Arkadiusz Nader przez blisko dziesięć lat wcielał się w postać Staśka w serialu „Ranczo”, który przyniósł mu największą rozpoznawalność. Jak sam przyznawał w wywiadach, po zakończeniu produkcji nie pojawiły się propozycje, które dawałyby mu satysfakcję zawodową.

Aktor wystąpił jeszcze epizodycznie m.in. w serialach „Leśniczówka” i „Barwy szczęścia”, jednak zrezygnował z dalszej współpracy. Podkreślał, że sporadyczne występy na planie nie były tym, czego oczekiwał od swojej pracy. Nie zamierzał także zabiegać o role poprzez kontakty z producentami czy obecność na branżowych wydarzeniach.

Wieś okazała się najlepszym wyborem

Zamiast walczyć o miejsce w świecie telewizji, Arkadiusz Nader postawił na życie z dala od miejskiego zgiełku. Zamieszkał w okolicach Długosiodła niedaleko Wyszkowa, gdzie, jak podkreśla, odnalazł spokój i codzienną radość.

Wiejskie życie odpowiada mu znacznie bardziej niż tempo dużego miasta. Aktor ceni możliwość pracy wokół domu, pielęgnowania ogrodu i przebywania na świeżym powietrzu. Nawet zwykłe obowiązki, takie jak koszenie trawy, sprawiają mu satysfakcję.

Ogród i psy ważniejsze niż czerwony dywan

Obecnie dużą część czasu poświęca swojemu gospodarstwu i opiece nad psami. Jak opowiadał, to właśnie one są jego najwierniejszymi towarzyszami. Wilczur Boy i suczka Melania towarzyszą mu każdego dnia i, jak przyznaje aktor, dają mu poczucie bliskości oraz spokoju, którego wcześniej nie doświadczał.

Nader podkreśla również, że nie czuje się odludkiem. Po prostu najlepiej odnajduje się w ciszy, z dala od wielkomiejskiego pośpiechu i medialnego rozgłosu.

Coraz więcej znanych osób wybiera życie poza miastem

Historia Arkadiusza Nadera pokazuje, że życie na wsi może być świadomym wyborem, a nie koniecznością. Dla aktora to właśnie kontakt z naturą, codzienna praca wokół domu oraz spokój okazały się ważniejsze niż obecność na ekranie i branżowych wydarzeniach.

Choć wielu widzów wciąż kojarzy go przede wszystkim z rolą Staśka w „Ranczo”, sam aktor wydaje się zadowolony z obranej drogi. Jak wynika z jego wypowiedzi, właśnie na wsi znalazł miejsce, w którym może żyć zgodnie z własnym rytmem i cieszyć się prostą codziennością.

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. telemagazyn.pl

Imbir jest wieloletnią tropikalną rośliną dorastającą do 1 m wysokości. Ma duże, ciemnozielone, lancetowate liście. Wiosną (kwiecień – maj) zakwita kwiatami zebranymi w kłosowate kwiatostany w kolorze żółto-fioletowym. Nie wymaga przycinania, ale dla zapewnienia mu atrakcyjnego wyglądu należy usuwać przekwitłe kwiatostany oraz pędy, które zamarły. Kłącze, czyli to, co jest najbardziej pożądane w kuchni, jest jędrne i grube, pokryte delikatną jasnobrązową skórką, ma intensywny zapach i ostry, gorzki i nieco słodkawy smak. Młode kłącza można spożywać na surowo, starsze w formie sproszkowanej.

Kiedy najlepiej sadzić imbir?

Najlepszą porą sadzenia imbiru jest przedwiośnie. Kłącza z przeznaczeniem do sadzenia dobrze jest nabyć w sklepie z ekologiczną żywnością. Te pochodzące z marketów często są traktowane preparatem hamującym kiełkowanie. Małe kłącza możemy posadzić w doniczce w całości. Lepiej przed sadzeniem namoczyć je na około 24 godziny w letniej wodzie. Jeśli zdecydujemy się na zakup dużego kłącza, dzielimy je na mniejsze, około trzycentymetrowe odcinki, na których widoczne jest minimum jedno tzw. oczko.

Jak zasadzić imbir?

Odcinki imbiru pozostawiamy w suchym i ciepłym miejscu na 2–3 dni do przeschnięcia rany. Świeże miejsce cięcia jest narażone na atak grzybów, co może doprowadzić do gnicia. Tak przygotowane kłącze układamy poziomo w niezbyt głębokiej, ale szerokiej doniczce (imbir rozrasta się wszerz, a nie w głąb) na przygotowanej warstwie ziemi, którą stanowi podłoże o pH 6,1–6,5, żyzne i przepuszczalne. Można użyć dojrzałego kompostu wymieszanego z ziemią kwiatową. Ułożone kłącza należy przykryć dwucentymetrową warstwą ziemi, obficie podlać i na wierzch doniczki położyć folię bądź szybę, która zmniejszy parowanie wody. Gdy pojawią się pierwsze roślinki, co następuje w okresie od 2 do 8 tygodni, folię należy zdjąć. Do kiełkowania sadzonek wymagana jest temperatura 22–25°C – dotyczy to także podłoża. W temperaturze poniżej 20°C, której imbir wręcz nie znosi, następuje zahamowanie wzrostu.

Nazwa "imbir" wywodzi się z sanskryckiego słowa stringa-vera, co oznacza "ciało jak róg" – pewnie dlatego, że kształtem przypomina poroże jelenia

FOTO: Małgorzata Wyrzykowska

Gdzie postawić doniczkę z imbirem w domu?

Najlepszym miejscem dla imbiru jest parapet, gdzie słońce dociera tylko w godzinach porannych. Promienie UV powodują często zmiany na liściach, które się już nie regenerują. Imbir lubi ziemię wilgotną, ale nie mokrą ani przesuszoną. Bardzo lubi natomiast spryskiwanie liści. W okresie intensywnego wzrostu, co przypada na czerwiec i lipiec, warto zasilać roślinę biohumusem, choć nie jest to konieczne, jeśli została posadzona w bogatą w składniki odżywcze ziemię. To również czas sprzyjający wyniesieniu doniczki do ogrodu, gdy panują ciepłe dni. Pamiętajmy jednak, by pojemnik postawić w miejscu osłoniętym od wiatru i nienarażonym na bezpośrednie działanie słońca. W październiku możemy wyjąć kłącza i je oczyścić z przeznaczeniem do użytku.

Jak dbać o imbir?

Jesienią, gdy liście zaczną żółk­nąć, ograniczamy podlewanie i odstawiamy do pomieszczenia na okres zimowego spoczynku. Utrzymujemy w temperaturze około 9°C. Przestajemy podlewać, a w styczniu, lutym rozpoczynamy kolejny cykl, przesadzając kłącza do nowego podłoża i regularnie podlewając.

Święta Bożego Narodzenia 2023

Goździki, imbir czy cynamon. Skąd pochodzą przyprawy na świąteczny stół?

Małgorzata Wyrzykowska

Jak podaje portal money.pl, każda osoba będąca posiadaczem telewizora lub radia, jest zobowiązana do rejestracji odbiorników i systematycznego opłacania abonamentu. Każdy użytkownik od początku roku 2023 płaci następujące kwoty abonamentowe:

• za radio – 8,70 zł,
• za telewizor – 27,30 zł.

Kara, która jest nakładana na osobę nieregulującą opłat abonamentowych jest równa 30-krotności miesięcznej stawki opłat, co w przypadku telewizora daje sumę wyższą niż 800 zł.

Czy Poczta Polska może przeprowadzić kontrolę abonamentową w domu rolnika?

Jak wynika z informacji zgromadzonych przez money.pl, każdy użytkownik, który zarejestruje telewizor lub radio miesiąc później nabywa obowiązek regulowania opłaty abonamentowej. Co więcej, Poczta polska ma prawo do weryfikacji tego, czy ktoś ma w domu telewizor lub radio oraz czy opłaca abonament radiowo-telewizyjny.

Czy listonosz może przeprowadzić kontrolę abonamentową?

Poczta Polska zaprzecza pogłoskom co do tego, że kontrole abonamentowe może przeprowadzać listonosz i informuje, że mogą ją odbyć wyłącznie pracownicy Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej, których każdy ma prawo wylegitymować przed ich wejściem do domu.

Kogo nie obowiązuje płatność abonamentowa?

Z informacji przekazanych przez money.pl wynika, że abonamentu RTV nie muszą płacić:

• emeryci i renciści, których świadczenie emerytalne nie przekracza 50 proc. minimalnego wynagrodzenia w roku poprzedzającym, 
• seniorzy po ukończeniu 75. roku życia, 
• osoby, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do I grupy niepełnosprawności,    
• osoby, które posiadają zaświadczenie o całkowitej niezdolności do pracy,    
• osoby niesłyszące oraz niewidome, weteranom będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi,    
• osoby bezrobotne, które pobierają niektóre świadczenia, np. zasiłek stały, świadczenie przedemerytalne, zasiłek okresowy.

Co trzeba zrobić, żeby zostać zwolnionym z abonamentu?

Osoby, które kwalifikują się do zwolnienia z opłaty abonamentowej muszą zgłosić ten fakt w urzędzie pocztowym, chyba że skończyły 75 lat. Zostaną zwolnione z obowiązku miesiąc później.

Czy abonament RTV wzrósł w roku 2024?

Opłata za abonament RTV w roku 2024 pozostaje bez zmian i wynosi tyle, ile w roku 2023:

• za radio – 8,70 zł,
• za telewizor – 27,30 zł.

Stawki abonamentu

Ile rolnik zapłaci za słuchanie radia w ciągniku? STAWKI abonamentu w 2024

Oprac. Justyna Czupryniak

Źródło: money.pl

Większość roślin dobrze znosi niedobór wilgoci, jednak gatunki pochodzące ze środowisk wilgotnych, np. cibora czy paprocie, marnieją i giną nawet podczas krótkotrwałego niedoboru wody w podłożu. Inną przyczyną może być z kolei nadmiar wilgoci – wszystkie rośliny potrzebują wody, ale w tym względzie mają indywidualne wymagania: jedne lubią, gdy podłoże jest cały czas wilgotne, drugie, jak choćby kaktusy, nie potrzebują wody wcale. Niewielkie zapotrzebowanie na wilgoć mają również rośliny, które nie kwitną. Należy pamiętać, że nadmiar wody powoduje gnicie korzeni.

Jak uniknąć przelania rośliny?

Doniczka powinna mieć otwór w dnie, przez który nadmiar wody wypłynie do podstawki. Odczekaj około 15 minut i po tym czasie zlej wodę z podstawki, by doniczka nie stała w wodzie. Na dnie doniczki powinien być umieszczony drenaż, np. z potłuczonych starych doniczek ceramicznych, który wchłonie wodę. Wiele jest takich, które lubią wilgotne powietrze, co trudno osiągnąć w okresie grzewczym. Dobrym wyjściem jest ustawianie doniczki z kwiatami na tacy wypełnionej kamykami, które co pewien czas skrapiamy wodą, a ta, parując, wypełnia pomieszczenie wilgocią. Czasem na grzejnikach umieszczamy ceramiczne pojemniki z wodą czy wieszamy wilgotne ręczniki. Każdy sposób może okazać się skuteczny. Ważne jest również, by niektórym gatunkom spryskiwać liście, zmywając tym samym warstwę kurzu ograniczającą właściwą fotosyntezę. Pamiętajmy, że spryskiwania nie lubią rośliny o liściach aksamitnych ani młodych.

Jednym z najmniej wymagających kwiatów doniczkowych jest zamiokulkas, który doskonale sobie radzi nawet z dala od okna

FOTO: Magdalena Paulinek

Jaka temperatura jest najbardziej optymalna dla kwiatów?

Kolejną przyczyną marnienia kwiatów doniczkowych mogą być wahania temperatury. Roś­liny źle znoszą nie tyle niskie temperatury, ile gwałtowne ich zmiany. Najbardziej cierpią te, które umieszczone są na parapetach. Wahaniom temperatury można zapobiec przez izolację doniczki od parapetu. Można postawić ją np. na drewnianej podkładce. Dobrą metodą jest również uprawa roślin w doniczkach plastikowych, w których podłoże znacznie wolniej się ochładza niż w ceramicznych. Dla roślin doniczkowych zabójcze jest gorące powietrze. Nie dość, że marnieją, to jeszcze na spodzie liści mogą pojawiać się przędziorki. Optymalna temperatura dla roślin doniczkowych to około 18°C. Zimą często w pomieszczeniach panują przeciągi, szczególnie wtedy, gdy okna są nieszczelne, a także podczas wietrzenia. By uchronić rośliny przed gwałtownymi ruchami powietrza, najlepiej je przenieść w inne miejsce, a podczas otwierania okien osłaniać.

Czy zapewnienie właściwego oświetlenia dla roślin jest konieczne?

Problemem jest także zapewnienie właściwego oświetlenia. Jego niedobór jest niemal zabójczy dla niektórych gatunków, choć są i takie, które doskonale się czują w ograniczonym dostępie światła. Te, które lubią dobre oświetlenie, należy na czas jesienno-zimowy przestawić z głębi pokoju bliżej okna. Również firany i zasłony dodatkowo ograniczają dostęp światła, należy więc je albo odsłonić, albo umieścić kwiaty na parapecie.

Przeczytaj również: Jak nadmiar wilgoci wpływa na rośliny rosnące w rabatach?

Wieś i rodzina

Igliwie idealne na ściółkowanie: jakie rośliny je lubią?

Małgorzata Wyrzykowska

Osoby, które budują własny dom, doskonale wiedzą, że połowę kłopotów związanych z tym procesem generuje biurokracja. Jeszcze zanim budowa ruszy, inwestor musi zgromadzić znaczną liczbę dokumentów. Za część z nich trzeba zapłacić. Na liście znajdują się między innymi: 

• pozwolenie na budowę lub zgłoszenie budowy;  
• wypis i wyrys dla danej działki z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub (jeśli taki plan nie jest uchwalony) decyzja o warunkach zabudowy; 
• mapa zasadnicza do celów projektowych;  
• warunki techniczne przyłączenia do sieci lub oświadczenie o możliwości przyłączenia do sieci głównej;  
• projekt architektoniczno-budowlany;  
• oświadczenie kierownika budowy;  
• dziennik budowy (papierowy lub elektroniczny);  
• zawiadomienie o planowanym rozpoczęciu robót budowlanych. 

Więcej na temat dokumentów niezbędnych do budowy domu w 2023 roku przeczytasz tutaj: Jakie dokumenty są potrzebne do budowy domu w 2023 roku? 

Od kilku lat w Polsce można budować domy jednorodzinne bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, jednak tylko pod warunkiem, że powstający budynek będzie miał powierzchnię do 70 m2. 

Czy projekt domu jednorodzinnego można mieć za darmo? 

Projekt domu jednorodzinnego to jeden z większych wydatków na etapie przygotowywania się do budowy. Jego cena może sięgnąć nawet kilku tysięcy złotych, jest zależna od pomysłu inwestora, renomy biura projektowego, a nawet okolicy, w jakiej powstanie dom. Jest jednak sposób, by uniknąć tego wydatku, i to całkowicie wspierany przez instytucję państwową. Wraz z wejściem w życie przepisów o budowaniu domów do 70 m2 bez pozwolenia, w internecie pojawiły się darmowe projekty takich budynków. Dziś katalog rozszerza się o domy o powierzchni do 120, 150 i 180 m2. 

Skąd wziąć darmowy projekt domu? 

Darmowe projekty architektoniczne, z których mogą skorzystać osoby budujące swoje domy, to zwycięskie prace w konkursach ogłaszanych przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. W tej chwili w katalogu na stronie GUNB znajdziemy już blisko 100 darmowych projektów, z czego ponad 70 to koncepcje domów do 70 m2, 11 to z kolei projekty domów rekreacyjnych. Teraz pojawiły się tam również domy do 120 m2. GUNB zapewnia, że w najbliższym czasie katalog zostanie poszerzony o projekty większych domów. Można go przejrzeć tutaj: katalog darmowych projektów na stronie GUNB. 

Jak skorzystać z darmowego projektu domu od GUNB? 

Jak zapewniła Dorota Cabańska, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, z projektów na stronie GUNB skorzystać może każdy. Jest to całkowicie bezpłatne i nie wymaga instalowania dodatkowego oprogramowania komputerowego. Zainteresowani muszą tylko wypełnić formularz kontaktowy i katalog projektów jest do ich dyspozycji. 

Dorota Cabańska podkreśla, że darmowe projekty domów cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Do tej pory skorzystano z nich już ponad 70 tysięcy razy.

źródło: GUNB

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. GUNB

Trawnik bez mchu

Wiele osób zmaga się również z mchem na trawnikach. Jest syg­nałem, że coś złego dzieje się z murawą, czyli jest niewłaściwie pielęgnowana lub osłabiona. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi mchu jest zacienione stanowisko, kwaśny odczyn gleby, ciężkie i zbite podłoże, przenawożenie lub niedobór składników pokarmowych. Odpowiednie zabiegi, w tym areacja i wertykulacja oraz wapnowanie, pomogą w przywróceniu dobrej kondycji trawnika. Jeśli i to nie pomoże, wówczas trzeba sięgnąć po oprysk. Najskuteczniejszym preparatem do zwalczania mchu na trawniku jest żelazo-antymech marki Ogród Start oraz Mogeton 25 WP.

Kostki i ściany bez dodatków

Mchy i porosty rosnące w spoinach między kostkami i płytami niszczą kamień, a poza tym sprawiają, że powierzchnia staje się śliska. Warto już przed położeniem kostki brukowej pomyśleć o odpowiedniej spoinie i np. wykorzystać fugę epoksydową. Zazwyczaj wszystkie mchy i porosty z kostki usuwamy ręcznie za pomocą narzędzi ogrodniczych, ale przy zbyt poważnym problemie warto czasem sięgnąć po środki chemiczne do tego przeznaczone. Oprócz właściwego wyboru środka ważny jest również sposób rozprowadzenia go na powierzchni i tu sprawdzi się precyzyjny dozownik. Stosując preparat po raz pierwszy, sprawdźmy, czy nie zniszczy lub nie spowoduje przebarwień kostki.

FOTO: Małgorzata Wyrzykowska

Nie ma preparatów, które raz na zawsze pozwolą pozbyć się problemu. Walkę z mchem i porostami należy prowadzić systematycznie, począwszy od wiosny, co jakiś czas powtarzając zabieg. Doraźnie można powierzchnię ścian i murków umyć wodą pod ciśnieniem i wyszorować szczotką, jednak samo umycie niewiele da, ponieważ mech i porosty wrosły w podłoże i prędzej czy później dadzą o sobie znać. Gdy powierzchnia wyschnie, dobrze jest pokryć ją odpowiednim środkiem, np. Primacolem, i pozostawić na określony czas, podany na opakowaniu. Po odkażeniu warto powierzchnię pokryć farbą z dodatkiem biocydów lub bezbarwnym impregnatem. Utworzymy tym samym powłokę ochronną i zmniejszymy porowatość powierzchni, dzięki czemu zmniejszymy jej nasiąkliwość. Ci, którzy preferują ekologiczne metody, powinni sięgnąć również po środek, jakim jest Effect 24 h, po zastosowaniu którego efekty widoczne są już po upływie doby. Jednym z domowych sposobów jest w słoneczny dzień polanie powierzchni wrzątkiem, następnie spryskanie jej octem przy użyciu spryskiwacza. A może cola? Spryskać powierzchnię colą i pozostawić na kilka dni, po czym zetrzeć mech. Można też użyć 20 g sody rozpuszczonej w 10 l wrzącej wody, którą rozprowadzamy po powierzchni, pozostawiając na kilka dni.

Małgorzata Wyrzykowska

fot. redakcja, envato elements

Jest lato. Siedzimy wieczorami na dworze, przebywamy nad jeziorami i organizujemy wycieczki do lasu. Są z nami dzieci. A komary ciągną do nich tak samo jak do dorosłych. Różnica polega na tym, że my potrafimy owada zauważyć i przed ukąszeniem się obronić. Dziecko – raczej nie. Co wtedy? Żeby pogodnie odbyło spacer po lesie albo pozwoliło zjeść kolację ze znajomymi w altanie, trzeba stworzyć mu przed komarami tarczę. Zrobicie to za pomocą płynu na komary dla dzieci dostępnego w naszym sklepie. Daje ochronę przed żądnymi krwi muchówkami nawet przez 6 godzin i można go stosować już od 12. miesiąca życia.

Jaki preparat przeciwko komarom wybrać dla dorosłych?

Dorosłym proponujemy coś o zdwojonej mocy, czyli preparat "Komary i kleszcze max". Przed komarami i kleszczami, których w tym roku sporo, ochroni przez 8 godzin. Przyda się też do obrony przed meszkami, ale możecie go użyć także przeciwko tropikalnym komarom tygrysim! Będzie wtedy strzegł dostępu do was nawet przez 5,5 godziny.

Jak radzić sobie z przykrym zapachem ze śmietnika?

Wszyscy musimy gromadzić gdzieś w domu śmieci – nie uciekniemy od tego. Kosze na śmieci mamy często zamknięte w szafkach czy eleganckich szufladach. Bywa, że jest ich więcej, jeśli segregujemy odpady. I chyba każdy z nas doświadczył sytuacji, kiedy nagle – tak, tak, to potrafi dziać się w ciągu minut – worek dosłownie wypływa z kosza. To jeszcze nie problem, ale jeśli od kilku czy kilkunastu godzin leżą w nim opakowania z resztkami organicznymi, zwykle po kuchni rozchodzi się mało przyjemna woń. Latem to gwarantowane, podobnie jak licznie zbierające się w takiej "stołówce" muchy. Jeśli kosz stoi na zewnątrz domu, gdzie słońce i skwar, o muchy, larwy i nieprzyjemny zapach jeszcze łatwiej. Preparat do śmietnika 2 w 1 radzi sobie nie tylko z larwami much, ale potrafi dać odpadkom przyjemną zapachową oprawę. Dzięki spryskaniu nim mniejszego czy większego worka zrobi się cytrynowo.

Jak poradzić sobie z nieprzyjemnym zapachem z szamba?

Szambo i latryna też potrafią przypomnieć o swojej lokalizacji, zwłaszcza latem. Zdarzyć się to może nawet przydomowej oczyszczalni ścieków, która z założenia jest obiektem nieuwalniającym nieprzyjemnych zapachów do otoczenia. Co zrobić, by letnim wieczorem zapach maciejki nie musiał konkurować z wonią nieczystości? Mamy na to rozwiązanie w postaci preparatu "Expel. Bioaktywator do szamb i oczyszczalni". To środek mikrobiologiczny oparty na enzymach, który wesprze was w czyszczeniu systemów kanalizacji i drenażowych. Hamuje rozwój szkodliwych drobnoustrojów, wspiera rozwój bakterii tlenowych i beztlenowych i przyspiesza proces rozkładu resztek organicznych. Z expelem nie będziecie musieli tak często opróżniać zbiornika i martwić się o drożność kanalizacji. Preparat jest tak wydajny, że wystarczy go nawet na 4 miesiące, a pożytecznych bakterii jest w nim dosłownie bez liku – nawet 120 mld w jednej, 25-gramowej dawce. Martwicie się o środowisko? Nie musicie – expel jest biodegradowalny.

Zapraszamy do agrarsklepu!

Środki przeciwko kleszczom i komarom

FOTO: Tygodnik Poradnik Rolniczy

To wszystko możecie mieć teraz w konkurencyjnej cenie, a jeśli jesteście prenumeratorami, możecie liczyć na dodatkowe upusty. Warto też namówić na nasiona i książki sąsiadkę czy przyjaciółkę – produkty zostaną wam dostarczone w jednej niedrogiej przesyłce. Wystarczy, że wejdziecie na agrarsklep.pl lub zadzwonicie pod numer 61 886 29 08.

oprac. Karolina Kasperek

Jak rozwija się ketmia jadalna?

Ketmię jadalną można potraktować jako roślinę ozdobną. To ciepłolubna roślina jadalna, która w swoim środowisku dorasta czasem do 2 m wysokości. W naszych warunkach osiąga około 100 cm. Roślina rozwija jeden pęd główny, od którego odchodzą pędy boczne. Pęd może być zielony bądź czerwony – w zależności od odmiany. Tworzy lekko pachnące kwiaty przypominające kwiaty malwy i ketmii, czyli hibiskusa. Mają kremowy kolor z fioletowym środkiem. Od dołu mogą przybierać lekko czerwony odcień. Są puste, składają się z pięciu płatków, a poszczególne płatki zachodzą na siebie. Jak na afrykańskiego przybysza przystało, oczekuje słonecznego stanowiska, osłoniętego od wiatru, ale nie należy jej sadzić w sąsiedztwie wyższych roślin dających cień. Pod jej uprawę najlepiej przeznaczyć żyzną, przepuszczalną i umiarkowanie wilgotną glebę, wolną od nicieni, szybko się nagrzewającą, o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym (pH 6–7). Uniknąć zachwaszczenia i utraty wilgoci pomaga ściółkowanie.

Piżman jadalny wymaga wysokich temperatur. Kiełkuje po 10 dniach od wysiewu w temperaturze 20°C

FOTO: Małgorzata Wyrzykowska

Jakie mamy odmiany ketmii jadalnej?

Po upływie około 1,5 miesiąca od wysiewu, którego do gruntu dokonujemy po 15 maja, pojawiają się owoce. Z uwagi na gabaryty rozstawa między roślinami powinna wynosić około 40 × 40 cm. Dobremu plonowaniu sprzyja systematyczny sukcesywny zbiór strąków, gdy osiąg­ną około 30 cm długości. Strąk, lub jak kto woli torebka, ma kanciasty kształt z dużą komorą nasienną. Zazwyczaj koloru zielonego, ale u odmian czerwonych przyjmuje kolor czerwono-zielony. Wewnątrz strąka, który jest jadalny, znajdują się okrągłe białawe nasiona, które w miarę dojrzewania stają się szaroniebieskie. Owoce piżmanu mają delikatny zapach fasolki i są bardzo wartościowym warzywem. Zawierają witaminy C, B₁, K oraz cynk, magnez, potas i wapń.

Do ciekawych odmian okry należą: Burgundy – czerwona, Jiung Orange – czerona, Clemson Spinelesz – zielona, oraz Okinawa Pink o różowych owocach z lekkim czerwonym odcieniem. Owoce okry można gotować, panierować, smażyć, suszyć lub marynować w occie. Okrę można dodawać do gotowanych zup, gdyż podczas gotowania jej owoce wydzielają śluz. Dzięki temu potrawy są naturalnie zagęszczane.

Małgorzata Wyrzykowska

Fot. Małgorzata Wyrzykowska

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 21/2023 na str. 60. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.