Rolnicy, których gospodarstwa ucierpiały w wyniku gradobić, mogą liczyć na wsparcie Krajowej Grupy Spożywczej. W odpowiedzi na apel ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego spółki hodowlano-nasienne należące do KGS przygotowały pakiet ulg dla poszkodowanych gospodarstw.

Minister apelował o pomoc dla rolników

Minister rolnictwa Stefan Krajewski przypomniał, że podczas wizyty na terenach dotkniętych gradobiciem zwrócił się do instytucji i firm współpracujących z rolnictwem o wsparcie dla poszkodowanych gospodarstw.

– Skala zniszczeń w uprawach przeznaczonych na produkcję pasz była ogromna, dlatego apelowałem do instytucji i firm okołorolniczych o solidarność i realną pomoc dla poszkodowanych producentów. Cieszę się i bardzo dziękuję, że Krajowa Grupa Spożywcza, w odpowiedzi na moją prośbę, zaoferowała poszkodowanym rolnikom konkretne ulgi, które pomogą odtworzyć potencjał produkcyjny w poszkodowanych gospodarstwach. Dzięki temu możemy dziś mówić o realnych rozwiązaniach, które już są wdrażane i będą konsekwentnie realizowane – powiedział minister Stefan Krajewski.

Jakie wsparcie przygotowała Krajowa Grupa Spożywcza?

Pomoc jest skierowana do gospodarstw, których straty zostały potwierdzone protokołem oszacowania szkód.

Poszkodowani rolnicy będą mogli skorzystać z:

• 20-procentowej obniżki ceny kwalifikowanego materiału siewnego przeznaczonego do siewów ozimych w 2026 r. (szczegóły będą ustalane indywidualnie, ponieważ sprzedaż prowadzona jest przez dystrybutorów),
• 50-procentowej obniżki opłaty za odstępstwo rolne przy wykorzystaniu do siewu jesiennego 2026 materiału z własnego zbioru.

KGS: chcemy pomóc rolnikom

Jak podkreślił prezes Zarządu Krajowej Grupy Spożywczej Leszek Świętochowski, działania mają być konkretnym wsparciem dla gospodarstw dotkniętych żywiołem.

– Krajowa Grupa Spożywcza reaguje szybko wszędzie tam, gdzie rolnicy potrzebują realnego wsparcia. Dzisiejsza sytuacja wymaga sprawnych decyzji, odpowiedzialności i solidarności. Chcemy być partnerem, który nie tylko mówi o wsparciu, ale przede wszystkim podejmuje konkretne działania – powiedział prezes KGS.

W akcję pomocy zaangażowało się pięć spółek hodowlano-nasiennych należących do Grupy Kapitałowej KGS: Danko Hodowla Roślin, Poznańska Hodowla Roślin, Małopolska Hodowla Roślin, Kutnowska Hodowla Buraka Cukrowego oraz Pomorsko-Mazurska Hodowla Ziemniaka.

Największe straty po gradobiciach w Wielkopolsce

Jak przypomina Ministerstwo Rolnictwa, największe szkody powstały po gwałtownych burzach, gradobiciach i deszczach nawalnych z 30 czerwca i 1 lipca.

Najbardziej ucierpiały gminy Lipno i Krzywiń w woj. wielkopolskim. W gminie Lipno żywioł dotknął około 75 proc. użytków rolnych. Straty przekraczające 70 proc. odnotowano na powierzchni około 4560 ha, a poszkodowanych zostało blisko 200 rolników. Największe zniszczenia objęły uprawy zbóż, rzepaku, kukurydzy, buraków i warzyw.

W gminie Krzywiń zniszczenia objęły około 42 proc. użytków rolnych. Szczególnie duże straty wystąpiły w uprawach kukurydzy na terenach, gdzie poziom zalegającej wody miejscami sięgał około 1,2 m.

Poważne szkody po ostatnich burzach odnotowano także w okolicach Wschowy w woj. lubuskim, w woj. świętokrzyskim oraz podlaskim, gdzie grad i nawalne deszcze również zniszczyły wiele upraw.

Kamila Szałaj

Ministerstwo rolnictwa poinformowało o uruchomieniu aplikacji suszowej. Od dziś producenci rolni mogą składać wnioski o oszacowanie strat powstałych w wyniku suszy.

Z aplikacji mogą skorzystać rolnicy posiadający Profil Zaufany, którzy złożyli wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w roku, w którym wystąpiła susza. Apliakcja dostępna jest tu: https://aplikacje.gov.pl/app/susza/#/campaign

Wniosek można poprawiać

Resort przypomina, że do momentu podpisania wniosku Profilem Zaufanym producent rolny może wielokrotnie uzupełniać dane dotyczące strat oraz wprowadzać zmiany w zgłoszeniu.

Po podpisaniu dokumentu Profilem Zaufanym edycja wniosku nie będzie już możliwa. Wtedy rozpocznie się proces generowania protokołu oszacowania strat lub kalkulacji strat w gospodarstwie.

Do kiedy można złożyć wniosek?

Wnioski o oszacowanie szkód rolniczych na 2026 rok są przyjmowane do 15 października 2026 roku. Szkodę w aplikacji może zgłosić tylko ten rolnik, który wcześniej złożył wniosek o dopłaty bezpośrednie za 2026 rok.

Protokół z aplikacji to podstawa do pomocy suszowej

Warto pamiętać, że oszacowanie strat w aplikacji jest niezbędne, jeśli rząd zdecyduje się uruchomić pomoc suszową. To właśnie wygenerowany przez aplikację protokół (lub kalkulacja oszacowania szkód) stanowi podstawowy dokument wymagany przy ubieganiu się o wsparcie finansowe. Dlatego rolnicy, których uprawy ucierpiały z powodu suszy, nie powinni zwlekać ze złożeniem wniosku.

Jakie wsparcie otrzymali rolnicy za 2024 rok?

Ostatni program pomocy suszowej dotyczył strat poniesionych w 2024 roku. Rolnicy mogli otrzymać:

• 3000 zł/ha – przy stratach wynoszących co najmniej 70 proc. plonu,
• 2000 zł/ha – przy stratach od 50 do poniżej 70 proc.,
• 1000 zł/ha – przy stratach od 30 do poniżej 50 proc.

Pomoc była zmniejszana o połowę, jeśli rolnik nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia upraw.

W ramach programu złożono 9373 wnioski o dopłaty do powierzchni upraw. Ostatecznie blisko 8,4 tys. gospodarstw otrzymało niemal 60 mln zł wsparcia.

Oprócz dopłat do hektara upraw rząd uruchomił również pomoc dla rodzin rolniczych, która wynosiła 3000 zł na gospodarstwo. O wsparcie ubiegało się ponad 52 tys. gospodarstw, a przelewy otrzymało około 47 tys. rolników.

Rolnicy mogli także skorzystać z pomocy w formie zwrotu równowartości trzeciej i czwartej raty podatku rolnego, choć – jak wynika z danych resortu – ta forma wsparcia cieszyła się znacznie mniejszym zainteresowaniem.

Za 2025 rok pomocy nie było

Warto przypomnieć, że mimo występowania niedoborów opadów w wielu regionach kraju, za straty spowodowane suszą w 2025 roku nie uruchomiono programu pomocy suszowej.

Rolnicy liczą, że wobec bardzo trudnej sytuacji na polach rząd zdecyduje się na uruchomienie wsparcia dla gospodarstw poszkodowanych w tym roku.

Kamila Szałaj

Rolnicy mogą ponownie ubiegać się o kredyty preferencyjne z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. ARiMR przypomina, że udostępniła bankom kolejne limity środków na dopłaty do oprocentowania oraz częściową spłatę kapitału. Wsparcie obejmuje m.in. inwestycje w gospodarstwach, zakup ziemi, odbudowę po klęskach żywiołowych i wznowienie produkcji świń po ASF.

Jakie tanie kredyty są dostępne dla rolników?

Obecnie ARiMR udostępnia środki w ramach kilku linii kredytowych. Pomoc polega na dopłatach do oprocentowania lub częściowej spłacie kapitału kredytu.

Na finansowanie inwestycji przeznaczone są kredyty:

• linia PR – na przetwórstwo produktów rolnych, ryb, skorupiaków i mięczaków oraz zakup akcji lub udziałów,
• linia RR – na inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym,
• linia Z – na zakup użytków rolnych.

Łączny limit akcji kredytowej dla tych trzech linii wynosi 700 mln zł, a pula środków na dopłaty do oprocentowania to 10,3 mln zł.

Kredyty po klęskach żywiołowych

Rolnicy, którzy ponieśli straty spowodowane klęskami żywiołowymi, mogą ubiegać się o preferencyjne kredyty:

• K01 – inwestycyjne,
• K02 – obrotowe.

Na ten cel przeznaczono 300 mln zł limitu akcji kredytowej oraz 10 mln zł na dopłaty do oprocentowania.

Wsparcie dla producentów świń po ASF

Dostępna jest również linia KPS, przeznaczona dla producentów świń, którzy chcą ponownie uruchomić produkcję po zaprzestaniu jej z powodu ASF. Limit akcji kredytowej wynosi 10 mln zł, a pula dopłat do oprocentowania 300 tys. zł.

Młodzi rolnicy kupią ziemię z pomocą ARiMR

ARiMR nadal finansuje także kredyty z częściową spłatą kapitału dla młodych rolników kupujących grunty rolne. W ramach linii MRcsk na dopłaty do kapitału przeznaczono 8 mln zł.

Kto decyduje o przyznaniu kredytu?

Jak podkreśla ARiMR, sama Agencja finansuje dopłaty, natomiast decyzję o udzieleniu kredytu podejmuje bank po ocenie wniosku i zdolności kredytowej rolnika.

W których bankach można złożyć wniosek?

O preferencyjne kredyty można ubiegać się m.in. w:

• Banku Polskiej Spółdzielczości S.A.,
• SGB-Banku S.A. oraz współpracujących z nimi bankach spółdzielczych,
• BNP Paribas Bank Polska S.A.,
• Erste Bank Polska S.A.,
• Krakowskim Banku Spółdzielczym,
• Banku Spółdzielczym w Brodnicy,
• Credit Agricole Bank Polska S.A.,
• Banku Pekao S.A.,
• PKO Banku Polskim S.A.

Dzięki nowej puli środków rolnicy mogą finansować inwestycje, zakup ziemi, odbudowę gospodarstw po klęskach żywiołowych oraz rozwój produkcji na preferencyjnych warunkach.

Kamila Szałaj

24 maja 2026 roku, w godzinach wieczornych, życie Huberta Rydzewskiego i jego czwórki dzieci zmieniło się w jednej chwili. Ogień doszczętnie strawił budynek garażowo-warsztatowy. Dla pięcioosobowej rodziny obiekt ten był czymś znacznie więcej niż tylko przestrzenią na maszyny. Hubert samotnie wychowuje czworo dzieci w wieku 7, 10, 11 i 12 lat. Ponieważ rodzina mieszka w niewielkim domu, spalony budynek pełnił również funkcję zaplecza domowego, „[...] miejsca, w którym przechowywano rzeczy codziennego użytku, rowery zapasy żywności długoterminowej”.

W płomieniach zniszczeniu uległy nie tylko zapasy, ale i wyposażenie, które pozwalało na codzienne funkcjonowanie oraz pracę zarobkową. Państwowa Straż Pożarna oszacowała straty na gigantyczną kwotę 650 tysięcy złotych.

Spłonęły ciągniki, maszyny i rzeczy dzieci

Skala zniszczeń po przejściu żywiołu jest porażająca. W pożarze spłonęły m.in. dwa ciągniki rolnicze, siewnik zbożowy, narzędzia wykorzystywane do prac warsztatowych, kosiarka, dwie wykaszarki i dwie piły motorowe. Ogień zniszczył także elektronarzędzia oraz specjalistyczny sprzęt do naprawy ciągników. Jak podkreślają bliscy, to, co przez lata służyło pracy, utrzymaniu domu i organizacji życia rodzinnego, zniknęło w ciągu jednej nocy.

Pożar dotknął najmłodszych również bezpośrednio. Ogień zabrał wiele rzeczy należących do dzieci: „[...] ubrania, książki, zabawki oraz sprzęty potrzebne na co dzień”.

Rolnik Hubert Rydzewski potrzebuje wsparcia

Dla poszkodowanego mężczyzny to ogromna strata materialna, ale też wielki cios w codzienne funkcjonowanie całej rodziny. Hubert Rydzewski to postać doskonale znana lokalnej społeczności. Jest druhem, kierowcą i dowódcą w jednostce Ochotniczej Straży Pożarnej w Mieczach.

- Od lat wyjeżdża do akcji, niosąc pomoc ludziom w najtrudniejszych momentach — wtedy, gdy ktoś traci dobytek, zdrowie, poczucie bezpieczeństwa. Angażuje się w życie lokalnej społeczności i zawsze można na niego liczyć, a dziś sam potrzebuje naszej pomocy - czytamy w opisie internetowej zbiórki w serwisie zrzutka.pl.

W internecie ruszyła już zbiórka funduszy mająca na celu wsparcie poszkodowanych. Zebrane środki zostaną przeznaczone na najpilniejsze potrzeby rodziny po pożarze: odbudowę lub zabezpieczenie zniszczonego zaplecza, zakup podstawowych narzędzi i sprzętów, odtworzenie rzeczy potrzebnych dzieciom oraz przywrócenie rodzinie choć części normalności.

Każda wpłata ma znaczenie.

oprac. M. Czubak

fot. Zrzutka.pl

O wsparcie mogą ubiegać się producenci rolni oraz grupy producentów rolnych, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od podmiotów skupujących, które stały się niewypłacalne w latach 2024 i 2025 oraz w pierwszym półroczu 2026 r.

Wniosek należy złożyć w oddziale terenowym KOWR właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy.

Dwa nabory w ciągu roku

Po nowelizacji ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa obowiązują dwa terminy składania wniosków o rekompensaty:

• od 1 lutego do 31 marca,
• od 1 lipca do 31 sierpnia.

Lipcowo-sierpniowy nabór obejmuje przypadki, w których podmiot skupujący stał się niewypłacalny od 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do 30 czerwca danego roku.

Ważne zmiany po nowelizacji ustawy

13 maja 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa. Jedną z najważniejszych zmian jest zwiększenie maksymalnego wsparcia dla grup producentów rolnych. Limit pomocy de minimis został podniesiony do 300 tys. euro w okresie trzech lat.

Nowe przepisy nakładają również dodatkowe obowiązki na grupy producentów rolnych korzystające z rekompensat. Grupy, którym przyznano wsparcie w 2025 r., musiały złożyć do właściwego dyrektora oddziału terenowego KOWR dokumenty dotyczące pomocy de minimis, w tym stosowne oświadczenia lub zaświadczenia oraz informacje wymagane przepisami o pomocy publicznej.

Z kolei grupy, które złożyły wnioski podczas pierwszego tegorocznego naboru, prowadzonego od 1 lutego do 31 marca 2026 r., będą zobowiązane do przekazania tych dokumentów w terminie wskazanym przez dyrektora właściwego oddziału terenowego KOWR.

Czym jest Fundusz Ochrony Rolnictwa?

Fundusz Ochrony Rolnictwa został utworzony po to, aby chronić producentów rolnych przed skutkami niewypłacalności firm skupujących płody rolne. Środki na wypłatę rekompensat pochodzą przede wszystkim z obowiązkowych wpłat dokonywanych przez podmioty skupujące, które odprowadzają na Fundusz 0,125 proc. wartości netto nabytych produktów rolnych.

Dochody Funduszu zasilają także odsetki od lokowanych środków oraz pieniądze odzyskane przez KOWR w postępowaniach upadłościowych prowadzonych wobec niewypłacalnych podmiotów skupujących.

Kiedy przysługuje rekompensata?

Rekompensata może zostać przyznana producentowi rolnemu lub grupie producentów, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne z powodu niewypłacalności nabywcy. Jednym z elementów procedury jest przekazanie przez niewypłacalny podmiot, syndyka lub zarządcę wykazu poszkodowanych producentów do KOWR w terminie dwóch miesięcy od dnia stwierdzenia niewypłacalności.

Formularz wniosku o przyznanie rekompensaty dostępny jest w zakładce „Beneficjenci” na stronie internetowej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KOWR

Niższe koszty kredytów dla wszystkich

Ministerstwo Rolnictwa poinformowało, że od 1 lipca zmienią się zasady działania Funduszu Gwarancji Rolnych Plus.

– Wprowadzone zmiany to nie tylko łatwiejszy dostęp do finansowania inwestycji, lecz także niższe koszty pozyskania kapitału na rozwój gospodarstw i przedsiębiorstw. Zachęcam wszystkich beneficjentów do zapoznania się z nową ofertą instrumentów finansowych - podkreśla minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Najważniejszą zmianą będzie rozszerzenie dopłat do oprocentowania kredytów. Dotychczas standardowo dopłata przysługiwała głównie inwestycjom prośrodowiskowym i proklimatycznym. Od 1 lipca państwo pokryje 50 proc. odsetek wszystkim korzystającym z instrumentów finansowych PS WPR.

Czym jest Fundusz Gwarancji Rolnych Plus?

Fundusz Gwarancji Rolnych Plus (FGR Plus) ma ułatwiać rolnikom uzyskanie kredytów inwestycyjnych. Nie jest to dotacja wypłacana przez ARiMR, lecz system gwarancji udzielanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego bankom finansującym inwestycje.

Gwarancja może objąć nawet 80 proc. wartości kredytu i jest udzielana bezpłatnie. Oprócz tego rolnik może otrzymać dopłaty do oprocentowania kredytu.

Z instrumentu mogą korzystać:

• rolnicy,
• przetwórcy sektora rolno-spożywczego,
• przedsiębiorstwa świadczące usługi na rzecz rolnictwa i leśnictwa.

Większy kredyt na bieżące wydatki

Od lipca wzrośnie również maksymalna wysokość kredytu obrotowego powiązanego z inwestycją.

Limit zostanie zwiększony z 20 do 25 proc. wartości kredytu inwestycyjnego, co – jak podkreśla resort – ma poprawić płynność finansową gospodarstw i firm realizujących inwestycje.

Większe gwarancje dla spółdzielni

Korzystniejsze warunki obejmą także spółdzielnie.

Maksymalna wartość gwarancji zostanie zwiększona z 5 mln zł do 10 mln zł, dzięki czemu możliwe będzie finansowanie większych przedsięwzięć.

Na co można przeznaczyć kredyt?

Preferencyjne kredyty z gwarancją FGR Plus można przeznaczyć m.in. na:

• zakup maszyn i urządzeń rolniczych,
• budowę, przebudowę i modernizację budynków gospodarskich,
• budowę magazynów, przechowalni i suszarni,
• instalacje odnawialnych źródeł energii,
• zakup zwierząt gospodarskich,
• zakup nowoczesnych technologii i systemów cyfrowych,
• rozwój przetwórstwa oraz sprzedaży produktów rolnych,
• zakup gruntów rolnych (w określonych przypadkach).

Dodatkowe wsparcie dla producentów świń

Szczególne preferencje przewidziano dla gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną. W przypadku inwestycji związanych ze zwiększeniem i utrzymaniem pogłowia loch oraz produkcją prosiąt i warchlaków państwo spłaci za rolnika:

• 100 proc. odsetek przez pierwsze dwa lata,
• 50 proc. odsetek przez kolejne dwa lata.

Gwarancja może objąć do 80 proc. kredytu, a jej maksymalna wartość wynosi 9 mln zł. Okres gwarancji może sięgać nawet 15 lat.

Gdzie będzie można uzyskać kredyt?

Kredyty z gwarancją Funduszu Gwarancji Rolnych Plus będą dostępne w bankach komercyjnych i spółdzielczych współpracujących z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.

Nowe, korzystniejsze zasady zaczną obowiązywać od 1 lipca 2026 r. i obejmą instrumenty finansowe realizowane w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027.

Zdaniem części środowiska rolniczego nowe rozwiązania mogą jednak bardziej wspierać utrzymanie dochodów niż produkcję żywności.

Czy dopłaty wspierają produkcję, czy tylko utrzymują dochody?

Jeszcze kilka lat temu protestujący rolnicy głośno domagali się ograniczenia biurokracji, zmniejszenia obciążeń związanych z Europejskim Zielonym Ładem i poprawy opłacalności produkcji.

Dziś widać już pierwsze efekty tych protestów – zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Pytanie brzmi jednak: czy zmiany, które udało się wywalczyć, rzeczywiście wzmacniają gospodarstwa produkujące na rynek?

W projekcie nowej WPR brakuje instrumentów wzmacniających pozycję rolników w łańcuchu dostaw czy wspierających organizacje producentów 

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Po protestach przyszły ustępstwa. Tak zmieniły się dopłaty

Pierwsze istotne decyzje zapadły w 2024 roku. W lipcu Komisja Europejska zatwierdziła zmiany w polskim Planie Strategicznym WPR na lata 2023–2027, wprowadzając zryczałtowaną płatność dla małych gospodarstw.

Wsparcie ustalono na poziomie 225 euro na hektar, z maksymalnym limitem 1225 euro rocznie. Rozwiązanie objęło gospodarstwa o powierzchni od 1 do 5 ha.

W praktyce oznacza to dopłatę przekraczającą 900 zł na hektar przy znacznie uproszczonych procedurach. Z programu może korzystać około 600 tys. gospodarstw w Polsce.

Kolejnym krokiem było przyjęcie przez Komisję Europejską pakietu uproszczeń dotyczących warunkowości. Gospodarstwa o powierzchni do 10 ha zostały zwolnione z kontroli i sankcji związanych z normami GAEC oraz częścią wymogów SMR.

Choć przepisy formalnie nadal obowiązują, ich nieprzestrzeganie nie skutkuje już typowymi karami w zakresie dopłat bezpośrednich.

W Polsce oznacza to wyłączenie z systemu kontroli blisko 900 tys. gospodarstw, czyli blisko 73% wszystkich.

– To jest właśnie to, co Komisja Europejska nazywa uproszczeniem procedur administracyjnych: wyłączenie spod kontroli jak największej liczby małych gospodarstw, by skoncentrować uwagę systemu na większych producentach – ocenia Stowarzyszenie Rolników Towarowych Wspólna Rola.

Bruksela ustąpiła pod presją rolników

Fala protestów rolniczych, która przetoczyła się przez Europę w 2023 roku, stała się impulsem do stopniowego łagodzenia części wymogów Wspólnej Polityki Rolnej.

Po uproszczeniach dotyczących warunkowości i wprowadzeniu płatności dla małych gospodarstw Komisja Europejska rozpoczęła prace nad kolejnymi zmianami.

W maju 2025 roku zaproponowano zwiększenie maksymalnej kwoty wsparcia do 2,5 tys. euro. W kolejnych pracach nad nową WPR pojawiła się propozycja podniesienia limitu do 3 tys. euro.

To właśnie ten mechanizm ma zostać utrzymany i rozwinięty w nowej perspektywie finansowej na lata 2028–2034.

Zdaniem Stowarzyszenia Rolników Towarowych Wspólna Rola kierunek tych zmian jest wyraźny. – Jeżeli protesty koncentrują się wokół gospodarstw drobnych, rządzący starają się ograniczyć ich niezadowolenie poprzez uproszczenia i dodatkowe wsparcie finansowe – ocenia organizacja.

Od 2028 roku blisko milion gospodarstw rolnych w Polsce będzie otrzymywać ponad 900 zł na hektar zasadniczo tylko za to, że istnieją?

FOTO: MW

Nawet 13 tys. zł rocznie bez skomplikowanych kontroli

Projekt nowej Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028–2034 zakłada utrzymanie uproszczonego systemu wsparcia dla małych gospodarstw i zwiększenie maksymalnej kwoty płatności do 3 tys. euro rocznie.

Przy obecnej stawce około 225 euro na hektar oznacza to objęcie gospodarstw o powierzchni do 13,33 ha. W Polsce takich gospodarstw jest blisko milion.

Przy obecnym kursie euro maksymalne wsparcie wyniosłoby w granicach 12–13 tys. zł rocznie na gospodarstwo.

Kwota 3 tys. euro obejmowałaby płatności bezpośrednie, płatności związane z produkcją oraz wsparcie dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW).

Jednocześnie rolnicy mogliby korzystać z innych form pomocy, takich jak płatności ekologiczne, działania rolno-środowiskowo-klimatyczne czy – jeśli zostaną utrzymane – wybrane ekoschematy.

Rolnicy korzystający z płatności dla małych gospodarstw mają zostać wyłączeni z systemu kontroli norm SMR i GAEC.

– Możemy się spodziewać, że od 2028 roku blisko milion gospodarstw rolnych w Polsce będzie otrzymywać ponad 900 zł na hektar zasadniczo tylko za to, że istnieją – wskazuje z oburzeniem Stowarzyszenie Wspólna Rola.

Należy jednak pamiętać, że propozycje Komisji Europejskiej wymagają jeszcze uzgodnień z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim. Ostateczny kształt przepisów może się więc zmienić.

Milion gospodarstw może wypaść z systemu kontroli

Komisja Europejska argumentuje, że proponowane zmiany są odpowiedzią na postulaty zgłaszane podczas protestów rolniczych.

Celem jest ograniczenie obciążeń administracyjnych i uproszczenie systemu wsparcia dla najmniejszych gospodarstw. W praktyce oznacza to koncentrację kontroli na większych gospodarstwach oraz ograniczenie obowiązków administracyjnych dla tych najmniejszych.

Rolnicy towarowi alarmują: system premiuje bierność

Przedstawiciele Stowarzyszenia Rolników Towarowych Wspólna Rola oceniają jednak, że kierunek zmian może osłabiać konkurencyjność polskiego i europejskiego rolnictwa.

Ich zdaniem efekty protestów przełożyły się przede wszystkim na uproszczenia i dodatkowe wsparcie dla gospodarstw drobnych oraz niskoprodukcyjnych.

– Projekt nie buduje konkurencyjności europejskich gospodarstw. Próbuje jedynie utrzymać ich dochody i zdolność funkcjonowania w warunkach rosnących ograniczeń środowiskowych, klimatycznych i rynkowych – podkreśla stowarzyszenie.

Według organizacji w projekcie nowej WPR brakuje instrumentów wzmacniających pozycję rolników w łańcuchu dostaw, wspierających organizacje producentów, skracających łańcuchy dostaw czy chroniących unijny rynek przed konkurencją importową.

– W uzasadnieniu projektu wiele mówi się o konkurencyjności, innowacjach i odporności, jednak nie zaproponowano żadnych mocnych instrumentów dotyczących pozycji rynkowej rolników – ocenia Wspólna Rola.

Duzi produkują, mali dostają przelewy? Narasta spór o dopłaty

Zdaniem przedstawicieli środowisk rolniczych w ostatnich latach wprowadzono również rozwiązania ograniczające możliwość korzystania ze wsparcia przez większe gospodarstwa.

Od 2025 roku obowiązuje zasada, zgodnie z którą na tej samej powierzchni można stosować maksymalnie dwa ekoschematy, a łączna powierzchnia objęta ekoschematami nie może przekroczyć 300 ha.

W praktyce oznacza to, że część gospodarstw może nie otrzymać pełnego wsparcia.

Na razie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przedstawiło szczegółowych założeń dotyczących wdrożenia nowych rozwiązań w Polsce.

– Gospodarstwa produkcyjne, najbardziej narażone na aktualne problemy rynkowe, praktycznie nic na tych protestach systemowo nie zyskały – ocenia Stowarzyszenie Rolników Towarowych Wspólna Rola.

– System, który powinien wspierać produkcję, zaczyna premiować ograniczanie aktywności rolniczej. Opłaca się być jak najmniejszym i robić jak najmniej – dodają przedstawiciele organizacji.

Warszawa zdecyduje, kto skorzysta na nowej WPR

Choć ogólne ramy nowej Wspólnej Polityki Rolnej powstają w Brukseli, szczegółowe rozwiązania będą wdrażane na poziomie krajowym.

To od zapisów polskiego Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego będzie zależało, czy dopłaty będą przede wszystkim wspierać produkcję żywności i konkurencyjność gospodarstw, czy też staną się narzędziem stabilizacji dochodów najmniejszych gospodarstw.

– Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy chcemy wspierać produkcję, czy nieprodukcję. Czy dopłaty mają budować konkurencyjność i bezpieczeństwo żywnościowe, czy pełnić funkcję socjalną? – podkreśla Stowarzyszenie Rolników Towarowych Wspólna Rola.

Zdaniem organizacji najbliższe lata będą kluczowe dla przyszłości polskiego rolnictwa.

– Jeżeli WPR po 2027 roku ma wspierać realne rolnictwo, musi być nastawiona przede wszystkim na rolników produkcyjnych – apeluje stowarzyszenie.

Po 2027 roku może zmienić się cała struktura polskiego rolnictwa

Debata o nowej WPR dopiero się rozpoczyna. Najbliższe dwa lata pokażą, czy unijne wsparcie będzie przede wszystkim chronić dochody najmniejszych gospodarstw, czy też w większym stopniu wesprze rolników produkujących żywność na rynek.

Eksperci zwracaja uwagę, że to, jak zostaną podzielone środki po 2027 roku, może zdecydować nie tylko o strukturze polskich gospodarstw, ale także o przyszłym poziomie krajowej produkcji żywności. 

Krzysztof Zacharuk

Rzeczniczka KE przekazała, że polski wniosek będzie rozpatrywany dopiero w tzw. pakiecie jesiennym – informuje RMF FM.

Wcześniej wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka informowała, że resort wystąpił już do Komisji Europejskiej o uruchomienie pomocy dla producentów owoców poszkodowanych przez przymrozki i że chce przygotować rozporządzenie dotyczące pomocy dla poszkodowanych gospodarstw jeszcze w sierpniu.

– W sierpniu najpóźniej chcemy ogłosić rozporządzenie Rady Ministrów, które będzie mówiło o udzieleniu pomocy rolnikom, a najpóźniej w październiku rolnicy będą mogli składać wnioski o przyznanie pomocy – zapowiadała Gromadzka.

Teraz jednak wiele wskazuje na to, że przez przedłużające się procedury związane z oceną strat i oczekiwaniem na decyzję Komisji Europejskiej harmonogram może się opóźnić. To oznacza, że zarówno wydanie rozporządzenia, jak i uruchomienie samej pomocy dla sadowników może przesunąć się w czasie, i to mocno. Decyzje dotyczące ewentualnego wsparcia mogą zapaść dopiero za kilka miesięcy. Dla wielu gospodarstw to bardzo trudna sytuacja, ponieważ problemy finansowe pojawiają się już teraz, jeszcze przed rozpoczęciem sezonu zbiorów.

Sadownicy liczą straty po przymrozkach

Wiosenne przymrozki, które pojawiły się pod koniec kwietnia i na początku maja, szczególnie mocno dotknęły największe regiony sadownicze w kraju. Niskie temperatury zniszczyły kwiaty i młode zawiązki owoców, powodując ogromne straty w uprawach jabłoni, czereśni, wiśni, śliw czy owoców miękkich.

Sadownicy alarmują, że w części gospodarstw tegoroczne plony będą symboliczne, a miejscami nie będzie ich praktycznie wcale. Wielu producentów obawia się utraty płynności finansowej, zwłaszcza że koszty ochrony i utrzymania sadów trzeba ponosić niezależnie od wielkości zbiorów.

Problemy finansowe zaczynają się już teraz

Branża liczy nie tylko na jednorazowe dopłaty, ale również na kompleksowe rozwiązania systemowe. Wśród najczęściej podnoszonych postulatów pojawiają się m.in. łatwiejszy dostęp do preferencyjnych kredytów, wydłużenie okresów spłaty wcześniejszych zobowiązań oraz większe wsparcie dla ubezpieczeń upraw.

Rolnicy zwracają uwagę, że coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe sprawiają, iż produkcja sadownicza staje się coraz bardziej ryzykowna. W wielu regionach kraju przymrozki pojawiają się już kolejny rok z rzędu, powodując poważne straty finansowe.

Czy przez przymrozki owoce mocno podrożeją?

Problemy sadowników mogą w najbliższych miesiącach odczuć również konsumenci. Mniejsza podaż krajowych owoców prawdopodobnie przełoży się na wyższe ceny jabłek, czereśni czy owoców miękkich.

Eksperci rynku rolnego podkreślają, że tegoroczny sezon może być jednym z trudniejszych dla polskiego sadownictwa od wielu lat. Wszystko wskazuje na to, że bez dodatkowego wsparcia część gospodarstw może mieć problem z utrzymaniem produkcji na dotychczasowym poziomie.

Krzysztof Zacharuk

Rolnicy, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od niewypłacalnej firmy skupującej, będą mogli dwa razy w roku składać wnioski o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa. Nowe przepisy wprowadzają dodatkowy termin naboru i upraszczają część dotychczasowych zasad. Zmiany obowiązują od 13 maja 2026 r.

Dwa terminy składania wniosków

Po zmianach wnioski o rekompensaty można składać:

• od 1 lutego do 31 marca,
• od 1 lipca do 31 sierpnia.

Dodatkowy termin ma ułatwić rolnikom szybsze ubieganie się o wsparcie po upadłości lub restrukturyzacji firmy skupującej.

Kto może otrzymać rekompensatę z FOR?

O rekompensatę mogą ubiegać się:

• producenci rolni,
• grupy producentów rolnych.

Wsparcie przysługuje wtedy, gdy rolnik lub grupa producencka nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od firmy prowadzącej skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych, która stała się niewypłacalna.

Rekompensata obejmuje należności wynikające z faktur VAT oraz faktur VAT RR w kwotach netto.

Kiedy firma skupująca jest niewypłacalna?

Przepisy wskazują, że firma jest niewypłacalna m.in. wtedy, gdy:

• ogłoszono jej upadłość,
• otwarto wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne,
• sąd oddalił wniosek o upadłość z powodu braku środków na prowadzenie postępowania,
• umorzono postępowanie upadłościowe.

Jak wypłacana jest rekompensata?

Rekompensaty przyznaje dyrektor oddziału terenowego KOWR po sprawdzeniu wniosku i potwierdzeniu istnienia należności.

Wypłaty będą realizowane:

• do 30 czerwca – dla wniosków złożonych od 1 lutego do 31 marca,
• do 30 listopada – dla wniosków złożonych od 1 lipca do 31 sierpnia.

Wysokość rekompensaty będzie zależała od liczby złożonych wniosków oraz środków dostępnych w Funduszu Ochrony Rolnictwa.

Zmiany dla grup producentów

Nowelizacja wprowadza także limit rekompensat dla grup producenckich. Łączna wartość wsparcia dla jednej grupy nie będzie mogła przekroczyć 300 tys. euro w ciągu trzech lat.

Nowe przepisy znoszą również karę pieniężną za nieprzekazanie deklaracji o wysokości naliczonej wpłaty na Fundusz Ochrony Rolnictwa.

Gdzie znaleźć szczegóły o pomocy z FOR?

Wzory wniosków oraz informacje dotyczące zasad wypłaty rekompensat dostępne są na stronie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Wnioski na ponad 43 mln zł w 2026 roku

Jak podaje resort rolnictwa, w 2026 roku do oddziałów terenowych KOWR wpłynęło 658 wniosków o rekompensaty z FOR na łączną kwotę ponad 43,7 mln zł. Wszyscy rolnicy, których wniosek został pozytywnie rozpatrzony dostaną 100 proc.  odszkodowania.

Kamila Szałaj

Ministerstwo Rolnictwa zwiększa budżet programu „Aktywna Wieś”. Zamiast planowanych 10 mln zł na dofinansowanie lokalnych inicjatyw trafi 15 mln zł. Powodem jest bardzo duża liczba złożonych wniosków – do resortu wpłynęło ich prawie 5 tys.

– Skala tego naboru pokazuje, że program „Aktywna Wieś” trafił w dziesiątkę. Widząc ten ogromny potencjał, podjęliśmy decyzję o zwiększeniu puli środków, by wesprzeć jeszcze więcej lokalnych inicjatyw – poinformował minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Prawie 5 tys. wniosków z całej Polski

Jak podaje MRiRW, w ramach programu składano projekty związane m.in. z integracją mieszkańców, organizacją wydarzeń lokalnych, promocją regionalnych produktów, ekologią i bezpieczeństwem na terenach wiejskich.

Ministerstwo przyznaje, że zainteresowanie naborem okazało się dużo większe od wcześniejszych założeń.

– Prawie 5 tys. wniosków wpłynęło w ramach działania „Aktywna Wieś”. Liczba wniosków pokazuje, że oczekiwania lokalnych społeczności na dofinansowanie różnych inicjatyw są niezwykle duże – zaznaczył Krajewski.

Budżet większy o 5 mln zł

Resort zdecydował o zwiększeniu finansowania programu o 50 proc. Dodatkowe środki mają pozwolić na objęcie wsparciem większej liczby projektów.

– Zwiększyłem ten budżet tak, żeby więcej wniosków można było sfinansować – podkreślił minister.

Według MRiRW część projektów dotyczy m.in. integracji międzypokoleniowej, promocji lokalnych tradycji oraz działań związanych z bezpieczeństwem i edukacją na wsi.

Wyniki później niż planowano

Ministerstwo poinformowało także o wydłużeniu czasu oceny wniosków. Wyniki programu mają zostać ogłoszone 29 maja.

– Potrzebujemy więcej czasu na ich merytoryczną, dokładną i sprawiedliwą weryfikację – informuje resort rolnictwa.

Nowy program „Aktywna Wieś”. Do 15 tys. zł dotacji

Przypomnijmy. W ramach inicjatywy „Aktywna Wieś” lokalne społeczności mogły otrzymać do 15 tys. zł dofinansowania na działania związane z kulturą, tradycją, ekologią czy bezpieczeństwem wsi. Nabór wniosków ruszył 30 marca 2026 r. i trwał do 29 kwietnia.

Projekty mogą dotyczyć m.in.:

• promocji lokalnej kultury i tradycji,
• produktów regionalnych,
• działań ekologicznych,
• inicjatyw związanych z bezpieczeństwem na wsi,
• wydarzeń integrujących mieszkańców.

Wybrane inicjatywy będzie można realizować między 30 kwietnia a 31 października 2026 r.

Kamila Szałaj

Jakie odszkodowania z FOR dostaną rolnicy?

Z opublikowanego 8 maja projektu rozporządzenia ministerstwa rolnictwa wynika, że w 2026 roku rolnicy otrzymają rekompensaty w wysokości 100 proc.

Wnioski na ponad 43 mln zł 

Jak podaje resort rolnictwa, w 2026 roku do oddziałów terenowych KOWR wpłynęło 658 wniosków o rekompensaty na łączną kwotę ponad 43,7 mln zł.

Z tego:

• 498 wniosków na ponad 30,3 mln zł zostało już pozytywnie zweryfikowanych,
• 160 wniosków na ponad 13,4 mln zł wymaga uzupełnienia braków formalnych.

Na funduszu jest ponad 258 mln zł

Ministerstwo informuje, że na Funduszu Ochrony Rolnictwa zgromadzono ponad 258 mln zł. Środki mają wystarczyć na wypłatę rekompensat dla rolników, którzy nie dostali zapłaty za sprzedane produkty rolne.

Kto może dostać rekompensatę?

Rekompensaty przysługują producentom rolnym oraz grupom producentów, które sprzedały produkty rolne firmom skupującym, przetwórniom lub innym podmiotom, które później stały się niewypłacalne w 2024 lub 2025 roku.

Wypłaty będzie realizował Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Są też zmiany w Funduszu Ochrony Rolnictwa

Resort przypomina również, że Sejm przyjął już zmiany w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa. Nowe przepisy mają zwiększyć ochronę finansową grup producentów rolnych oraz wprowadzić drugi termin składania wniosków o rekompensaty - od 1 lipca do 31 sierpnia każdego roku.

Kamila Szałaj

Do rozdysponowania w tym naborze jest 647,52 mln zł. Młodzi rolnicy, którzy prowadzą produkcję zwierzęcą albo zadeklarują jej prowadzenie, będą mogli ubiegać się o 300 tys. zł premii, pozostali – o 200 tys. zł. Gdyby większość wnioskowała o niższą premię, pieniędzy wystarczy dla około 3,1 tys. rolników.

O 300 tys. zł mogą ubiegać się młodzi rolnicy, którzy zadeklarują prowadzenie produkcji zwierzęcej co najmniej w ostatnim roku kalendarzowym realizacji biznesplanu na takim poziomie, że co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa będzie osiągnięte z produkcji zwierzęcej.

Wnioski o pomoc powinny być rozpatrzone w terminie 5 miesięcy od dnia zakończenia naboru.

Dla rolnika, która ma albo będzie miał ziemię

O premię może wystąpić młody rolnik, który rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej niewcześniej niż 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku, albo osoba, która nie rozpoczęła jeszcze prowadzenia takiej działalności. Ten warunek musi spełnić także małżonek ubiegającego się o premię. Zasadniczo prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rozpoczyna się z dniem stania się właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych. Wyjątkowo traktowane jest m.in. przejęcie gruntów przez osobę niepełnoletnią, w wyniku dziedziczenia lub podczas nauki.

dopłaty

ARiMR: ruszają dopłaty do 40 ha. Kto może złożyć wniosek?

W roku składania wniosku gospodarstwo ubiegającego się o premię powinno mieć powierzchnię użytków rolnych równą co najmniej powierzchni minimalnej (średnia powierzchnia gospodarstwa w kraju lub średnia wojewódzka) lub wielkość ekonomiczną na poziomie co najmniej 15 tys. euro i stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Ponadto nie może być większe niż 300 ha i o wielkości ekonomicznej powyżej 150 tys. euro.

Osoby, które nie posiadają takiego gospodarstwa, aby otrzymać premię, powinny stać się jego posiadaczami najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od przyznania pomocy. Trzeba jednak mieć na uwadze, że co najmniej 50% powierzchni minimalnej powinno być przedmiotem wyłącznej własności młodego rolnika lub małżeńskiej wspólności majątkowej, użytkowania wieczystego lub wyłącznej lub wspólnej z małżonkiem dzierżawy z ZWRSP lub od jednostek samorządu terytorialnego. Resztę może np. wydzierżawić od sąsiada.

Młody rolnik nie musi być ubezpieczony w KRUS – najważniejsze, aby do upływu 5 lat, liczonych od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, co najmniej 60% jego przychodów pochodziło z prowadzonej przez niego działalności rolniczej lub około­rolniczej.

Wymagane kwalifikacje

Pomoc przyznaje się osobie, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub umiejętności przydatne do prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący.

Warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub umiejętności można uznać za spełniony, jeżeli wnios­kujący zdobędzie je najpóźniej przed wysłaniem do niego przez Agencję informacji o zawarciu umowy o przyznaniu pomocy. Osoby, które nie posiadają kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, muszą zobowiązać się do ich uzupełnienia w ciągu 3 lat od wypłaty pierwszej raty pomocy oraz rozpocząć naukę najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy. Jeśli jednak składający wniosek nie ma kwalifikacji już na starcie, nie może otrzymać punktów za to kryterium przy ocenie wniosku.

Najważniejsze są punkty

Kryteriów oceny wniosku jest osiem. Aby wniosek zakwalifikował się do pomocy, powinien zdobyć minimum 7 punktów.

Jeśli wnioskujący ma:

• wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz co najmniej czteroletni staż pracy w rolnictwie – uzyska 2 punkty;
• uzyskany w formach pozaszkolnych tytuł wykwalifikowanego robotnika lub tytuł mistrza, lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie: rolnik, ogrodnik, pszczelarz lub mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w rolnictwie – 3 punkty;
• wykształcenie zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe oraz kwalifikacje w zawodzie: rolnik, ogrodnik, pszczelarz lub mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych – 4 punkty;
• stopień naukowy doktora nauk: rolniczych lub weterynaryjnych lub wykształcenie wyższe związane z rolnictwem lub innym kierunkiem studiów oraz co najmniej trzyletni staż pracy w rolnictwie lub ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z działalnością rolniczą, lub wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz kwalifikacje w zawodzie: technik rolnik, technik ogrodnik, technik architektury krajobrazu, technik hodowca koni, technik pszczelarz, technik weterynarii (w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt), technik agrobiznesu, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik turystyki wiejskiej lub technik turystyki na obszarach wiejskich – 5 punktów.

Prowadzenie produkcji zwierzęcej

Za kryterium „prowadzenie produkcji zwierzęcej” można zdobyć punkty, pod warunkiem że co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa stanowi wielkość ekonomiczną osiągniętą z produkcji zwierzęcej. Przyznanie punktów za to kryterium wiąże się ze zobowiązaniem do prowadzenia produkcji zwierzęcej na minimum takim poziomie do upływu 5 lat liczonych od wypłaty pierwszej raty pomocy.

Jeżeli różnica wieku pomiędzy osobą fizyczną przekazującą użytki rolne a wnioskującym o premię wynosi:

• powyżej 15 do 25 lat – przyznaje się 3 punkty;
• powyżej 25 lat – przyznaje się 5 punktów.

Wnioskujący o premię otrzyma punkty za to kryterium, jeśli wszystkie użytki rolne, które mu zostaną przekazane, wejdą w skład jego gospodarstwa i staną się jego wyłączną własnością lub wejdą do małżeńskiej wspólności majątkowej. Oznacza to, że punkty zostaną przyznane nawet w sytuacji, gdy np. rodzice nie przekażą następcy wszystkich użytków rolnych oraz zwierząt. Ponadto, w przypadku gdy wnios­kujący o premię otrzyma ziemię od kilku osób fizycznych, ale przekażą oni ziemię mu wspólnie, różnica wieku jest liczona między nim a najstarszym przekazującym. Chodzi tutaj o sytuację przekazywania ziemi wspólnie przez oboje rodziców będących w związku małżeńskim albo współwłaścicieli. Natomiast gdy kilka osób fizycznych niezależnie przekazuje swoje grunty młodemu rolnikowi, różnica wieku jest liczona w stosunku do osoby, od której młody rolnik otrzyma najwięcej ziemi.

"Młody Rolnik"

Koniec „Młodego Rolnika”? Ministerstwo odpowiada, co dalej z premiami

Przejmowane gospodarstwa w całości

Za „przejmowanie gospodarstwa w całości” przyznaje się 5 punktów. Przez przejmowanie gospodarstwa w całości rozumie się przejęcie od przynajmniej jednej osoby fizycznej wszystkich użytków rolnych na własność albo do małżeńskiej wspólności majątkowej oraz zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem rejestracji na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wchodzących w skład tego gospodarstwa. Z tym że powierzchnia przekazywanych użytków rolnych powinna wynosić co najmniej 1 ha.

Przekazujący może pozostawić sobie natomiast do 0,5 ha ziemi rolnej. Uzyskanie punktów za to kryterium jest uzależnione również od tego, czy przekazywane grunty wchodziły kiedyś w skład gospodarstwa innego młodego rolnika, który uzyskał premię z PROW 2014–2020. Jeśli tak było, pomimo spełnienia pozostałych warunków punkty nie zostaną przyznane.

Powierzchnia gospodarstwa i systemy jakości

Za powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie można uzyskać maksymalnie 3 punkty, pod warunkiem że uzupełni się ją do tej wskazanej w biznesplanie najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od przyznania pomocy. W przypadku gospodarstw położonych w województwach, w których średnia powierzchnia gospodarstwa jest mniejsza niż średnia krajowa, punkty przyznaje się za powierzchnię użytków rolnych powyżej średniej krajowej, a w przypadku pozostałych gospodarstw – za powierzchnię powyżej średniej wojewódzkiej.

Za uczestnictwo lub planowane uczestnictwo w unijnym i krajowym systemie jakości przysługuje maksymalnie 5 punktów. Natomiast za wielkość ekonomiczną gospodarstwa w roku wyjściowym, którą ustala się w oparciu o produkcję prowadzoną na użytkach rolnych, którymi rolnik dysponuje najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy – maksymalnie 3 punkty. Jeden punkt otrzymają także wniosek osoby, która w dniu złożenia wniosku jest domownikiem rolnika lub uczniem w systemie dziennym albo studentem na studiach stacjonarnych lub zarejestrowanym bezrobotnym.

Wypłata pierwszej i drugiej raty premii

O wypłatę pierwszej raty premii (140 tys. zł) młody rolnik składa wniosek w ciągu 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy. Do tego czasu, oprócz rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa i uzupełniania kwalifikacji, trzeba zacząć prowadzić rachunkowość oraz przystąpić do korzystania z doradztwa indywidualnego dedykowanego rozpoczynającym po raz pierwszy prowadzenie gospodarstwa.

O drugą ratę może wnioskować po zrealizowaniu biznes­planu, pod warunkiem że dzięki inwestycjom nastąpił wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Rozmiar wzrostu zależy od jego wyjściowej wielkości ekonomicznej. W sytuacji gdy gospodarstwo w roku składania wniosku nie spełniało wymogu wyjściowej wielkości ekonomicznej, otrzyma drugą ratę premii, jeśli jego wielkość ekonomiczna wzrośnie do co najmniej 19,5 tys. euro. W przypadku gdy gospodarstwo miało ją na poziomie:

• co najmniej 15 tys. euro i mniej niż 25 tys. euro, wzrost musi być 30-procentowy;
• co najmniej 25 tys. euro i mniej niż 50 tys. euro – 20-procentowy;
• co najmniej 50 tys. euro i mniej niż 100 tys. euro – 15-procentowy;
• co najmniej 100 tys. euro – 10-procentowy.

Młodzi rolnicy muszą mieć na uwadze, że osiągnięty wzrost wielkości ekonomicznej, podobnie zresztą jak osiąganie minimum 60% przychodów z działalności rolniczej, muszą utrzymać co najmniej przez 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty premii.

Magdalena Szymańska

fot. M. Szymańska

Nowe pieniądze dla hodowców świń. ARiMR zwiększa pulę pożyczek

- Dzięki dodatkowym środkom możliwe będzie pozytywne rozpatrzenie kolejnych wniosków o przyznanie pożyczki NP2. Ma ona pomóc w spłacie zobowiązań cywilnoprawnych producentom trzody chlewnej z obszaru występowania afrykańskiego pomoru świń - poinfomowała właśnie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Od 50 tys. do 1 mln zł. Ile można dostać na gospodarstwo?

W formule pomocy de minimis w jakiej udzielana jest pomoc wskazano pożyczki nieoprocentowane, a kwota wsparcia ma zależeć od liczby świń utrzymywanych w stadzie w 2022 r.

• od 50 tys. zł na gospodarstwo - w przypadku utrzymywania do 50 świń,
• do 1 mln zł, gdy jest ich ponad 1000.

Kiedy wypłata i ile czasu na spłatę pożyczki?

Wypłata następuje w ciągu 30 dni od udzielenia wsparcia a maksymalny okres spłaty w miesięcznych lub kwartalnych ratach to 10 lat.

Nabór wniosków w trybie ciągłym prowadzą biura powiatowe ARiMR.

- Od 2017 ARiMR udzieliła niemal 1900 takich pożyczek na kwotę ok. 415 mln zł - informuje Agencja. 

oprac. Patrycja Bernat

Fot: Krzysztof Zacharuk

Dodatkowy nabór wniosków o rekompensaty, wyższy limit zwrotu dla grup producentów rolnych, którym skupy nie wypłaciły pieniędzy. Zniesienie kar za brak złożenia deklaracji przez podmioty skupujące. To zmiany w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa, które 17 kwietnia przyjął Sejm. Nowelizacja czeka na podpis prezydenta Karola Nawrockiego.

Nowelizacja wprowadza dodatkowy nabór wniosków o rekompensaty, który ma odbywać się w terminie od 1 lipca do końca sierpnia danego roku. Obecnie wnioski składa się w jednym terminie od lutego do 31 marca.

Ważną zmianą, szczególnie dla grup producentów rolnych, spółdzielni rolników oraz organizacji producentów, jest podniesienie z 50 do 300 tys. euro rekompensaty z tytułu nieotrzymania zapłaty za sprzedane podmiotowi skupującemu produkty rolne, które zostały nabyte od członków. Obecny stan prawny ogranicza wypłatę rekompensat do równowartości 50 tys. euro w okresie trzech lat, tj. w wysokości limitu dla rolników. Nowelizacja zakłada, że grupy, spółdzielnie lub organizacje, które złożyły wnioski o rekompensaty, będą mogły mieć uwzględniony wyższy pułap pomocy de minimis, jeśli złożą oświadczenia albo zaświadczenia dotyczące tej pomocy oraz informacje niezbędne do jej udzielenia.

Środki Funduszu pochodzą z wpłat realizowanych przez podmioty skupujące (będące podatnikami VAT) w wysokości 0,125% wartości nabytych produktów rolnych. Obecnie na rachunku Funduszu znajduje się ponad 261 mln zł. Nowe przepisy wprowadzą także ważną zmianę dla podmiotów skupujących, tj. odstąpienie od wymierzania kary za nieterminowe złożenie rocznej deklaracji o wysokości naliczonych wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa.

Zasady ubiegania się o środki z FOR

O rekompensatę do KOWR z FOR mogą starać się rolnicy oraz, od ubiegłego roku, grupy producentów, spółdzielnie oraz organizacje producentów, które sprzedały swoje i swoich członków płody rolne, a podmiot skupujący stał się niewypłacalny i nie zapłacił za towar. Muszą oni złożyć wniosek o wypłatę rekompensaty do oddziału terenowego KOWR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę. Kwota rekompensaty stanowi wartość kwoty netto wynikającej z faktur, za które rolnik lub grupa nie otrzymali zapłaty. Wartość ta nie może być wyższa niż dostępny dla wnioskodawcy limit pomocy.

Weryfikacja kontrahenta i statystyki wypłat

Informacje na temat niewypłacalności podmiotu skupującego najprościej sprawdzić w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Jest to publiczny i powszechnie dostępny portal internetowy. Wystarczy wpisać numer KRS albo NIP podmiotu skupującego. System pokaże, czy wobec tej firmy toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne, czyli czy została ona uznana za niewypłacalną.

W 2025 r. do KOWR wpłynęły 632 wnioski o przyznanie rekompensaty. Po ich weryfikacji do wypłaty zostało zakwalifikowanych 396 wniosków i przyznano rekompensaty w łącznej wysokości 31,87 mln zł. Od 1 stycznia do 20 kwietnia 2026 r., podmioty skupujące wpłaciły na Fundusz 153,1 mln zł, a do KOWR wpłynęło 944 wnioski o rekompensatę na kwotę 69,5 mln zł.

Magdalena Szymańska

fot. M. Szymańska

- Apel kieruję do wszystkich Rolników. Domagamy sie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej straty to 100% nie zostało nic... Przegraliśmy tą nierówna walkę 30 kwietnia sezon zakończony. Apeluje do Wszystkich Burmistrzów Wojtów Posłów i Ministrów! WYSTAPCIE O OGLOSZENIE STANU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ TO KLĘSKA OGOLNOPOLSKA - pisze na swoim profilu na Facebook Krzysztof Chmiel.  

Obowiązek zgłoszenia siły wyższej w ARiMR

W tym przypadku oprócz występowania o ogłoszenie klęski żywiołowej trzeba pamiętać o niezwłocznym zgłoszeniu informacji - zarówno do gminy, żeby miała podstawy do powołania gminnych komisji klęskowych, ale również należy ten fakt jak najszybciej zgłosić do ARiMR. A dokładniej wystąpienie siły wyższej, a więc przymrozków. 

- W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności lub gdy rolnik/zarządca nie mógł wypełnić swoich obowiązków w zakresie przestrzegania warunkowości, niezwłocznie po wystąpieniu tego zdarzenia rolnik/zarządca powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej - podaje ARiMR. 

Jakie korzyści daje ogłoszenie stanu klęski żywiołowej?

Rolnicy, Izby Rolnicze oraz niektórzy samorządowcy podkreślają, że straty są bardzo wysokie i dla regionów szczególnie poszkodowanych powinien zostać ogłoszony stan klęski żywiołowej. Dla niektórych plantatorów to "być albo nie być" i wsparcie jest niezbędne aby przetrwać szykujący się niełatwy rok. 

Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony na obszarze, na którym wystąpiła klęska żywiołowa, wprowadza się go na czas oznaczony, niezbędny dla zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni.

Ogłoszenie stanu klęski żywiołowej po dotkliwych przymrozkach mogłoby znacząco wpłynąć na sytuację rolników, szczególnie tych, którzy ponieśli największe straty w sadach i plantacjach owoców miękkich, ale również w rzepaku.

Taka decyzja otwiera drogę do uruchomienia nadzwyczajnych form wsparcia ze strony państwa, takich jak dopłaty do zniszczonych upraw, preferencyjne kredyty, ulgi podatkowe czy odroczenia składek i zobowiązań.

Dodatkowo możliwe jest uproszczenie procedur związanych ze zgłaszaniem szkód oraz szybsze szacowanie strat, co ma kluczowe znaczenie dla gospodarstw walczących o utrzymanie płynności finansowej. Choć samo wprowadzenie stanu klęski nie oznacza automatycznych wypłat rekompensat, stanowi ważny sygnał, że skala zniszczeń wymaga natychmiastowej i szerokiej reakcji państwa.

Jak zaznacza Grzegorz Socha, powtarzające się trzeci rok z rzędu przymrozki, pokazują, że potrzebne są przede wszystkim rozwiązania systemowe, takie jak: ubezpieczenia, dopłaty do zabezpieczeń przeciwprzymrozkowych (zbiorniki retencyjne, maszyny, osłony) i realny plan reagowania kryzysowego.

Procedura i kompetencje w sprawie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej

Stan klęski żywiołowej w Polsce ogłasza Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, na wniosek właściwych organów administracji publicznej, kiedy ocenione szkody są wysokie, a zwykłe środki działania okazują się niewystarczające. Może zostać wprowadzony na oznaczony czas, nie dłuższy niż 30 dni, na obszarze jednej lub kilku gmin, powiatów, województw albo na terenie całego kraju. Przedłużenie tego okresu wymaga zgody Sejmu.

W praktyce decyzja zapada po analizie skali strat oraz rekomendacjach wojewodów, służb kryzysowych i odpowiednich ministerstw. Dlatego tak ważna jest szybka reakcja poszkodowanych rolników. 

Przymrozkowy armagedon zniszczył uprawy rolnicze i sadownicze w Polsce. Zdecydowanie największe straty ponieśli sadownicy i plantatorzy owoców jagodowych. Rolnicy przede wszystkim liczą straty w uprawie rzepaku.

W nocy z środy (29 kwietnia) na czwartek (30 kwietnia) temperatura spadła do nawet -12°C. Ucierpiały różne gatunki drzew owocowych, plantacje malin, truskawek i jeżyn. Mróz nie oszczędził również rzepaków. Straty szacowane przez sadowników i plantatorów owoców jagodowych sięgają nawet 100%. W tej sytuacji bez wsparcia finansowego ze strony państwa się nie obędzie. Co na to resort rolnictwa?

Krajewski zapewnia, że są środki na wsparcie po przymrozkach

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski spotkał się z kierownictwem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz dyrektorami departamentów i biur Centrali ARiMR. W trakcie rozmowy pojawił się również temat przymrozków, które w ciągu ostatnich trzech nocy spustoszyły sady oraz uprawy owoców jagodowych.

Szef resortu rolnictwa skomentował straty powstałe w uprawach po przymrozkach i zapewnił, że jeśli szkody okażą się znaczące ministerstwo rolnictwa, wzorem lat poprzednich, wdroży pomoc z budżetu krajowego i unijnego.

Resort rolnictwa stawia jednak warunek, by pieniądze zostały wypłacone, konieczne jest dokładne oszacowanie, sprawdzenie i udokumentowanie powstałych strat.

To już trzeci sezon z przymrozkami o tej porze

Za pośrednictwem mediów społecznościowych sprawę skomentował również prezes Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski, który przyznał, że to już trzeci sezon z kolei, kiedy przymrozki wyrządzają ogromne szkody w polskim sadownictwie.

– Temperatury w wielu miejscach spadły do takiego poziomu, który już zniszczył produkcję sadowniczą. Resztki produkcji są ratowane – mówił.

Jak relacjonował, sadownicy mają za sobą nieprzespane noce, podczas których pilnowali swoich plantacji i zabezpieczali je przed mrozami.

– W dzień przygotowują instalacje po to, by w nocy chronić uprawy – dodał.

Straty sięgają nawet 100%

Przymrozki nie oszczędziły plantacji w zagłębiach sadowniczych, gdzie straty sięgają nawet 100% (np. w woj. lubelskim).

– Informacje, które zbiera Związek Sadowników w oparciu o budowany przez siebie system stacji pogodowych, ale także system istniejących stacji pogodowych, pokazuje, że spadki temperatur w wielu miejscach osiągały rekordy. Nawet większe niż rok lub dwa lata temu – mówił.

Związek Sadowników RP przygotuje szczegółowy raport

Maliszewski analizując wykresy ze stacji pogodowych stwierdził, że przez dwie noce (z 27 kwietnia na 28 kwietnia i z 28 kwietnia na 29 kwietnia) spadki wynosiły poniżej 0°C, a już przy temperaturze wynoszącej 0°C występują straty.

W szczytowych momentach temperatura przy gruncie spadła do poziomu -6,5°C. Były też lokalizacje, gdzie temperatura osiągnęła poziom -2,5°C lub -4,5°C. W nocy z 29 kwietnia na 30 kwietnia było jeszcze chłodniej.

– W oparciu o te dane Związek Sadowników RP przygotuje precyzyjny raport, który przedstawi zarówno w Polsce, jak i przede wszystkim w Komisji Europejskiej. Na jego podstawie będziemy domagali się nadzwyczajnych rekompensat dla gospodarstw, które poniosły straty – tłumaczył.

Raport ma być przygotowany na podstawie danych rzeczywistych po to, by nikt nie podważył ich wiarygodności.

– Jesteśmy w stałym kontakcie z ministrem rolnictwa Stefanem Krajewskim w zakresie złożenia przez Polskę wniosku o wsparcie z budżetu Komisji Europejskiej, ale także zabezpieczenia środków krajowych, tak jak to było w latach poprzednich, kiedy ta pomoc uratowała życie wielu tysiącom gospodarstw sadowniczych – dodał. 

Maliszewski: "Trzeba zbudować system odporności"

Jak zauważył Maliszewski, pomoc finansowa ma charakter doraźny, a przymrozki charakter cykliczny i już trzeci sezon z rzędu niszczą plantacje sadownicze. Dlatego, zdaniem szefa Związku Sadowników RP, konieczne jest zbudowanie systemu odporności.

– Trzeba zrobić coś więcej niż tylko wypłacać doraźną pomoc dla poszkodowanych gospodarstw. Trzeba zbudować system odporności gospodarstw sadowniczych na wiosenne przymrozki w oparciu o instalacje techniczne. Mamy różne metody zabezpieczania, w tym najskuteczniejszą metodę zraszania nadkoronowego – ocenił, dodając, że przy spadkach temperatur, które wystąpiły w tym roku, nawet ona się nie sprawdziła.

Związek Sadowników uruchomi pomoc doraźną i długofalową?

W związku z zaistniałą sytuacją Maliszewski zadeklarował, że Związek Sadowników RP podejmie stosowne działania, dzięki którym sadownicy będą mieli zapewnioną nie tylko pomoc doraźną, ale również długofalową.

– Związek Sadowników RP będzie starał się uruchomić pomoc zarówno doraźną, jak i długofalową w postaci wyposażenia gospodarstw w techniczne środki zabezpieczenia. Myślę, że nasz kontakt z ministrem rolnictwa i Komisją Europejską pozwoli zrealizować jedno i drugie zadanie tak, aby nie tylko doraźnie pomóc gospodarstwom, które mają problemy, ale przede wszystkim długofalowo zapewnić produkcję w Polsce – stwierdził.

Strata to brak produktu do handlu

Maliszewski wskazał, że strata to nie tylko fakt, że gospodarstwo nie ma czego sprzedawać, ale również fakt, że nie ma produktu do handlu, bo został stracony. Jego zdaniem strata to również utrata rynków zbytu mozolnie budowanych przez lata w innych częściach świata.

– Jeżeli nie będziemy mieli oferty eksportowej, nasi dotychczasowi odbiorcy mogą się związać na długie lata z bardziej wiarygodnymi dostawcami. Nie możemy sobie pozwolić na to, by sadownictwo upadło – dodał.

Zobacz WIDEO:

Najgorsze za sadownikami i rolnikami, ale przymrozki nie ustępują

Choć noc z środy (29 kwietnia) na czwartek (30 kwietnia) była zdecydowanie najzimniejsza ze wszystkich zapowiadanych, to prognozy pogody nie pozostawiają złudzeń – przymrozki jeszcze nie odpuściły do końca.

Prognoza pogody wskazuje, że noc z czwartku (30 kwietnia) na piątek (1 maja) również może być mroźna. Prognozowane spadki temperatur wynoszą od -1 do -3°C, a przy gruncie nawet -5°C. Nie inaczej zapowiada się również noc z piątku (1 maja) na sobotę (2 maja). Ostatecznie przymrozki powinny opuścić Polskę w niedzielę (3 maja).

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. MRiRW, FB/Związek Sadowników RP

Komisja Europejska planuje tymczasowe środki pomocowe w celu złagodzenia wpływu wojny z Iranem na rolnictwo, rybołówstwo i transport.

Projekt dokumentu w tej sprawie jest konsultowany z państwami członkowskimi i ma przyjąć ostateczną wersję jeszcze w kwietniu. Jeśli projekt zostanie przyjęty, wsparcie byłoby przyznawane do końca roku i mogłoby pokryć do 50% dodatkowych kosztów paliwa i nawozów wynikających z kryzysu irańskiego.

Projekt wniosku będącego przedmiotem konsultacji proponuje umożliwienie państwom członkowskim przyznanie tymczasowego wsparcia dla sektorów najbardziej narażonych:

• pokrywającego część podwyżek cen paliw lub nawozów w porównaniu z okresem sprzed 28 lutego 2026 r., w oparciu o zużycie,

• uproszczonego środka umożliwiającego ograniczoną kwotę pomocy na przedsiębiorstwo.

Większe wsparcie dla energochłonnych branż

Rozważane jest także zwiększenie maksymalnej intensywności pomocy, powyżej obowiązującego maksymalnego poziomu 50%, na koszty energii elektrycznej dla sektorów energochłonnych.

Unijna strategia na rzecz sektora nawozowego

Komisja ma również przedstawić w tym kwartale plan działań w sprawie nawozów, który ma się koncentrować na trzech głównych celach: poprawie dostępności nawozów i ograniczeniu presji cenowej, wzmocnieniu produkcji w Europie oraz zwiększeniu odporności sektora, a także przyspieszeniu transformacji w kierunku rozwiązań niskoemisyjnych i bardziej zrównoważonych.

Magdalena Szymańska

fot. Jan Beba/canva

Projekt projektu ustawy w tej sprawie 14 kwietnia pozytywnie zaopiniowała Sejmowa Komisja Rolnictwa. Nowe narzędzie ma obejmować nie tylko gwarancję spłaty kredytów, ale także dopłaty do ich oprocentowania. Będą z nich mogli korzystać rolnicy i przedsiębiorstwa sektora przetwórstwa rolno-spożywczego. Resort rolnictwa planuje uruchomienie tej pomocy już w drugiej połowie 2026 roku. Tempo wdrożenia będzie jednak uzależnione od tego, jak szybko środki będą wracały do systemu wraz ze spłatą kredytów. Pieniądze na tę pomoc będą bowiem pochodziły z gwarancji spłacanych kredytów udzielonych w ramach instrumentów finansowych PROW 2014–2020.

porady prawne

Oddał gospodarstwo w dzierżawę i stracił pracę. Czy może być bezrobotny?

Pół miliarda złotych i efekt dźwigni

Wartość środków, które będą stopniowo wracały do systemu wraz ze spłatą kredytów, ma wynieść około 500 mln zł. Kwota ma być uwalniana w kolejnych latach, w miarę spłaty zaciągniętych zobowiązań. Dzięki wykorzystaniu efektu dźwigni finansowej, znanego już z funkcjonowania Funduszu Gwarancji Rolnych, możliwe będzie wygenerowanie akcji kredytowej na poziomie nawet 2,5 mld zł.

Warunki i dostępność pomocy

Wsparcie ma stanowić pomoc de minimis. Dysponentem pieniędzy będzie Bank Gospodarstwa Krajowego. Wsparcie ma być dostępne przez co najmniej 8 lat.

Magdalena Szymańska

fot. Jan Beba/canva

Samorząd rolniczy naciska na wprowadzenie nowego instrumentu finansowego dla gospodarstw. Chodzi o preferencyjne kredyty, które miałyby pomóc rolnikom wyjść z rosnącego zadłużenia i poprawić płynność finansową.

Jest oficjalny wniosek rolników do Tuska

27 kwietnia 2026 r. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, na wniosek Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej, zwrócił się do premiera Donalda Tuska o podjęcie działań w tej sprawie. Chodzi o stworzenie nowego instrumentu kredytowego dostępnego w ofercie instytucji finansowych, skierowanego bezpośrednio do rolników.

– Zarząd Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej (…) zwraca się z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do wprowadzenia do oferty instytucji finansowych nowego instrumentu kredytowego skierowanego do rolników – informuje samorząd rolniczy.

Rosną koszty, rolnicy tracą płynność

Izby rolnicze podkreślają, że sytuacja gospodarstw staje się coraz trudniejsza. Problemem są przede wszystkim wysokie koszty produkcji i drogie kredyty.

– Obecna sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych, w szczególności wzrost kosztów produkcji, wysokie oprocentowanie kredytów oraz ograniczona płynność finansowa wielu rolników, wymaga wdrożenia rozwiązań systemowych – podkreśla samorząd rolniczy.

Nowe kredyty: niskie oprocentowanie i długie spłaty

Proponowane rozwiązanie ma mieć konkretne parametry. Kluczowe jest obniżenie kosztów finansowania i wydłużenie okresu spłaty.

– Proponowany instrument kredytowy powinien charakteryzować się preferencyjnym, niskim oprocentowaniem, dostosowanym do realnych możliwości finansowych gospodarstw rolnych – zaznacza samorząd.

Wśród postulatów pojawia się także wydłużenie okresu spłaty.

– Wydłużonym okresem spłaty, nie krótszym niż 15 lat – wskazują izby rolnicze.

Kredyt na spłatę starych zobowiązań

Jednym z najważniejszych elementów propozycji jest możliwość refinansowania dotychczasowych zobowiązań.

– Możliwością refinansowania zobowiązań kredytowych zaciągniętych wcześniej na mniej korzystnych warunkach, w szczególności kredytów o wyższym oprocentowaniu – podkreśla samorząd.

W praktyce chodzi o kredyt konsolidacyjny, który pozwoliłby rozłożyć zadłużenie nawet na 15 lat i obniżyć jego koszt.

Cel: wyjście z zadłużenia i stabilizacja gospodarstw

Zdaniem izb rolniczych wprowadzenie takiego rozwiązania mogłoby realnie poprawić sytuację wielu gospodarstw.

– Wprowadzenie takiego rozwiązania umożliwiłoby rolnikom restrukturyzację zadłużenia, poprawę płynności finansowej oraz zwiększenie stabilności prowadzonej działalności rolniczej – wskazuje KRIR.

Samorząd podkreśla też szerszy efekt dla całego sektora.

– Wpłynęłoby pozytywnie na bezpieczeństwo ekonomiczne sektora rolnego oraz szybszy rozwój obszarów wiejskich – zaznacza.

Na tym etapie nie wiadomo jeszcze, czy i kiedy rząd zdecyduje się na wprowadzenie takiego rozwiązania. Jednak presja ze strony rolników wyraźnie rośnie.

Kamila Szałaj

Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 13 kwietnia posłowie zajęli się poprawką Senatu do nowelizacji ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa (FOR).

Kluczowa zmiana dotyczy wprowadzenia dodatkowego terminu składania wniosków o rekompensaty – od 1 lipca do 31 sierpnia danego roku.

Rozwiązanie to ma umożliwić wsparcie także tym podmiotom, które utraciły płynność finansową w pierwszej połowie roku, a nie zdążyły złożyć wniosków w podstawowym terminie.

W praktyce oznacza to większą dostępność środków dla rolników i firm sektora rolno-spożywczego dotkniętych problemami finansowymi.

Komisja, pomimo zastrzeżeń legislacyjnych dotyczących zakresu poprawki, pozytywnie ją zaopiniowała.

Posiedzenie sejmowej komisji rolnictwa 13 kwietnia

FOTO: Kancelaria Sejmu

Poprawka Senatu pod lupą. Czy przekroczono granice legislacyjne?

W trakcie obrad pojawił się istotny wątek proceduralny. Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu zwróciło uwagę, że poprawka Senatu może wykraczać poza zakres ustawy uchwalonej wcześniej przez Sejm.

Chodzi o fundamentalną zasadę procesu legislacyjnego – Senat powinien odnosić się wyłącznie do materii objętej ustawą przekazaną przez Sejm, a nie wprowadzać nowych, szerokich rozwiązań. W przeciwnym razie – jak wskazano – może dochodzić do obejścia konstytucyjnych zasad inicjatywy ustawodawczej.

Mimo tych wątpliwości komisja zdecydowała się poprzeć zmianę, pozostawiając ostateczną decyzję całemu Sejmowi.

Więcej na temat senackich poprawek można znaleźć tutaj.

Rządowy projekt ustawy przedstawił wiceminister rolnictwa Adam Nowak

FOTO: Kancelaria Sejmu

500 mln zł wraca do gry. Rząd zmienia zasady wsparcia rolnictwa

Zmiany w Funduszu Ochrony Rolnictwa nie są odosobnione. Tego samego dnia komisja procedowała również rządowy projekt nowelizacji przepisów (druk 2371) dotyczących wsparcia obszarów wiejskich (PROW 2014–2020), który w praktyce może mieć jeszcze większe znaczenie dla sektora.

Projekt zakłada, że środki wracające z instrumentów finansowych – szacowane na ok. 500 mln zł – nie trafią do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego, lecz pozostaną w dyspozycji ministra rolnictwa.

Dzięki temu mają zostać ponownie wykorzystane w bardziej elastyczny sposób, m.in. poprzez: gwarancje kredytowe, dopłaty do oprocentowania, wsparcie płynności finansowej gospodarstw.

W efekcie możliwe będzie uruchomienie akcji kredytowej nawet na poziomie ok. 2,5 mld zł.

Więcej pieniędzy i dłuższy czas na wnioski. Co realnie zyskają rolnicy?

Z perspektywy gospodarstw rolnych kluczowe są dwa elementy:

1. Większa dostępność rekompensat (FOR)

Dodatkowy nabór wniosków oznacza, że system wsparcia staje się bardziej "elastyczny czasowo" – co ma znaczenie w warunkach niestabilnych rynków i nagłych problemów finansowych.

2. Tańsze finansowanie działalności (PROW/FGR)

Rząd chce utrzymać mechanizm, który – jak podkreślano podczas posiedzenia – cieszył się dużym zainteresowaniem. Szczególnie atrakcyjne mają być kredyty z dopłatą do odsetek, które w poprzednich edycjach pozwalały znacząco obniżyć koszt finansowania.

Państwo luzuje zasady. Więcej decyzji w rękach ministra rolnictwa

Zarówno poprawka do FOR, jak i projekt dotyczący środków z PROW wpisują się w szerszy trend polityki rolnej, tj. odchodzenie od sztywnych mechanizmów na rzecz bardziej elastycznych instrumentów finansowych.

W praktyce oznacza to: większą rolę ministra rolnictwa w zarządzaniu środkami, możliwość szybszego reagowania na kryzysy w sektorze, a także łączenie instrumentów zwrotnych (kredyty, gwarancje) z dotacyjnymi (dopłaty do odsetek).

Decydujący krok w Sejmie. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Po pozytywnej opinii komisji projekt wraz z poprawką Senatu trafi pod obrady całego Sejmu. Jeśli zostanie przyjęty, nowe przepisy mogą wejść w życie jeszcze w 2026 roku – równolegle z planowanym uruchomieniem nowych instrumentów finansowych dla rolnictwa.

Dla wielu gospodarstw będzie to test, czy zapowiadana większa elastyczność rzeczywiście przełoży się na realne wsparcie w czasach rosnących kosztów i niepewności rynkowej.

Retransmisję posiedzenia komisji można obejrzeć tutaj.

Krzysztof Zacharuk

Resort rolnictwa planuje uruchomić w drugiej połowie br. tanie kredyty dla rolników i przedsiębiorstw sektora przetwórstwa rolno-spożywczego. Z uzasadnienia projektu ustawy w tej sprawie wynika, że wsparcie ma być kontynuacją przede wszystkim kredytu obrotowego z gwarancją i dopłatą do odsetek (w pierwszym okresie spłaty kredytu – obniżenia kosztów jego obsługi) w celu poprawy płynności finansowej gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw z branży przetwórstwa rolno-spożywczego.

Rolnicy w kryzysie

„Z każdego litra mleka znika 20 groszy”. Rolnicy pokazują rachunek

Proponowany instrument wsparcia nie będzie mógł być łączony z inną formą wsparcia, w tym dopłatami do odsetek, oferowaną przez ARiMR w ramach wsparcia krajowego. Proponowane zmiany przewidują również, że pomoc ta będzie stanowić pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie.

BGK operatorem środków przez osiem lat

Dysponenetem pieniędzy będzie Bank Gospodarstwa Krajowego, który ma doświadczenie we wdrażaniu Funduszu Gwarancji Rolnych ze środków PROW. Wsparcie ma być dostępne przez co najmniej 8 lat.

Finansowanie z funduszy PROW

Pieniądze na tę pomoc będą pochodziły z gwarancji spłacanych kredytów udzielonych w ramach instrumentów finansowych PROW 2014–2020. Podjęto decyzję, że minister rolnictwa nie będzie przekazywał do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego środków zwróconych z gwarancji po zakończeniu wdrażania programu, lecz pozostanie ich dysponentem. Projekt ustawy w tej sprawie przyjęła 17 marca Rada Ministrów.

Magdalena Szymańska

fot. Justyna Czupryniak-paluszkiewicz/canva

Rolnicy pytają, kiedy zostanie wznowiony nabór wniosków na pożyczki na sfinansowanie nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych podjętych w związku z prowadzeniem działalności rolniczej (pożyczka NP4). Czas biegnie, a wielu z nich kończy się już możliwość odsuwania w czasie regulacji zaległych zobowiązań.

Ministerstwo zapowiada zmiany w przepisach

Ministerstwo rolnictwa odpowiedziało 11 marca „Tygodnikowi”, że obecnie trwają prace nad nowelizacją przepisów dotyczących tych pożyczek. Prace mają na celu wprowadzenie korzystniejszych rozwiązań dla ubiegających się o nie rolników. O tym, że przepisy te nie były do końca jasne, pisaliśmy w numerach 4. i 7. „Tygodnika”.

ARiMR i resort zapowiadają komunikaty

Resort zapewnia, że nabór wniosków zostanie uruchomiony po dokonaniu odpowiednich zmian w przepisach, a informacje dotyczące uruchomienia pożyczek w 2026 roku będą zamieszczane na stronie internetowej zarówno ministerstwa rolnictwa, jak i ARiMR.

Tylko 14,5% wniosków z pozytywną decyzją

W ubiegłym roku o taką pomoc ubiegało się 724 rolników. Budżet zaplanowany na te pożyczki pozwolił na przyznanie jedynie 105 pożyczek, tj. 14,5%. Tak więc aby rolnicy mogli skorzystać z tej pomocy, konieczna jest nie tylko szybka zmiana przepisów, ale także zwiększenie budżetu na ten cel.

Magdalena Szymańska

Ceny paliw gwałtownie rosną, a rolnicy wchodzą w najdroższy moment sezonu. W wielu miejscach litr oleju napędowego kosztuje już ponad 7,70 zł, a lokalnie zbliża się do 8 zł. Minister rolnictwa Stefan Krajewski przyznaje, że sytuacja jest poważna i zapowiada rozmowy o wsparciu dla gospodarstw.

Rolnicy liczą straty. „To nawet 1000 zł dziennie”

Podwyżki najmocniej uderzają teraz, w trakcie prac polowych. Rolnicy kupują paliwo hurtowo i od razu widzą różnicę w kosztach.

– Jeżeli traktor spali dziennie kilkaset litrów paliwa (…) to dzień pracy może oznaczać nawet 1000 zł mniej w kieszeni rolnika” – mówi Krzysztof Piech z woj. opolskiego. Cały artykuł przeczytasz TUTAJ. 

Minister Krajewski: „Nie mamy wpływu na konflikt, ale musimy reagować”

Stefan Krajewski w TVP Info podkreślił, że wzrost cen paliw to efekt sytuacji międzynarodowej. – Nieszczęśliwie złożyło się to, że akurat ten konflikt pojawił się w tym okresie, a nie innym. Natomiast na to też wpływu nie mamy – mówił.

Jednocześnie zaznaczył, że rząd musi szukać rozwiązań. – Wraz z tymi pojawiającymi się problemami, kryzysami musimy też szukać odpowiednich rozwiązań – dodał.

Możliwa większa dopłata do paliwa?

Minister wskazał kierunek działań, czyli zwiększenie wsparcia dla rolników poprzez system zwrotu akcyzy. – Może być na przykład większy zwrot akcyzy – wyjaśnił.

Wyzszy zwrot akcyzy za paliwo. Decyzja zależy od Brukseli

Kluczowa będzie zgoda Komisji Europejskiej. Minister zapowiedział, że temat trafi na forum UE.

– Będę w przyszłym tygodniu na posiedzeniu Rady Ministrów Rolnictwa w Brukseli i będziemy rozmawiać o tych nowych problemach – powiedział.

– Chcemy mieć możliwość przygotowania wsparcia dla rolników w ramach pomocy de minimis – dodał.

Niższy VAT na paliwo? „Rozmawiamy o różnych wariantach”

Padło też pytanie o obniżkę VAT na paliwo. Minister nie wyklucza takiego rozwiązania, ale nie składa konkretnych deklaracji.

– Rozmawiamy o tych różnych wariantach, które możemy zastosować – zaznaczył.

Przyznał jednak, że wcześniejsze obniżki nie zawsze przynosiły oczekiwany efekt.

Ile wynosi zwrot akcyzy za paliwo rolnicze w 2026?

Na 2026 rok stawka zwrotu akcyzy wynosi 1,48 zł za litr oleju napędowego, czyli tylko o 2 grosze więcej niż rok wcześniej. Na ten cel w budżecie państwa zaplanowano łącznie 2,013 mld zł.

Kamila Szałaj

Podczas konferencji w Zachodniopomorskiej Izbie Rolniczej w Barzkowicach minister rolnictwa Stefan Krajewski odniósł się do jednego z najgorętszych tematów wśród rolników, czyli rosnących cen nawozów i braku wyraźnej interwencji państwa. Jak podkreślił, sytuacja jest trudna, a możliwości działania resortu są ograniczone.

Rolnicy alarmują: ceny nawozów mocno skoczyły

Podczas spotkania padły konkretne przykłady. Jeszcze kilka miesięcy temu saletra kosztowała nieco ponad 1600 zł, dziś jej cena przekracza 2000 zł.

Minister nie zaprzecza problemowi, ale podkreśla, że możliwości wpływu państwa są ograniczone.

– Nie możemy podmiotom prywatnym powiedzieć, w jakich cenach mają sprzedawać nawozy, które kupili i które są ich własnością – tłumaczył Krajewski.

Minister reaguje, ale nie ma pełnej kontroli

Jak zaznaczył minister, resort podejmuje działania tam, gdzie może. W momencie pojawienia się problemów z dostępnością i cenami nawozów skierowano pismo do Ministerstwa Aktywów Państwowych.

– Zawsze możemy badać, czy nie doszło do zmowy cenowej albo wykorzystania przewagi konkurencyjnej – dodał.

To jednak działania pośrednie. Rynek nawozów w dużej mierze pozostaje poza bezpośrednią kontrolą ministerstwa.

Dopłaty do nawozów? Będzie wniosek do UE o pomoc dla rolników

Krajewski zapowiedział jednak konkretne działania na poziomie unijnym. Już w najbliższym czasie Polska ma wystąpić o możliwość uruchomienia dodatkowego wsparcia.

– Będę w najbliższy poniedziałek na Radzie Ministrów Rolnictwa i Rybołówstwa Unii Europejskiej i będę zgłaszał wniosek o zgodę na udzielanie pomocy rolnikom ze względu na nowy kryzys, który dotyka rolnictwo – zapowiedział.

Nie tylko nawozy. Spadają też ceny mleka

Rolnicy zwracają uwagę nie tylko na nawozy, ale także na spadki cen skupu, szczególnie mleka. W ostatnich miesiącach ceny spadły nawet o kilkadziesiąt groszy. Minister przyznał w Barzkowicach, że to kolejny problem, ale ponownie wskazał na mechanizmy rynkowe.

– Minister nie kształtuje cen mleka, tylko rynek i zakłady przetwórcze – mówił.

Problemem pozostaje jednak brak zgody Komisji Europejskiej na podniesienie cen interwencyjnych, które są dziś na poziomie sprzed kilkunastu lat.

Ceny nawozów rosną kolejny tydzień z rzędu

Jak wynika z naszej sondy wśród dystrybutorów, sytuacja na rynku jest nierówna. Część firm nie zgłasza większych problemów, ale inni mówią dużych brakach.

– Jedni nie narzekają, inni natomiast mają spore luki w ofercie – relacjonuje Magdalena Szymańska z „Tygodnika Poradnika Rolniczego”.

Widać to także w cenach. Przykładowo:

• saletra amonowa kosztuje dziś od ok. 1950 do nawet 2300 zł/t,
• mocznik sięga 2498–3000 zł/t,
• RSM 32% kosztuje ok. 1740–1760 zł/t,
• saletrzak ok. 1690–1730 zł/t.

W części punktów sprzedaży niektórych nawozów po prostu brakuje, co dodatkowo podbija niepewność na rynku.

Kamila Szałaj

Nabór wniosków o rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa trwa tylko do końca marca. KOWR apeluje do rolników, by nie czekali do ostatniej chwili i nie dali się wprowadzić w błąd. Wiele osób błędnie interpretuje przepisy i może stracić szansę na pieniądze.

KOWR: rolnicy czekają, a trzeba złożyć wniosek

O sytuacji mówi Zenon Rodzik, zastępca dyrektora OT KOWR w Lublinie. Jak podkreśla, część rolników wciąż nie składa dokumentów, bo myśli, że sprawa „załatwi się sama” i dostaną pieniądze automatycznie.

– Syndyk Masy Upadłościowej obowiązany jest złożyć wykaz wierzycieli (…) Niektórzy interpretują to w ten sposób, że już jest sprawa załatwiona, czekają na pieniądze. Nic bardziej mylnego – zaznacza Rodzik.

– Rolnik ma obowiązek złożenia do 31 marca odpowiedniego wniosku. Nie jest on skomplikowany - dodaje zastepca dyrektora KOWR w Lublinie. 

Rolnik ma czas tylko do 31 marca. Potem pieniędzy nie będzie

Wnioski o rekompensaty można składać od 1 lutego do 31 marca 2026 r. Jeśli rolnik nie złoży dokumentów w terminie – nie dostanie pieniędzy, nawet jeśli nie otrzymał zapłaty za towar.

– Warto skorzystać. (…) My jesteśmy po to, żeby pomagać, ale Państwo muszą ten przysłowiowy kupon skreślić. Wniosek trzeba złożyć – podkreśla Rodzik.

Ponad 7 mln zł już wypłacone. A wniosków wciąż mało

KOWR przypomina, że system działa i pieniądze trafiają do rolników. – W tamtym roku jako KOWR w Lublinie wypłaciliśmy ponad 100 rolnikom i 5 zrzeszeniom, ponad 7 milionów – mówi Rodzik.

Mimo to zainteresowanie w tym roku jest nadal niewielkie.

– Na dzień dzisiejszy mamy 103 wnioski, ale to mało. Niech nikt nie zapomni, bo błędnie interpretuje - podkreśla.

Przypomnijmy. W 2025 r. do KOWR z całej Polski wpłynęły 632 wnioski o przyznanie rekompensaty, z czego po ich weryfikacji, do wypłaty zostało zakwalifikowanych 396. Na ich podstawie przyznano rekompensaty w kwocie 31,87 mln zł.

Kto może dostać pieniądze z Funduszu Ochrony Rolnictwa?

O rekompensatę może wystąpić rolnik, który:

• sprzedał produkty rolne (np. zboże, rzepak, bydło),
• nie otrzymał zapłaty,
• a firma skupująca stała się niewypłacalna (np. upadłość, restrukturyzacja).

Chodzi o podmioty prowadzące skup, przetwórstwo lub magazynowanie produktów rolnych.

Jak złożyć wniosek o rekompensatę z FOR?

Wniosek można złożyć:

• w oddziale terenowym KOWR,
• pocztą,
• przez ePUAP lub e-Doręczenia.

Jeśli rolnik ma należności od kilku firm – musi złożyć osobny wniosek dla każdej.

Kiedy wypłata pieniędzy z FOR?

Decyzje mają być wydawane do 30 czerwca 2026 r., a wypłata nastąpi w ciągu 30 dni od ich uprawomocnienia. Wysokość rekompensaty zależy od liczby wniosków i puli środków obejmuje kwoty netto z faktur (bez VAT i odsetek).

Gdzie pobrać formularz wniosku z FOR?

Wniosek o przyznanie rekompensaty ze środków Funduszu Ochrony Rolnictwa można pobrać klikając w link poniżej: WNIOSEK O PRZYZNANIE REKOMPENSATY Z FOR

Jak sprawdzić, czy skup jest niewypłacalny?

Rolnik może szukać informacji o dłużniku na stronach:

• Krajowy Rejestr Zadłużonych
• Monitor Sądowy i Gospodarczy
• Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

Kamila Szałaj

Sektor produkcji trzody chlewnej w Polsce od dłuższego czasu zmaga się z silną presją ekonomiczną i skutkami ASF. W związku z trudną sytuacją rynkową minister rolnictwa Stefan Krajewski zwrócił się do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnych instrumentów wsparcia dla producentów wieprzowiny.

Wniosek dotyczył rekompensaty strat wynikających z niskich cen skupu, spadku popytu oraz rosnących kosztów produkcji. Jak poinformował resort rolnictwa, Komisja Europejska nie przychyliła się do tej propozycji.

W przekazanym do MRiRW piśmie komisarz UE ds. rolnictwa Christophe Hansen wskazał, że „obecnie nie są spełnione warunki uzasadniające uruchomienie nadzwyczajnych środków rynkowych na podstawie przepisów rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych”.

Jednocześnie Komisja przypomniała o innych możliwościach wsparcia dostępnych dla producentów świń.

KE wskazuje inne źródła pomocy rolnikom

Komisarz Hansen podkreślił, że rolnicy mogą korzystać z instrumentów dostępnych w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 oraz z krajowych programów pomocy publicznej. Wsparcie dla sektora ma być realizowane przede wszystkim poprzez istniejące mechanizmy finansowe, a nie poprzez nadzwyczajne interwencje rynkowe na poziomie UE.

Ministertwo: brak pozytywnej odpowiedzi z KE nie oznacza, że wsparcia nie będzie

Jednocześnie ministerstwo rolnictwa zapowiada dalsze działania na poziomie krajowym. Jak informuje MRiRW, trwają prace nad rozwiązaniami, które mają pomóc w odbudowie produkcji trzody chlewnej w Polsce.

Resort podkreśla, że mimo trudnej sytuacji sektor wciąż posiada potencjał produkcyjny, a Polska pozostaje jednym z największych producentów wieprzowiny w Unii Europejskiej.

- Brak pozytywnej odpowiedzi z KE nie oznacza, że wsparcia nie będzie. W MRiRW trwają prace nad programem, który pomoże hodowcom w odbudowie pogłowia trzody. O efektach tych prac będziemy szeroko informować tak szybko jak tylko będzie to możliwe – poinformowało ministerstwo.

Polska liczy na eksport i odbudowę rynku

Sytuację na rynku może poprawić także rozwój eksportu. Jednym z najbardziej perspektywicznych kierunków dla polskiej wieprzowiny są Filipiny – szósty importer tego mięsa na świecie. Kraj liczy około 122 mln mieszkańców, a wieprzowina odpowiada tam za około połowę rynku świeżego mięsa.

Lokalna produkcja jest jednak mocno dotknięta ASF, co zwiększa znaczenie importu i otwiera nowe możliwości sprzedaży dla polskich producentów.

Ceny świń rosną, ale nadal niższe niż rok temu

Ostatnie tygodnie przyniosły wzrost cen skupu świń w Polsce. W 9. tygodniu 2026 r. cena żywca wyniosła 5,25 zł/kg, co oznacza wzrost o 4,1 proc. w ujęciu tygodniowym i o 12,9 proc. miesiąc do miesiąca. Jednocześnie w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku ceny pozostają niższe o ponad 10 proc.

Polska pozostaje jednym z największych producentów wieprzowiny w Unii Europejskiej – z produkcją około 1,9 mln ton rocznie, co stanowi około 9 proc. rynku UE.

Kamila Szałaj

Zanim podpiszesz, przyjrzyj się dokładnie umowie

Na rynku funkcjonuje coraz więcej firm, które proponują usługi doradcze polegające na wypełnieniu i złożeniu wnios­ku o dofinansowanie inwestycji w biogazownie. Nasza redakcyjna prawniczka Alicja Moroz uczula, aby przed podpisaniem takiego zlecenia dokładnie przeczytać ich treść. Są bowiem umowy, z których wynika, że rolnik, podpisując ją, nakłada na siebie obowiązek uzyskania pisemnej akceptacji ze strony zleceniobiorcy na zawarcie umowy z wykonawcą biogazowni. Co więcej, jeśli by rolnik nie uzyskał pisemnej akceptacji wykonawcy, zleceniobiorca ma uprawnienie do dochodzenia odszkodowania i bardzo wysokiej kary umownej.

Umowy zawierają, co prawda, zapis, że rolnik podpisuje umowę na doradztwo w zakresie monitorowania i kontrolowania podejmowania przez siebie działań inwestycyjnych, jednak doradztwo, jak podkreśla prawniczka, to nie to samo co akceptowanie wykonawcy biogazowni oraz poważne konsekwencje w razie nieuzyskania tej akceptacji. W opinii Alicji Moroz takie zapisy umowy stanowią pułapkę zastawioną na rolników, aby w konsekwencji zmusić ich do wyboru wykonawcy, którym będzie sam zleceniobiorca lub inna firma z nim powiązana.

Alicja Moroz radzi, aby domagać się usunięcia powyższych zapisów z umowy, a gdy ktoś już taką umowę zawarł, rozważyć wypowiedzenie zlecenia. Zgodnie z art. 746 § 1 Kodeksu cywilnego, dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia. W razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

Energia z OZE tylko na własne potrzeby!

Ponadto z każdym dofinansowaniem, a nawet kredytem wiążą się określone wymogi. Uczulamy rolników, że energia wytwarzana przez biogazownie budowane w ramach dofinansowania „Inwestycji w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej” (obszar A) z Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023–2027 może być przeznaczana wyłącznie na potrzeby własne gospodarstwa należącego do rolnika, który otrzymał wsparcie. Agencja tłumaczy, że biogaz jest także energią z OZE i może być wykorzystywany wyłącznie na potrzeby gospodarstwa. Ubiegając się o to wsparcie, rolnik nie może więc liczyć na zarobek ze sprzedaży wytworzonych w biogazowni biogazu, ciepła lub energii. Wsparcie to umożliwia dopłatę do budowy mikrobiogazowni o mocy do 50 kW na poziomie do 1,5 mln zł.

Mamy sygnały od naszych Czytelników, że pojawiają się firmy, które obiecują im zarobek na sprzedaży biogazu do produkcji biometanu z takich inwestycji. W świetle wymogów tego dofinansowania oraz interpretacji ARiMR nie jest to jednak możliwe. Rolnicy muszą mieć na uwadze, że całkowita moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną w gospodarstwie musi być dostosowana do zużycia energii elektrycznej gospodarstwa wynikającego z karty informacyjnej biogazowni. Przy czym 20% całkowitej mocy urządzeń do wytwarzania energii elektrycznej z OZE znajdujących się w gospodarstwie można wykorzystać na potrzeby budynków mieszkalnych jednorodzinnych wchodzących w skład gospodarstwa. Tak naprawdę nie ma więc możliwości wybudowania z tego programu mikrobiogazowni, która wyprodukuje i pozwoli na sprzedaż nadwyżki energii, bez względu na to, czy byłby to prąd, ciepło czy biometan.

FOTO: Chatgpt

Biometanowe mity

Profesor Jacek Dach z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, ekspert i wieloletni popularyzator rozwoju produkcji biogazu, tłumaczy, że zupełnie nierealny jest pomysł oczyszczania biogazu na miejscu przy mikrobiogazowniach, ponieważ mikrooczyszczarki biogazu do biometanu po pierwsze nie istnieją na rynku (poza laboratoryjnymi do celów eksperymentalnych), a po drugie nawet gdyby ktoś chciał ją zbudować, to kosztowałaby ona krocie. Ekspert szacuje, że taka mikro­czyszczarka do oczyszczania biogazu wyprodukowanego w instalacji o mocy 50 kW kosztowałaby zapewne znacznie więcej niż sama biogazownia. Aktualnie najmniejsze dostępne (choć bardzo rzadko spotykane) na rynku czyszczarki dla biogazowni o odpowiedniku mocy elektrycznej 0,5 MW kosztują 1,1–1,3 mln euro. Gdyby ktoś chciał zrobić czyszczarkę 10 razy mniejszą (dla biogazowni 50 kW) – kosztowałaby ona niewiele mniej niż 1 mln euro.

Transport biometanu i biogazu na małą skalę nieopłacalny

Ponadto, jak wyjaśnia prof. Dach, transport biometanu na małą skalę jest zupełnie nieopłacalny. Po pierwsze dlatego, że koszt jednostkowy napełnienia butli gazem o ciśnieniu 220–230 atmosfer jest potężny. Cena sprężarki, podobnie jak w przypadku czyszczarki, spada znacznie wolniej niż jej wydajność. W związku z tym, małe sprężarki są proporcjonalnie o wiele droższe w porównaniu ze sprężarkami na typowych biometanowniach (od 1 MW mocy w górę). Po drugie same butle to spory wydatek, i znowu – im butla jest mniejsza, tym jej koszt relatywnie wyższy. Ekspert mówi, że Chińczycy praktykują transport biometanu w butlach tirami, ale robią to na dużą skalę – w biometanowniach od 250–500 kW ekwiwalentu mocy, co znacznie obniża koszty jednostkowe.

Profesor Dach sceptycznie podchodzi także do transportowania nieoczyszczonego biogazu do biometanowni w celu jego oczyszczenia z dwutlenku węgla. Teoretycznie jest to możliwe, natomiast w praktyce bardzo trudno sprężyć i rozprężyć taki biogaz, ponieważ gdy biogaz się rozpręża, zawarty w nim dwutlenek węgla, może zamarzać, tworząc suchy lód i po prostu blokować rury. Z fizycznego punktu widzenia jest to więc bardzo trudna operacja, w praktyce – na mniejszą skalę nieopłacalna.

Magdalena Szymańska

fot. A. Rutkowski

ARiMR otrzymała dodatkowy limit na realizację wniosków złożonych na „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” z PS dla WPR 2023–2027. Pieniędzy wystarczy teraz na obsługę połowy złożonych wniosków. Z pierwotnych 930 mln zł budżet na to działanie wzrośnie do około 2,8 mld zł.

Rolnicy składali wnioski między 23 października a 20 listopada 2024 r. Agencja przyjęła ponad 28 tys. wniosków na kwotę około 5,8 mld zł. Pierwotny budżet – 930 mln zł – wystarczał na sfinansowanie jedynie około 16% zapotrzebowania. W 2025 r. po raz pierwszy zwiększono środki do 1,76 mld zł, co pozwoliło objąć wsparciem około 31% wniosków. Po ostatnim zwiększeniu budżetu wsparcie ma trafić do kolejnych około 5 tys. rolników. Łącznie dofinansowaniem zostanie objętych więc około 14 tys. gospodarstw.

Problemy z rankingiem i niepewność rolników w oczekiwaniu na decyzję

Rolnicy, którzy złożyli wnioski o to dofinansowanie, na początku otrzymywali jedynie informacje, że ich wnioski nie są rozpatrywane, ponieważ mieszczą się poza limitem budżetu przeznaczonego na jego finansowanie. Dopiero po interwencji izb rolniczych od lipca ub.r. do rolników zaczęły trafiać informacje, ile otrzymali punktów oraz na którym miejscu listy rankingowej znajduje się ich wniosek.

ASF

Nowy pomysł na ASF: wolne pasy przy lasach

Eksperci o ryzyku utraty punktów i potrzebie kolejnych naborów

Krzysztof Jankowski z Prywatnego Ośrodka Doradztwa Rolniczego komentuje, że takie rozciągniecie przez ARiMR w czasie weryfikacji wniosków sprawia, że nie wszyscy rolnicy zachowują pierwotnie wskazywane we wnioskach punkty. Powoduje to, że ich pozycja w rankingu spada.

– Rolnicy żalą się na duże opóźnienia Agencji w rozpatrywaniu wniosków. To powoduje dużą niepewność co do pozytywnego zakończenia spraw. Z roku na rok podchodzą także z coraz większą rezerwą i sceptycyzmem do działań pomocowych dotyczących inwestycji w gospodarstwach rolnych. Wiele naborów wniosków było bowiem nietrafionych i nie cieszyły się takim zainteresowaniem jak ten dotyczący zakupu maszyn. Widzimy to także po liczbie przygotowywanych przez naszą firmę wniosków – komentuje Jankowski.

pieniądze

Zmiany w dopłatach od 15 marca. Rolnicy muszą podjąć decyzję

Nowoczesne maszyny priorytetem dla gospodarstw dbających o klimat

Tym naborem rolnicy bardzo jasno pokazali, że potrzebują inwestycji w nowoczesne maszyny i technologie, które pozwalają im produkować efektywnie, a jednocześnie z poszanowaniem środowiska i klimatu. Zakres rzeczowy tego naboru był długo oczekiwany.

– Rolnicy oczekują, że nie tylko znajdą się w końcu pieniądze na wszystkie wnioski spełniające kryteria Programu, ale że minister rolnictwa zdecyduje się na kolejną edycję tego Programu i wprowadzi go jednak do harmonogramu naborów na ten rok – podsumowuje doradca.

Z tym naborem był też problem dotyczący budowy zbiorników na deszczówkę, który był jedną z punktowanych inwestycji w tym działaniu.

Magdalena Szymańska

fot. red.

Wbrew licznym przypuszczeniom okazuje się, że w sprawie nadzwyczajnej pomocy po przymrozkach ARiMR jednak nie zastosuje współczynnika korygującego. Ponadto nie cała kwota wsparcia zostanie wykorzystana.

Jak wiemy, w 2024 i 2025 roku realizowana była pomoc z tytułu wystąpienia przymrozków. W ubiegłym roku kwota sięgała niemal 470 mln zł i na zapowiadane początkowo wsparcie nie wystarczyło pieniędzy – sadownicy złożyli niemal 34 tysiące wniosków.

W tym roku pula środków była znacznie mniejsza – wyniosła niespełna 190 mln zł. Dlatego nie brakowało obaw, że tym razem tym bardziej zabraknie pieniędzy dla wszystkich wnioskodawców.

Z tego względu już w projekcie rozporządzenia Ministerstwo Rolnictwa wyraźnie podniosło progi wypłat w zależności od odsetka strat. Wstępne dane wskazują, że dzięki temu w tym roku 24,5 mln zł nie zostanie wykorzystane, a wszyscy wnioskodawcy otrzymają deklarowane wsparcie. W tym roku sadownicy złożyli również znacznie mniej wniosków – 25 tys.

Mniej wniosków po przymrozkach. Dominują sady jabłoniowe

Na piątkowym spotkaniu SPPB (Stowarzyszenie Polskich Plantatorów Borówki) sprawę omówiła Joanna Trybus – dyrektor Departamentu Rynków Rolnych i Energii w Ministerstwie Rolnictwa. Przedstawiła wstępne podsumowanie naboru na omawiane wsparcie po przymrozkach.

FOTO: Sad24

Wnioski dotyczyły powierzchni 114 tys. hektarów. W tabelach prezentowanych przez J. Trybus zdecydowanie dominują jabłonie – 66 tys. hektarów. Na drugim miejscu znalazły się porzeczki czarne – 17 tys. hektarów, a na trzecim wiśnie – 10 tys. hektarów. Niemniej połowa zgłaszanego obszaru dotyczy właśnie jabłoni.

Budżet na przymrozki mniejszy niż rok temu, ale pieniędzy wystarczy

Jak wspomnieliśmy, tegoroczna pula środków na ten cel była znacznie mniejsza niż przed rokiem. Mimo to mniejsza liczba wniosków i odpowiednio sformułowane przepisy sprawiły, że ARiMR nie zastosuje współczynnika korygującego. To dość duże zaskoczenie, ponieważ my także byliśmy przekonani, że finalne wypłaty będą niższe – mówiliśmy przecież o budżecie równym 40% ubiegłorocznego. Nie zapominajmy również, że część ze złożonych wniosków została odrzucona.

Największe straty rzadko zgłaszane. Część środków zostanie w puli

W tabeli zaprezentowanej przez panią dyrektor widzimy, że zdecydowanie najmniej deklarowanej powierzchni dotyczy najwyższego poziomu strat, od 90 do 100%. Widzimy również, że z całej puli środków niewykorzystane pozostanie dokładnie 24 670 000 zł.

FOTO: SAD24

Żódło: Sad24.pl

Resort rolnictwa zaproponował wdrożenie zupełnie nowego programu, który ma wspierać budowę przestronnych kojców dla zwierząt na obszarach wiejskich.

– Ten program roboczo nazywamy "Pies w Zagrodzie" – powiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski w trakcie poniedziałkowej konferencji prasowej zorganizowanej w schronisku dla zwierząt Pudwągi w Kętrzynie (woj. warmińsko-mazurskie).

Polityk wyjaśnił, że za realizację programu będzie odpowiadała Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. – Pieniądze będą dostępne na przygotowanie odpowiednich kojców dla psów, dla zwierząt – zastrzegł.

Konferencja prasowa ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego w schronisku dla zwierząt w Kętrzynie

FOTO: Facebook/KrajewskiStefan

Dopłaty do kojców dla psów. ARiMR ma wypłacać środki

O jakich kwotach mowa? Na razie nie wiadomo, ale minister przyznał, że po pieniądze będą mogli sięgnąć wszyscy, którzy wyrażą taką chęć i wypełnią odpowiedni wniosek. W sumie może to być nawet kilkanaście tysięcy gospodarstw.

Stefan Krajewski mówił, że jego celem jest uwolnienie psów z łańcuchów.

– Chodzi o to, aby stworzyć im odpowiednie warunki do życia. Żeby dobrostan był spełniony. To wszystko wymaga dodatkowych środków, dlatego też już mamy przygotowany konkretny program. Będzie adresowany do tych, którzy dzisiaj nie mają końców dla swoich zwierząt, nie mają też środków na to, żeby taki kojec zbudować – stwierdził minister.

Krajewski podkreślił, że pieniądze będą wypłacane w formie ryczałtu. – Za te środki będzie można zbudować solidny kojec – podkreślił.

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Koniec „mundurów” aktywistów? Resort rolnictwa chce zmian w interwencjach

Szef MRiRW stanowczo opowiedział się przeciwko używaniu tzw. mundurów przez przedstawicieli organizacji zajmujących się ochroną praw zwierząt.  

– Uważam, że powinniśmy zabronić używania mundurów osobom związanym z różnymi organizacjami, z różnymi stowarzyszeniami, które przypominają mundury policyjne, mundury państwowych inspekcji, które często w sposób łudzący przypominają mundur z napisem inspektor. Tego nie powinno być – zaznaczył Stefan Krajewski.

W jego ocenie, każdy, kto ma wiedzę, że zwierzętom dzieje się krzywda ma obowiązek poinformować o tym odpowiednie służby. – Powinien też mieć prawo do wejścia  z tymi służbami na kontrolę – wyjaśnił minister.

Kontrole u rolników tylko ze służbami. „Nie może być samowoli”

Dodał, że "nie może być też samowolnego wchodzenia", bo "więcej czasem złego się robi niż dobrego w tych interwencjach".

– To są potrzebne działania na już. Mamy tutaj ustalenia, co możemy zrobić i w zakresie zdrowia zwierząt, i w zakresie lepszego dobrostanu – zaznaczył.

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Obowiązkowe czipowanie psów coraz bliżej

W trakcie konferencji w Kętrzynie pojawił się drażliwy temat dotyczący obowiązkowego czipowania zwierząt.

– Coraz częściej mówimy o czipowaniu zwierząt po to, żebyśmy wiedzieli, skąd pochodzą zwierzęta. Mówimy często o skutkach tej bezdomności, ale warto zastanowić się nad przyczynami bezdomności, że nieodpowiedzialne zachowanie nas ludzi prowadzi do bezdomności zwierząt – tłumaczył minister Krajewski.

Zastrzegł, że opowiada się za budową ogólnopolskiej bazy zwierząt, w której znajdą się dane właścicieli.

– To jest rozwiązanie, które trzeba przeprowadzić, żebyśmy mieli pełną bazę. Bazę prowadzoną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. To też pewność, że wszystkie zwierzęta są w tej bazie, że mamy miejsce pochodzenia, przemieszczanie tych zwierząt i warto nad tym pracować, przyspieszyć tę pracę – zapowiedział szef MRiRW.

Krzysztof Zacharuk

Sadownicy alarmują, że zapowiedziana pomoc po wiosennych przymrozkach przyjdzie zdecydowanie za późno. Choć nabór wniosków zakończył się w połowie stycznia 2026, wypłaty mają ruszyć dopiero od połowy marca. Dla wielu gospodarstw, które w 2025 roku straciły niemal całe plony, oznacza to kolejne tygodnie bez jakichkolwiek dochodów, i to w momencie, gdy trzeba już ponosić koszty nowego sezonu.

„W 2025 roku nie mieliśmy nic. Zero przychodu z owoców"

Jak podkreślają sadownicy, przymrozki wiosną 2025 roku zniszczyły niektóre sady niemal w 100 proc. Nie było zbiorów, a tym samym nie było przychodów.

– W 2025 roku nie sprzedałam ani kilograma owoców. Nie było z czego żyć, nie było z czego odkładać na nowy sezon – mówi nam poszkodowana sadowniczka. – Teraz słyszymy, że pomoc będzie wypłacana dopiero w marcu. A nawozy, opryski, paliwo trzeba kupić już teraz - dodaje.

Kolejny rok strat po przymrozkach w sadach

Dla części gospodarstw problem jest jeszcze poważniejszy. Wielu sadowników przypomina, że wiosną 2024 roku również doszło do silnych przymrozków, które zniszczyły sady i plantacje krzewów owocowych.

– To drugi rok z rzędu, kiedy przymrozki niszczą nam wszystko. W 2024 było ciężko, w 2025 już katastrofa. Dwa sezony w plecy, a teraz mamy czekać kolejne miesiące na pieniądze – dodaje sadowniczka.

Co na to ministerstwo?

O sprawę zapytaliśmy ministerstwo rolnictwa. Resort wyjaśnia, że opóźnienie wypłat wynika z dużej liczby wniosków i konieczności ich dokładnego sprawdzenia.

- Nabór wniosków rozpoczął się 1 grudnia 2025 r. i zakończył 15 stycznia 2026 r. Sadownicy złożyli blisko 25 tys. wniosków, co oznacza znaczną liczbę spraw wymagających analizy – przekazało nam ministerstwo.

Jak poinformowało, ARiMR wyda decyzje administracyjne do 13 marca 2026 r., a wypłaty będą realizowane na bieżąco po wydaniu decyzji.

Resort uspokaja również, że według wstępnych danych kwota pomocy nie przekroczy zaplanowanego budżetu, więc nie ma ryzyka zastosowania współczynnika korygującego.

Sadownicy: pomoc potrzebna była wcześniej

Dla producentów owoców te wyjaśnienia nie rozwiązują jednak podstawowego problemu, czyli braku pieniędzy.

– Pomoc jest potrzebna wtedy, kiedy trzeba kupić na przykład środki ochrony, a nie wtedy, kiedy sezon już ruszył – podkreśla rolnik spod Lublina. – Dla wielu gospodarstw te dwa miesiące mogą zdecydować, czy w ogóle przetrwają kolejny rok.

Dopłaty do 2400 zł do hektara

Nabór wniosków o pomoc po przymrozkach trwał od 1 grudnia 2025 r. do 15 stycznia 2026 r. Wsparcie przysługuje sadownikom, u których straty w uprawach wyniosły co najmniej 70 proc. Wysokość pomocy wynosi 800 zł/ha przy stratach 70–79 proc., 1600 zł/ha przy stratach 80–89 proc. oraz 2400 zł/ha przy stratach na poziomie 90 proc. i więcej.

Kamila Szałaj

Z 45 mld euro, które zostaną skierowane na wsparcie unijnego rolnictwa w ramach średniookresowego przeglądu WPR i zostaną zgodnie z decyzją KE uruchomione wcześniej, niż w 2031 r. m.in. 8,7 mld zasili polskich rolników. Taką informację podał wiceminister rolnictwa Adam Nowak, będąc gościem inauguracji XIX edycji Wielkopolskich Forów Rolniczych, które 26 stycznia odbyło się w Sielniku.

Silny głos rolników potrzebny

– To przesunięcie jest decyzją wynikającą z burzliwych dyskusji na temat umowy UE-Mercosur i zostało ono umożliwione przez Ursule von der Leyen. Tutaj będzie potrzebny silny głos izb rolniczych, organizacji rolniczych, rolników, ale też samorządowców z obszarów wiejskich i miejsko-wiejskich, żeby tę możliwość, którą Komisja Europejska dała, w pełni w Polsce wykorzystać – mówił w Sielinku Nowak.

Wielkopolscy rolnicy aktywni w dialogu z rządem

Wiceminister podziękował Wielkopolskiej Izbie Rolniczej za aktywność, zaangażowanie nie tylko na forum Krajowej Rady Izb Rolniczych, ale też bezpośrednio w materiałach i informacjach przekazywanych do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zaprosił też wielkopolskich samorządowców do dalszej współpracy, bo przed Polska stoi przygotowanie nowego planu w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na latach 2028-2034, według którego będą już wypłacane płatności bezpośrednie w nowej perspektywie finansowej.

Wielkopolskie Forum Rolnicze w Sieliniku

FOTO: Magdalena Szymańska

Plan na dopłaty dla rolników po 2027 roku

– Musimy mieć odpowiednie regulacje i przepisy. Od działań, które wykonamy w tym roku, będzie zależał kształt funduszy na lata 2028-2034. Musimy ocenić, co w tej perspektywie w ramach finansowania ze Wspólnej Polityki Rolnej udało się zrobić i co bezwzględnie musimy przenieść na nową perspektywę, a co należałoby udoskonalić – przekonywał wiceminister.

Adam Nowak tłumaczył, że przyszły budżet na rolnictwo wcale nie będzie mały, bo łącznie z rezerwą kryzysową z unijnego budżetu może to być nawet 42 mld euro.

Magdalena Szymańska

Już za kilka dni rusza pierwszy termin składania wniosków o zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Rolnicy, którzy chcą odzyskać część kosztów paliwa, muszą pamiętać o złożeniu dokumentów w odpowiednim czasie i z kompletem wymaganych faktur.

Pierwszy termin składania wniosków przypada od 2 lutego do 2 marca 2026 r. Wnioski należy składać do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – w zależności od miejsca położenia gruntów rolnych.

Do wniosku trzeba dołączyć faktury VAT (lub ich kopie) potwierdzające zakup oleju napędowego w okresie od 1 sierpnia 2025 r. do 31 stycznia 2026 r.

Zwrot akcyzy za paliwo 2026: drugi termin w sierpniu

Drugi nabór wniosków zaplanowano od 3 do 31 sierpnia 2026 r. W tym przypadku uwzględniane będą faktury za paliwo zakupione od 1 lutego do 31 lipca 2026 r.

Zwrot podatku przysługuje w ramach limitów obowiązujących w 2026 roku.

Jakie są limity zwrotu akcyzy w 2026 roku?

Limit zwrotu podatku akcyzowego wynosi:

• 162,80 zł × liczba hektarów użytków rolnych,
• 5,92 zł × średnia roczna liczba świń,
• 59,20 zł × średnia roczna liczba dużych jednostek przeliczeniowych bydła, kóz, owiec lub koni.

Limity te mogą się sumować – w zależności od profilu gospodarstwa.

Zwrot akcyzy za paliwo 2026: kiedy wypłata pieniędzy?

Wypłata środków nastąpi:

• od 1 do 30 kwietnia 2026 r. – dla wniosków złożonych w pierwszym terminie,
• od 1 do 31 października 2026 r. – dla wniosków złożonych w drugim terminie.

Pieniądze będą wypłacane gotówką w kasie urzędu lub przelewem na konto bankowe wskazane we wniosku.

Ważne: wzór wniosku zwrot akcyzy za paliwo 2026 nadal aktualny

Dobra wiadomość dla rolników: nie zmienia się wzór wniosku o zwrot akcyzy. Jak potwierdziliśmy w ministerstwie rolnictwa, opublikowany wcześniej formularz pozostaje aktualny i będzie obowiązywał również w 2026 roku.

Chodzi o wzór określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 stycznia 2024 r. w sprawie wzoru wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. poz. 106).

Wniosek udostępniamy TUTAJ rolnikom – można z niego korzystać w tym roku.

Zwrot akcyzy za paliwo: rolnicze: jaka stawka w 2026 roku?

W 2026 roku rolnicy otrzymają 1,48 zł za litr oleju napędowego, czyli tylko 2 grosze więcej niż w 2025 r. Na zwrot akcyzy w budżecie państwa na 2026 rok zaplanowano 2 013 mln zł. Według rządu zwrot obejmie ok.:

• do 90% powierzchni użytków rolnych objętych dopłatami obszarowymi,
• ok. 6,5 mln DJP bydła,
• 9,6 mln szt. świń,
• 260 tys. DJP owiec,
• 62 tys. DJP kóz

Kamila Szałaj

Od 1 lutego KOWR będzie przyjmował wnioski o rekompensaty dla rolników, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne. Odszkodowania będą wypłacane z Funduszu Ochrony Rolnictwa. 

Rolnik może wystąpić o rekompensatę, jeśli dłużnik:

• jest podmiotem prowadzącym skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych
• jest płatnikiem podatku od towarów i usług
• stał się w 2023 lub 2024 roku niewypłacalny w rozumieniu ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa.

- W bieżącym roku rekompensaty ze środków finansowych Funduszu Ochrony Rolnictwa będą przyznawane i wypłacane  producentowi rolnemu lub grupie, który/a nie otrzymał/a zapłaty za produkty rolne zbyte podmiotowi skupującemu (podmiotowi prowadzącemu skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych), który stał się niewypłacalny w myśl ustawy o FOR w roku 2024 i 2025 - informuje naszą redakcję KOWR.

Fundusz Ochrony Rolnictwa: terminy i miejsca składania wniosków

Od 1 lutego do 31 marca 2026 r. rolnicy, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne podmiotom skupującym, które w 2024 i 2025 r. stały się niewypłacalne, mogą złożyć wniosek o wypłatę rekompensaty w oddziale terenowym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Wniosek można złożyć:

• bezpośrednio w siedzibie właściwego Oddziału Terenowego KOWR
• pocztą, najlepiej przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru (o dacie złożenia wniosku decyduje data stempla pocztowego)
• elektronicznie za pośrednictwem platformy ePUAP
• poprzez e-Doręczenia.

Jeżeli rolnik stara się o przyznanie rekompensaty w stosunku do wierzytelności przysługujących od kilku podmiotów, musi złożyć dla każdego podmiotu oddzielny wniosek na odrębnym formularzu.

Gdzie pobrać formularz wniosku z FOR?

Wniosek o przyznanie rekompensaty ze środków Funduszu Ochrony Rolnictwa można pobrać klikając w link poniżej: WNIOSEK O PRZYZNANIE REKOMPENSATY Z FOR

Jak przebiega procedura przyznania rekompensaty z FOR?

Rekompensata przyznawana jest w drodze decyzji dyrektora Oddziału Terenowego na podstawie:

• pozytywnie zweryfikowanego wniosku o przyznanie rekompensaty
• pozyskanej przez KOWR informacji od Twojego dłużnika, potwierdzającej istnienie wierzytelności

Decyzje będą wydawane do 30.06.2026 r.

Ile pieniędzy może otrzymać rolnik?

Wysokość rekompensaty zostanie ustalona w oparciu o ustaloną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi procentową stawkę w oparciu o sumę kwot wierzytelności wynikających ze złożonych w roku 2026 wniosków o przyznanie rekompensaty oraz wysokości środków przeznaczonych do wypłaty na ten cel w roku 2026.

Rekompensata ustalana jest w stosunku do zgłoszonej we wniosku kwoty wierzytelności netto tj. pomniejszonej o podatek od towarów i usług oraz bez odsetek ustawowych za opóźnienie.

Rekompensacie podlegają tylko wierzytelności wynikające z faktur VAT oraz faktur VAT RR. Termin publikacji procentowej stawki przez ministra rolnictwa: do 31.05.2026 r.

Ile pieniędzy może otrzymać rolnik​ z FOR?

Wypłata rekompensaty nastąpi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu rekompensaty stała się ostateczna.​ Po wypłacie rekompensaty przez KOWR, rolnik nadal zachowuje prawo do dochodzenia pozostałej części należności od dłużnika.

Kiedy skup uznaje się za niewypłacalny?

KOWR wyjaśnia, że podmiotem niewypłacalnym jest podmiot skupujący, tzn. podmiot prowadzący skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych wobec którego:

• ogłoszono upadłość,
• oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości,
• umorzono postępowanie upadłościowe,
• otwarto postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015r. – Prawo restrukturyzacyjne,
• wydano decyzję o zakazie wykonywania działalności przez ten podmiot  lub podmiot będący osobą fizyczną został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Jak sprawdzić, czy skup jest niewypłacalny?

Rolnik może szukać informacji o dłużniku na stronach:

• Krajowy Rejestr Zadłużonych
• Monitor Sądowy i Gospodarczy
• Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

Kiedy należność ulega przedawnieniu?

KOWR przypomina, że roszczenia z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem 2 lat. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym ten termin upływa.

Zmiany w przepisach. Kto nowy może składać wnioski z FOR?

Od 1 stycznia 2025 r. w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa nastąpiły zmiany. Rozszerzona została lista podmiotów, które mogą wnioskować o rekompensatę z FOR. Są to: 

• grupy producentów rolnych lub związki grup producentów rolnych,
• organizacje producentów rolnych lub zrzeszeń organizacji producentów rolnych,
• organizacje producentów owoców i warzyw lub zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw,
• spółdzielnie rolników lub związki spółdzielni rolników,
• rolnicze spółdzielnie produkcyjne,
• rolnicze zrzeszenia branżowe.

Poza tym wypłacane rekompensaty będą stanowić pomoc de minimis w rolnictwie, a skupom ograniczono ilość składanych deklaracji. 

468 rolników złożyło wniosek o rekompensatę z FOR

Fundusz Ochrony Rolnictwa funkcjonuje od lipca 2023 roku. Z tego funduszu KOWR wypłaca rekompensaty rolnikom, którym skupy nie zapłaciły za sprzedane produkty rolne. Nabór wniosków w 2025 roku trwał od 01.02.2025 r. do 31.03.2025 r. Z danych KOWR wynika, że rolnicy złożyli 468 wniosków o przyznanie rekompensaty na kwotę ponad 64,55 mln zł. Do wypłaty zakwalifikowano 294 wnioski na 43,12 mln zł.

Kamila Szałaj

Parlament Europejski przyjął pakiet uproszczeń Wspólnej Polityki Rolnej, który zakłada m.in. wyższe płatności dla małych gospodarstw, ograniczenie kontroli oraz zmiany w zasadach utrzymywania gruntów ornych. Zapytaliśmy więc ministerstwo rolnictwa, które z tych rozwiązań Polska faktycznie wprowadzi od 2026 roku. 

Małe gospodarstwa bez podwyżki dopłat

Jednym z najgłośniejszych elementów pakietu uproszczeń jest możliwość podniesienia ryczałtowej płatności dla małych gospodarstw nawet do 3000 euro rocznie (ok. 13 tys. zł; teraz jest to ok. 4800 zł). Z tej formy wsparcia korzysta dziś w Polsce ponad pół miliona rolników.  Niestety, ministerstwo rolnictwa nie przewiduje zwiększenia płatności, bo nie ma na to dodatkowych pieniędzy. 

- Ministerstwo rolnictwa obecnie nie planuje zmiany wysokości płatności dla małych gospodarstw. Ewentualne zwiększenie poziomu finansowania wiązałoby się z odpowiednim pomniejszeniem środków na inne rodzaje płatności bezpośrednich (nie ma odrębnej puli środków na płatność dla małych gospodarstw).”

Oznacza to, że w Polsce nie będzie podwyżki płatności do 3000 euro, mimo że takie rozwiązanie dopuścił Parlament Europejski.

Jedna kontrola w roku u rolnika? Ministerstwo studzi nadzieje

Pakiet uproszczeń WPR zakłada też zasadę „jednej kontroli w roku u rolnika”. Rolnicy liczyli, że skończy się wielokrotne sprawdzanie gospodarstw w sezonie. Ministerstwo podkreśla jednak, że pełne ograniczenie kontroli nie będzie możliwe.

- Korzystanie z programów pomocowych i wykorzystywanie środków publicznych wymaga szczególnych procedur zapewniających bezpieczeństwo, racjonalność i efektywność ich wydatkowania - tłumaczy nam ministerstwo. 

- W odniesieniu do niektórych środków wsparcia, kontrole na miejscu muszą być rozłączne w ciągu roku tak, aby możliwe było sprawdzenie, czy wszystkie zobowiązania wynikające z przepisów KE są przestrzegane - podkreśla.

Resort dodaje, że ARiMR już dziś stara się łączyć kontrole w jednej wizycie, ale rolnicy nie otrzymają gwarancji tylko jednej kontroli w roku.

Grunty orne bez orki? Polska rezygnuje z tej opcji

Nowe przepisy WPR pozwalają krajom UE utrzymać status gruntów ornych bez obowiązku ich regularnego orania i obsiewania. To rozwiązanie miało ograniczyć niepotrzebne koszty i degradację gleby. Ministerstwo rolnictwa zdecydowało się nie wdrażać tego rozwiązania.

- Pakiet uproszczeniowy przewiduje również możliwość uznania przez państwa członkowskie, że grunty sklasyfikowane jako grunty orne na dzień 1 stycznia 2026 r. pozostaną gruntami ornymi i nie zostaną przeklasyfikowane na TUZ. Nie przyjęto jednak tej propozycji, ponieważ wprowadzenie takiej zmiany skutkowałoby brakiem powstawania nowych TUZ - podkreśla resort rolnictwa.

Resort wskazuje, że mogłoby to zaburzyć wskaźnik trwałych użytków zielonych i prowadzić do obowiązku ich przywracania.

Jedna zmiana wejdzie na pewno

Jedną ważną zmianą Polska jednak wprowadzi. - Minister rolnictwa podjął decyzję o jego wdrożeniu - poinformował nas resort. Chodzi o wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny zostaje przekwalifikowany na trwały użytek zielony. To ma ograniczyć wymuszoną orkę i poprawić ochronę gleby.

- Przyczyni się to do unikania niepotrzebnej orki wykonywanej w celu wysiania innych roślin, np. zbóż, kukurydzy, czy roślin okopowych, jedynie w celu uniknięcia zakwalifikowania danego gruntu jako trwały użytek zielony, co będzie sprzyjać ochronie gleby i poprawie stosunków wodnych - zaznacza ministerstwo.

Nowe dopłaty dla rolników od 2026 roku.. Nawet 2387 zł/ha

Resort zapowiada również nowe dopłaty środowiskowe „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.

- Od 15 marca 2026 r. planowane jest wdrożenie nowej interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej (…) Interwencja 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo - tłumaczy ministerstwo. 

Planowane stawki:

• 581 zł/ha – TUZ,
• 627 zł/ha – grunty orne,
• 2 387 zł/ha – przekształcenie ornych w użytki zielone.

Kamila Szałaj

Uproszczenia dla rolników

3 razy wyższe dopłaty i jedna kontrola. Posłowie przyjęli uproszczenia dla rolników

Kredyty konsolidacyjne dla zadłużonych rolników jednak są przygotowywane. Po publikacji naszego artykułu ministerstwo rolnictwa przekazało redakcji nowe informacje, z których wynika, że w resorcie trwają zaawansowane prace nad uruchomieniem takiego instrumentu wsparcia.

To istotna zmiana w stosunku do wcześniejszego stanowiska ministerstwa, która z pewnością ucieszy rolników. 

Informacja ministerstwa dotycząca kredytów konsolidacyjnych

Przypomnijmy, że pod koniec grudnia minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział w Sejmie wprowadzenie kredytów konsolidacyjnych dla rolników, którzy mają kilka zobowiązań w różnych bankach i chcą uporządkować swoją sytuację finansową. 

Jednak w odpowiedzi udzielonej naszej redakcji resort rolnictwa poinformował, że nie są obecnie prowadzone prace nad takim rozwiązaniem, wskazując jednocześnie na funkcjonujące pożyczki ARiMR jako alternatywę.

Ministerstwo rolnictwa: prace nad kredytami konsolidacyjnymi dla rolników zaawansowane

Ale dziś do redakcji wpłynęło nowe stanowisko ministerstwa, które potwierdza, że kredyty konsolidacyjne są jednak przygotowywane. Jak poinformowała rzeczniczka ministerstwa, prace nad tym instrumentem są już na zaawansowanym etapie.

- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) potwierdza, że w resorcie toczą się zaawansowane prace koncepcyjne i legislacyjne nad uruchomieniem dedykowanego kredytu konsolidacyjnego dla producentów rolnych – przekazała Iwona Pacholska, rzecznik MRiRW i dyrektor Biura Komunikacji.

Oddłużenie rolników jednym z priorytetów resortu

Resort podkreśla, że kredyty konsolidacyjne mają być odpowiedzią na trudną sytuację finansową wielu gospodarstw, wynikającą m.in. z niestabilności rynków rolnych i rosnących kosztów produkcji.

- Dostrzegając trudną sytuację finansową wielu gospodarstw, Minister Stefan Krajewski wskazał oddłużenie i restrukturyzację zobowiązań jako jeden z priorytetów działań pomocowych na bieżący rok – poinformowała rzeczniczka ministerstwa.

Na czym mają polegać kredyty konsolidacyjne?

Z przekazanych informacji wynika, że głównym celem nowego mechanizmu będzie poprawa płynności finansowej gospodarstw.

- Umożliwienie rolnikom połączenia wielu dotychczasowych, często wysoko oprocentowanych zobowiązań komercyjnych w jeden kredyt o niższym oprocentowaniu i wydłużonym okresie spłaty. Ma to na celu natychmiastową poprawę płynności finansowej gospodarstw poprzez obniżenie miesięcznych rat – przekazała Iwona Pacholska.

Na razie resort nie podaje szczegółów dotyczących terminu uruchomienia kredytów, zasad oprocentowania ani warunków dostępu. Jak tylko ministerstwo przedstawi te informacje, opublikujemy je.

Kamila Szałaj

Pod koniec grudnia 2025 minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział w Sejmie wprowadzenie kredytów konsolidacyjnych dla rolników, którzy mają po kilka zobowiązań w różnych bankach i chcieliby „uporządkować swoją sytuację finansową”.

– Rolnicy zwracają uwagę, że mają kilka kredytów zaciągniętych w różnych bankach i chcieliby skorzystać z możliwości uporządkowania swojej sytuacji, sięgnięcia po tzw. kredyt konsolidacyjny. Przygotujemy to – mówił minister.

Zapowiedź wywołała duże zainteresowanie wśród rolników, zwłaszcza tych, którzy od kilku lat borykają się z rosnącymi kosztami produkcji, spadkiem cen i problemami z płynnością finansową.

Ministerstwo: nie ma żadnych prac nad kredytami konsolidacyjnymi

Z odpowiedzi ministerstwa rolnictwa na pytania naszej redakcji wynika jednak, że obecnie nie są prowadzone żadne prace nad kredytami konsolidacyjnymi dla rolników.

- Informujemy, że aktualnie nie są prowadzone prace w zakresie pomocy pochodzącej ze środków krajowych w ramach kredytów konsolidacyjnych dla rolników - napisał nam resort.

Pożyczki z ARiMR zamiast kredytów konsolidacyjnych?

Jednocześnie resort wskazuje, że funkcjonuje już inny mechanizm, czyli pożyczki ARiMR na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych rolników. Pierwszy nabór odbył się jesienią 2025 r. Pożyczki są udzielane:

• na okres do 15 lat,
• z oprocentowaniem 2% w skali roku,
• jako pomoc de minimis w rolnictwie.

Gdy rolnik wyczerpie limit de minimis, będzie mógł korzystać z pożyczki już na warunkach rynkowych; obecnie oznacza to oprocentowanie na poziomie blisko 7%. 

W zeszłym roku dostał ją co siódmy rolnik

Problem w tym, że te pożyczki z ARiMR okazały się bardzo trudno dostępne dla rolników. Z danych ARiMR wynika, że:

• wnioski złożyło 724 rolników,
• pozytywną decyzję otrzymało zaledwie 105 gospodarstw.

To oznacza, że pożyczkę dostał co siódmy wnioskujący, co budzi duże wątpliwości, czy rozwiązanie rzeczywiście pomoże szerokiej grupie zadłużonych rolników.

- Docierają do nas sygnały dotyczące przebiegu rozpatrywania wniosków o pożyczki NP4. Informacje te będą uwzględnione przy analizie wniosków złożonych w ramach pierwszego naboru tego instrumentu wsparcia, zaplanowanej na początek 2026 r. Po przeprowadzeniu tej analizy możliwe będzie podjęcie dalszych działań dotyczących funkcjonowania pożyczek - informuje nas resort.

Kamila Szałaj

Rolnicy mieli dostać wyższy zwrot akcyzy za paliwo rolnicze w 2026 roku. Rząd zapowiadał podniesienie stawki z 1,46 do 1,50 zł za litr oleju napędowego. Ostatecznie projekt rozporządzenia przewiduje jednak tylko 1,48 zł/l. To oznacza wzrost zaledwie o 2 grosze, co wywołuje duże rozczarowanie na wsi.

Wiceminister finansów: brak przesłanek do podwyżki

Przeciwko podniesieniu stawki wystąpił wiceminister finansów Jarosław Neneman. W piśmie do resortu rolnictwa podkreślił, że nie widzi podstaw do zwiększenia zwrotu.

– Sprzeciwiam się podniesieniu stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2026 r. z 1,46 zł na 1,50 zł – napisał Neneman.

Jak wyjaśnił, ani kwota zapisana w budżecie na 2026 rok, ani stawka akcyzy na olej napędowy nie uległy zmianie w porównaniu z 2025 rokiem. – Brak jest zatem przesłanek do zwiększenia stawki zwrotu – zaznaczył.

Wiceminister zakwestionował także argument, że paliwo w ostatnich latach istotnie podrożało. – Ani bieżąca cena oleju napędowego, ani zakres fluktuacji jego cen na przestrzeni ostatnich dwóch lat nie potwierdzają tej tezy – stwierdził.

Zwrot akcyzy za paliwo: rolnicy chcieli 2 zł za litr

Tymczasem środowiska rolnicze domagały się znacznie większych zmian. Krajowa Rada Izb Rolniczych wnioskowała, aby stawka zwrotu wynosiła co najmniej 2 zł/l.

Rolnicy argumentowali, że koszty produkcji rosną szybciej niż dopłaty – drożeją paliwa, nawozy, energia i usługi, a obecny system nie rekompensuje realnych wydatków w gospodarstwach.

Zwrot akcyzy za paliwo: rolnicze: jaka stawka ostatecznie w 2026 roku?

W projekcie rozporządzenia zapisano 1,48 zł za litr oleju napędowego, czyli tylko 2 grosze więcej niż w 2025 r. Na zwrot akcyzy w budżecie państwa na 2026 rok zaplanowano 2 013 mln zł. Według rządu zwrot obejmie ok.:

• do 90% powierzchni użytków rolnych objętych dopłatami obszarowymi,
• ok. 6,5 mln DJP bydła,
• 9,6 mln szt. świń,
• 260 tys. DJP owiec,
• 62 tys. DJP kóz

Limit zwrotu podatku akcyzowego w 2026 r. wynosi:

• 162,80 zł z 1 ha UR (110 l x 1,48 zł)
• 59,20 zł z 1 DJP bydła/owiec/kóz/koni (40 l x 1,48 zł)
• 5,92 zł z 1 średniorocznej sztuki świń (4 l x 1,48 zł)

Zwrot akcyzy 2026. Terminy składania wniosków

Tak jak dotychczas, rolnicy będą mogli składać wnioski w dwóch turach.

I tura – luty 2026

• składanie wniosków: 1–28 lutego 2026 r.
• faktury: za paliwo kupione od 1 sierpnia 2025 r. do 31 stycznia 2026 r.
• wypłaty: 1–30 kwietnia 2026 r.

II tura – sierpień 2026

• składanie wniosków: 1–31 sierpnia 2026 r.
• faktury: za paliwo kupione od 1 lutego do 31 lipca 2026 r.
• wypłaty: 1–31 października 2026 r.

Wnioski składa się u wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla położenia gruntów.

Kamila Szałaj

Nowy Rok, zamiast nadziei, przyniósł tragedię. Rankiem 4 stycznia, w jednym momencie, ogień zabrał dorobek życia pana Grzegorza i jego rodziny. Spłonęła stodoła, a wraz z nią maszyny i sprzęt – serce tego gospodarstwa.

To nie jest historia o wielkim biznesie. To historia o ciężkiej pracy od świtu do nocy, o walce z niskimi cenami mleka i o biurokracji, która zamiast pomagać, rzuca kłody pod nogi.

Rolnik: zaczynałem, mając kilka krów i starego Władymirca t25

- Zaczynałem, mając kilka krów i starego Władymirca t25. Po latach ciężkiej pracy wraz z żoną udało mi się rozwinąć je [gospodarstwo - dop. red.] do zadowalającego poziomu. Niestety rankiem 4 stycznia 2026 roku większość maszyn potrzebnych do dalszej produkcji, na które przez lata ciężko pracowaliśmy została zniszczona w pożarze. Jest to ogromny cios dla gospodarstwa rodzinnego naszej wielkości i sami nie damy rady się z tego podnieść - informuje rolnik, który ucierpiał w pożarze.

Ruszyła zbiórka na rzecz poszkodowanego

Rolnik to twardy charakter, ale na polityków i system nie ma co liczyć – wiemy to wszyscy. Nadzieja jest w nas. Pomóżmy tym ludziom stanąć na nogi. Każda złotówka, każde udostępnienie to dla nich sygnał, że nie są sami. Dlatego zdecydowano się na uruchomienie publicznej zbiórki na rzecz pogorzelca.

Zbiórkę uruchomiono w serwisie Zrzutka.pl. Celem jest 500 tys. zł. Póki co na koncie zbiórki nie ma wiele zgromadzonych środków, ale z pewnością z pomocą społeczności rolniczej szybko kwota zacznie wzrastać i rolnik niebawem ruszy z odbudową straconego w pożarze gospodarstwa.

Michał Czubak

fot. zrzutka.pl

Pakiet uproszczeń Omnibus III, przyjęty przez Parlament Europejski 18 grudnia 2025 r., ma zmniejszyć presję administracyjną w rolnictwie. Europosłowie: Krzysztof Hetman (PSL/EPL), oraz Waldemar Buda (PiS/EKR) w rozmowie z Newserią Biznes nie ukrywają, że są to zmiany proceduralne, które nie dotykają kwestii dochodów ani kosztów produkcji.

3000 euro dla małych, 75000 euro na rozwój i mniej kontroli

Przypominjmy. Pakiet Omnibus dla rolników obejmuje m.in. uproszczenie obowiązków sprawozdawczych, większą elastyczność w realizacji warunkowości środowiskowej, rozszerzenie stosowania kontroli administracyjnych i satelitarnych zamiast wizyt w terenie, a także wzmocnienie uproszczonych form wsparcia dla mniejszych gospodarstw rolnych. Małe gospodarstwa rolne mają otrzymać wsparcie finansowe w wysokości do 3 tys. euro rocznie oraz dodatkową jednorazową płatność na rozwój działalności gospodarczej w wysokości do 75 tys. euro. Jednym z elementów pakietu jest także zwiększenie rocznej płatności ryczałtowej dla drobnych rolników, co – według Komisji – ma poprawić ich stabilność finansową i ograniczyć koszty obsługi administracyjnej.

Nowe zasady kontroli WPR. Jedna wizyta w roku zamiast kilku

Krzysztof Hetman wskazuje, że najważniejszym elementem pakietu jest ograniczenie liczby kontroli w gospodarstwach oraz większa elastyczność wobec mniejszych producentów.

– Uproszczeń w Omnibusie jest bardzo wiele. Przede wszystkim jest to jedna kontrola rocznie, brak karania i kontroli rolników posiadających gospodarstwa do 30 ha, poza tym bardzo dużo uelastycznienia i uproszczeń, jeśli chodzi o całą administrację – powiedział europoseł.

Koniec papierologii w rolnictwie? UE tnie biurokrację w gospodarstwach

Z wypowiedzi przedstawicieli Parlamentu Europejskiego wynika, że pakiet obejmuje również uproszczenie obowiązków sprawozdawczych, większą elastyczność w warunkowości środowiskowej oraz szersze wykorzystanie kontroli administracyjnych i satelitarnych zamiast wizyt w terenie. Celem – jak podkreśla Komisja Europejska – ma być lepsza koordynacja nadzoru, a nie jego całkowite zniesienie.

Hetman zwraca uwagę, że dla rolników kluczowe jest ograniczenie czasu poświęcanego na obsługę kontroli.

– To diametralna różnica mieć 12 kontroli w ciągu roku i zajmować się osobami kontrolującymi, przedstawiać im dokumenty w każdym miesiącu, a robić to tylko raz w roku. Oczywiście przerysowałem tę sytuację, ale chodzi o to, żeby rolnik był w polu, mógł pracować i uprawiać ziemię, a nie siedział przy biurku i przygotowywał dokumenty dla instytucji, które przyszły akurat na kontrolę – podkreślił w rozmowie z Newserią.

UE ogranicza kontrole, ale nie podnosi dopłat. Rolnicy rozczarowani Omnibusem

Jednocześnie w materiale Newserii wyraźnie wybrzmiewa sceptycyzm części europosłów wobec realnego znaczenia zmian. Waldemar Buda ocenia, że Omnibus dotyka głównie procedur, a nie systemowych problemów rolnictwa.

– To są zmiany formalne, proceduralne, kwestie formularzy, wniosków, wielkości i liczby kontroli. To są rzeczy z punktu widzenia całego systemu kosmetyczne. Nie odwróciliśmy rzeki, ale zmniejszyliśmy trochę narost administracji – stwierdził.

Mniej kontroli, ale dalej niskie ceny. Dlaczego rolnicy wychodzą na ulice?

Podobną ocenę przedstawiają organizacje rolnicze cytowane przez Newserię. Copa-Cogeca wskazuje, że choć uproszczenia idą w dobrym kierunku, mają ograniczony zakres i nie odpowiadają na kluczowe wyzwania związane z kosztami produkcji, inwestycjami i stabilnością regulacyjną.

W materiale Newserii uproszczenia Omnibus zostały zestawione z trwającymi protestami rolników w Brukseli oraz debatą o przyszłym finansowaniu WPR po 2028 roku. Jak podkreśla Krzysztof Hetman, sama skala protestów pokazuje, że problemy sektora wykraczają poza kwestie kontroli.

– Miejsce rolników nie jest na ulicy, jest w polu i gospodarstwie. Taki protest to już jest użycie broni atomowej przez rolników – zaznaczył europoseł PSL.

Z wypowiedzi europosłów przytoczonych przez Newserię wynika, że Omnibus może poprawić codzienne funkcjonowanie gospodarstw, ale bez decyzji dotyczących przyszłego budżetu WPR uproszczenia administracyjne pozostaną zmianą techniczną, a nie realną odpowiedzią na kryzys dochodowy w rolnictwie.

Omnibus III. Co dokładnie zmienia nowe prawo WPR?

W uzasadnieniu rozporządzenia przyjmującego pakiet Omnibus III wskazano, że zmiany wynikają z doświadczeń dwóch lat wdrażania planów strategicznych WPR i mają usunąć zidentyfikowane bariery, złożoność przepisów oraz nadmierne obciążenia administracyjne i kontrolne gospodarstw.

Rozwiązania te dotyczą przede wszystkim małych rolników objętych uproszczonym systemem płatności, a także rolników prowadzących produkcję ekologiczną, którzy zostali objęci dodatkowymi zwolnieniami w zakresie warunkowości i kontroli. Zakres zmian nie ogranicza się jednak wyłącznie do redukcji liczby kontroli w gospodarstwach.

Rozporządzenie wprowadza również zmiany w systemie warunkowości (GAEC i SMR), upraszcza zasady wypłat w ramach uproszczonego systemu płatności, modyfikuje reguły kontroli i sankcji, a także wzmacnia mechanizmy reagowania kryzysowego w ramach WPR. Obejmuje ponadto uproszczenie sprawozdawczości i rozliczania wyników przez państwa członkowskie, w tym odejście od corocznego rozliczania wyników i uproszczenie rocznych sprawozdań z wykonania.

Albert Katana, na podstawie: Newseria Biznes; Rozporządzenie w sprawie uproszczenia WPR (PE-CONS 49/25)

Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze 2026: roczny limit po staremu

Tak, jak w latach ubiegłych, kwota zwrotu podatku akcyzowego będzie przysługiwała w ramach rocznego limitu ustalonego dla użytków rolnych oraz w odniesieniu do posiadanych w gospodarstwie świń oraz dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) bydła, owiec, kóz i koni. W związku z składając wniosek o zwrot akcyzy rolnik musi podać we wniosku również informację o będących w jego posiadaniu średniej rocznej liczbie świń albo o średniej rocznej liczbie dużych jednostek przeliczeniowych bydła, owiec, kóz i koni. Rolnicy mogą pobrać odpowiedni dokument samodzielnie z systemu IRZplus. Nie muszą już jechać w tym celu do biura powiatowego Agencji, aczkolwiek możliwość pozyskania dokumentu w tradycyjny sposób pozostała.

Limit zwrotu podatku akcyzowego w 2026 r. wynosi:

160,60 zł * ilość ha użytków rolnych oraz 5,84 zł * średnia roczna liczba świń lub/i 58,40 zł * średnia roczna liczba dużych jednostek przeliczeniowych bydła, kóz, owiec, koni

Rolnik może ubiegać się o zwrot podatku akcyzowego w odniesieniu do bydła, owiec, kóz, koni i świń w pierwszym lub drugim terminie danego roku.

1,3 mld litrów ON ze zwrotem akcyzy

Podniesienie stawki zwrotu o 4 grosze do 1,50 zł za litr zwiększy wydatki budżetowe o ok. 52 mln zł w 2026 r. Analiza danych z poprzednich lat wskazuje, że zwrot akcyzy pochłonie łącznie 1,9 mld zł. Do rozliczenia rolnicy zgłoszą w 2026 r. faktury za zakup ponad 1,3 mld litrów ON. Biorąc pod uwagę dane dotyczące zwrotu podatku akcyzowego, przewiduje się, że powierzchnia użytków rolnych, do której producenci rolni będą ubiegać się w 2026 r. o zwrot podatku akcyzowego nie powinna przekroczyć 90% powierzchni użytków rolnych objętych systemem jednolitych płatności obszarowych. Jednocześnie zwrot podatku akcyzowego dotyczyłby ok. 6,5 mln DJP bydła, ok. 260 tys. DJP owiec, ok. 62 tys. DJP kóz, 285 tys. DJP koni oraz ok. 9,6 mln szt. świń.

Magdalena Szymańska

Preferencyjne kredyty 1% wymagają korekty

Marek Gawron, prezes TRZH, referował podczas spotkania w Masłomęczu postulat dotyczący kredytów preferencyjnych. Chodzi o kredyty na wsparcie płynności finansowej sektora. Korzystający z nich rolnicy przez pierwsze 24 miesiące mogą liczyć na dopłatę do oprocentowania w wysokości 7%, czyli w tym czasie zapłacą odsetki nie wyższe niż 1%.

Od lewej: prezes TRZH Marek Gawron, wójt gminy Hrubieszów Tomasz Zając i Małgorzata Gromadzka, wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi

FOTO: Monika Janisławska

– Pytanie, co będzie po tym okresie – mówił Marek Gawron. – Stopy procentowe NBP systematycznie maleją. W pesymistycznym scenariuszu można sobie wyobrazić sytuację, że po pierwszych dwóch latach rolnicy zaczną płacić odsetki wyższe niż kredytobiorcy spłacający kredyty komercyjne. Czy rolnicy będą w stanie je spłacać przy oprocentowaniu w wysokości 8%, jeśli do tego czasu nie zostanie zdjęta z rynku nadwyżka 12 mln ton zboża? Z taką lub porównywalną nadwyżką nie ma co liczyć na wyższe niż obecnie ceny skupu i poprawę sytuacji ekonomicznej gospodarstw pozwalającą na spłaty kredytów oprocentowanych na 8%.

Dlatego TRZH stoi na stanowisku, że należy zmienić zasady spłaty tego kredytu. Zdaniem rolników kredyt preferencyjny powinien być oprocentowany w wysokości 1% przez cały okres jego spłaty. Prezes TRZH jest też zdania, że kredyty na preferencyjnych warunkach powinny być dostępne dla rolników także na cele inwestycyjne.

– Rolnik za pieniądze z takiego kredytu nie pojedzie na wczasy, tylko wyda je na rozwój gospodarstwa rodzinnego. Wraz z rozwojem gospodarstw zyskuje całe otoczenie branży. Wsparcie preferencyjne, gdy gospodarstwo ma już na karku komornika, to wsparcie spóźnione. Lepiej zapobiegać, niż leczyć – przekonywał Marek Gawron.

Zwrócił też uwagę na dostępność kredytów 1%.

– W niektórych bankach były dostępne przez 7 sekund – stwierdził. – Nie uważam, aby słusznym był mechanizm, zgodnie z którym niewykorzystane środki z PROW służą do napędzania bankowych zysków.

Dodatkowe pieniądze na finansowanie kredytów

Małgorzata Gromadzka zastąpiła na stanowisku wiceministra rolnictwa Michała Kołodziejczaka. Należy do PO, prowadzi z mężem certyfikowane gospodarstwo ekologiczne w pobliżu Biłgoraja na Lubelszczyźnie.

Rozpoczęła od odniesienia się do kwestii dostępności kredytów preferencyjnych 1%.

– Ten instrument nie jest, być może, idealny – powiedziała. – Sygnały o problemach z dostępnością docierają do ministerstwa nie tylko od rolników z ziemi hrubieszowskiej.

Tymczasem skala potrzeb jest ogromna. Przedstawicielka ministerstwa rolnictwa poinformowała, że łącznie rolnicy złożyli wnioski opiewające aż na 4,8 mld zł. Do tej pory wydano ponad 8 tys. decyzji o przyznaniu kredytu na łączną kwotę ponad 1,8 mld zł. Do dyspozycji są przeszło 2 mld zł.

– Deklaruję powiększenie tej linii kredytowej o brakujące środki, po pozytywnej decyzji na poziomie Unii Europejskiej – zapowiedziała przedstawicielka resortu rolnictwa.

Małgorzata Gromadzka obiecała też w Masłomęczu starania o wprowadzenie kolejnych preferencyjnych linii kredytowych dla rolników – możliwe, że już z początkiem przyszłego roku.

– W tej kwestii musimy działać dwutorowo – zaznaczyła. – Na preferencyjne kredyty czekają też przetwórcy, firmy skupowe, podmioty, które nie wypłacają polskim rolnikom na czas należności za kupione produkty. Cierpią na embargu rosyjskim i biało­ruskim. Na preferencyjnej linii kredytowej dla nich skorzystają też ich dostawcy.

Na pytanie Marka Gawrona dotyczące źródła finansowania programu, przyznała, że pieniądze pochodzą z niewykorzystanych środków PROW.

Podczas spotkania rolników z wiceminister Małgorzatą Gromadzką sala była pełna

FOTO: Monika Janisławska

Konieczny zespół ds. przygranicznych

Pytany o opinię na temat spotkania po jego zakończeniu Marek Gawron odpowiada:

– Lekko na plus. Wrażenie ogólnie pozytywne. Dobrze, że ktoś chce rozmawiać. Oby się nie okazało, że to tylko rozmowy albo gaszenie pożarów. Podczas spotkania pani minister dużo mówiła o przyszłości. To bardzo ważne, o tym trzeba i warto mówić, ale trzeba też rozwiązań problemów, które mamy tu i teraz.

Marek Gawron informuje też, że w Masłomęczu ustalono, że przedstawiciele TRZH mają uczestniczyć w pracach jednego z zespołów roboczych MRiRW.

– Z naszej strony padła również propozycja, aby utworzyć zespół skupiający się na problemach terenów graniczących z Ukrainą, być może także tych spoza Polski. Chodzi o to, żeby kontyngenty ukraińskie nie zostawały w krajach graniczących z Ukrainą, a w szczególności na terenach przygranicznych – tłumaczy prezes TRZH.

Monika Janisławska

fot. M. Janisławska

Jest szansa na uruchomienie rekompensat dla producentów trzody chlewnej dotkniętych ASF i ograniczeniami administracyjnymi. Minister rolnictwa poinformował, że wystąpił do Komisji Europejskiej z wnioskiem o nadzwyczajną pomoc dla rynku wieprzowiny w Polsce. Jeśli Bruksela wyrazi zgodę, środki mogłyby trafić do rolników w 2026 roku.

– Zdecydowałem się wystąpić do Komisji Europejskiej z wnioskiem o nadzwyczajną pomoc dla rynku trzody chlewnej w Polsce. Jeśli będzie na to zgoda, środki byłyby dostępne w 2026 roku – powiedział minister Stefan Krajewski.

Rekompensaty dla rolników możliwe, są przepisy

Resort rolnictwa podkreśla, że ewentualne wsparcie musi być zgodne z unijnymi przepisami dotyczącymi pomocy publicznej. Chodzi m.in. o wytyczne UE dla sektora rolnego oraz rozporządzenie 2022/2472.

– Analizowana jest możliwość uruchomienia pomocy na podstawie obowiązujących przepisów – informuje ministerstwo.

Zgodnie z regulacjami UE możliwe jest m.in. wsparcie związane z naprawieniem szkód spowodowanych chorobami zwierząt, obejmujące wartość rynkową zwierząt poddanych ubojowi lub eliminacji, straty wynikające z kwarantanny oraz koszty odtworzenia stad. Resort zaznacza jednocześnie, że niedopuszczalne jest ustalanie wysokości pomocy bezpośrednio na podstawie cen rynkowych czy ilości produkcji.

Trudna sytuacja producentów trzody chlewnej

Problem narasta, bo produkcja trzody chlewnej od lat znajduje się pod silną presją. ASF, strefy z ograniczeniami oraz różnice cen skupu powodują, że wiele gospodarstw rezygnuje z chowu świń.

– Odbudowa pogłowia trzody chlewnej jest strategicznie ważna dla naszego rolnictwa – podkreśla Wielkopolska Izba Rolnicza. – Brak systemowych rekompensat prowadzi do dalszej rezygnacji gospodarstw z produkcji świń – dodaje Izba.

Według danych branżowych straty sektora związane z ASF sięgają już kilkudziesięciu miliardów złotych, a szczególnie dotknięte są rodzinne gospodarstwa w regionach o słabszych glebach, dla których produkcja zwierzęca była podstawowym źródłem dochodu.

Rolnicy czekają na rekompensaty

Ministerstwo zwraca uwagę, że sytuację producentów świń dodatkowo pogarsza presja na rynku wieprzowiny w całej Unii Europejskiej, spadek eksportu oraz działania handlowe Chin. Resort zaznacza jednak, że nadzwyczajne środki rynkowe nie mogą być stosowane jako stałe wsparcie w strefach ASF. Ale rolnicy czekają na rekompensaty.

Jak poinformował w Sejmie minister rolnictwa Stefan Krajewski, rok 2025 przyniósł poprawę w wypłatach wsparcia dla rolników. Do ponad 1,17 mln gospodarstw trafiło łącznie około 11,5 mld zł w ramach zaliczek i płatności bezpośrednich. To więcej niż w kampaniach 2023 i 2024, a jak podkreśla resort pieniądze były wypłacane sprawniej i bez opóźnień.

Krajewski o wypłatach pieniędzy dla rolników: naprawiliśmy systemy

Jednym z głównych wyzwań w 2025 roku było uporządkowanie systemu wypłat. Ministerstwo wskazuje, że po wcześniejszych trudnościach naprawiono systemy informatyczne i usprawniono obsługę wniosków, co pozwoliło przyspieszyć przekazywanie środków do rolników.

– Rok 2025 był inny niż 2024. Naprawiliśmy systemy i dziś proces wypłat przebiega sprawnie – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Wypłaty ruszyły w pierwszym możliwym terminie dopuszczonym przepisami UE, a wsparcie objęło niemal wszystkie coroczne schematy pomocy.

Zaliczki do 70 proc. i priorytet dla poszkodowanych rolników

Zaliczki na poczet płatności bezpośrednich były wypłacane w maksymalnej wysokości, czyli do 70 proc. należnych kwot. W pierwszej kolejności pieniądze trafiały do gospodarstw dotkniętych skutkami niekorzystnych zjawisk pogodowych, w tym do rolników z terenów Żuław.

Łącznie z tytułu zaliczek i płatności obszarowych rolnicy otrzymali około 11,5 mld zł. Od początku grudnia realizowane są wypłaty końcowe oraz działania obszarowe w ramach drugiego filaru WPR.

Inwestycje i środki z KPO dla ro

Równolegle realizowane były działania inwestycyjne, w tym finansowane z Krajowego Planu Odbudowy. Obejmowały one m.in. przetwórstwo rolno-spożywcze oraz magazynowanie i przechowalnictwo produktów rolnych. Tam, gdzie było to możliwe, środki przesuwano na działania cieszące się największym zainteresowaniem rolników.

Jak informuje minister, w 2025 roku zakończono także pełne rozliczenie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020, zamykając jeden z kluczowych programów wsparcia dla polskiej wsi.

Tanie kredyty z dużym zainteresowaniem. Ale skorzystało niewielu rolników

W odpowiedzi na trudną sytuację rynkową ważnym elementem wsparcia stały się preferencyjne kredyty obrotowe z niskim oprocentowaniem. Początkowo na ten cel przeznaczono 750 mln zł, jednak zainteresowanie rolników szybko przekroczyło założenia.

– Widząc skalę potrzeb, wystąpiłem do Komisji Europejskiej o zgodę na uruchomienie dodatkowych środków – poinformował minister.

Pula kredytów została zwiększona najpierw do około 2,2 mld zł, a następnie – po uruchomieniu środków z odblokowanych gwarancji – do blisko 2,9 mld zł.

Krajewski zapowiada nowe kredyty dla rolników

Ministerstwo zapowiada, że ze względu na utrzymujące się potrzeby finansowe gospodarstw w 2026 roku rozważane będzie uruchomienie kolejnych instrumentów wsparcia. Wśród nich pojawiają się m.in. kredyty konsolidacyjne, które mają pomóc rolnikom uporządkować zobowiązania zaciągnięte w różnych bankach.

Kamila Szałaj

ARiMR kontynuuje wypłaty wsparcia klęskowego dla rolników poszkodowanych przez tegoroczne anomalie pogodowe. Jak wynika z najnowszych danych, pieniądze trafiły już do zdecydowanej większości uprawnionych gospodarstw.

Ponad 26 tys. rolników już dostało przelew

ARiMR poinformowała, że do tej pory przekazała 357 mln zł na konta ponad 26 tys. rolników. Pomoc dotyczy gospodarstw, w których straty w produkcji roślinnej przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji.

– Agencja przekazała środki w wysokości 357 mln zł na konta ponad 26 tys. osób – poinformowała ARiMR.

Wnioski o pomoc klęskową były przyjmowane od 27 października do 17 listopada 2025 r. Łącznie do Agencji wpłynęło 32 tys. wniosków.

Kto mógł otrzymać wsparcie klęskowe z ARiMR?

Warunkiem uzyskania pomocy było wystąpienie w gospodarstwie ponad 30-procentowych strat w średniej rocznej produkcji roślinnej. Straty musiały być spowodowane przez:

• przymrozki wiosenne,
• powódź,
• grad,
• deszcz nawalny,
• huragan.

Pomoc była finansowana z budżetu krajowego, a jej wysokość zależała od skali zniszczeń i rodzaju upraw.

Nawet 3000 zł do hektara za zniszczone uprawy

Zgodnie z obowiązującymi zasadami rolnicy mogli otrzymać:

• 3000 zł/ha – gdy szkody po powodzi, gradzie, deszczu nawalnym lub huraganie wyniosły co najmniej 70% plonu,
• 2000 zł/ha – przy stratach od 50% do 70%,
• 1000 zł/ha – przy stratach od 30% do 50%,
• 2000 zł/ha – przy przymrozkach wiosennych (dla części upraw) przy stratach powyżej 70%,
• 1000 zł/ha – przy przymrozkach wiosennych i stratach od 30% do 70%.

Pomoc także dla rolników z Żuław

Wsparcie objęło również rolników z Żuław, których uprawy zostały zniszczone przez nawalne deszcze pod koniec lipca 2025 r. Wcześniej wielu z nich nie mogło skorzystać z pomocy ze względu na wyczerpany limit de minimis lub brak potwierdzenia strat w systemie satelitarnym.

– Pomoc objęła także rolników z Żuław, którzy z powodu wyczerpania limitu pomocy de minimis lub braku potwierdzenia strat nie mogli starać się o wsparcie we wcześniejszym naborze – poinformowała ARiMR.

Skala zniszczeń w 2025 roku była ogromna

Według wcześniejszych danych wojewodów, przymrozki wiosenne dotknęły ponad 440 tys. hektarów, a grad i deszcze nawalne zniszczyły kolejne 166 tys. hektarów upraw. To jedna z największych fal strat pogodowych w ostatnich latach.

ARiMR zapowiada dalszą realizację wypłat dla pozostałych rolników, których wnioski są jeszcze w trakcie obsługi.

Kamila Szałaj

Kredyt miał uratować sezon. „Zostałem z niczym”

– Złożyłem wniosek w moim banku spółdzielczym na początku października. Na początku grudnia powiedziano mi, że bank nie dostał żadnych nowych pieniędzy i kredytu nie otrzymam. Wnioskowałem o 100 tys. zł. Ta kwota pokryłaby częściowo zakup środków do produkcji na nowy sezon. Moje gospodarstwo specjalizuje się w produkcji nasiennej. Ze względu na niskie ceny zbóż nie otrzymałem takiej zapłaty za wyprodukowane nasiona, jakiej się spodziewałem. Z kolei za sprzedaną kukurydzę zapłacono mi 300 zł/t, ponieważ miałem potrącenia za wilgotność. W gospodarstwie stosuję zróżnicowany płodozmian, sieję od lat strączkowe, mam także uproszczoną uprawę. Wnioskuję więc o ekoschematy, aczkolwiek za zróżnicowaną uprawę otrzymam też mniejsze dopłaty, niż zakładałem, ponieważ ze względu na duże zainteresowanie obniżono punktację. Jak to wszystko razem się zbierze, to przychody będą za ten rok na granicy opłacalności albo nawet poniżej. Bardzo liczyłem na tę pomoc, ale najwyraźniej się przeliczyłem – mówi rozgoryczony Czytelnik z Pałuk.

Rolnictwo w Polsce

Balazs: Polskie rolnictwo najbardziej zagrożone w Europie. To koniec złudzeń

Miało być wsparcie, jest rozczarowanie

Rolników, którzy mieli nadzieję, że otrzymają ten niskooprocentowany kredyt, ale zostali odprawieni z kwitkiem, jest wielu. Nasi Czytelnicy zastanawiają się, jak został podzielony limit pieniędzy na te kredyty i czy druga pula pieniędzy została już także rozdysponowana.

Tanie kredyty od 2 października: kto je miał dostać i do kiedy

Preferencyjne kredyty obrotowe uruchomiono 2 października i miały być dostępne do końca grudnia 2025 r. Zostały przygotowane w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych i były udzielane przez banki współpracujące z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. W momencie ich uruchomienia minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiadał, że jest to konkretne narzędzie wsparcia, które w trudnym czasie pomoże rolnikom i firmom branży rolno-spożywczej w stabilnym rozwoju. Podczas X Forum Rolników i Agrobiznesu 27 listopada mówił rolnikom, że pierwsza pula, która została przekazana do Banku Gospodarstwa Krajowego, wynosiła 700 mln zł, a kolejne uzupełniły ją do ponad 2,2 mld zł. Krajewski wyraźnie zaznaczył, że ministerstwo nie dzieliło tych pieniędzy pomiędzy poszczególnymi bankami, które podpisały umowy z BGK na realizację tej pomocy.

700 mln, potem ponad 2,2 mld. Kto naprawdę dzieli pieniądze?

– Pieniądze zostały przekazane dla Banku Gospodarstwa Krajowego i on rozdziela limity dla banków współpracujących. Nie wiem, do którego województwa i w jakiej wielkości BGK te pieniądze przeznacza. Zdaję sobie sprawę z tego, że pula przeznaczona na tę pomoc nie jest satysfakcjonująca, ale przeznaczyliśmy na nią wszystkie niewykorzystane środki z PROW 2014–2020. Ta pomoc miała być wsparciem dla aktywnego rolnika, a nie gospodarstwa socjalnego – mówił Krajewski.

Obecny na wspomnianym Forum wiceminister Adam Nowak mówił:

– Rozmawiałem z prezesami dużych banków spółdzielczych, aby równomiernie w całym kraju podzielili pieniądze, a nie tylko na wybrane banki. Proponowałem nawet, żeby każdy, kto wnioskował, dostał kredyt ograniczony współczynnikiem redukcyjnym. Banki mają jednak nieco inne podejście, określa im to BGK.

Rolnictwo w Polsce

Balazs: Polskie rolnictwo najbardziej zagrożone w Europie. To koniec złudzeń

Banki chciały redukcji, BGK narzuca zasady

Ministerstwo rolnictwa odpowiedziało „Tygodnikowi” 3 grudnia, że Bank Gospodarstwa Krajowego dzielił pieniądze, biorąc pod uwagę zapotrzebowanie banku, czyli wysokość wnioskowanego limitu i potencjał sprzedażowy obejmujący w szczególności: dynamikę sprzedaży, udział w rynku oraz zasięg terytorialny banku. Bank Gospodarstwa Krajowego w informacji przesłanej dzień później zaznaczył, że rozdysponował środki proporcjonalnie do zgłoszonego przez banki kredytujące zapotrzebowania, mającego odzwierciedlenie w procesowanych wnioskach kredytowych, ze szczególnym uwzględnieniem bankowości spółdzielczej, której potrzeby są największe.

Według ministerstwa rolnictwa, przy podziale kolejnej transzy środków kryterium był też pozostający do wykorzystania dotychczasowy limit. BGK potwierdził, że banki kredytujące do momentu zwiększenia limitów gwarancji przez BGK miały jeszcze bowiem pewną pulę niewykorzystanych środków. Z informacji przekazanych „Tygodnikowi” przez BGK wynika, że w wyniku dwukrotnego dokapitalizowania Funduszu Gwarancji Rolnych przez ministerstwo rolnictwa oraz wykorzystując zwrócone zasoby, dwukrotnie zwiększył akcję gwarancyjną – najpierw o 370 mln zł, a następnie o 920 mln zł, co daje łącznie kwotę 1,290 mld zł. Według BGK ta kwota pozwoli na zabezpieczenie akcji kredytowej wynoszącej ponad 1,612 mld  zł. Pierwsza transza, którą ministerstwo miało przeznaczyć na te kredyty, była na poziomie 700 mln zł. BGK nie podał, ile dokładnie z tej kwoty zostało wykorzystane, a ile zwrócone.

Ocena wniosków trwa, a chętnych więcej niż pieniędzy

Resort rolnictwa poinformował naszą redakcję, że w bankach trwa ocena złożonych wniosków kredytowych, dlatego na obecnym etapie nie jest jeszcze znana ostateczna liczba udzielonych kredytów i ich wartość. Według danych resortu, od 1 października do 28 listopada, banki udzieliły 6025 preferencyjnych kredytów na łączną kwotę około 1,4 mld  zł z około 2,2 mld zł zarezerwowanych na tę akcję kredytową. Gdyby nawet ileś nowych wniosków przybyło, co się zapewne stanie, pieniędzy, żeby obsłużyć wszystkie wnioski zabraknie, bo jak podaje BGK, banki kredytujące zawnioskowały łącznie o 2,5 mld zł.

Magdalena Szymańska

fot. D. Kolasińska

Artykuł pierwotnie ukazał się w numerze 50. Tygodnika Poradnika Rolniczego w dniu 14 grudnia 2025 r.

Do tej pory realizacji tych celów służyły dwa odrębne filary WPR, czyli dopłaty bezpośrednie i fundusze strukturalne. Profesor Czubak zaznaczał, że cele środowiskowe, wbrew powszechnym opiniom, nie są „wymysłami” polityków, lecz wyraźnie formułowanymi oczekiwaniami wobec rolnictwa ze strony społeczeństwa.

Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego

W następnej siedmiolatce, tj. od 2028 do 2034 roku, do podziału będą 2 bln euro. Rozmowy, jak to ma wszystko dokładnie wyglądać, ciągle trwają. Wspólna Polityka Rolna łącznie z Europejskim Funduszem Morskim, Rybackim i Akwakultury, Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Europejskim Funduszem Społecznym, Funduszem Spójności oraz Funduszem na rzecz Sprawiedliwej Transformacji znajdą się Krajowych i Regionalnych Planach Partnerstwa. Krajowe Plany mają integrować środki na rzecz spójności, rolnictwa, rybołówstwa i polityki społecznej i być dostosowane do specyfiki każdego kraju i jego regionów. Każde z państw będzie musiało przygotować swój własny narodowy Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego w ramach unijnego Europejskiego Funduszu Gospodarczego, Społecznego i Terytorialnego.

– Wspólna Polityka Rolna staje się więc częścią jednego dużego programu, dostosowanego do specyfiki każdego kraju, a tak naprawdę, i o to chodzi, realizowanego na poziomie narodowym. Tutaj jest duża dowolność państwa w kreowaniu tego programu. Zapowiedzi są dla nas korzystne – po raz kolejny będziemy największym beneficjentem. Z całości budżetu (783 mld euro), który jest przewidziany na kolejną siedmiolatkę, na Plany Partnerstwa Krajowego i Regionalnego, 123 mld mają trafić do Polski. To najwięcej ze wszystkich krajów – wyliczał prof. Czubak.

Zdaniem dr. hab. Wawrzyńca Czubaka, prof. UP w Poznaniu, związki i organizacje rolnicze powinny wesprzeć resort ronictwa w walce o pieniądze na WPR w przyszłym okresie programowania

FOTO:

Dziesięć procent środków na rolnictwo

9 listopada z Parlamentu Europejskiego wypłynął sygnał, że przynajmniej 10% środków ma być przeznaczonych we wszystkich krajach na rolnictwo.

ARiMR rozpoczęła wypłaty wsparcia klęskowego dla rolników, których gospodarstwa ucierpiały przez tegoroczne anomalie pogodowe. Do 8 grudnia 2025 r. na konta 495 rolników trafiło już blisko 7,5 mln zł.

O pomoc, finansowaną z budżetu krajowego, można było się ubiegać od 27 października do 17 listopada 2025 r. Warunkiem było odnotowanie w gospodarstwie ponad 30-procentowych strat w średniej rocznej produkcji roślinnej, spowodowanych przez przymrozki wiosenne, powódź, grad, deszcz nawalny czy huragan. W tym naborze ARiMR przyjęła aż 32 tysiące wniosków.

Pieniądze trafią też do rolników z Żuław

Wsparcie obejmuje również rolników z Żuław, którym pod koniec lipca ulewy i powódź zniszczyły plony. Wcześniej wielu z nich nie mogło skorzystać z pomocy, bo wyczerpał się limit de minimis albo szkody nie były potwierdzone na zdjęciach satelitarnych.

Nawet 3000 zł do hektara

Wysokość dopłat zależy od rodzaju uprawy i skali strat. Jak wynika z rozporządzenia, rolnicy mogą liczyć na:

• 3000 zł/ha – gdy szkody po powodzi, gradzie, deszczu nawalnym lub huraganie wyniosły co najmniej 70% plonu,
• 2000 zł/ha – gdy szkody wyniosły od 50% do 70%,
• 1000 zł/ha – gdy szkody były mniejsze, od 30% do 50%.
• 2000 zł/ha – przy przymrozkach wiosennych, dla upraw innych niż drzewa i krzewy owocowe, truskawki i warzywa, gdy straty wyniosły co najmniej 70% plonu.
• 1000 zł/ha – przy przymrozkach wiosennych, dla upraw innych niż drzewa i krzewy owocowe, truskawki i warzywa, gdy straty wyniosły od 30% do mniej niż 70% plonu.

– Chcemy jak najszybciej wypłacić rolnikom wsparcie do hektara w gospodarstwach, w których wystąpiły anomalia pogodowe i straty przekroczyły 30 procent plonów – mówił kilka tygodni temu minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Setki tysięcy hektarów zniszczonych

Według danych wojewodów, przymrozki wiosenne wystąpiły na ponad 440 tys. ha, a grad i deszcze nawalne zniszczyły kolejne 166 tys. ha upraw.

Kamila Szałaj

Rolnicy od kilku lat narzekają na działanie aplikacji suszowej „Zgłoś szkodę rolniczą”. W wielu przypadkach program zaniża straty lub ich w ogóle nie wykazuje, nawet tam, gdzie gołym okiem widać wyschnięte pola. Teraz to ma się zmienić.

Jak informuje Wielkopolska Izba Rolnicza, podczas konferencji Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych (4–5 grudnia) zastępca prezesa ARiMR Andrzej Borusiewicz zapowiedział stworzenie zupełnie nowej aplikacji, która działałaby nie tylko przy suszy, ale też przy przymrozkach, gradobiciach i innych klęskach. Ma to być tzw. „aplikacja klęskowa”.

– To realizacja niekończących się wniosków i uwag środowiska rolniczego – podkreśla Wielkopolska Izba Rolnicza.

Aplikacja suszowa. Co ma się zmienić?

Z informacji przekazanych przez Izbę wynika, że ARiMR chce przejąć aplikację w pełnym zakresie (obecnie zajmuje się tylko wypłatami pomocy suszowej). I teraz system ma korzystać nie tylko z danych IUNG, ale przede wszystkim danych Agencji i Geoportalu. Ma być też większe wsparcie stacji pogodowych IMGW oraz  komercyjnych stacji meteo. Mają byc też nowe algorytmy, a przez to dokładniejsze szacowanie strat.

Jak mówi Borusiewicz, szkody klimatyczne będą się zdarzać coraz częściej, więc narzędzie musi działać rzetelniej i szybciej.

Aplikacja suszowa: kiedy będzie zmiana?

Proces przejęcia obecnej aplikacji od Centrum Obsługi Informatyki (COI) może rozpocząć się już na przełomie czerwca i lipca 2026 r. To znaczy, że w 2026 roku szacowanie suszy będzie jeszcze na starych zasadach. 

Rolnicy sceptyczni

Rolnicy mają jednak mieszane nastroje, bo oczekują poprawy, ale nie ukrywają, że podchodzą do zapowiedzi z dystansem.

- Wielkopolska Izba Rolnicza oraz rolnicy oczekują z niecierpliwością, choć również z dużym sceptycyzmem, na bardziej precyzyjne i rzetelne szacowanie szkód spowodowanych niedoborem wody. Do tej pory aplikacja, jak wielokrotnie wskazywali zarówno sami rolnicy, jak i tzw. komisje klęskowe powoływane przez wojewodę, nie zawsze poprawnie szacowała straty, a czasami w ogóle nie uwzględniała suszy, mimo, że podczas lustracji wyraźnie było widać jej występowanie i znaczące straty w uprawach - czytamy w komunikacie WIR. 

Kamila Szałaj

– Przy większej produkcji mamy większą skalę zakupów, więc jesteśmy atrakcyjniejszym odbiorcą dla wielu dostawców, ale też z punktu widzenia odbiorców rynkowych możemy dostarczyć większą masę. Tak więc możemy prawdopodobnie zapewnić niższe koszty transakcyjne, bo nie zawsze wygramy konkurencję cenową. Potrzeba koncentracji jest konieczna, ponieważ temu procesowi poddało się w ostatnich latach bardzo mocno otoczenie, w którym funkcjonują gospodarstwa rolne – mówił dr Michał Gazdecki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na Dniach Przedsiębiorcy Rolnego, które zorganizowały w Poznaniu poznańskie Centrum Doradztwa Rolniczego oraz wielkopolski i mazowiecki  ODR-y.

Otoczenie wymusza integrację

Prelegent podał przykład rynku środków ochrony roślin, na którym funkcjonuje obecnie 80 podmiotów, z których 10 największych ma 90% rynku. Podobnie dzieje się na poziomie firm handlowych, które dostarczają rolnikom te środki produkcji. Nie inaczej jest na poziomie handlu detalicznego produktami spożywczymi.

– Rozwój jednej sieci zupełnie przemodelował niezależny handel detaliczny na terenach poza miastami. To jest na przestrzeni ostatnich 5–6 lat gigantyczna zmiana. Tylko w latach 2017–2023 liczba sklepów sprzedających żywność spadła o 27%, a ogólnospożywczych o około 30%. Natomiast liczba super- i hipermarketów wzrosła trzykrotnie. Ta rosnąca koncentracja na poziomie handlu detalicznego wymusza określone zapotrzebowanie na produkty, ponieważ jedno przedsiębiorstwo ma kilka tysięcy punktów handlowych – tłumaczył Gazdecki.

Dr Michał Gazdecki, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

FOTO: Magdalena Szymańska

Patrzmy na rachunek ekonomiczny 

W ocenie eksperta nie na tym polega siła podmiotu, że jest się niezależnym, tylko na tym, że jest się w mądry sposób powiązanym z tym, co dzieje się na rynku, ponieważ każde gospodarstwo, tak samo jak każdy inny podmiot gospodarczy, występuje w sieci intensywnych powiązań.

– Powinniśmy przestać myś­leć wyłącznie o rolnictwie, a powinniśmy myśleć o całym systemie żywnościowym, ponieważ on buduje tak naprawdę wartość dla tego podmiotu, który jest po drugiej stronie sieci, czyli dla konsumentów. I bardzo często dla rolników też, dla gospodarstw rolnych drogą rozwoju będzie współpraca, która zwiększy wartość i uczestnictwo w rynku poprzez zwiększanie wartości produktów, na przykład przez konfekcjonowanie, prosty przerób albo nawet zwiększenie wielkości dostaw – przekonywał dr Gazdecki.

Ekspert zaznaczał, że wejście w każdą relację wiąże się z utratą niezależności – i to podawane jest jako jeden z ważnych kosztów integracji.

– Nie patrzymy jednak wyłącznie na koszty. Patrzymy na cały rachunek ekonomiczny i korzyść, jaką na koniec roku czy jakiegoś okresu uzyskujemy z integracji – przekonywał Gazdecki.