyczno-technologicznej i o zwierzętach oraz zostało wyposażone w czujniki tensometryczne sprzężone z system informatycznym odpowiedzialne za mierzenie wagi. <strong>Urządzenie działa w następujący sposób:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">czujniki ważą paszę znajdującą się w karmidle przed i po spożyciu przez konkretne zwierzę;</li>
	<li style="text-align: justify;">do tego, wszystkie zwierzęta w stadzie mają transpondery (nadajniki magnetyczne), które montowane są w kolczykach lub na obrożach; w transponderach zastosowano rozwiązanie RFID (ang. Radio Frequency Identification), czyli identyfikację za pomocą fal radiowych; każdy z transponderów ma swój unikalny numer;</li>
	<li style="text-align: justify;">kiedy zwierzę podchodzi do karmidła, czujniki odczytują dane i przesyłają do komputera; dzięki temu hodowca dokładnie wie, która krowa podeszła i ile paszy zjadła.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">– Dzięki temu mamy bardzo ciekawy zestaw informacji na temat behawioru pokarmowego zwierząt, ponieważ wiemy, ile pokarmu zjada dane zwierzę i kiedy. Wiemy też, które zwierzę w ogóle nie przyszło zjeść. A to oznacza, że należy na nie zwrócić szczególną uwagę. Być może jest chore i trzeba odpowiednio zareagować, nim choroba rozwinie się bardziej, co może źle wpłynąć na zwierzę oraz na koszty utrzymania stada. A jeżeli obok karmidła zamontujemy kamerę, to również możemy zobaczyć hierarchiczność zwierząt w kontekście dostępu do paszy. Mało tego, jeżeli chcielibyśmy szczegółowo wyciągnąć wszystkie niezbędne elementy, ważne zarządczo z punktu widzenia zootechnicznego i weterynaryjnego, to oprócz całej oprawy żywieniowej mamy również możliwość przekonania się, czy właściwie działa infrastruktura i jak wpływa na zdrowie zwierząt.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Inteligentne karmidło rozwiązaniem przy koncentracji produkcji</h2>

<p style="text-align: justify;">Jak podkreślają naukowy z SGGW, inteligentne karmidło jest doskonałym rozwiązaniem dla rolników, którzy w obecnej sytuacji ekonomicznej podejmują decyzję o koncentracji produkcji. Jednocześnie powstaje sytuacja, w której mniejsza liczba pracowników przypada do obsługi stad liczących nawet kilkaset sztuk i trudniej jest im na bieżąco wyłapać problemy z pobieraniem paszy przez zwierzęta. Dlatego inteligentne karmidło jest postrzegane jako świetne rozwiązanie.</p>

<h2 style="text-align: justify;">O czym pamiętać, stosując inteligentne karmidło?</h2>

<p style="text-align: justify;">Jak wskazują naukowcy, decydując się na zastosowanie inteligentnych karmideł, należy pamiętać o następujących czynnikach:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">odpowiedniej ilości urządzeń w przeliczeniu na określoną liczbę zwierząt,</li>
	<li style="text-align: justify;">przestrzeni – zazwyczaj jedna krowa mleczna potrzebuje 60 cm dostępu do strefy paszowej; w przypadku bydła mięsnego wskaźnik może być nieco inny.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">„Inteligentne karmidło generuje olbrzymią ilość danych, która jest analizowana według zapotrzebowania hodowcy i jego zainteresowań. O sposobie uporządkowania danych decyduje użytkownik” – podkreślają analitycy SGGW.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-gray-redtitle  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Ciekawostka:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;">W hali Wydziału Inżynierii Produkcji SGGW znajdują się dwa nowoczesne, inteligentne karmidła dla bydła. Urządzenia można nie tylko obejrzeć, ale także wykorzystywać podczas zajęć dydaktycznych ze studentami oraz w projektach badawczych.</li>
	<li style="text-align: justify;">SGGW wspólnie z firmą odpowiedzialną za ich produkcję posiada patent na to rozwiązanie. Co więcej, karmidła są dostępne komercyjnie – zainteresowane podmioty mogą je zakupić.</li>
	<li style="text-align: justify;">Inteligentne karmidło pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na pracę ludzi oraz współdziała z innymi systemami w gospodarstwie. Gdy poziom paszy się obniża, komputer automatycznie wysyła sygnał do robota, który pobiera karmę z magazynu i uzupełnia jej brak w urządzeniu.</li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;">Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. sggw.edu.pl</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/27/578279.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>j.czupryniak@pwr.agro.pl (Justyna Czupryniak)</author>
			<pubDate>Fri, 27 Feb 2026 12:30:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/inteligentne-karmidlo-z-polski-rolnik-wie-ktora-krowa-ile-zjadla-2647634</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>„Nigdy nie marnuj dobrego kryzysu”. Co zmienić w oborze, żeby mleko się opłacało?</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/nigdy-nie-marnuj-dobrego-kryzysu-co-zmienic-w-oborze-zeby-mleko-sie-oplacalo-2647133</link>
			<description>W sytuacji spadających cen na mleko w skupie, pytanie to od kilku miesięcy zadaje sobie zapewne większość hodowców bydła mlecznego. Jednak wszyscy, którzy zdecydowali się uczestniczyć w naszym Forum Mleko (w Miłosławiu w Wielkopolsce i Różanie na Mazowszu) mogli dowiedzieć się, że jak najbardziej. To wymaga jednak wnikliwej analizy sposobu zarządzania w gospodarstwie, a przede wszystkim dokładnej kalkulacji kosztów produkcji.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Organizowane przez nasze wydawnictwo Forum Mleko, na stałe wpisało się już w kalendarz branżowych spotkań. I chociaż zabrzmi to może nieskromnie, Forum to już marka sama w sobie, czego najlepszym potwierdzeniem jest zawsze wysoka frekwencja uczestniczących w nim hodowców. I tak też było w tym roku.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jak%20w%20obecnych%20realiach%20rynkowych%20poprawi%C4%87%20op%C5%82acalno%C5%9B%C4%87%20produkcji%20mleka?" target="_blank">Jak w obecnych realiach rynkowych poprawić opłacalność produkcji mleka?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20jest%20kluczowe.%20Dlaczego?" target="_blank">Żywienie bydła mlecznego jest kluczowe. Dlaczego?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dodatki%20paszowe%20i%20t%C5%82uszcze%20w%20hodowli%20byd%C5%82a%C2%A0%E2%80%93%20tylko%20z%20kalkulacj%C4%85%20i%20sensem" target="_blank">Dodatki paszowe i tłuszcze w hodowli bydła – tylko z kalkulacją i sensem</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jako%C5%9B%C4%87%20pasz%20obj%C4%99to%C5%9Bciowych%20i%20ich%20straty%20a%20wp%C5%82yw%20na%20produkcj%C4%99%20mleka" target="_blank">Jakość pasz objętościowych i ich straty a wpływ na produkcję mleka</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Prewencja%20chor%C3%B3b%20metabolicznych" target="_blank">Prewencja chorób metabolicznych</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Remont%20stada%20kr%C3%B3w%20i%20wiek%20pierwszego%20wycielenia" target="_blank">Remont stada krów i wiek pierwszego wycielenia</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Intensywne%20%C5%BCywienie%20i%20wydajno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w%20%E2%80%93%20czy%20si%C4%99%20op%C5%82aca?" target="_blank">Intensywne żywienie i wydajność krów – czy się opłaca?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Rozr%C3%B3d%20kr%C3%B3w%20a%20op%C5%82acalno%C5%9B%C4%87%20produkcji" target="_blank">Rozród krów a opłacalność produkcji</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#M%C4%85dre%20brakowanie%20w%20stadzie%20kr%C3%B3w%20mlecznych" target="_blank">Mądre brakowanie w stadzie krów mlecznych</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Hodowla%20byd%C5%82a%20mlecznego%20-%20na%20czym%20nie%20oszcz%C4%99dza%C4%87?" target="_blank">Hodowla bydła mlecznego - na czym nie oszczędzać?</a></li>
</ul></div>
</div>

<ul>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Jak w obecnych realiach rynkowych poprawić opłacalność produkcji mleka?" name="Jak%20w%20obecnych%20realiach%20rynkowych%20poprawi%C4%87%20op%C5%82acalno%C5%9B%C4%87%20produkcji%20mleka?">Jak w obecnych realiach rynkowych poprawić opłacalność produkcji mleka?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Jak w obecnych realiach rynkowych poprawić opłacalność produkcji mleka? – na pytanie szeroko odpowiadał prof. Zygmunt Kowalski z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, który przywołując słowa Winstona Churchilla: „Nigdy nie zmarnuj dobrego kryzysu”, uczulał, iż kryzys jest tym okresem, w którym jesteśmy zmuszeni i powinniśmy „spiąć” wszystkie elementy zarządzania gospodarstwem, a <strong>dobra analiza i wprowadzenie zmian może przynieść wiele trwałych korzyści.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">– O zysku z produkcji mleka decydują nie tylko ceny skupu, ale również koszty. Zysk hodowcy to różnica pomiędzy ceną skupu a kosztami produkcji. O ile na cenę mleka mamy ograniczony wpływ, to już na koszty jego produkcji wpływ mamy olbrzymi. I to one powinny dziś być w centrum uwagi – mówił prof. Kowalski, przyznając, że bardzo niewielu hodowców systematycznie i rzetelnie te koszty liczy. Częściej słyszę: „za mało płacą za mleko”, znacznie rzadziej: „muszę przeanalizować swoje koszty”.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Żywienie bydła mlecznego jest kluczowe. Dlaczego?" name="%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20jest%20kluczowe.%20Dlaczego?">Żywienie bydła mlecznego jest kluczowe. Dlaczego?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Bo – jak poinformował ekspert – <strong>w produkcji mleka koszty żywienia stanowią około 55% wszystkich kosztów</strong>, a po doliczeniu kosztów remontu stada (uwzględniających też preparaty mlekozastępcze, startery itp.) – około 63%. To oznacza, że żywienie jest kategorią dominującą. Jeśli chcemy realnie wpłynąć na <strong>koszt produkcji litra mleka,</strong> musimy zacząć od żywienia.</p>

<p style="text-align: justify;">– Metoda, którą gorąco państwu polecam jako podstawowy i pierwszy krok w liczeniu opłacalności, to IOFC – (Income Over Feed Cost), która określa ile zostaje hodowcy po odjęciu kosztów żywienia (i tylko żywienia). W praktyce IOFC = (cena za litr mleka × dzienna wydajność) – dzienny koszt żywienia jednej krowy.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Najlepiej prześledzić to na uproszczonym przykładzie:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;"><strong>cena mleka: 2,00 zł/l,</strong></li>
	<li style="text-align: justify;"><strong>wydajność:</strong></li>
	<li style="text-align: justify;"><strong>38 l/krowę/dzień,</strong></li>
	<li style="text-align: justify;"><strong>koszt żywienia krowy: 40 zł/dzień,</strong></li>
	<li style="text-align: justify;">
<br>
	<strong>IOFC ≈ 38 × 2,00 – 40 =</strong> <strong>36 zł/dzień.</strong>
</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Samo liczenie jest bardzo proste i można je zrealizować w prostym arkuszu Excel. Najtrudniejszym jednak, ale kluczowym elementem jest rzetelne policzenie <strong>kosztu dawki pokarmowej</strong>, zwłaszcza udziału pasz własnych (kiszonki z kukurydzy, traw itd.). Pasze kupowane (wysłodki, śruty, premiksy) mają ceny na fakturze. „Białą plamą” w kalkulacji jest brak dobrze policzonego kosztu kiszonek. W tej kwestii jest jednak praktyczne rozwiązanie – zamiast skomplikowanego wyliczania każdego składnika własnej paszy, można posłużyć się lokalnymi cenami rynkowymi (np. średnia cena kiszonki z kukurydzy w danym regionie) i wprowadzić je do arkusza.</p>

<p style="text-align: justify;">– Pamiętajmy jednak, że nie wystarczy tylko patrzeć na koszt dawki, trzeba patrzeć na przychód ponad ten koszt, czyli IOFC – podkreślał prof. Zygmunt Kowalski.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Dodatki paszowe i tłuszcze w hodowli bydła – tylko z kalkulacją i sensem" name="Dodatki%20paszowe%20i%20t%C5%82uszcze%20w%20hodowli%20byd%C5%82a%C2%A0%E2%80%93%20tylko%20z%20kalkulacj%C4%85%20i%20sensem">Dodatki paszowe i tłuszcze w hodowli bydła – tylko z kalkulacją i sensem</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Doświadczenie pokazuje, że bardzo często decyzje o stosowaniu <strong>dodatków paszowych</strong> podejmowane są emocjonalnie i bez sprawdzenia wpływu na IOFC. A to ogromny błąd – stwierdził prelegent i podał konkretny przykład:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">dodatek kosztuje 1,50 zł/dzień i daje wzrost zysku o 2,50 zł (1,50 zł zwrotu kosztu + 1,00 zł czystego zysku),</li>
	<li style="text-align: justify;">inny dodatek kosztuje 0,50 zł/dzień i daje 0,60 zł zysku.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Ekonomicznie lepszy jest dodatek za 1,50 zł, bo przynosi większy zysk, mimo wyższej ceny. W praktyce jednak <strong>często rezygnuje się z droższej, skutecznej opcji </strong>tylko dlatego, że cena jednostkowa wydaje się zbyt wysoka, szczególnie gdy cena mleka spada. Takie decyzje są nieekonomiczne i niepoparte żadnym obliczeniem. I dlatego jak najbardziej warto stosować wskaźnik IOFC.</p>

<p style="text-align: justify;">Podobnie jest ze stosowaniem tłuszczy paszowych. Na przykład tańszy tłuszcz C16:0 nie jest odpowiedni dla krów w okresie poporodowym. W tym okresie powinniśmy stosować przede wszystkim <strong>tłuszcze w postaci mydeł wapniowych</strong> i dodatki o udowodnionej skuteczności (np. chroniona cholina). Literatura naukowa pokazuje, że chroniona cholina daje przeciętnie około 1,5 kg mleka więcej. Jeśli tego efektu nie widać, oznacza to, że inne czynniki (zdrowotne, żywieniowe) ograniczają ten efekt, a nie że sama cholina „nie działa”. Tak więc IOFC pozwala sprawdzić, czy przy danej cenie mleka i danym koszcie dodatku, jego stosowanie zwiększa zysk, czy tylko podnosi koszt dawki, nie dając żadnych korzyści.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Jakość pasz objętościowych i ich straty a wpływ na produkcję mleka" name="Jako%C5%9B%C4%87%20pasz%20obj%C4%99to%C5%9Bciowych%20i%20ich%20straty%20a%20wp%C5%82yw%20na%20produkcj%C4%99%20mleka">Jakość pasz objętościowych i ich straty a wpływ na produkcję mleka</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Na opłacalność produkcji mleka ogromny wpływ ma<strong> jakość pasz objętościowych oraz ich marnotrawstwo</strong>. Przykładem mogą być tutaj zbyt długo pocięte kiszonki, które sprzyjają sortowaniu paszy przez krowy (np. niektóre warianty technologii shredlage) i powodują gorszą strawność i niższe wykorzystanie energii. Badania porównawcze pokazują, że<strong>: </strong>zła kiszonka z lucerny (16% białka) wykonana w drogiej technologii (np. baloty), może mieć koszt 1 kg białka wyższy niż białko ze śruty sojowej. To oznacza, że <strong>źle zrobiona, droga kiszonka jest droższym źródłem białka niż śruta sojowa</strong>, która powszechnie uchodzi za drogą. Do tego dochodzą straty paszy: uszkodzone baloty, źle zabezpieczone pryzmy, zabrudzenia, zagrzewanie, porozrywane folie. W wielu gospodarstwach skala tych strat wciąż jest ogromna.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Prewencja chorób metabolicznych" name="Prewencja%20chor%C3%B3b%20metabolicznych">Prewencja chorób metabolicznych</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Kolejnym, kluczowym obszarem, na który zwrócił uwagę prof. Kowalski to<strong> choroby metaboliczne</strong>, takie jak: ketoza, hipokalcemia (w tym subkliniczna), przemieszczenia trawieńca i zapalenia macicy.</p>

<p style="text-align: justify;">– Badania pokazują, że subkliniczna hipokalcemia dotyczy nawet około połowy krów w 3–5 laktacji. Schorzenia gołym okiem nie widać, ale jego koszty są bardzo wysokie i związane z gorszym pobraniem paszy, wyższym ryzykiem ketozy, przemieszczenia trawieńca oraz problemów z rozrodem. Szacunkowe koszty każdej z tych chorób wynoszą 1000–1500 zł/szt. i powinny być uwzględniane w obliczaniu opłacalności. Pamiętajmy zatem o fundamentalnej zasadzie, że <strong>profilaktyka zawsze jest tańsza niż leczenie</strong>, nawet jeśli na pierwszy rzut oka kosztuje (dodatki mineralne, sole anionowe, szczepienia, badania, analiza pasz). Rezygnowanie z soli anionowych, bo trwa kryzys, ze szczepień, bo są drogie czy monitoringu zdrowia okołoporodowego z ekonomicznego punktu widzenia jest błędne i prowadzi do jeszcze wyższych kosztów pośrednich – przestrzegał ekspert.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/05/664210.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/05/664210.jpg?1771507225" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">– Najdroższe w gospodarstwie są błędy, których nie widzimy – bo nikt nie wystawia za nie faktury. Dlatego warto wprowadzić do codziennej praktyki proste narzędzia liczenia i konsekwentnie z nich korzystać – apelował do hodowców prof. Zygmunt Kowalski</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Remont stada krów i wiek pierwszego wycielenia" name="Remont%20stada%20kr%C3%B3w%20i%20wiek%20pierwszego%20wycielenia">Remont stada krów i wiek pierwszego wycielenia</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Remont stada to około 20% kosztów produkcji mleka, który – niestety – nie jest należycie doceniany. Stąd też, jak najbardziej ekonomiczne jest <strong>wczesne krycie jałówek</strong> (zgodnie z parametrami wzrostu, a nie tylko wiekiem), dążenie do optymalnego wieku pierwszego wycielenia, aby szybciej rozpocząć okres produkcyjny, zmniejszyć koszty nieprodukcyjnego odchowu, mieć zdrowsze zwierzęta w pierwszej laktacji (mniej problemów metabolicznych, lepsze pobranie paszy, wyższą wydajność). Pamiętajmy też, że: krowa realnie zaczyna na siebie zarabiać dopiero od 3–4 miesiąca drugiej laktacji. Im później doprowadzimy jałówkę do tego punktu, tym większy koszt ponosimy.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Intensywne żywienie i wydajność krów – czy się opłaca?" name="Intensywne%20%C5%BCywienie%20i%20wydajno%C5%9B%C4%87%20kr%C3%B3w%20%E2%80%93%20czy%20si%C4%99%20op%C5%82aca?">Intensywne żywienie i wydajność krów – czy się opłaca?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Wielu hodowców obawia się wysokich wydajności, wiążąc je automatycznie z większą liczbą chorób. To jest błędne uproszczenie – zaznaczył prof. Kowalski. Każda krowa, niezależnie od tego, czy daje 20 czy 50 l mleka, ma takie samo zapotrzebowanie bytowe (utrzymanie organizmu przy życiu), różni się jedynie ilością energii i składników odżywczych przeznaczonych na produkcję mleka.Udział zapotrzebowania bytowego przy 20 l mleka jest procentowo znacznie wyższy niż przy 50 l, co oznacza, że krowy wysokowydajne efektywniej wykorzystują każdy kilogram paszy.</p>

<p style="text-align: justify;">Dlatego, jeśli ceny mleka spadają, logicznym kierunkiem nie jest zejście z wydajności, lecz jej podniesienie przy kontroli kosztów żywienia – właśnie w oparciu o IOFC.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Rozród krów a opłacalność produkcji" name="Rozr%C3%B3d%20kr%C3%B3w%20a%20op%C5%82acalno%C5%9B%C4%87%20produkcji">Rozród krów a opłacalność produkcji</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Przyjmuje się, że każdy dzień powyżej 110. dnia laktacji, kiedy krowa jest niezacielona, powoduje około 30 zł straty dziennie. Jeśli średni okres międzywycieleniowy wynosi w kraju 440 dni i odejmiemy od niego 275 dni ciąży, otrzymujemy ok. 165 tzw. dni „otwartych”. 165 – 110 = 55 dni x 30 zł ≈ 1500 zł straty na krowę.</p>

<p style="text-align: justify;">To są realne, policzalne kwoty, które powinny być elementem kalkulacji kosztów, dlatego naszym celem powinno być utrzymywanie średniej liczby dni w laktacji na poziomie nieprzekraczającym 170 dni dla całego stada, a nie „ciągnięcie” wielu krów w późnej laktacji z niską wydajnością – to kolejne praktyczne zalecenie naszego eksperta.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Mądre brakowanie w stadzie krów mlecznych" name="M%C4%85dre%20brakowanie%20w%20stadzie%20kr%C3%B3w%20mlecznych">Mądre brakowanie w stadzie krów mlecznych</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Brakowanie jest naturalnym elementem zarządzania stadem, ale nie każde brakowanie jest sobie równe. Jako przykład prof. Kowalski podał dwa gospodarstwa: jedno z brakowaniem na poziomie 30%, drugie – 34,5%. Na pierwszy rzut oka lepiej wygląda 30%, jednak po analizie struktury brakowania może się okazać, że w gospodarstwie z 30-procentowym udziałem brakowania jest więcej sztuk eliminowanych do 60. dnia laktacji, co oznacza, że <strong>tracimy inwestycję zanim krowa zdążyła się spłacić</strong>. W obecnych warunkach, przy wysokiej cenie opasa i w sytuacji niedoboru pasz objętościowych, mądre, planowe brakowanie powinno polegać na: pozostawianiu w stadzie krów rokujących wysoką wydajność i zdrowotność, eliminowaniu sztuk słabych, często chorych, w końcu laktacji. Najgorszym scenariuszem jest wypadnięcie ze stada pierwiastki lub krowy na początku laktacji – nie zdążyła zwrócić kosztów odchowu, a już generuje stratę.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Hodowla bydła mlecznego - na czym nie oszczędzać?" name="Hodowla%20byd%C5%82a%20mlecznego%20-%20na%20czym%20nie%20oszcz%C4%99dza%C4%87?">Hodowla bydła mlecznego - na czym nie oszczędzać?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">A na czym nigdy nie można oszczędzać? Zdaniem prof. Kowalskiego, z punktu widzenia opłacalności i skutków, <strong>nigdy nie powinniśmy oszczędzać na odchowie młodzieży: </strong>tańszych, słabej jakości preparatach mlekozastępczych, na ograniczaniu jakości pasz starterowych, mieszankach mineralno-witaminowych przed porodem, prewencji hipokalcemii, solach anionowych czy dodatkach mineralnych dla sztuk zasuszonych i preparatach wiążących mykotoksyny.</p>

<p style="text-align: justify;">– Często słyszymy, że największe koszty w oborze stanowią wizyty lekarzy weterynarii. Dlaczego? Bo wystawiają nam faktury z konkretnymi kwotami do zapłacenia. W strukturze kosztów weterynaria to zwykle ok. 1% kosztów produkcji mleka. Nikt natomiast nie wystawia faktury za: bałagan w oborze, pęknięte, zniszczone baloty, źle zrobioną kiszonkę, źle przeprowadzony odchów jałówek, zaniedbaną prewencję chorób metabolicznych, nieprawidłowy rozród czy odkładanie decyzji o brakowaniu. A to są najdroższe błędy – ponieważ nie są nigdzie nazwane i zafakturowane, dlatego łatwo je bagatelizujemy. A to one w największym stopniu decydują o opłacalności – podkreślił na koniec prof. Kowalski.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/05/664212.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/05/664212.jpg?1771507225" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Bezpośredni wpływ na koszty produkcji ma również organizacja obory. Tam gdzie jest jedna grupa żywieniowa często wszystkie krowy dostają dodatki, w tym te, które ich nie potrzebują. Obory z minimum dwiema grupami żywieniowymi pozwalają uniknąć otłuszczania krów w końcówce laktacji oraz precyzyjniej stosować dodatki w okresie okołoporodowym i w szczycie laktacji, a tym samym realnie oszczędzać na kosztach dodatków i jednocześnie zwiększać IOFC</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Na łamach naszego tygodnika systematycznie będziemy wracać do poruszanych na Forum Mleko tematów. Bo w dobie spadającej opłacalności produkcji mleka wiedza i konkretne rozwiązania wydają się być bezcenne.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/05/664211.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 22 Feb 2026 17:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/nigdy-nie-marnuj-dobrego-kryzysu-co-zmienic-w-oborze-zeby-mleko-sie-oplacalo-2647133</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jedna osoba obsługuje 500 krów. Tak działa nowoczesna obora</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-osoba-obsluguje-500-krow-tak-dziala-nowoczesna-obora-2641122</link>
			<description>Automatyczne systemy zadawania pasz, zwłaszcza pasz treściwych, są już w wielu polskich oborach dobrze znane. Natomiast nowością dla wielu hodowców okazało się to, że linie Pellon działające na podobnej zasadzie mogą także automatycznie ścielić. Był to jeden z tematów, na który zwrócił uwagę Grzegorz Kędzierski podczas Forum Mleko.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">– System do ścielenia to tak naprawdę dokładnie ten sam system, który służy do karmienia. To są te same urządzenia, tylko inaczej skonfigurowane i zamontowane w oborze, tak by mogły dostarczać ściółkę. Ściółką może być słoma podawana: do obór z głęboką ściółką, do obór samospławialnych oraz do porodówek – również w budynkach z rusztami czy zgarniaczami. Zrobienie porodówki na ściółce daje konkretne korzyści – podkreślił  Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon.</p>

<p style="text-align: justify;">System może też przygotować mieszanki do legowisk. Typowa, często spotykana <strong>mieszanka to słoma–woda–wapno</strong>. Zostanie ona przez system automatycznie sporządzona i dostarczona na wybrane legowiska, o wybranych porach dnia.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--youtube">

</div>

<h2 style="text-align: justify;">Obora na 500 sztuk – jedna osoba do obsługi</h2>

<p style="text-align: justify;">Podczas Forum Mleko pokazano film z gospodarstwa w Szwajcarii, które robi ogromne wrażenie poziomem automatyzacji.</p>

<p style="text-align: justify;">– Jest to obora w sumie na 500 sztuk, licząc cielęta odpajane mlekiem oraz tzw. żarłaki. W części mlecznej utrzymywano 300 –400 krów. W tym obiekcie:<strong> automatycznie zadawano TMR</strong>, automatycznie ścielono, automatycznie usuwano obornik i gnojowicę. Cała ta obora z przyległościami jest obsługiwana przez jedną osobę, przez właściciela. Nie zatrudnia on żadnych pracowników – zaznaczył Grzegorz Kędzierski.</p>

<p style="text-align: justify;">To przykład najbardziej zaawansowanego systemu, ale zasada jest ta sama także w mniejszych gospodarstwach: maksymalnie odciążyć człowieka od powtarzalnych, ciężkich prac.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Ponad 20 lat w polskich oborach</h2>

<p style="text-align: justify;">W Polsce urządzenia Pellon pracują już od ponad 20 lat. Najczęściej spotykamy je w oborach uwięziowych jako <strong>automaty do zadawania paszy treściwej.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">– Na pewno pracuje grubo ponad 100 naszych urządzeń w polskich oborach, choć dokładnej liczby teraz nie podam – zaznaczył Kędzierski. Pierwsze automaty do paszy treściwej firma zaoferowała ponad dwie dekady temu. Od tego czasu sprzęt ewoluuje głównie w elektronice i oprogramowaniu.</p>

<h2 style="text-align: justify;">System żywienia jak wtrysk paliwa</h2>

<p style="text-align: justify;">Najbardziej widoczną zaletą automatycznego systemu jest częste podawanie małych porcji paszy, zawsze świeżej, co stymuluje pobranie. To przekłada się na zdrowotność stada oraz na wydajność mleczną, czy też przyrosty w opasie.</p>

<p style="text-align: justify;">– System karmienia paszą porównałbym do systemu dostarczania paliwa. Kiedyś mieliśmy gaźniki – proste urządzenia, gdzie ta sama mieszanka trafiała do wszystkich cylindrów. Dziś mamy wtrysk wielokrotny, gdzie każdy cylinder jest traktowany indywidualnie i paliwo wtryskiwane jest w konkretnym momencie, w określonej ilości. To zwiększa sprawność silnika. Podobnie jest z tymi systemami żywienia – dostarczają do konkretnej grupy żywieniowej konkretną porcję, w konkretnych porach dnia –</p>

<p style="text-align: justify;">Doświadczenia z polskich obór pokazują, że automatyczne systemy zadawania paszy nie są rozwiązaniem zarezerwowanym tylko dla największych, supernowoczesnych ferm. Coraz częściej pojawiają się tam, gdzie brakuje rąk do pracy, a krowy HF wymagają „obsługi na poziomie bolidu F1.</p>

<p style="text-align: justify;">Rolą firmy – jak podsumował Grzegorz Kędzierski – jest „ułożyć układankę tak, by rzeczywiście poprawić efektywność i wygodę pracy w konkretnym gospodarstwie”, a nie sprzedać jak najdroższy, ale niepasujący system.</p>

<p style="text-align: justify;">Andrzej Rutkowski</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/02/09/693667.png" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Tue, 10 Feb 2026 16:30:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jedna-osoba-obsluguje-500-krow-tak-dziala-nowoczesna-obora-2641122</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Czy krowy dojone robotem zdążą się najeść? Nowe wyniki badań</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/czy-krowy-dojone-robotem-zdaza-sie-najesc-nowe-wyniki-badan-2638988</link>
			<description>Automatyczny dój staje się coraz powszechniejszy, stąd też rodzi się pytanie, czy dojone w robocie krowy mają wystarczająco dużo czasu na pobranie odpowiedniej ilości paszy? Ponieważ krowy spędzają mniej czasu na doju podczas każdej wizyty w robocie, można założyć, że nie są w stanie pobrać odpowiedniej ilości paszy treściwej.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Badanie zalet zrobotyzowanego systemu doju</h2>

<p style="text-align: justify;">W obawie przed tym problemem hodowcy często decydują się na dokarmianie krów poza dojarnią, ale czy takie działanie może mieć negatywny wpływ na częstotliwość wizyt w robocie? Wątpliwości w tej kwestii rozwiać miało badanie przeprowadzone w Irlandii Północnej, gdzie badano <strong>zalety zrobotyzowanego systemu doju oraz wpływ różnych systemów żywienia na dój,</strong> wydajność i wykorzystanie paszy treściwej.</p>

<p style="text-align: justify;">W automatycznych systemach udoju, naturalnym wyborem <strong>żywienia krów paszami treściwymi </strong>jest robot udojowy. Jednak ilość paszy, jaką krowa jest w stanie pobrać, ograniczona jest częstotliwością i czasem doju oraz szybkością jedzenia. Wszystko to może powodować, że w robocie krowy po prostu nie będą miały wystarczająco dużo czasu, aby pobrać odpowiednią ilość paszy treściwej.</p>

<p style="text-align: justify;">Na potrzeby badania wytypowano 48 krów, korzystając z 1 robota udojowego i 2 paśników poza halą udojową. PMR zawierający 80% kiszonki z traw i 20% roślin pełnoziarnistych oraz 2 kg mieszanki treściwej na krowę, podawano raz dziennie. Krowy podzielono na 2 różne grupy, różnie żywiono, aby ocenić ich aktywność.</p>

<p style="text-align: justify;">Pierwsza grupa, krowy „z robotem”, otrzymywała 80% dodatkowej racji treściwej w robocie, a 20% poprzez paśniki poza dojarnią. Druga grupa, tzw. krowy „zrobotyzowane”, otrzymywały 20% dodatkowej paszy treściwej w robocie i 80% po za nim. Dodatkowe ilości paszy były dostarczane w zależności od wydajności, ale robot zawsze oferował co najmniej 1 kg na krowę dziennie.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Zobacz też: <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/maszyny-rolnicze/woz-paszowy/tepe-noze-psuja-tmr-sprawdz-kiedy-trzeba-je-wymienic-2638023" target="_blank">Tępe noże psują TMR. Sprawdź, kiedy trzeba je wymienić</a></strong></p>

<h2 style="text-align: justify;">Częstotliwość doju krów nie uległa zmianie</h2>

<p style="text-align: justify;">Badanie wykazało, że<strong> częstotliwość doju nie uległa zmianie,</strong> gdy krowom podawano większość paszy treściwej poza dojarnią. Tak więc na wydajność, miejsce pobierania większości paszy treściwej nie miało wpływu. Ponadto, krowy otrzymujące większość paszy w robocie udojowym <strong>nie wykazywały częstszych nieudanych wizyt udojowych.</strong> Zatem nie było zaskoczeniem, że nie miało to również wpływu na czas leżenia.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Krowy częściej odwiedzały dojarnię</h2>

<p style="text-align: justify;">Co ciekawe, <strong>krowy z większym przydziałem pasz poza dojarnią odwiedzały ją częściej, </strong>co oznacza, że krowy mogą dostosowywać swoje wizyty w zależności od potrzeb, aby zaspokoić swoje zapotrzebowanie energetyczne. Chociaż wydajność mleczna została utrzymana niezależnie od schematu zadawania paszy, krowy, którym przydzielono większą ilość paszy w robocie udojowym, faktycznie pozostawiały większe ilości niepobranego koncentratu, co dodatkowo potwierdza, że pobieranie bardzo dużej ilości paszy treściwej w robocie udojowym jest ograniczone czasem dostępnym podczas doju. Wiele krów może po prostu nie mieć wystarczającej ilości czasu doju, aby spożyć całą dawkę pokarmową.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>

<p style="text-align: justify;">Źródło: Dairy Global</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/01/20/655806.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Fri, 06 Feb 2026 15:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/czy-krowy-dojone-robotem-zdaza-sie-najesc-nowe-wyniki-badan-2638988</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Soja z Ameryki czy rzepak z Polski? Rolnicy apelują do ministra</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/soja-2638491</link>
			<description>Podlaska Izba Rolnicza zwróciła się do ministra rolnictwa z postulatem szerszego wykorzystania krajowej śruty rzepakowej w żywieniu zwierząt. Zdaniem rolników i środowiska naukowego, produkowana w Polsce pasza z powodzeniem może stanowić alternatywę dla importowanej śruty sojowej.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Rolnicy apelują o ograniczenie importu śruty sojowej</strong></p>

<p><strong>Podlaska Izba Rolnicza</strong>, dnia 28.01.2026 roku zwróciła się do Stefana <strong>Krajewskiego</strong> Ministera Rolnictwa i Rozwoju Wsi z apelem o podjęcie działań na rzecz zwiększenia udziału krajowych pasz rzepakowych w żywieniu zwierząt gospodarskich poprzez zastępowanie nimi <strong>importowanej śruty sojowej</strong>.</p>

<h2>Czy soję da się zastąpić soję śrutą rzepakową?</h2>

<p><strong>Polski rzepak</strong> jest wysokiej jakości, a także posiada korzystny skład aminokwasowy. Zawiera mniej biała niż śruta sojowa, ale za to wyróżnia go lepsza proporcja kluczowych aminokwasów, w tym <strong>stosunek metioniny do lizyny</strong>.</p>

<p>- <strong>Importowana śruta sojowa,</strong> w większości pochodząca z krajów Ameryki Południowej i często będąca produktem <strong>GMO</strong>, może zostać w dużej części zastąpiona krajową śrutą rzepakową bez pogorszenia wyników produkcyjnych, a przy jednoczesnym wzmocnieniu bezpieczeństwa paszowego kraju i wsparciu polskich rolników.</p>

<p><strong>Zobacz także: <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/cielaki/suchy-tmr-dla-cielat-z-wozu-paszowego-co-dac-i-w-jakich-proporcjach-2637904" target="_blank">Suchy TMR dla cieląt z wozu paszowego. Co dać i w jakich proporcjach?</a></strong></p>

<h2>Czy śruta rzepakowa ma potencjał?</h2>

<p>Podlaska Izba Rolnicza, zaznacza że postulat ten oparty jest na wnioskach, a także doświadczeniach naukowców z Akademii Rolniczej w Krakowie oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, którzy wskazują na pełną możliwość szerszego wykorzystania śruty rzepakowej w <strong>krajowym żywieniu zwierząt.</strong></p>

<p><strong>Dlatego też wnoszą o podjęcie działań:</strong></p>

<ul>
	<li>informacyjnych,</li>
	<li>doradczych</li>
	<li>i systemowych.</li>
</ul>

<p>Działania te mają zachęcić producentów rolnych do większego wykorzystania krajowych <strong>pasz rzepakowych</strong>, tak aby ograniczać zależność od importu śruty sojowej.</p>

<p><strong>Chcesz wiedzieć jak w dzisiejszych realiach poprawić opłacalność produkcji mleka? Zapraszamy na <a href="https://eventy.agrohorti.pl/event/forum-mleko-2026?utm_source=news&amp;utm_medium=dorota" target="_blank">Forum Mleko już 3 i 4 lutego!</a></strong></p>

<div class="se-embed se-embed--youtube">

</div>

<p>oprac. Patrycja Bernat</p>

<p>fot: Jajor</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/01/30/663467.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat)</author>
			<pubDate>Fri, 30 Jan 2026 15:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/soja-2638491</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Rolnicy zmieniają jedno i nagle mleko zaczyna się opłacać</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/rolnicy-zmieniaja-jedno-i-nagle-mleko-zaczyna-sie-oplacac-2624732</link>
			<description>Jednym słowem „Hoduj zysk”. Takie właśnie hasło przyświecało cyklowi ogólnopolskich konferencji, jakie odbyły się w listopadzie i grudniu ubiegłego roku, którego organizatorami było: Mazowieckie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt (MCHiRZ) oraz Małopolskie Centrum Biotechniki (MCB).</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Buhaje dobieraj do problemów stada</h2>

<p style="text-align: justify;">Bez względu na lokalizację konferencji (odbyły się one tym razem w woj. podlaskim, łódzkim i opolskim) frekwencja zainteresowanych profesjonalną hodowlą bydła, najnowszą wiedzą, sprawdzonymi praktykami czy wymianą doświadczeń była imponująca. 10 grudnia ub. roku uczestniczyliśmy w ostatnim z cyklu spotkań, które odbyło się w<strong> </strong>hotelu Arkas w Prószkowie w woj. opolskim. Jak na każdym z tych wyjątkowych wydarzeń, tak również w Prószkowie organizatorzy zadbali o najwyższą merytoryczną jego jakość, którą niewątpliwie zagwarantowali prelegenci. A byli nimi: prof. Alicja Kowalczyk z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Piotr Hołubowski – główny hodowca jednej z czołowych hodowli w kraju – OHZ Lubiana oraz Marta Nykiel – dyrektor działu hodowli MCB.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624387.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624387.jpg?1768484665" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Uczestników konferencji przywitała Agnieszka Pawlak – prezes zarządu MCHiRZ&amp;MCB</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Dominika Zieja</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Prof. Alicja Kowalczyk swój wykład poświęciła omówieniu <strong>współczesnych metod wspomagających rozród bydła mlecznego </strong>w kontekście intensyfikacji produkcji mleka. Z kolei Piotr Hołubowski podzielił się swoim wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu mlecznym stadem oraz przekonywał, że wybór buhaja to nie tylko kwestia genów, ale również decyzja inwestycyjna. Do tych wyjątkowo ciekawych prelekcji i tematów podczas nich poruszanych będziemy wracać w kolejnych numerach naszego tygodnika. W bieżącym numerze wrócimy jednak do prezentacji Marty Nykiel – dyrektor działu hodowli MCB, która wskazywała m.in. jak <strong>świadomie korzystać z katalogu buhajów i indeksów hodowlanych</strong>, by budować opłacalne stado.</p>

<p style="text-align: justify;">– Katalog nie jest tylko „listą buhajów”, ale podstawowym narzędziem planowania kierunku hodowli na kilka, kilkanaście lat – uczulała Marta Nykiel. Zawiera on wszystkie kluczowe informacje, by <strong>dobierać buhaje do konkretnych problemów stada,</strong> jak np. liczba komórek somatycznych, wymiona, płodność, wydajność czy skład mleka. Pozwala świadomie budować typ stada, jaki chcemy mieć w przyszłości.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624390.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624390.jpg?1768484665" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Marta Nykiel – dyrektor działu hodowli MCB niezwykle przejrzyście wyjaśniała, jak świadomie korzystać z katalogu buhajów i indeksów hodowlanych, by budować opłacalne stado</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Dominika Zieja</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">O potencjale krowy decyduje wybór buhaja</h2>

<p style="text-align: justify;">Niestety, wciąż istnieje grupa hodowców, którzy z katalogu nie korzystają, dlatego też dyrektor M. Nykiel zachęcała, by z katalogiem regularnie pracować i łączyć dane z niego pochodzące z oceną własnego stada.</p>

<p style="text-align: justify;">– O dobrym lub złym <strong>potencjale krowy decyduje wybór buhaja</strong> i to na cały okres użytkowania zwierzęcia. Tego nie da się później „naprawić” żywieniem czy leczeniem. Owszem, warunki środowiskowe można szybko skorygować, ale genetyki już nie – tłumaczyła prelegentka, podkreślając, iż różnice w cenie nasienia kilkanaście – kilkadziesiąt złotych mogą oznaczać różnicę setek kilogramów mleka, jego lepszego składu i mniejszej liczby problemów zdrowotnych. – Pamiętajmy, że nasienie to nie koszt, tylko inwestycja, która przy dobrym wyborze po wielekroć się zwraca.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Dlaczego wybór buhaja na podstawie dobrej matki to za mało?</h2>

<p style="text-align: justify;">Marta Nykiel tłumaczyła uczestnikom spotkania, że wybór buhaja tylko na podstawie jego dobrej matki to zdecydowania za mało. Dlaczego?</p>

<p style="text-align: justify;">Bo 95% populacji krów mieści się w zakresie PF 80–120. Elita matek buhajów to kilka procent powyżej PF 120–140 i wyżej. Z kilkudziesięciu genotypowanych młodych buhajów, po selekcji do oferty kwalifikuje się zaledwie 5–6 sztuk. Dlatego też kupowanie buhaja po dobrej matce, bez znajomości jego wartości hodowlanej, często oznacza „kręcenie się w miejscu”, czyli bez osiągania postępu genetycznego, a ponadto może wprowadzać do stada problemy w postaci np. niskiej produkcji czy słabych nóg.</p>

<p style="text-align: justify;">Ekspertka przedstawiła również jak powinien wyglądać nowoczesny program hodowlany w gospodarstwie.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624388.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624388.jpg?1768484665" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Prof. Alicja Kowalczyk z UP we Wrocławiu, wyjaśniała, iż zależność między wysoką wydajnością a problemami w rozrodzie uznana jest obecnie za jedno z największych wyzwań współczesnej hodowli bydła mlecznego</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Dominika Zieja</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Dlaczego hodowca powinien określić cel hodowlany?</h2>

<p style="text-align: justify;">Każdy hodowca powinien określić swój cel hodowlany, czyli odpowiedzieć sobie na pytanie, co chce poprawić: wydajność mleka, skład, nogi, płodność, zdrowotność wymienia, długość użytkowania. Kolejnymi etapami tego programu powinno być: ocena typu i budowy (która staje się coraz ważniejsza przy coraz powszechniejszej automatyzacji doju), znajomość wartości hodowlanej krów i buhajów, selekcja (które krowy dają potomstwo do remontu stad) oraz dobór kojarzeń (jaki buhaj, do jakiej krowy) – mówiła Marta Nykiel, podkreślając, że konieczna do tego jest kontrola użytkowości mlecznej i ocena typu. – Dopiero połączenie produkcji, pokroju i danych o przodkach pozwala rzetelnie oszacować wartość hodowlaną zwierzęcia.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Znając już wartości hodowlane krów można podzielić je na grupy.</strong> I tak, najlepsze krowy i jałówki kryć nasieniem seksowanym, by nie stracić cennej linii żeńskiej i z tych sztuk budować przyszły rdzeń stada. Przeciętną większość stada kryć dobrymi buhajami konwencjonalnymi, dobrze dobranymi pod względem PF, indeksu ekonomicznego i braków w stadzie. Nie powinniśmy utrwalać genetyki najsłabszych krów i najlepiej kryć je nasieniem buhajów ras mięsnych, a urodzone cielęta kierować do opasu.</p>

<p style="text-align: justify;">Podczas swojej prelekcji Marta Nykiel wyjaśniła dokładnie czym jest indeks PF i z czego się składa oraz jakie zmiany zapowiadane są w konstrukcji indeksu PF. Wyjaśniła również, co to jest indeks ekonomiczny, który przelicza cechy na konkretny efekt finansowy.</p>

<p style="text-align: justify;">– W czołówce buhajów według indeksu ekonomicznego znajdują się nasze buhaje np. SK Gloria czy Giroud ET, co potwierdza konkurencyjność naszej oferty. Po latach przewagi nasienia seksowanego z importu udało się wdrożyć seksowane nasienie także polskich buhajów. W naszej ofercie są to m.in. Debo-Gomez, KZ Gaston, Metaxa – odmiany czarno-białej oraz SK Gloria, SK Maskot, Spotless Red, Duke Red – odmiany czerwono-białej. A zatem, dziś możemy już korzystać z najlepszych polskich linii matczynych i ojcowskich i budować czysto polskie, wysokowydajne i opłacalne stada – zaznaczyła Marta Nykiel.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/15/624386.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 18 Jan 2026 10:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/rolnicy-zmieniaja-jedno-i-nagle-mleko-zaczyna-sie-oplacac-2624732</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Wystarczy jedno spojrzenie. Dół głodowy zdradzi, jak jadła krowa</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wystarczy-jedno-spojrzenie-dol-glodowy-zdradzi-jak-jadla-krowa-2624680</link>
			<description>Poprzez dokładną obserwację dołu głodowego krowy możemy dokonać sprawdzianu żwacza. Po co to robić? Aby ocenić pobranie paszy, ale również określić szybkość, z jaką porusza się żwacz.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Jak ocenić wypełnienie żwacza u krowy?</h2>

<p style="text-align: justify;">Gdy staniemy za krową i popatrzymy na lewą jej słabiznę możemy ocenić <strong>wypełnienie żwacza</strong>, które daje nam wskazówkę, co do ilości pobranej paszy, szybkości fermentacji i tempa, w jakim treść pokarmowa przesuwa się przez przewód pokarmowy. Nie jest to trudne zadanie, a wyniki takich obserwacji mogą dać nam wiele cennych informacji. Poniżej prezentujemy wskazówki, jak należy interpretować wygląd dołu głodowego.</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;"><strong>Ocena 1:</strong></li>
</ul>

<p style="text-align: justify;"><strong>krowa jadła niewiele lub wcale nie jadła, </strong>co mogło być spowodowane nagłą chorobą, niedostateczną ilością lub niesmaczną paszą. Obserwujemy duże zagłębienie w lewej słabiźnie. Skóra pod kręgami lędźwiowymi wpukla się do wewnątrz. Fałd skóry odchodzący od guza biodrowego biegnie pionowo do dołu. Okolica dołu przylędźwiowego (głodowego) za ostatnim żebrem jest zagłębiona na więcej niż szerokość dłoni. Ta okolica słabizny oglądana z boku ma kształt prostokątny.</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">
<strong>Ocena 2:</strong><strong>​</strong>
</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">​taką ocenę uzyskują często <strong>krowy w pierwszym tygodniu po wycieleniu. </strong>Później w czasie laktacji, taka ocena świadczy o pobieraniu niedostatecznej ilości paszy lub o zbyt szybkim przechodzeniu treści pokarmowej przez przewód pokarmowy.</p>

<p style="text-align: justify;">Skóra pod kręgami lędźwiowymi wpukla się do wewnątrz. Fałd skóry, odchodzący od guza biodrowego biegnie ukośnie w kierunku ostatniego żebra. Okolica dołu przylędźwiowego (głodowego) za ostatnim żebrem jest zagłębiona na szerokość dłoni. Ta okolica słabizny oglądana z boku ma kształt trójkątny.</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;"><strong>Ocena 3:</strong></li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">jest to odpowiednia <strong>ocena dla krów mlecznych</strong>, świadcząca o dobrym pobieraniu paszy i odpowiednim czasie przebywania treści pokarmowej w żwaczu.</p>

<p style="text-align: justify;">Skóra pod kręgami lędźwiowymi biegnie na szerokość dłoni, pionowo ku dołowi, a następnie uwypukla się na zewnątrz. Fałd skórny odchodzący od guza biodrowego jest niewidoczny. Okolica dołu przylędźwiowego (głodowego) za ostatnim żebrem jest ciągle jeszcze widoczna.</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;"><strong>Ocena 4:</strong></li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">skóra pod kręgami lędźwiowymi uwypukla się na zewnątrz. Okolica dołu przylędźwiowego (głodowego) za ostatnim żebrem nie jest widoczna.</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;"><strong>Ocena 5:</strong></li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">jest to właściwa <strong>ocena dla krów zasuszonych. </strong>Kręgi lędźwiowe nie są jeszcze widoczne ponieważ żwacz jest bardzo dobrze wypełniony. Skóra na całym brzuchu jest napięta. Niewidoczna jest granica między słabizną, a żebrami.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/18/652320.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 17 Jan 2026 12:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/wystarczy-jedno-spojrzenie-dol-glodowy-zdradzi-jak-jadla-krowa-2624680</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowy można karmić taniej. Profesor ujawnia, gdzie uciekają pieniądze</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-mozna-karmic-taniej-profesor-ujawnia-gdzie-uciekaja-pieniadze-2624709</link>
			<description>Nowe normy żywieniowe NASEM 2021 to zdaniem profesora Marcina Gołębiewskiego szansa na tańsze i precyzyjniejsze żywienie krów mlecznych. Z prof. dr. hab. Marcinem Gołębiewskim, prorektorem ds. rozwoju Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie rozmawia Andrzej Rutkowski.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>Z artykułu dowiesz się:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dynamiczne%20podej%C5%9Bcie%20do%20potrzeb%20krowy" target="_blank">Dynamiczne podejście do potrzeb krowy</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Mikro-%20i%20makroelementy%20%E2%80%93%20nadmiar%20te%C5%BC%20szkodzi" target="_blank">Mikro- i makroelementy – nadmiar też szkodzi</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Selen%20i%20witamina%20E%20%E2%80%93%20tu%20zazwyczaj%20s%C4%85%20braki" target="_blank">Selen i witamina E – tu zazwyczaj są braki</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jako%C5%9B%C4%87%20i%20r%C3%B3%C5%BCnorodno%C5%9B%C4%87%20pasz%20obj%C4%99to%C5%9Bciowych%20%E2%80%93%20podstaw%C4%85%20sukcesu" target="_blank">Jakość i różnorodność pasz objętościowych – podstawą sukcesu</a></li>
</ul></div>
</div>

<p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px"><strong>Panie Profesorze, chciałbym porozmawiać o nowych normach żywieniowych dla bydła mlecznego. Co się zmieniło w ostatnich latach?</strong></span></p>

<p style="text-align: justify;">– W hodowli krów mlecznych zaszły ogromne zmiany. Stada są coraz lepiej doskonalone genetycznie, a krowy – coraz bardziej wysokowydajne. Tymczasem przez długie lata opieraliśmy się na normach NRC z 2001 roku. W 2<strong>021 roku pojawiły się nowe, zaktualizowane normy – NASEM 2021. To obecnie najbardziej aktualny i precyzyjny model żywienia krów mlecznych. Niestety, normy te dostępne są tylko w języku angielskim, ale ich znaczenie dla praktyki jest bardzo duże.</strong></p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Kto opracował te normy?</strong></p>

<p style="text-align: justify;">– To praca zespołu naukowców – żywieniowców z całego świata, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Są to specjaliści zajmujący się żywieniem zwierząt w różnych aspektach: energetycznym, białkowym, mineralnym i witaminowym. Warto, żeby hodowcy w Polsce mieli świadomość, że takie normy istnieją, bo często nadal funkcjonuje...</p></p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/18/655194.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>a.rutkowski@tygodnik-rolniczy.pl (Andrzej Rutkowski)</author>
			<pubDate>Thu, 15 Jan 2026 16:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-mozna-karmic-taniej-profesor-ujawnia-gdzie-uciekaja-pieniadze-2624709</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Krowy bez soi? Rzepak coraz mocniejszy w żywieniu bydła mlecznego</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-bez-soi-rzepak-coraz-mocniejszy-w-zywieniu-bydla-mlecznego-2555434</link>
			<description>Stawiam na pasze rzepakowe w żywieniu bydła mlecznego - pod takim hasłem w Mońkach odbyła się IX Ogólnokrajowa Konferencja Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, podczas której prelegenci przekonywali, że lokalnie wytwarzana śruta rzepakowa i makuch mogą wpłynąć na rozwój obszarów wiejskich i są alternatywą dla importu białka paszowego.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Otwarcia konferencji dokonali: Mariusz Szeliga – prezes Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, Tadeusz Kruszewski – dyrektor Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Juliusz Młodecki – prezes Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych oraz Michał Gąsowski – wicewojewoda podlaski. W swoich wystąpieniach podkreślili znaczącą rolę Podlasia jako <strong>kluczowego regionu produkcji mleka w Polsce</strong> oraz rosnące znaczenie <strong>krajowych źródeł białka paszowego,</strong> szczególnie rzepaku.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623209.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623209.jpg?1766668997" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Mariusz Szeliga, -prezes Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, poinformował, że misją stowarzyszenia jest wykorzystanie potencjału pasz rzepakowych z korzyścią dla rozwoju obszarów wiejskich</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Miniak Kopaczel Radziulewicz</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Rzepak uprawiany w Polsce na ponad 1 mln ha</h2>

<p style="text-align: justify;">Od 2022 r. – jak podaje GUS – uprawiamy rzepak na ponad 1 mln ha. W zakończonym sezonie było to <strong>ok. 1 mln 100 tys. ha.</strong> Roczna produkcja rzepaku w Polsce to ponad <strong>3 mln ton</strong>, w roku 2025 odnotowano blisko 11% wzrostu w porównaniu do roku poprzedniego. Z rzepaku produkujemy co roku<strong> ok. 1,8 mln ton</strong> wysokobiałkowych pasz rzepakowych, ale niestety prawie 800 tys. ton poekstrakcyjnej śruty rzepakowej wciąż wyjeżdża poza granice naszego kraju.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Doskonałe białko dla współczesnej krowy</h2>

<p style="text-align: justify;">Maciej Zglenicki, dyrektor ds. sprzedaży produktów paszowych w <strong>firmie Agrolok Sp. z o.o. </strong>zapewniał, że jest miejsce dla białka pochodzącego z różnych upraw. A najbardziej widać to w liczbach.</p>

<p style="text-align: justify;">– W Polsce <strong>zapotrzebowanie na białko paszowe szacuje się na 6,5 mln ton</strong>. Produkujemy nieco ponad 3 mln ton białka na własnych polach, a liczby te pokazują, że mamy deficyt białkowy na poziomie powyżej 3 mln ton. Dużym zaniechaniem byłoby niewykorzystanie potencjału, jaki niosą nasze własne uprawy. Wyraźnie widać <strong>rosnące znaczenie śruty rzepakowej</strong>, która może być stosowana w znacznie większej skali niż dotychczasowa, zwłaszcza w żywieniu bydła i trzody chlewnej.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623209.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623209.jpg?1766668997" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Mariusz Szeliga, -prezes Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, poinformował, że misją stowarzyszenia jest wykorzystanie potencjału pasz rzepakowych z korzyścią dla rozwoju obszarów wiejskich</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Miniak Kopaczel Radziulewicz</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Kowalski: "Śruta rzepakowa to świetna pasza"</h2>

<p style="text-align: justify;">Prof. dr hab. Zygmunt M. Kowalski z UR w Krakowie, na wstępie swojego wykładu przyznał, że sam postawił na <strong>poekstrakcyjną śrutę rzepakową</strong> już kilkanaście lat temu, przede wszystkim w gospodarstwach, z którymi od lat współpracuje. Podkreślał, że hodowcy najczęściej pytają, czy można żywić krowy mleczne bez soi i czy poekstrakcyjna śruta rzepakowa w ogóle może ją zastąpić?</p>

<p style="text-align: justify;">– Słowo „zastąpić” jest tutaj nieadekwatne, bowiem samo określenie „zastępowanie” śruty sojowej śrutą rzepakową kojarzy się z czymś gorszym, drugim wyborem. Myślę, że <strong>czas pomyśleć o śrucie rzepakowej jako o świetnej paszy,</strong> która nie zastępuje, a po prostu powinna znajdować się w dawkach pokarmowych dla krów mlecznych – wyjaśniał profesor Kowalski.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Poekstrakcyjna śruta rzepakowa jest ekonomicznie opłacalna</h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Poekstrakcyjna śruta rzepakowa </strong>to dziś pasza na topie i doskonałe źródło białka dla współczesnej krowy mlecznej. Jej stosowanie pozwala na efektywniejsze wykorzystanie białka w produkcji mleka i potwierdzają to hodowcy, którzy stosują rzepak, a wcześniej stosowali soję.</p>

<p style="text-align: justify;">Prelegent podkreślał, że efektywniejsze wykorzystanie białka zapewnia <strong>lepszy skład aminokwasowy śruty rzepakowej. </strong>Hodowcy powinni zwracać uwagę przede wszystkim na jakość tego białka. Bo nie chodzi o to, by było go więcej, ale by było najlepsze.</p>

<p style="text-align: justify;">– Każde białko ma określony skład aminokwasowy. W przypadku poekstrakcyjnej śruty rzepakowej jej największą zaletą jest <strong>wysoka zawartość metioniny dostępnej jelitowo, </strong>której zawartość jest wyższa niż w śrucie sojowej, a dodatkowo jest ona limitująca produkcję mleka – zapewniał prof. Kowalski, prezentując doświadczenia hodowców stad o podobnej wydajności, ale różnej zawartości mocznika w mleku. W stadach, w których skarmiana była śruta rzepakowa zawartość mocznika była niższa, co wskazuje na lepsze wykorzystanie azotu.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623208.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623208.jpg?1766668997" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Największym atutem poekstrakcyjnej śruty rzepakowej jest wysoka zawartość metioniny dostępnej jelitowo, która jest wyższa niż śrucie sojowej - tłumaczył prof. dr hab. Zygmunt M. Kowalski</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Miniak Kopaczel Radziulewicz</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;">Dlaczego nie można przesadzać ze śrutą rzepakową?</h2>

<p style="text-align: justify;">Wciąż panuje opinia, że nie można dodawać za dużo pasz rzepakowych do dawki, ponieważ mogą one spowodować n<strong>iekorzystne zwiększenie mocznika w mleku.</strong> Ekspert zapewnia, że nie będzie takiego efektu, gdy udział rzepaku w dawce będzie wynikał z prawidłowego zbilansowania dawki. Optymalny udział poekstrakcyjnej śruty rzepakowej zależy od wielu czynników m.in. od pozostałych komponentów dawki oraz od wydajności.</p>

<p style="text-align: justify;">– Śrutę rzepakową można bardzo dobrze zbilansować w dawce pokarmowej, ale jej udział zawsze wyznacza bilans dawki. Dlatego w jednym gospodarstwie należy podać krowie 3 kg, a w innym 6 kg śruty rzepakowej. Dla tych, którzy dopiero zaczynają i chcą przejść ze śruty sojowej na rzepakową, często stosuję przelicznik, że 0,77 kg śruty sojowej, zamieniam na 1 kg poekstrakcyjnej śruty rzepakowej – wyjaśniał prof. Zygmunt Kowalski, który „rozprawił się” również z popularnymi mitami dotyczącymi pasz rzepakowych. Stanowczo obalił twierdzenia, jakoby śruta rzepakowa miała rozkładać się w żwaczu zbyt szybko, obniżać smakowitość dawki czy negatywnie wpływać na zdrowie krów. Podkreślał, że opinie te nie znajdują potwierdzenia ani w badaniach naukowych, ani w praktyce. Jednocześnie wykazał, że w przeliczeniu na ilość dostarczonego białka<strong> pasze rzepakowe są wyraźnie bardziej ekonomiczne od śruty sojowej.</strong></p>

<h2 style="text-align: justify;">Stosowanie pasz rzepakowych uzupełnia niedobory metioniny</h2>

<p style="text-align: justify;">Kolejny prelegent – prof. dr hab. Marcin Gołębiewski z SGGW w Warszawie, omówił praktyczne znaczenie zaleceń NASEM (standardy żywienia zwierząt, w tym krów mlecznych), opracowane przez amerykańskie National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine, w bilansowaniu dawek dla krów mlecznych, wskazując na rolę aminokwasów ograniczających. Wyjaśnił, jak śruta rzepakowa może poprawiać efektywność dawek opartych na kukurydzy oraz jak rzepak doskonale uzupełnia deficyt metioniny, a w dawkach z dużym udziałem DDGS poprawiając strawność mieszanki. Dlatego też stosowanie pasz rzepakowych może ograniczyć konieczność stosowania dodatków chronionej metioniny.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623206.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623206.jpg?1766668997" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Prof. dr hab. Marcin Gołębiewski omówił praktyczne znaczenie zaleceń NASEM w bilansowaniu dawek dla krów mlecznych, wskazując na rolę aminokwasów ograniczających</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Miniak Kopaczel Radziulewicz</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Konferencje zakończył panel ekspercki, moderowany, podobnie jak cała konferencja, przez Adama Stępnia, dyrektora generalnego PSPO. Udział w nim wzięli: Tadeusz Kruszewski – dyrektor PODR w Szepietowie, Maciej Zglenicki reprezentujący AGROLOK Sp. z o.o., Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB oraz Radosław Stasiuk, wiceprezes zarządu PSPO.</p>

<p style="text-align: justify;">Dr inż. Monika Kopaczel-Radziulewicz</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/12/09/623207.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<pubDate>Thu, 25 Dec 2025 14:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/krowy-bez-soi-rzepak-coraz-mocniejszy-w-zywieniu-bydla-mlecznego-2555434</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jak obniżyć koszty produkcji mleka? OSM Łowicz szkoli rolników</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-obnizyc-koszty-produkcji-mleka-osm-lowicz-szkoli-rolnikow-2555148</link>
			<description>Dbałość o podnoszenie kompetencji m.in. w zakresie zrównoważonej produkcji mleka to tylko jeden z elementów udanej współpracy zakładu mleczarskiego z dostawcami. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu robi to od lat, a cykl listopadowych szkoleń, jakie odbyły się w rejonie jej działania jest tego najlepszym potwierdzeniem.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20tematem%20szkolenia" target="_blank">Żywienie bydła mlecznego tematem szkolenia</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jak%20zmniejszy%C4%87%20koszty%20produkcji%20mleka?" target="_blank">Jak zmniejszyć koszty produkcji mleka?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#%C5%BBywienie%20najwi%C4%99kszy%C2%A0%20koszt" target="_blank">Żywienie największy  koszt</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Raporty%20wynikowe%20z%20oceny%20warto%C5%9Bci%20u%C5%BCytkowej%20stada" target="_blank">Raporty wynikowe z oceny wartości użytkowej stada</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Uznani%20hodowcy" target="_blank">Uznani hodowcy</a></li>
</ul>

<p> </p></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="%C5%BBywienie%20byd%C5%82a%20mlecznego%20tematem%20szkolenia">Żywienie bydła mlecznego tematem szkolenia</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W listopadzie br. <strong>OSM Łowicz,</strong> we współpracy z <strong>Polską Federacją Hodowców Bydła i Producentów Mleka,</strong> zaprosiła swoich dostawców do Akademii Nowoczesnego Hodowcy, by podczas szkoleń mogli poszerzyć swoją – i tak już ogromną – wiedzę, tym razem na temat <strong>żywienia bydła mlecznego </strong>i dostosowania gospodarstw do rynkowych warunków. Bo te – jak wiemy – stają się coraz bardziej zawiłe. 6 listopada br. uczestniczyliśmy w jednym z takich szkoleń, w gospodarstwie Marii i Stanisława Sokołów w Grubnie, w powiecie chełmińskim, które wyjątkowo wpisało się w aktualny początek <strong>kryzysu na rynku mleka. </strong>Bo właśnie niekorzystne relacje kosztów produkcji mleka do cen jego skupu sprawiają, że gruntowna analiza, a przede wszystkim zmniejszanie kosztów produkcji stają się koniecznością.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620391.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620391.jpg?1765899415" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Podczas części praktycznej w oborze Elżbieta Kordalska - Cichocka - doradca żywieniowy PFHBIPM zaprezentowała ocenę struktury i homogenności TMR-u na sitach paszowych i szczegółowo omówiła na co nalezy zwrócić uwagę analizując TMR</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;"><a id="Jak zmniejszyć koszty produkcji mleka?" name="Jak%20zmniejszy%C4%87%20koszty%20produkcji%20mleka?" style="font-size: 16.8px; background-color: rgb(255, 255, 255);">Jak zmniejszyć koszty produkcji mleka?</a></p>

<p style="text-align: justify;">O tym mówiła Joanna Miśkiewicz – doradca żywieniowy PFHBiPM, prezentując kilka jakże ważnych zaleceń. Przede wszystkim te, że jak najbardziej warto liczyć koszty produkcji mleka, uważać na marnotrawstwo i błędy żywieniowe oraz zwracać szczególną uwagę na wykorzystywanie w tym zakresie prostych bezkosztowych rezerw. Przykładami takich rezerw może być np. brak porządku w silosie i złe wybieranie kiszonek – co prowadzi do znacznych strat paszy oraz spadku ich jakości, a tym samym do zmniejszonego ich pobrania przez krowy i spadku wydajności. </p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620388.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620388.jpg?1765899415" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Grupowanie krów to prosty spsoób na poprawę efektywności żywienia- zalecała Joanna Miśkiewicz -doradca żywieniowy PFHBiPM</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Żywienie największy  koszt" name="%C5%BBywienie%20najwi%C4%99kszy%C2%A0%20koszt">Żywienie największy  koszt</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Wymierne straty to również uszkodzone, źle magazynowane baloty, nierozdrobnione ziarno kukurydzy w kale, ale też np. przekarmianie jałówek odchowywanych zbyt energetycznie w okresie od 4. miesiąca życia do osiągnięcia przez nie dojrzałości płciowej (9–11 miesiąc). Koszt takiej „za mocnej” dawki skutkuje chorobami metabolicznymi i słabym wymieniem. Tak żywiona jałówka będzie produkowała w przyszłości nawet do 30% mleka mniej niż wynikałoby to z jej możliwości genetycznych – mówiła Joanna Miśkiewicz.</p>

<p style="text-align: justify;">Produkcja pasz i żywienie bydła stanowią od 40 do nawet 60% kosztów produkcji, dlatego najbardziej wpływają na ostateczny wynik ekonomiczny gospodarstwa. Dlatego też powinniśmy dostosować intensywność żywienia krów do ich zapotrzebowania, bo w tym obszarze możemy bardzo wiele zyskać, ale również wiele stracić. Gdy stado produkuje średnio 7000 litrów mleka w laktacji, to aby zwiększyć wydajność do 8000 litrów nie ma konieczności zakupu dodatków paszowych. Bardzo często wystarczy zadbanie o elementarny porządek w żywieniu.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Raporty wynikowe z oceny wartości użytkowej stada" name="Raporty%20wynikowe%20z%20oceny%20warto%C5%9Bci%20u%C5%BCytkowej%20stada">Raporty wynikowe z oceny wartości użytkowej stada</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W opracowaniu jak najlepszej <strong>strategii żywieniowej gospodarstwa</strong>, której celem jest, by z każdego wyprodukowanego litra mleka uzyskać jak największy zysk, służą oczywiście <strong>raporty wynikowe</strong>, jakie otrzymują hodowcy prowadzący w swoich stadach ocenę wartości użytkowej.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620387.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620387.jpg?1765899415" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">W spotkaniu w grubnie udział wzięło ponad 20 łowickich dostawców</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Na szczególną uwagę zasługuje tutaj <strong>raport RW-11</strong>, który jest doskonałym i pomocnym uzupełnieniem raportów: <strong>RW-1 i RW-2,</strong> jeżeli chcemy monitorować poprawność żywienia. <strong>RW-11</strong> umożliwia ocenę żywienia krów na podstawie wydajności i składu chemicznego mleka. Zawiera on informacje o: zawartości mocznika w mleku, przebiegu krzywych laktacji w podziale na grupy pierwiastek i wieloródek, informacje o równowadze białkowo-energetycznej, stosunku zawartości tłuszczu i białka w poszczególnych fazach laktacji oraz komunikaty sugerujące zagrożenie subkliniczną ketozą.</p>

<p style="text-align: justify;">Jak czytać i interpretować wyniki zawarte w raporcie <strong>RW-11</strong> – przybyli na szkolenie hodowcy mogli dowiedzieć się w drugiej, teoretycznej części spotkania.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620390.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620390.jpg?1765899415" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption"></div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Dzięki gościnności państwa Sokołów ponad 20 producentów mleka łowickiej spółdzielni miało również okazję zwiedzić ich nowoczesną i obecnie zrobotyzowaną już w oborę, w której to Elżbieta Kordalska – doradca żywieniowy PFHBiPM zaprezentowała to, co w wielu gospodarstwach jest już standardem, czyli ocenę struktury i homogeniczności TMR-u na stole paszowym oraz ocenę kału, która dostarcza nam informacji o charakterze fermentacji w żwaczu i strawności paszy.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620386.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620386.jpg?1765899415" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Maria i Stanisław Sokołowie utrzymują obecnie 160 sztuk bydła, w tym 70 krów dojnych, o średniej wydajności  wynoszącej niespełna 11 tys. kg mleka od sztuki</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Uznani hodowcy" name="Uznani%20hodowcy">Uznani hodowcy</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Nieprzypadkowo gospodarstwo Marii i Stanisława Sokołów stało się miejscem szkolenia, bowiem gospodarze znani są i cenieni w swoim regionie za <strong>wysoki poziom prowadzonej hodowli. </strong>Stale ją doskonalą i w produkcję mleka inwestują, czego najlepszym potwierdzeniem może być chociażby ostatnia inwestycja, jaką był <strong>montaż robota VMS firmy DeLaval</strong> w systemie ruchu kierowanego, który w rozbudowanej oborze pracuje dopiero od ponad miesiąca. Rozbudowa i powiększenie – wybudowanej w 2008 roku obory – bynajmniej nie miało na celu zwiększenia pogłowia krów, ale znaczącą poprawę ich dobrostanu. I to państwu Sokołom doskonale się udało, a zamontowanie robota – jak zgodnie przyznali – całkowicie odmieniło ich pracę w oborze.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska </p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/20/620387.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 14 Dec 2025 14:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-obnizyc-koszty-produkcji-mleka-osm-lowicz-szkoli-rolnikow-2555148</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Litr mleka za godzinę leżenia? Rolnicy sprawdzili nowy system żywienia krów</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/litr-mleka-za-godzine-lezenia-rolnicy-sprawdzili-nowy-system-zywienia-krow-2554669</link>
			<description>Firma Agrifirm nie ustaje w propagowaniu wśród hodowców nowoczesnej koncepcji żywienia bydła mlecznego określanej jako Constant Feeding. Skomplikowanie brzmiąca nazwa projektu okazuje się być bardzo prosta w zastosowaniu i wymaga jedynie zmiany podejścia do przygotowywania dawki pokarmowej dla krów w wozie paszowym. A efekty? Te są zaskakujące, o czym przekonało się już wielu hodowców, którzy zdecydowali się na wprowadzenie konceptu do codziennej żywieniowej praktyki.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści: </strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Spotkania%20z%20firm%C4%85%20Agrifirm" target="_blank">Spotkania z firmą Agrifirm</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Warsztaty%20Agrifirm%20w%20gospodarstwie%20Piosik%C3%B3w" target="_blank">Warsztaty Agrifirm w gospodarstwie Piosików</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Fundament%20dobrej%20produkcji%20mleka%20%E2%80%93%20odpowiedni%20TMR" target="_blank">Fundament dobrej produkcji mleka – odpowiedni TMR</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Nie%20obawiajmy%20si%C4%99%20mokrych%20TMR-%C3%B3w" target="_blank">Nie obawiajmy się mokrych TMR-ów</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Spadek%20t%C5%82uszczu%20w%20mleku%20to%20sygna%C5%82,%20%C5%BCe%20%C5%BCywienie%20kuleje" target="_blank">Spadek tłuszczu w mleku to sygnał, że żywienie kuleje</a></li>
</ul></div>
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Spotkania z firmą Agrifirm" name="Spotkania%20z%20firm%C4%85%20Agrifirm">Spotkania z firmą Agrifirm</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Już od blisko dwóch lat <strong>firma Agrifirm</strong> organizuje w mlecznych gospodarstwach, w różnych rejonach kraju, spotkania z hodowcami, by przekonać ich jak niewielkie zmiany mogą przynieść wielkie korzyści i realnie wpłynąć na <strong>opłacalność produkcji mleka.</strong> A ta – w obliczu spadającej obecnie <strong>koniunktury na rynku mleka</strong> – nabiera szczególnego znaczenia. Ostatnie z tych cyklicznych spotkań miało miejsce 30 października br. w gospodarstwie Zbigniewa Piosika, w miejscowości Rzadkowo, w powiecie pilskim, który współpracę z firmą Agrifirm rozpoczął w marcu br., by już dosłownie po kilku dniach wdrożyć w swojej oborze koncept Constant Feeding.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Warsztaty Agrifirm w gospodarstwie Piosików" name="Warsztaty%20Agrifirm%20w%20gospodarstwie%20Piosik%C3%B3w">Warsztaty Agrifirm w gospodarstwie Piosików</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Zbigniew Piosik, wspólnie z żoną Anną oraz dwoma synami prowadzi 80-hektarowe gospodarstwo, w którym utrzymuje 230 sztuk bydła, w tym 100 krów mlecznych, których średnia wydajność przekroczyła 12 tysięcy kg mleka. Jak podkreślił Marcin Kryger – <strong>kierownik regionalny ds. rozwoju produktu w Agrifirm</strong>, nie przypadkowo gospodarstwo państwa Piosików zostało wybrane jako kolejne miejsce warsztatów, bowiem produkowane są w nim wysokiej jakości pasze objętościowe, a w żywieniu jego wysokoprodukcyjnego stada zużywana jest stosunkowo nieduża ilość pasz treściwych. W żywieniu stada państwo Piosikowie stosują system PMR, w którym część pasz treściwych najwydajniejsze sztuki pobierają ze stacji paszowych.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619932.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619932.jpg?1764859283" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Zbigniew Piosik, wspólnie z żoną Anną oraz dwoma synami prowadzi 80-hektarowe gospodarstwo, w którym utrzymuje 230 sztuk bydła, w tym 100 krów mlecznych, których średnia wydajność przekroczyła 12 tysięcy kg</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Marzena Wieczorek</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Fundament dobrej produkcji mleka – odpowiedni TMR" name="Fundament%20dobrej%20produkcji%20mleka%20%E2%80%93%20odpowiedni%20TMR">Fundament dobrej produkcji mleka – odpowiedni TMR</a></h2>

<p style="text-align: justify;">– Bez względu jednak, jaki system żywienia (PMR lub TMR) stosujemy w oborze, zawsze zakładamy, że sporządzona w wozie paszowym dawka będzie dobrze zbilansowana, kompletna, o odpowiedniej strukturze – i co ważne – powtarzalna. Uzyskanie takiej mieszaniny wydaje się być proste, ale – niestety – tylko w teorii. W praktyce bowiem bardzo często na przeszkodzie stoi zwykle: <strong>niska jakość pasz objętościowych</strong>, dostosowanie i jakość pracy wozu paszowego oraz czynnik ludzki – tłumaczył przybyłym na szkolenie hodowcom Marcin Kryger – regionalny kierownik sprzedaży Agrifirm Polska.</p>

<p style="text-align: justify;">I właśnie Agrifirm jako jedyna z firm paszowych propaguje <strong>koncept Constant Feeding,</strong> który pozwala na przygotowanie jednolitego, <strong>homogennego TMR-u, </strong>którego właściwości do minimum ograniczają separowanie miksu – zapewniał Marcin Kryger. Wystarczy wprowadzenie kilku prostych zasad, by uzyskać tak pożądane przez wszystkich hodowców efekty, czyli:</p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">lepsze wyniki produkcyjne,</li>
	<li style="text-align: justify;">poprawę statusu zdrowotnego stada,</li>
	<li style="text-align: justify;">optymalizację kosztów żywienia.</li>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Nie obawiajmy się mokrych TMR-ów" name="Nie%20obawiajmy%20si%C4%99%20mokrych%20TMR-%C3%B3w">Nie obawiajmy się mokrych TMR-ów</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Przekonywał, podczas praktycznej części spotkania Piotr Bogusławski – doradca żywieniowy Agrifirm, który zaprezentował – najważniejszą bodaj – zasadę przygotowywania TMR-u według koncepcji Constant Feeding, która polega na wcześniejszym (przed przygotowywaniem mieszaniny) – na 6–12 godzin – namoczeniu pasz sypkich, poprzez dodatek wody w ilości zazwyczaj 1:1. Jednak ilość dodanej wody ostatecznie zależy od <strong>jakości pasz objętościowych </strong>– uczulał ekspert.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619931.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619931.jpg?1764859283" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Nie da się produkować dużo mleka, tanio i dobrze – jeżeli nie mamy dobrych pasz objętościowych – podkreślał Piotr Bogusławski (na zdjęciu z lewej), podczas teoretycznej części spotkania. – I to one są podstawą naszej koncepcji Constant Feeding</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Marzena Wieczorek</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Celem takiego rozwiązania jest <strong>wchłonięcie wody przez skrobię zawartą w paszach,</strong> przez co nie tylko zmienia się jej struktura (staje się „bezpieczniejsza” dla żwacza), ale również namoczone pasze treściwe tworzą klejącą się papkę, która doskonale obkleja się na paszach objętościowych, uniemożliwiając krowom sortowanie. Następnie dodajemy pozostałe komponenty dawki.</p>

<p style="text-align: justify;">– W idealnym TMR-ze zawartość suchej masy powinna wynosić 35% – zaznaczył Marcin Kryger, dodając jednocześnie, iż zazwyczaj sporządzane w polskich oborach TMR-y są za suche zwracając uwagę na rolę wody w żywieniu krów mlecznych. Wraz z paszami krowa pobiera ok. 50 litrów wody, brakującą ilość uzupełnia z poideł. Pamiętajmy, że im więcej wody wypije krowa, tym więcej pasz pobierze, dlatego też ogromne znaczenie ma swobodny dostęp do wody, jak również do stołu paszowego. A ponieważ 80% wody krowy pobierają po doju, dlatego tak ważne jest montowanie poideł jak najbliżej dojarni.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Spadek tłuszczu w mleku to sygnał, że żywienie kuleje" name="Spadek%20t%C5%82uszczu%20w%20mleku%20to%20sygna%C5%82,%20%C5%BCe%20%C5%BCywienie%20kuleje">Spadek tłuszczu w mleku to sygnał, że żywienie kuleje</a></h2>

<p style="text-align: justify;">W gospodarstwie państwa Piosików – podobnie jak w wielu innych, które zdecydowały się wdrożyć<strong> koncept Constant Feeding </strong>– pierwszym widocznym efektem nowego rozwiązania jest poprawa wyglądu łajniaków, które stają się wyrównane w swej konsystencji. A to oznacza, że krowy dobrze przeżuwają i nie sortują paszy. Poprawiła się również zawartość tłuszczu w mleku, co jest oznaką lepszej zdrowotności zwierząt.</p>

<p style="text-align: justify;">– Jednym z pierwszych sygnałów o tym, że żywienie „kuleje” jest bowiem<strong> spadek tłuszczu w mleku. </strong>Ma on co prawda wiele przyczyn, ale jedną z nich jest właśnie separowanie paszy – wyjaśniał Marcin Kryger. – Gdy krowy separują TMR, to pierwszym objawem jest spadek przeżuwania, a tym samym spadek produkcji śliny. Mniej śliny, prowadzi do spadku pH w żwaczu, a to z kolei do zachwiania fermentacji w żwaczu. Pasza jest gorzej wykorzystywana, a więc spada produkcja mleka i jego parametry. W dalszej kolejności dochodzi również problem kulawizn, słabszego rozrodu i spadku odporności. A wszystko to przez złe funkcjonowanie żwacza. Tak więc zapobieganie sortowaniu pasz przez krowy poprzez zadawanie jak najlepszego dla żwacza TMR-u to niewątpliwie fundament dobrej produkcji i zdrowia naszych zwierząt – podkreślał ekspert.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619933.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619933.jpg?1764859283" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Na każde 10 krów, 7 powinno leżeć i przeżuwać. Gdy tak jest, to mamy czytelny sygnał, że żwacz dobrze<br>
pracuje, a dawka ma dobrą strukturę</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Marzena Wieczorek</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Constant Feeding zakłada, że krowy mają dostęp do paszy przez całą dobę i powinny podchodzić do stołu paszowego 12 razy na dobę. Dzięki temu żwacz pracuje stabilnie, a wykorzystanie paszy jest efektywniejsze, najczęściej bez konieczności zwiększania dawki.</p>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/18/619934.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 07 Dec 2025 16:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/litr-mleka-za-godzine-lezenia-rolnicy-sprawdzili-nowy-system-zywienia-krow-2554669</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Masz oborę? System Pellon zmienia sposób karmienia zwierząt</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-obore-system-pellon-zmienia-sposob-karmienia-zwierzat-2554362</link>
			<description>Pellon Serwis Danych to nowoczesne narzędzie, które zapewnia zdalny wgląd i pełną kontrolę nad automatycznymi systemami żywienia zwierząt. Umożliwia monitorowanie pracy urządzeń w czasie rzeczywistym, precyzyjne zarządzanie parametrami karmienia oraz gromadzenie danych zgodnie z wymaganiami rolnictwa 4.0, wspierając efektywność i bezpieczeństwo produkcji.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2>Pellon serwis danych</h2>

<p>Pellon serwis danych: umożliwia zdalny dostęp do automatycznych systemów karmiących Pellon, taśm oraz robotów. Dzięki niemu można w czasie rzeczywistym monitorować pracę urządzeń oraz zmieniać parametry dotyczące żywienia, takie jak wielkość porcji, godziny karmienia, rodzaje pasz oraz miejsce pojedynczego zwierzęcia lub grupy w zależności od systemu karmienia. Można też zbierać i przetwarzać dane zgodnie z wymogami rolnictwa 4.0 </p>

<div class="embed-gallery-1-tpr_class"><span class="gallery__item d-none" data-image-url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/04/618598.jpg?1764339764"></span><span class="gallery__item d-none" data-image-url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/04/618599.jpg?1764339764"></span></div>

<p><em>Źródło: Pellon</em></p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/11/04/531539.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 30 Nov 2025 14:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/masz-obore-system-pellon-zmienia-sposob-karmienia-zwierzat-2554362</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Nowa fabryka pasz w Polsce. Rolnicy zyskają tańsze i szybsze dostawy</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/nowa-fabryka-pasz-w-polsce-rolnicy-zyskaja-tansze-i-szybsze-dostawy-2552581</link>
			<description>Grupa Vilomix realizuje znaczącą inwestycję strategiczną – budowę nowej fabryki produkującej premiksy i pasze mineralne w Siedlcu w Polsce. Inwestycja jest realizowana przez spółkę zależną Blattin Polska i stanowi strategiczny krok w dalszym międzynarodowym rozwoju Grupy Vilomix. Blattin Polska posiada obecnie dwie fabryki mieszanek paszowych w Polsce.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kiedy%20powstanie%20nowa%20fabryka%20premiks%C3%B3w?" target="_blank">Kiedy powstanie nowa fabryka premiksów?</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Produkcja%20premiks%C3%B3w%20i%20pasz%20mineralnych%20w%20Polsce%20to%20szybsza%20obs%C5%82uga%20rolnika" target="_blank">Produkcja premiksów i pasz mineralnych w Polsce to szybsza obsługa rolnika</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Informacje%20o%20Blattin%20Polska" target="_blank">Informacje o Blattin Polska</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Fakty%20dotycz%C4%85ce%20Vilomix" target="_blank">Fakty dotyczące Vilomix</a></li>
	<li style="text-align: justify;"><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Fakty%20dotycz%C4%85ce%20grupy%20Danish%20Agro" target="_blank">Fakty dotyczące grupy Danish Agro</a></li>
</ul></div>
</div>

<ul>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Kiedy powstanie nowa fabryka premiksów?" name="Kiedy%20powstanie%20nowa%20fabryka%20premiks%C3%B3w?">Kiedy powstanie nowa fabryka premiksów?</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Nowa fabryka <strong>ma zostać uruchomiona pod koniec 2026 r.</strong> i osiągnąć zdolność produkcyjną na poziomie około 35–40 000 ton rocznie. Zwiększona zdolność produkcyjna zapewni krótsze terminy dostaw, niższe koszty transportu i bardziej elastyczne opcje dostaw dla<strong> polskich rolników.</strong> Ponadto fabryka będzie służyć jako centrum dla sąsiednich rynków, na których Vilomix już działa, dodatkowo wzmacniając regionalne łańcuchy dostaw.</p>

<p style="text-align: justify;">„Inwestycja ta stanowi kamień milowy w międzynarodowej strategii rozwoju <strong>Grupy Vilomix</strong>. Polska jest jednym z naszych kluczowych rynków strategicznych w ramach strategii <strong>FEED FORWARD na rok 2028</strong>, a ten krok wzmacnia naszą pozycję w jednym z najbardziej dynamicznych regionów rolniczych Europy. Świadczy to o naszym długoterminowym zaangażowaniu w dostarczanie wysokiej jakości premiksów i pasz mineralnych rolnikom za granicą” – mówi Peter Iversen, dyrektor generalny Grupy Vilomix.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Produkcja premiksów i pasz mineralnych w Polsce to szybsza obsługa rolnika" name="Produkcja%20premiks%C3%B3w%20i%20pasz%20mineralnych%20w%20Polsce%20to%20szybsza%20obs%C5%82uga%20rolnika">Produkcja premiksów i pasz mineralnych w Polsce to szybsza obsługa rolnika</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Na poziomie lokalnym firma <strong>Blattin Polska </strong>dostrzega ogromne możliwości dla klientów:</p>

<p style="text-align: justify;">„Dzięki własnej <strong>produkcji premiksów</strong> i <strong>pasz mineralnych</strong> w Polsce możemy efektywniej obsługiwać rolników, zapewniając szybsze dostawy i rozwiązania dostosowane do lokalnych potrzeb. Inwestycja ta jest wyraźnym sygnałem zaufania do naszego zespołu i polskiego rynku, a naszym klientom zapewni znaczące korzyści w zakresie elastyczności i konkurencyjności” – twierdzą członkowie Zarządu Blattin Polska: Zbigniew Pustuła, Andrzej Mirek i Piotr Pstrągowski.</p>

<p style="text-align: justify;">Dzięki nowej fabryce firma Blattin Polska rozszerzy swoją obecność we wszystkich głównych segmentach hodowli zwierząt i zwiększy swój udział w rynku premiksów i pasz mineralnych. Fabryka zostanie wyposażona w <strong>nowoczesną technologię produkcji</strong> i<strong> elastyczne opcje pakowania</strong>, które zapewnią wysoką jakość i wydajność.</p>

<p style="text-align: justify;">Inwestycja ta przyczynia się również do globalnego rozwoju grupy Vilomix. Dzięki fabrykom w Danii, Szwecji, Finlandii, Norwegii, Łotwie, Polsce, Hiszpanii, Paragwaju i Brazylii grupa będzie prowadzić łącznie <strong>12 fabryk na całym świecie</strong>, podkreślając swoją rolę jako międzynarodowego lidera w produkcji premiksów i pasz mineralnych.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Informacje o Blattin Polska" name="Informacje%20o%20Blattin%20Polska">Informacje o Blattin Polska</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Blattin Polska Sp. z o.o. jest znanym i cenionym producentem pasz dla zwierząt hodowlanych w Polsce oraz dostawcą kompleksowych produktów i usług dla rolnictwa. Firma należy do grupy Vilomix. Początki i rozwój firmy są związane z Blattin Mineralfutterwerk GmbH &amp; Co KG (obecnie AGRAVIS Nutztier GmbH) oraz Höveler Spezialfutterwerke GmbH &amp; Co. KG (obecnie Equovis GmbH). Blattin, posiadająca blisko 30-letnie doświadczenie na polskim rynku, dysponuje dwiema nowoczesnymi wytwórniami pasz i wyróżnia się bogatą ofertą oraz kompleksowością dostarczanych rozwiązań.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Więcej informacji o Blattin Polska można znaleźć tutaj: <a href="https://blattin.pl/" target="_blank">blattin.pl</a></strong></p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Fakty dotyczące Vilomix" name="Fakty%20dotycz%C4%85ce%20Vilomix">Fakty dotyczące Vilomix</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Vilomix Holding A/S jest częścią duńskiej grupy Agro, w ramach której stanowi dział specjalistycznych pasz. Vilomix produkuje dostosowane do indywidualnych potrzeb mieszanki witamin i minerałów dla producentów zwierząt gospodarskich i przemysłu paszowego. Ponadto firma prowadzi znaczącą działalność w zakresie medycyny weterynaryjnej, genetyki i produktów rolnych. Vilomix jest obecnie znaczącym graczem na rynku europejskim i sprzedaje swoje produkty w ponad 25 krajach. Polityka Vilomix zakłada utrzymanie wysokich standardów jakości produktów, usług i wiedzy fachowej. W 2024 r. grupa Vilomix, zatrudniająca około 670 osób, osiągnęła obroty w wysokości 512 mln euro.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Więcej informacji o Vilomix można znaleźć tutaj: <a href="https://vilomix.com/" target="_blank">vilomix.com</a></strong></p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Fakty dotyczące grupy Danish Agro" name="Fakty%20dotycz%C4%85ce%20grupy%20Danish%20Agro">Fakty dotyczące grupy Danish Agro</a></h2>

<p style="text-align: justify;">Grupa Danish Agro składa się z różnych krajowych i zagranicznych przedsiębiorstw rolno-przemysłowych. Wszystkie one mają wspólny cel, jakim jest ścisła współpraca z klientami w celu tworzenia rozwiązań generujących wartość dodaną dla poszczególnych przedsiębiorstw. Grupa zajmuje się przede wszystkim sprzedażą mieszanek paszowych, surowców i mieszanek witaminowych, nawozów, środków ochrony roślin, nasion i energii, a także zakupem produktów rolnych. Ponadto grupa dystrybuuje kilka silnych marek maszyn rolniczych i prowadzi rozległą sieć sklepów hobbystycznych i rekreacyjnych. Grupa Danish Agro zatrudnia około 5000 osób, a jej obroty w 2024 r. wyniosły 6108 mln euro.</p>

<p style="text-align: justify;">Oprac. Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/13/604117.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 02 Nov 2025 13:00:00 +0100</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/nowa-fabryka-pasz-w-polsce-rolnicy-zyskaja-tansze-i-szybsze-dostawy-2552581</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Ten składnik decyduje o płodności krów. Masz go w paszy?</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/ten-skladnik-decyduje-o-plodnosci-krow-masz-go-w-paszy-2551404</link>
			<description>Stosowanie dodatku β-karotenu zaleca się, gdy w żywieniu dominuje kiszonka z kukurydzy, w dawce jest dużo pasz treściwych, pasze objętościowe są niskiej jakości oraz gdy obniżona jest odporność stada, na co wskazuje wysoki poziom komórek somatycznych i częste przypadki zatrzymania łożyska.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>W artykule przeczytasz:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Najwi%C4%99ksze%20bogactwo%20%CE%B2-karotenu%20%E2%80%93%20kiedy%20krowy%20maj%C4%85%20go%20najwi%C4%99cej?" target="_blank">Największe bogactwo β-karotenu – kiedy krowy mają go najwięcej?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Dlaczego%20%CE%B2-karoten%20to%20klucz%20do%20zdrowia%20i%20p%C5%82odno%C5%9Bci%20kr%C3%B3w?" target="_blank">Dlaczego β-karoten to klucz do zdrowia i płodności krów?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jak%20uzupe%C5%82ni%C4%87%20niedobory%20%CE%B2-karotenu?%20Sprawdzone%20sposoby%20dla%20hodowc%C3%B3w" target="_blank">Jak uzupełnić niedobory β-karotenu? Sprawdzone sposoby dla hodowców</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Ile%20%CE%B2-karotenu%20potrzebuje%20krowa?%20Zobacz%20zalecane%20dawki" target="_blank">Ile β-karotenu potrzebuje krowa? Zobacz zalecane dawki</a></li>
</ul></div>
</div>

<h2><a id="Największe bogactwo β-karotenu – kiedy krowy mają go najwięcej?" name="Najwi%C4%99ksze%20bogactwo%20%CE%B2-karotenu%20%E2%80%93%20kiedy%20krowy%20maj%C4%85%20go%20najwi%C4%99cej?"><strong>Największe bogactwo β-karotenu – kiedy krowy mają go najwięcej?</strong></a></h2>

<p>Największa dostępność β-karotenu dla krów występuje w okresie wiosenno-letnim, gdy zwierzęta korzystają ze świeżych zielonek. Znacznie mniej tej witaminy występuje w paszach w okresie jesienno-zimowym, ponieważ rozkłada się ona pod wpływem działania promieni słonecznych (straty nawet do 95%). Szczególnie mało β-karotenu znajduje się w kiszonce z kukurydzy. <strong>Przy wydajności krów powyżej 30 kg mleka, gdy paszą podstawową jest kiszonka z kukurydzy, należy liczyć się z niedoborem tej witaminy.</strong></p>

<h2><a id="Dlaczego β-karoten to klucz do zdrowia i płodności krów?" name="Dlaczego%20%CE%B2-karoten%20to%20klucz%20do%20zdrowia%20i%20p%C5%82odno%C5%9Bci%20kr%C3%B3w?"><strong>Dlaczego β-karoten to klucz do zdrowia i płodności krów?</strong></a></h2>

<p>Dlaczego β<strong>-</strong>karoten w żywieniu bydła mlecznego jest tak ważny? Wynika to z jego bezpośredniego oddziaływania na organizm zwierząt oraz działania <strong>witaminy A</strong>, która z niego powstaje. β<strong>-</strong>karoten istotnie poprawia działanie układu odpornościowego, co związane jest przede wszystkim ze zwiększeniem ilości i aktywności limfocytów oraz monocytów w bezpośredniej reakcji immunologicznej, w przypadku chorób i infekcji. Znaczne ilości β-karotenu znajdują się w ciałku żółtym krowy, stąd jego dodatek przed kryciem poprawia wskaźniki rozrodu poprzez zwiększenie wskaźnika płodności, skrócenie okresu międzyciążowego, poprawę skuteczności pierwszego unasienniania, zmniejszenie częstotliwości występowania cyst jajnikowych oraz zmniejszenie ilości wczesnych poronień. Podanie krowom β- karotenu przed wystąpieniem rui, wzmaga jej objawy i poprawia skuteczność krycia, ponieważ jest on odpowiedzialny za produkcję hormonu ciążowego – progesteronu. Poprawia się także proces zagnieżdżenia się zarodka w błonie śluzowej macicy. β-karoten uznawany jest również za<strong> jeden z najaktywniejszych antyoksydantów</strong>, doskonale chroniąc przed działaniem wolnych rodników.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/01/603116.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/01/603116.jpg?1761387138" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Badania dowodzą, że przez wprowadzenie do dawki dla krów ß-karotenu w ilości od 350 do 600 mg/sztukę/dzień, zwiększona została odporność gruczołu mlekowego na występowanie stanów zapalnych</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Andrzej Rutkowski</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2><a id="Jak uzupełnić niedobory β-karotenu? Sprawdzone sposoby dla hodowców" name="Jak%20uzupe%C5%82ni%C4%87%20niedobory%20%CE%B2-karotenu?%20Sprawdzone%20sposoby%20dla%20hodowc%C3%B3w"><strong>Jak uzupełnić niedobory β-karotenu? Sprawdzone sposoby dla hodowców</strong></a></h2>

<p>W okresie szczególnych niedoborów, najlepsze efekty ich uzupełnienia uzyskuje się podając go w formie domięśniowej lub podskórnej iniekcji. Preparaty dostępne na rynku wydawane są z przepisu lekarza weterynarii. Dobrym rozwiązaniem jest również podawanie β-karotenu w formie otoczkowanej tłuszczem utwardzonym w postaci trójglicerydów. Stworzona kompozycja witamin z grupy B oraz kwasów tłuszczowych omega-3 z dodatkiem β-karotenu w znacznym stopniu poprawia stan zdrowia krów, jałowic i cieląt oraz działa korzystnie na wskaźniki rozrodu.</p>

<h2><a id="Ile β-karotenu potrzebuje krowa? Zobacz zalecane dawki" name="Ile%20%CE%B2-karotenu%20potrzebuje%20krowa?%20Zobacz%20zalecane%20dawki"><strong>Ile β-karotenu potrzebuje krowa? Zobacz zalecane dawki</strong></a></h2>

<p>Krowy zasuszone powinny pobierać dziennie około<strong> 100–200 mg β-karotenu w zasuszeniu</strong> oraz <strong>200–300 mg przy produkcji mleka 20 kg</strong>. Przy wyższej wydajności <strong>nawet 600 mg</strong>. Z kolei zapotrzebowanie na wit. A wynosi 4000 j.m./kg s.m. dawki, tj. dziennie 75 000–100 000 j.m./sztukę. Dobrym uzupełnieniem β-karotenu (oraz białka trudniej rozkładającego się w żwaczu) jest marchew oraz granulowany susz z lucerny. Pozytywne efekty stosowania β-karotenu obserwuje się przy dawkowaniu <strong>350–500 mg/szt./dzień</strong>.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/01/602841.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/01/602841.jpg?1761387138" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Podanie krowom ß-karotenu przed wystąpieniem rui wzmacnia jej objawy i poprawia skuteczność krycia. Jest on odpowiedzialny za produkcję hormonu ciążowego progesteronu, co poprawia proces zagnieżdżenia się zarodka w błonie śluzowej macicy</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p><strong>Beata Dąbrowska</strong></p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/01/603116.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 25 Oct 2025 13:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/ten-skladnik-decyduje-o-plodnosci-krow-masz-go-w-paszy-2551404</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Powstaje nowa fabryka premiksów. To może zmienić rynek pasz w Polsce</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/powstaje-nowa-fabryka-premiksow-to-moze-zmienic-rynek-pasz-w-polsce-2539741</link>
			<description>Grupa Vilomix realizuje znaczącą inwestycję strategiczną – budowę nowej fabryki produkującej premiksy i pasze mineralne w Siedlcu w Polsce.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Nowa fabryka produkująca premiksy </h2>

<p style="text-align: justify;">Inwestycja jest realizowana przez spółkę zależną <strong>Blattin Polska</strong> i stanowi strategiczny krok w dalszym międzynarodowym rozwoju <strong>Grupy Vilomix</strong>. Blattin Polska posiada obecnie dwie <strong>fabryki mieszanek paszowych </strong>w Polsce.</p>

<p style="text-align: justify;">Nowa fabryka ma zostać uruchomiona pod koniec 2026 r. i osiągnąć zdolność produkcyjną na poziomie około 35 – 40 tys. ton rocznie. <strong>Zwiększona zdolność produkcyjna zapewni:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">krótsze terminy dostaw,</li>
	<li style="text-align: justify;">niższe koszty transportu,</li>
	<li style="text-align: justify;">bardziej elastyczne opcje dostaw dla polskich rolników.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Ponadto fabryka będzie służyć jako centrum dla sąsiednich rynków, na których Vilomix już działa, dodatkowo wzmacniając regionalne łańcuchy dostaw.</p>

<p style="text-align: justify;">– Inwestycja ta stanowi kamień milowy w międzynarodowej strategii rozwoju Grupy Vilomix. Polska jest jednym z naszych kluczowych rynków strategicznych w ramach strategii <strong>FEED FORWARD na rok 2028,</strong> a ten krok wzmacnia naszą pozycję w jednym z najbardziej dynamicznych regionów rolniczych Europy. Świadczy to o naszym długoterminowym zaangażowaniu w dostarczanie <strong>wysokiej jakości premiksów i pasz mineralnych</strong> rolnikom za granicą – mówi Peter Iversen, dyrektor generalny Grupy Vilomix.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Ogromne możliwości dla klientów Blattin Polska</h2>

<p style="text-align: justify;">Na poziomie lokalnym firma Blattin Polska <strong>dostrzega ogromne możliwości dla klientów:</strong></p>

<p style="text-align: justify;">– Dzięki własnej produkcji premiksów i pasz mineralnych w Polsce<strong> możemy efektywniej obsługiwać rolników,</strong> zapewniając szybsze dostawy i rozwiązania dostosowane do lokalnych potrzeb. Inwestycja ta jest wyraźnym sygnałem zaufania do naszego zespołu i polskiego rynku, a naszym klientom zapewni znaczące korzyści w zakresie elastyczności i konkurencyjności” – twierdzą członkowie Zarządu Blattin Polska: Zbigniew Pustuła, Andrzej Mirek i Piotr Pstrągowski.</p>

<p style="text-align: justify;">Dzięki nowej fabryce firma Blattin Polska rozszerzy swoją obecność we wszystkich głównych segmentach hodowli zwierząt i zwiększy swój udział w rynku premiksów i pasz mineralnych. Fabryka zostanie wyposażona w nowoczesną technologię produkcji i elastyczne opcje pakowania, które zapewnią wysoką jakość i wydajność.</p>

<p style="text-align: justify;">Inwestycja ta przyczynia się również do globalnego rozwoju grupy Vilomix. Dzięki fabrykom w Danii, Szwecji, Finlandii, Norwegii, Łotwie, Polsce, Hiszpanii, Paragwaju i Brazylii grupa będzie prowadzić łącznie 12 fabryk na całym świecie, podkreślając swoją rolę jako międzynarodowego lidera w produkcji premiksów i pasz mineralnych.</p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/15/604522.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/15/604522.jpg?1760517264" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Powstaje nowa fabryka premiksów. To może zmienić rynek pasz w Polsce</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Blattin</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<p style="text-align: justify;">Od lewej: Zbigniew Pustula (Blattin Polska), Andrzej Mirek (Blattin Polska), Peter Iversen (Vilomix) i Piotr Pstragowski (Blattin Polska)</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Informacje o Blattin Polska</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Blattin Polska Sp. z o. o. jest znanym i cenionym producentem pasz dla zwierząt hodowlanych w Polsce oraz dostawcą kompleksowych produktów i usług dla rolnictwa. Firma należy do grupy Vilomix. Początki i rozwój firmy są związane z Blattin Mineralfutterwerk GmbH &amp; Co KG (obecnie AGRAVIS Nutztier GmbH) oraz Höveler Spezialfutterwerke GmbH &amp; Co. KG (obecnie Equovis GmbH). Blattin, posiadająca blisko 30-letnie doświadczenie na polskim rynku, dysponuje dwiema nowoczesnymi wytwórniami pasz i wyróżnia się bogatą ofertą oraz kompleksowością dostarczanych rozwiązań.</p>

<p style="text-align: justify;">Więcej informacji o Blattin Polska można znaleźć tutaj: <a href="https://blattin.pl/" target="_blank">blattin.pl</a></p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Fakty dotyczące Vilomix</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Vilomix Holding A/S jest częścią duńskiej grupy Agro, w ramach której stanowi dział specjalistycznych pasz. Vilomix produkuje dostosowane do indywidualnych potrzeb mieszanki witamin i minerałów dla producentów zwierząt gospodarskich i przemysłu paszowego. Ponadto firma prowadzi znaczącą działalność w zakresie medycyny weterynaryjnej, genetyki i produktów rolnych. Vilomix jest obecnie znaczącym graczem na rynku europejskim i sprzedaje swoje produkty w ponad 25 krajach. Polityka Vilomix zakłada utrzymanie wysokich standardów jakości produktów, usług i wiedzy fachowej. W 2024 r. grupa Vilomix, zatrudniająca około 670 osób, osiągnęła obroty w wysokości 512 mln euro.</p>

<p style="text-align: justify;">Więcej informacji o Vilomix można znaleźć tutaj: <a href="https://vilomix.com/" target="_blank">vilomix.com</a></p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Fakty dotyczące grupy Danish Agro</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Grupa Danish Agro składa się z różnych krajowych i zagranicznych przedsiębiorstw rolno-przemysłowych. Wszystkie one mają wspólny cel, jakim jest ścisła współpraca z klientami w celu tworzenia rozwiązań generujących wartość dodaną dla poszczególnych przedsiębiorstw. Grupa zajmuje się przede wszystkim sprzedażą mieszanek paszowych, surowców i mieszanek witaminowych, nawozów, środków ochrony roślin, nasion i energii, a także zakupem produktów rolnych. Ponadto grupa dystrybuuje kilka silnych marek maszyn rolniczych i prowadzi rozległą sieć sklepów hobbystycznych i rekreacyjnych. Grupa Danish Agro zatrudnia około 5000 osób, a jej obroty w 2024 r. wyniosły 6108 mln euro.</p>

<p style="text-align: justify;">Więcej informacji na temat grupy Danish Agro można znaleźć tutaj: <a href="https://danishagro.com/" target="_blank">danishagro.com</a></p>

<p style="text-align: justify;"> </p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Aby uzyskać więcej informacji, skontaktuj się z:</strong></p>

<p style="text-align: justify;">Katarzyna Gocman</p>

<p style="text-align: justify;">Dział Marketingu Blattin Polska sp. z o.o.</p>

<p style="text-align: justify;">+48 608 301 907</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/15/604522.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<pubDate>Wed, 15 Oct 2025 10:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/powstaje-nowa-fabryka-premiksow-to-moze-zmienic-rynek-pasz-w-polsce-2539741</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Naturalne dodatki i cyfrowe technologie. Przyszłość hodowli bydła z Phytobiotics i Smaxtec [WIDEO]</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/naturalne-dodatki-i-cyfrowe-technologie-przyszlosc-hodowli-bydla-z-phytobiotics-i-smaxtec-2539554</link>
			<description>8 października br. w podczas Kongresu Polskie Mleko, który odbył się w Ożarowie Mazowieckim gościliśmy gros firm, pracujących na rzecz hodowców bydła mlecznego. Jedną z nich była firma Phytobiotics Central Eastern Europe, która jest nowym podmiotem na polskim rynku.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<h2 style="text-align: justify;">Preparaty pochodzenia roślinnego dla zwierząt</h2>

<p style="text-align: justify;">Phytobiotics Central Eastern Europe to wspólne przedsięwzięcie  znanej i cenionej już na naszym rynku <a href="https://www.facebook.com/p/FEED-EXPERT-100068980039773/?locale=pl_PL" target="_blank"><strong>firmy Feedexpert</strong></a>- dystrybutora dodatków paszowych oraz niemieckiej <strong>firmy <a href="https://www.phytobiotics.com/en_eur/news/a-new-chapter-begins-joint-venture-in-poland-between-feedexpert-and-phytobiotics/?fbclid=IwY2xjawNVqfFleHRuA2FlbQIxMABicmlkETEydjBSa0JtQU1paFhKZXRxAR6mY-4iLw5s_ynwNJjGa3-aAUOG5EiE-p_IILJb5BTabFbaEl5pAJbd7OZfDA_aem_XPNeMeHLN9UpaGrY-o70sQ" target="_blank">Phytobiotics Futterzusatzstoffe GmbH</a></strong>, które obsługiwać będzie rynki Europy Centralnej i Wschodniej.</p>

<p style="text-align: justify;">– Phytobiotics oferuje szeroką gamę produktów ziołowych, oraz produktów opartych o produkcję zielarską. – Wizytówką naszego portfolio może być chociażby Sangrovit, czyli preparat pochodzenia roślinnego na bazie ekstraktu z rośliny <em><strong><a href="https://www.google.com/search?q=Macleaya+cordata&amp;rlz=1C1GCEA_enPL953PL953&amp;oq=Sangrovit&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIJCAEQABgTGIAEMgkIAhAAGBMYgAQyCQgDEAAYExiABDIJCAQQABgTGIAEMggIBRAAGBMYHjIICAYQABgTGB4yCAgHEAAYExgeMggICBAAGBMYHjIICAkQABgTGB7SAQg0OTk0ajBqN6gCALACAA&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8&amp;mstk=AUtExfD1wd3KDHUxs-Ud2AfSEgF8Eegy5Y_Iv1J_MU8yMi-1TT9YMCe2UF7-bcwhpMOOinQ6JFoxRwDj34h5DoeQXoWoHTxvhqDu9pJ1GMD6SnOIsk8khbQoljhPrQVX3TyG6HE&amp;csui=3&amp;ved=2ahUKEwifq4OSkJmQAxWGS_EDHak_IsYQgK4QegQIARAD" target="_blank">Macleaya cordata</a></strong>, </em>która ma bardzo duże właściwości przeciwzapalne. Preparat dostępny jest praktycznie dla wszytkich gatunków zwierząt – wyjaśnia dr Krzysztof Białoń – prezes zarządu <strong>Phytobiotoics CEE</strong>.</p>

<h2 style="text-align: justify;">Smaxtec – system do zarządzania zdrowiem krów i fermą</h2>

<p style="text-align: justify;">Firma Feedexpert znana jest na polskim rynku od 2007 roku, jednak od ok. dwóch lat  oferuje polskim hodowcom jeden z najnowocześniejszych systemów do zarządzania zdrowiem krów i cała fermą – <a href="https://elita-magazyn.pl/maszyny-w-produkcji-mleka/smaxtec-inteligentny-bolus-dozwaczowy-ktory-przez-cala-dobe-monitoruje-stan-krowy-2354759" target="_blank"><strong>Smaxtec</strong></a>. Sercem całego systemu jest bolus, który wprowadzany jest do żwacza krów, jako swego rodzaju <strong>bateria, która zbiera ogromną ilość danych.</strong> To niewidoczne na co dzień urządzenie rejestruje i przesyła  dane (m.in. o temperaturze ciała, pH żwacza, aktywności ruchowej, przeżuwaniu czy pobraniu wody) z wnętrza żwacza, a tym samym <strong>pokazuje całkowity stan zdrowia każdej krowy w stadzie.</strong></p>

<p style="text-align: justify;">System Smaxtec jest stale rozwijającym się produktem, a jego funkcjonalność jest coraz większa. Najnowszymi rozwiązaniami systemu jest funkcja doradcy żywieniowego jak i doradcy zdrowia, co oznacza, że na podstawie zarejestrowanych danych możemy sugerować pewne rozwiązania, mogące być swoistą profilaktyką wielu kosztownych schorzeń – przekonuje dr Krzysztof Białoń.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>Zobacz WIDEO:</strong></p>

<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--youtube">

</div>

<p style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/10/10/603936.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sat, 11 Oct 2025 16:30:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/naturalne-dodatki-i-cyfrowe-technologie-przyszlosc-hodowli-bydla-z-phytobiotics-i-smaxtec-2539554</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jak zrobić dobrą kiszonkę z kukurydzy? Tych błędów unikaj</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-zrobic-dobra-kiszonke-z-kukurydzy-tych-bledow-unikaj-2537649</link>
			<description>Uzyskanie dobrej jakości kiszonki możliwe jest wtedy, gdy jej zakwaszenie będzie jak najszybsze, a końcowe pH będzie niskie, zależnie od poziomu suchej masy.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p><strong>Spis treści:</strong></p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Kiszonka%20si%C4%99%20psuje?%20Wiemy,%20jak%20tego%20unikn%C4%85%C4%87" target="_blank">Kiszonka się psuje? Wiemy, jak tego uniknąć</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Sposoby%20na%20odpowiednie%20zakiszanie%20paszy" target="_blank">Sposoby na odpowiednie zakiszanie paszy</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Jak%20prawid%C5%82owo%20ubija%C4%87%20kiszonk%C4%99?" target="_blank">Jak prawidłowo ubijać kiszonkę?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Wt%C3%B3rna%20ferementacja%20kiszonki%20-%20jak%20j%C4%85%20wyeliminowa%C4%87?" target="_blank">Wtórna ferementacja kiszonki - jak ją wyeliminować?</a></li>
</ul></div>
</div>

<ul>
</ul>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Kiszonka się psuje? Wiemy, jak tego uniknąć" name="Kiszonka%20si%C4%99%20psuje?%20Wiemy,%20jak%20tego%20unikn%C4%85%C4%87">Kiszonka się psuje? Wiemy, jak tego uniknąć</a></h2>

<div style="text-align: justify;">W procesie zakiszania paszy bakterie kwasu mlekowego (wykorzystując cukry) produkują <strong>kwas mlekowy</strong>, który jest czynnikiem konserwującym, powodującym obniżenie pH zielonki. Jednak w jednym gramie świeżej zielonki z kukurydzy znajduje się od miliona do 1 miliarda różnych drobnoustrojów.<strong> </strong>Wiele z nich to <strong>niepożądane mikroorganizmy</strong> – np. bakterie octowe, enterobakterie czy drożdże, które <strong>mogą obniżać wartość pokarmową kiszonki</strong>, a poprzez wytwarzanie toksyn stanowić zagrożenie dla zwierząt. Aby zahamować ich rozwój należy jak najszybciej stworzyć warunki beztlenowe i obniżyć pH zakiszanej masy do poziomu 4,2–4,5.</div>

<div style="text-align: justify;"><strong>Zobacz też: <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-rozpoznac-czy-kiszonka-dla-krow-sie-psuje-zrob-prosty-test-2537568" target="_blank">Jak rozpoznać, czy kiszonka dla krów się psuje? Zrób prosty test</a></strong></div>

<h2 style="text-align: justify;"><a name="Sposoby%20na%20odpowiednie%20zakiszanie%20paszy">Sposoby na odpowiednie zakiszanie paszy</a></h2>

<p style="text-align: justify;"><strong>Proces kiszenia składa się z 4 etapów:</strong></p>

<ul>
	<li style="text-align: justify;">
<strong>1 etap – tlenowy</strong>. – Trwa zwykle kilka godzin i w tym czasie zachodzi biologiczny rozpad paszy, aktywne są enzymy, spada poziom tlenu, a pH wynosi <strong>6,0–6,5.</strong> W tej fazie zakiszania najbardziej aktywne są mikroorganizmy tlenowe, dlatego tak bardzo zalecane jest skrócenie tego okresu, tak by jak najszybciej stworzyć warunki dla rozwoju bakterii kwasu mlekowego;</li>
	<li style="text-align: justify;">
<strong>2 etap – fermentacja</strong>. Proces rozpoczyna się wtedy, gdy w pryzmie lub silosie nie ma już tlenu. Proces ten może trwać kilka tygodni, w kiszonce dominuje kwas mlekowy, zawartość cukrów i kwasu octowego spada a pH spada do <strong>3,7–5,0;</strong>
</li>
	<li style="text-align: justify;">
<strong>3 etap – stabilizacja</strong>. Gdy silos lub pryzma są szczelne, zmiany w kiszonce są niewielkie. Liczba drobnoustrojów stopniowo spada, jednak niektóre nadal pozostają aktywne np. Lactobacillus buchnerii;</li>
	<li style="text-align: justify;">
<strong>4 etap – otwarcie silosu</strong>. Podczas wybierania paszy z silosu, w wyniku dostępu powietrza następuje degradacja tlenowa. Drożdże niszczą kwasy konserwujące kiszonkę, a pH rośnie, nawet do wartości 7. W tym czasie nastąpić może również degradacja wtórna kiszonki.</li>
</ul>

<p style="text-align: justify;">Im lepiej ubijemy kiszonkę, tym lepiej przebiegać będą procesy fermentacyjne w pierwszych fazach zakiszania i lepsza będzie jej stabilność tlenowa po otwarciu silosu.</p>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Jak prawidłowo ubijać kiszonkę?" name="Jak%20prawid%C5%82owo%20ubija%C4%87%20kiszonk%C4%99?">Jak prawidłowo ubijać kiszonkę?</a></h2>

<div style="text-align: justify;">Najważniejszymi zasadami uzyskania <strong>dobrej jakości kiszonki</strong> jest jak najszybsze jej sporządzenie oraz prawidłowe ubicie w silosie lub pryzmie. Od tych bowiem czynników zależy co będzie działo się w silosie, przy czym kluczową kwestią jest tu <strong>grubość poszczególnych warstw.</strong> Nigdy nie powinno ubijać się warstw grubszych niż 20 cm. Jeśli nie mamy wystarczająco cienkiej warstwy, nie ubijemy jej dobrze. Przy prawidłowym zagęszczeniu kiszonki w jej 1 m<sup>3</sup> powinno być powyżej 270 kg. Gdy gęstość kiszonki jest za mała, etap tlenowy jest wydłużony, fermentacja jest bowiem wolniejsza, zwiększa się ubytek suchej masy, zwiększa degradacja tlenowa oraz spada wartość pokarmowa paszy. Oczywiście ogromne znaczenie ma również jak najszybsze i dokładne okrycie pryzmy, które odcina dopływ tlenu. Nawet bardzo małe otwory w folii lub niewystarczające okrycie pryzmy może doprowadzić do degradacji kiszonki. I tak, w nieokrytej pryzmie ubytek suchej masy może wynieść około 50% do głębokości 1 metra. Przy zastosowaniu okrycia folią 125 mikronów, średni ubytek suchej masy do 1 m od góry będzie wynosił około 20%. Z kolei skuteczna bariera tlenowa zmniejszy ubytek suchej masy do poziomu poniżej 10% w górnym 1 metrze.</div>

<h2 style="text-align: justify;"><a id="Wtórna ferementacja kiszonki - jak ją wyeliminować?" name="Wt%C3%B3rna%20ferementacja%20kiszonki%20-%20jak%20j%C4%85%20wyeliminowa%C4%87?">Wtórna fermentacja kiszonki - jak ją wyeliminować?</a></h2>

<div style="text-align: justify;">Praktycznie niemożliwie jest całkowite <strong>wyeliminowanie wtórnej fermentacji kiszonki </strong>w czasie wybierania i skarmiania i dlatego też zakiszając kukurydzę, musimy pamiętać, że po otwarciu silosu i dostaniu się do pryzmy tlenu, bez zadbania o stabilność kiszonki, <strong>już pierwszego dnia rozpocznie się wtórna fermentacja</strong>.<strong> </strong>Namnażające się pleśnie i drożdże wykorzystują najlepsze substancje pokarmowe kiszonek, co powoduje spadek ich przyswajalności, są mniej smaczne i mniej chętnie pobierane przez zwierzęta. A zepsutej kiszonki nie da się już naprawić. Najprostszym i najskuteczniejszym sposobem na zapewnienie stabilności kiszonki z kukurydzy jest<strong> stosowanie specjalistycznych preparatów do zakiszania. </strong>Najlepiej, by miały w swoim składzie bakterie Lactobacillus buchneri, które produkują kwas propionowy i octowy, hamujące rozwój pleśni i grzybów. Ważna jest także wielkość silosów i pryzm kiszonkarskich, które powinny być <strong>określane na podstawie dziennej wartości wybierania co najmniej 30 cm kiszonki dziennie.</strong>
</div>

<div style="text-align: justify;"> </div>

<div style="text-align: justify;">Beata Dąbrowska</div>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/09/02/292608.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Tue, 02 Sep 2025 11:30:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-zrobic-dobra-kiszonke-z-kukurydzy-tych-bledow-unikaj-2537649</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
		<item>
			<title>Jak rozpoznać, czy kiszonka dla krów się psuje? Zrób prosty test</title>
			<link>https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-rozpoznac-czy-kiszonka-dla-krow-sie-psuje-zrob-prosty-test-2537568</link>
			<description>Kiszonki to podstawa żywienia bydła mlecznego, dlatego też monitorowanie ich jakości to konieczność. Jednym z parametrów dobrej jakości kiszonki jest jej temperatura.</description>
			<content:encoded><![CDATA[<div class="se-embed se-embed--infobox se-embed--infobox-plusyminusy  full-width">
<div class="se__title"><p>W artykule przeczytasz:</p>
</div>
<div class="se__text"><ul>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Gor%C4%85ca%20kiszonka%20%E2%80%93%20czy%20zawsze%20to%20oznacza%20problem?" target="_blank">Gorąca kiszonka – czy zawsze to oznacza problem?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Ple%C5%9Bnie,%20dro%C5%BCd%C5%BCe%20i%20tlen%20%E2%80%93%20najcz%C4%99stsze%20przyczyny%20nagrzewania%20kiszonki" target="_blank">Pleśnie, drożdże i tlen – najczęstsze przyczyny nagrzewania kiszonki</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Co%20wp%C5%82ywa%20na%20wzrost%20temperatury%20w%20silosie?" target="_blank">Co wpływa na wzrost temperatury w silosie?</a></li>
	<li><a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/#Prosty%20test,%20kt%C3%B3ry%20powie%20Ci,%20czy%20kiszonka%20si%C4%99%20psuje" target="_blank">Prosty test, który powie Ci, czy kiszonka się psuje</a></li>
</ul></div>
</div>

<h2><a id="Gorąca kiszonka – czy zawsze to oznacza problem?" name="Gor%C4%85ca%20kiszonka%20%E2%80%93%20czy%20zawsze%20to%20oznacza%20problem?"><strong>Gorąca kiszonka – czy zawsze to oznacza problem?</strong></a></h2>

<p>Ważne jest jednak, by zrozumieć, że gorąca kiszonka nie zawsze oznacza problem i wiedzieć, jak odróżnić zatrzymane ciepło od psucia tlenowego. Często spotykamy się z sytuacją, że powierzchnia kiszonki wydaje się chłodna, ale podczas jej załadunku do wozu paszowego obserwujemy parującą, gorącą kiszonkę, której temperatura jest znacznie wyższa niż wewnątrz silosu.</p>

<h2><a id="Pleśnie, drożdże i tlen – najczęstsze przyczyny nagrzewania kiszonki" name="Ple%C5%9Bnie,%20dro%C5%BCd%C5%BCe%20i%20tlen%20%E2%80%93%20najcz%C4%99stsze%20przyczyny%20nagrzewania%20kiszonki"><strong>Pleśnie, drożdże i tlen – najczęstsze przyczyny nagrzewania kiszonki</strong></a></h2>

<p>Gorąca kiszonka jest zazwyczaj związana z tlenowym rozkładem spowodowanym rozkładem suchej masy przez drożdże i pleśnie. <strong>Jednak "gorąca" niekoniecznie oznacza jej zagrzewanie. Wzrost temperatury w pierwszych godzinach po zakiszeniu jest procesem naturalnym i wpływa na nią wiele czynników</strong>. Fermentacja rozpoczyna się od zużycia tlenu resztkowego przez mikroorganizmy – jest to proces egzotermiczny, który podnosi temperaturę. Ponadto oddychanie roślin generuje wzrost temperatury.</p>

<h2><a id="Co wpływa na wzrost temperatury w silosie?" name="Co%20wp%C5%82ywa%20na%20wzrost%20temperatury%20w%20silosie?"><strong>Co wpływa na wzrost temperatury w silosie?</strong></a></h2>

<p>Na wzrost temperatury w początkowej fazie po zakiszeniu wpływa kilka czynników:</p>

<ul>
	<li>zawartość suchej masy,</li>
	<li>czas napełnienia i zamknięcia silosu – szybkość i wydajność procesów kiszenia mają wpływ na kontrolę temperatury,</li>
	<li>obecność bakterii, drożdży i pleśni zużywających tlen: te mikroorganizmy przyczyniają się do wzrostu temperatur,</li>
	<li>porowatość kiszonki – jest to procent objętości kiszonki niewypełnionej masą stałą. Nawet w dobrze zagęszczonej kiszonce, bezpośrednio po zbiorze, około 40% całkowitej objętości stanowi tlen zawierający powietrze.</li>
</ul>

<p>Silniejsze zagęszczenie zmniejsza porowatość i ogranicza wzrost temperatury w wyniku fermentacji tlenowej w początkowych godzinach zakiszania. <strong>Wzrost temperatury o 10°C powyżej punktu początkowego jest uznawany za akceptowalny.</strong> Następnie, jeśli temperatura otoczenia jest niższa niż temperatura w silosie, rozpoczyna się schładzanie. Szybkość schładzania zależy od objętości silosu, jakości zagęszczenia, temperatury otoczenia i masy kiszonki. Większe objętości kiszonki dłużej utrzymują ciepło.</p>

<div class="se-embed se-embed--photo">
    <figure class="se__figure">
    <a class="se__anchor image-popup-vertical-fit open-gallery--photoswipe-embed" href="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/08/14/596732.jpg" title="">
       <img class="se__img" src="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/08/14/596732.jpg?1756623595" alt="image">
    </a>
     <div class="se__meta">
            <div class="se__caption">Regularna kontrola temperatury kiszonki pozwala zmniejszyć ryzyko podania zwierzętom zepsutej paszy</div>        
            <div class="se__source">
                <span class="se__caption_label">FOTO: </span><span class="se__caption">Beata Dąbrowska</span>
            </div> 
    </div>
    </figure >
</div>

<h2><a id="Prosty test, który powie Ci, czy kiszonka się psuje" name="Prosty%20test,%20kt%C3%B3ry%20powie%20Ci,%20czy%20kiszonka%20si%C4%99%20psuje"><strong>Prosty test, który powie Ci, czy kiszonka się psuje</strong></a></h2>

<p>Jest prosta metoda, która pozwoli nam ustalić czy kiszonka jest ciepła, ponieważ wciąż "stygnie", czy też z powodu psucia tlenowego. Jest nią tzw. test wiaderkowy, który wykonujemy w następujący sposób:</p>

<ol>
	<li><strong>Pobierz próbkę: wsyp do wiadra 5–10 kg podejrzanie ciepłej kiszonki.</strong></li>
	<li><strong>Włóż termometr: umieść termometr w środku próbki kiszonki.</strong></li>
	<li><strong>Ustaw wiadro w temperaturze pokojowej: upewnij się, że nie jest wystawione na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.</strong></li>
</ol>

<p>Jeśli następnego dnia temperatura kiszonki jest wyższa od temperatury pokojowej, to oznacza, że kiszonka jest niestabilna tlenowo i psuje się. Jeżeli po jednym dniu temperatura jest zbliżona do temperatury otoczenia, kiszonka jest stabilna tlenowo i bezpieczna do skarmiania.</p>

<p><strong>Beata Dąbrowska</strong></p>

<p><strong>Źródło: Dairy Global</strong></p>

<p><div class="se-embed article-embed">
    <div class="se-embed se-embed--article">
      <a href="https://www.tygodnik-rolniczy.pl/rolnictwo/mleko/zywienie-krow/zywienie-krow-co-zrobic-gdy-tmr-jest-zbyt-suchy-2537198">
      <figure class="se__figure">
       <img class="se__img" src="https://static.halowies.pl/images/2025/08/13/596490.jpg?1756102521" alt="image">
        <div class="se-embed se-embed--info">
            <div class="se-embed se-embed--Supertitle">
              Żywienie krów
              </div>
            <div class="se-embed se-embed--Head">
              <p>Żywienie krów: co zrobić, gdy TMR jest zbyt suchy?</p>

            </div>
        </div>  
        </figure >
      </a>
  </div>

</div></p>]]></content:encoded>
			<enclosure url="https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2025/08/14/596732.webp" length="0" type="image/jpeg"/>
			<category>żywienie krów</category>
			<author>b.dabrowska@tygodnik-rolniczy.pl (Beata Dabrowska)</author>
			<pubDate>Sun, 31 Aug 2025 15:00:00 +0200</pubDate>
			<guid isPermaLink="true">https://www.tygodnik-rolniczy.pl/mleko/zywienie-krow/jak-rozpoznac-czy-kiszonka-dla-krow-sie-psuje-zrob-prosty-test-2537568</guid>
			<premium_label>false</premium_label>
		</item>
	</channel>
</rss>
