Rolnictwo węglowe jednym z najpopularniejszych ekoschematów
Ekoschemat „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” należy do najchętniej wybieranych form wsparcia w ramach dopłat bezpośrednich. Z danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że sięga po niego znacząca część rolników. Tylko do połowy kwietnia br. wpłynęło niemal 30 tys. wniosków o dopłaty do rolnictwa węglowego. A najczęściej wybierane praktyki to: międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe, uproszczone systemy uprawy oraz szybkie wymieszanie obornika z glebą. Poprzednie kampanie pokazywały podobne wyniki.
Dopłaty 2026: Rolnictwo węglowe
Ekoschemat "Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi" opiera się na systemie punktowym. Każda praktyka realizowana w gospodarstwie ma przypisaną określoną liczbę punktów, które następnie przeliczane są na płatność. Aby otrzymać dopłatę, rolnik musi spełnić minimalny próg: 25% powierzchni użytków rolnych × 5 punktów na hektar, przy czym maksymalna powierzchnia objęta wsparciem to 300 ha na gospodarstwo. Ostateczna wysokość płatności zależy od liczby zdobytych punktów oraz rodzaju realizowanych praktyk.
Które praktyki są najlepiej punktowane?
Najwięcej punktów – po 5 – można uzyskać za:
- międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,
- ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt.
Średnio punktowane działania rolnictwa węglowego
Do grupy 2–3 punktów należą m.in.:
- uproszczone systemy uprawy,
- zróżnicowana struktura upraw,
- stosowanie nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo,
- plan nawożenia w wariancie rozszerzonym.
Najmniej punktów
Po 1 punkcie otrzymuje się m.in. za:
- plan nawożenia w wariancie podstawowym,
- wymieszanie słomy z glebą.
Ile za rolnictwo węglowe
Oficjalne stawki dopłat bezpośrednich i obszarowych na 2026 rok zostaną ogłoszone jesienią, w październiku, po uwzględnieniu danych przekazanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz po poznaniu kursu euro z końca września.
Ministerstwo zaznacza również, że, tak jak to było w latach poprzednich, mogą nastąpić przesunięcia środków pomiędzy poszczególnymi rodzajami płatności.
Podane przez resort szacunkowe wartości w euro na 2026 rok przeliczyliśmy na złotówki według kursu z 30 września 2025 roku, czyli tego samego, który zastosowano przy rozliczeniach dopłat za 2025 rok, aby pokazać ich orientacyjną wartość w krajowej walucie.
Jakie stawki dla "Rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi" w 2026
- Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 112,35 euro/ha (479,64 zł)
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 112,35 euro/ha (479,64 zł)
- Plan nawożenia – wariant podstawowy – 22,47 euro/ha (95,93 zł)
- Plan nawożenia – wariant z wapnowaniem – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
- Zróżnicowana struktura upraw – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
- Wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin – 44,94 euro/ha (191,86 zł)
- Stosowanie nawozów naturalnych płynnych inną metodą niż rozbryzgowa – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
- Uproszczone systemy uprawy – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
- Wymieszanie słomy z glebą – 22,47 euro/ha (95,93 zł)
Przypominamy również stawki dla rolnictwa węglowego, jakie obowiązywały w 2025 roku, gdzie 1 punkt = 87,18 zł.
- Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt 5 pkt – 437,60 zł/ha (435,10 zł/ha za 2024 r.)
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe 5 pkt – 437,60 zł/ha (435,10 zł/ha za 2024 r.)
- Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant podstawowy 1 pkt – 87,52 zł zł/ha (87,02 zł/ha za 2024 r.)
- Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia 3 pkt – 262,56 zł/ha (261,06 zł/ha za 2024 r.)
- Zróżnicowana struktura upraw – 233,13 zł/ha (225,01 zł/ha za 2024 r.)
- Wymieszanie obornika w 12h 2 pkt– 175,04 zł/ha (174,04 zł/ha za 2024 r.)
- Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo 3 pkt – 262,56 zł/ha (261,06 zł/ha za 2024 r.)
- Uproszczone systemy uprawy 3 pkt – 262,56 zł/ha (251,94 zł/ha za 2024 r.)
- Wymieszanie słomy z glebą 1 pkt – 87,52 zł/ha (134,60 zł/ha za 2024 r.)
Najczęstsze błędy przy rozliczeniach
ARiMR wskazała najczęściej wykrywane nieprawidłowości, które warto wziąć pod uwagę przy realizacji praktyk ekoschematu rolnictwa węglowego już teraz. Są to m.in. brak potwierdzenia wykonania praktyki, niepełna dokumentacja zabiegów, błędne międzyplony (np. jeden gatunek zamiast mieszanki), przekroczenie terminów siewu. Najwięcej kontroli dotyczy międzyplonów, obornika i słomy.
Międzyplony – kluczowe warunki
Przypomnijmy kluczowe dla międzyplonów wymogi. Są to: siew od 1 lipca do 1 października, minimum dwa gatunki roślin, utrzymanie do 15 lutego oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin. Po 15 listopada dopuszcza się mulczowanie (bez odwracania gleby). Brak wschodów wymaga zgłoszenia siły wyższej – w przeciwnym razie dopłata przepada.
Ekstensywne TUZ – warunki realizacji
Natomiast w przypadku praktyki "Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt" warunek otrzymania płatności obejmuje: obsadę 0,3–2 DJP/ha, zwierzęta zgłoszone w IRZplus (1.04–30.09), brak TUZ na obszarach Natura 2000, zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych.
Zmiany w ekoschemacie 2026 roku
Większość zasad dla ekoschematów w 2026 pozostaje bez zmian. Istotna jest jednak modyfikacja, która dotyczy planu nawożenia – wariant z wapnowaniem nie będzie możliwy na obszarach objętych normą GAEC 2.
źródła: ARiMR, tygodnik-rolniczy
oprac. Agnieszka Sawicka
