Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Ceny płodów rolnych będą szybko rosły. Koszty produkcji też [RAPORT]

Magdalena Szymańska
Kategoria: Rynki rolne
Ceny płodów rolnych będą szybko rosły. Koszty produkcji też [RAPORT]
Rynki rolne Rynki
Data publikacji 29.04.2022r.

Agresja Rosji w Ukrainie i jej wpływ na światowe rynki sprawiły, iż wiele prognoz dotyczących rozwoju sytuacji na rynkach rolnych legło w gruzach, inne z kolei sprawdziły się szybciej, niż zakładano. Komisja Europejska pokusiła się o nowe krótkoterminowe prognozy, z których płynie jeden wniosek – żywności w UE nie zabraknie, ale tanio nie będzie.

Cena ropy podskoczy

Opierając się na danych międzynarodowej formy doradczej IHS Markit, unijni eksperci przewidują, iż w II kwartale br., cena ropy osiągnie szczyt na poziomie 150 dolarów/baryłkę, a do II kwartału 2023 r., utrzyma się na poziomie powyżej 100 dolarów za baryłkę. Z kolei ceny gazu będą oscylować wokół ceny 20 dolarów/MMBtu (tj. 730 dolarów/1000 m3) jeszcze do pierwszej połowy 2023 r., co by oznaczało wzrost o prawie 200% w porównaniu z cenami I kwartału 2021 r. Kontynuacja wysokich cen energii będzie napędzana również zobowiązaniami unijnych krajów do zmniejszenia uzależnienie od rosyjskiego importu ropy, gazu i węgla, co zostało określone w Deklaracji Wersalskiej z 11 marca 2022 r. Europejski Bank Centralny głównie z powodu gwałtownych wzrostów cen ropy i gazu prognozuje, iż inflacja w UE w bieżącym roku wyniesie około 5,1%, w scenariuszu mniej optymistycznym – 7,1%, a do poziomu dwuprocentowego ma powrócić w 2023 r.

Drogie środki produkcji, to droga żywność

r e k l a m a

Gwałtowny wzrost cen gazu stanowi nadal poważny problem i wyzwanie dla unijnego przemysłu nawozowego. Jak wyliczyli eksperci, ceny nawozów w marcu 2022 r. w unijnej wspólnocie były o 227% wyższe niż w grudniu 2019 r. Uwagę zwraca również ogromny wzrost kosztów transportu w tym wzrost cen kontenerów, które od grudnia 2019 r. do marca br. zdrożały o prawie 650%.

Dodatkowymi zagrożeniami dla rozwoju rynków, w tym również rolnych, w krótkim okresie stwarzają zakłócenia w handlu na Morzu Czarnym, skutki sankcji nakładanych na Rosję oraz przekierowanie szlaków handlowych. Niepokojący jest też niedawny wzrost liczby przypadków COVID-19 w Azji.

Rosnące koszty produkcji będą napędzały wzrost cen produktów rolnych, aczkolwiek, jak zauważono, do tej pory ceny przetwórców oraz ceny detaliczne żywności rosły w mniejszym tempie, niż ceny surowców rolnych. Autorzy raportu wskazują, iż pszenica, kukurydza i jęczmień będą trzymać cenę jeszcze w 2023.

Unijni eksperci nie maja wątpliwości, iż UE jest w dużej mierze samowystarczalna pod względem żywności i ma ogromną nadwyżkę w handlu produktami rolno-spożywczym, nawet w sytuacji, dodatkowego zapotrzebowania na żywność dla milionów uchodźców uciekających przed wojną. Niemniej jednak istnieją obawy dotyczące tego, czy wszystkich będzie stać na zakup żywności. Pojawiają się też pytania dotyczące zdolności rolników do kupowania nawozów, pasz i regulowania rachunków za energię, szczególnie tych, którzy prowadzą energochłonną produkcję.

Większy eksport i mniejszy import zbóż

Autorzy raportu prognozują, iż dzięki ogłoszonej niedawno przez KE zgodzie na użytkowanie gruntów odłogowanych w Unii zwiększy się powierzchnia uprawy kukurydzy, słonecznika i roślin wysokobiałkowych. W sytuacji, gdy nie będzie żadnych zakłóceń pogodowych, unijne zbiory zbóż i roślin oleistych mogą być dobre. Całkowita produkcja zbóż w UE może osiągnąć 297,7 mln t (tj. o 1,5% więcej rok do roku). Produkcja pszenicy miękkiej prognozowana jest na 131,3 mln t, jęczmienia na 53,6 mln t a kukurydzy – na 74 mln t.

Biorąc pod uwagę wysokie ceny pasz i spodziewane spadek produkcji mięsa w UE (w szczególności wieprzowiny), oczekuje się, że zapotrzebowanie na pasze dla zwierząt spadnie o 1,1% w sezonie 2022/2023, w porównaniu z sezonem 2021/2022 do 159,1 mln t. Spadnie również, o 8%, wykorzystanie zbóż do produkcji biopaliw.

Mniejsze zużycie zbóż na pasze oraz na produkcję biopaliw może umożliwić wzrost eksportu zbóż z UE o 30%. Prognozowany eksport netto zbóż z UE wzrośnie rok do roku o 11,5 mln t do 41,4 mln t. W roku gospodarczym 2022/2023, w porównaniu z 5-letnią średnią import zbóż do UE będzie niższy o 42%. Ta sytuacja, według unijnych ekspertów, przyczyni się do złagodzenia wpływu na światowe rynki spodziewanego braku eksportu zbóż z Ukrainy.

Więcej oleistych i oleju

r e k l a m a

Zmniejszony import kukurydzy, pszenicy, rzepaku i słonecznika z Ukrainy będą miały jednak wpływ na unijny przemysł przetwórczy, w tym produkcję pasz. Szczególnie odczują to producenci ekologiczni (głównie mleka), którzy wykorzystują pasze wolne od GMO.

Jeśli chodzi o olej słonecznikowy, to jego brak odczują głównie producenci margaryny i herbatników, a także konserw rybnych. Wzrost zainteresowania unijnych rolników uprawą słonecznika, np. kosztem kukurydzy, ze względu na niższe wymagania nawozowe, nie zrekompensuje w całości brakującego importu tego oleju, ale wpłynie na pewno na ogólny bilans zarówno produkcji roślin oleistych, jak i oleju.

Oczekuje się, że powierzchnia siewu nasion słonecznika wzrośnie o 4,5% do 4,7 mln ha a produkcja oleju słonecznikowego o 6,5% rok do roku do rekordowego poziomu 4,2 mln t.

Jeśli chodzi o rzepak, to Unia zdążyła już zrealizować prawie cały zaplanowany na ten sezon jego import z Ukrainy. Powierzchnia uprawy rzepaku ozimego w UE jest szacowana na 5,5 mln ha, jest to areał najwyższy od 4 lat. Unijni rolnicy mogą więc wyprodukować w tym roku około 18 mln t czarnych nasion, co byłoby o 1 mln t (6,5%) więcej, niż w sezonie 2021/2022.

Z kolei areał uprawy soi ma wzrosnąć w tym roku o 2,1% do 0,97 mln ha.

Tak więc całkowita produkcja nasion oleistych w UE w latach 2022/2023 może być wyższa rok do roku o 6,4%, by po raz pierwszy od 2017 roku osiągnąć poziom 32,2 mln t. Natomiast produkcja oleju roślinnego rok do roku – o 3,5% do 15,9 mln t. W ocenie unijnych ekspertów, tak wysoki poziom produkcji powinien pozwolić na zrekompensowanie braku dostaw z Ukrainy.

Przybędzie wysokobiałkowych

W kończącym się sezonie unijni rolnicy wyprodukowali o 2,5% więcej roślin wysokobiałkowych niż przed sezonem, tj. 4,56 mln t. W nowym (2022/2023), jak oceniają unijni eksperci, będzie ona nadal rosła, głównie ze względu na wspomniane powyżej złagodzenie zobowiązań w zakresie zazieleniania. Ocenia się, że powierzchnia ich uprawy może wynieść 2,4 mln ha, co byłoby wynikiem o 12,5% lepszym, w porównaniu do średniej pięcioletniej. Ze względu na możliwość stosowania środków ochrony na ugorowanych gruntów przeznaczonych na produkcję m.in. roślin wysokobiałkowych plony mogą wzrosnąć o około 5%, co dałoby wzrost produkcji rok do roku o 14% do 5,2 mln t.

Popyt wewnętrzny na nasiona ma wzrosnąć o 10%, głównie ze względu na zastosowanie w paszach dla zwierząt. O 21% wzrośnie też ich eksport, a import zostanie stabilny.

Mniej wieprzowiny i wołowiny

Wysokie koszty paszy i energii, które tłumią zyski producentów a także trwałe skutki afrykańskiego pomoru świń wpłyną na kontynuację spadku produkcji świń w UE. w 2022 r. produkcja spadnie o 3% przy czym najsilniej w Niemczech, w Polsce i w Rumunii. Duńczycy utrzymają produkcję a Hiszpanie zwiększą o 3%.

Pomimo rosnących nakładów, ptasiej grypy i negatywnego wpływu wojny w Ukrainie na eksport, autorzy raportu przewidują w 2020 r. lekki wzrost produkcji drobiu, na które mają wpływ wysokie ceny zbytu.

Wbrew wysokim cenom i wzrostowi popytu na rynku eksportowym, spadnie (o 0,9%) produkcja wołowiny. Autorzy raportu zauważają, iż rosnące koszty pasz będą szczególnie uciążliwe dla gospodarstw prowadzących intensywną produkcję. Ze względu na ograniczona podaż eksport wołowiny z UE w 2022 r. wzrośnie zaledwie o 1%. Z kolei import UE wzrośnie o 5%, trzeba jednak mieć na uwadze, iż w 2021 r. Unia kupiła na rynkach trzecich o 7,3% mniej wołowiny niż w 2020 r.

Rosnące koszty produkcji, w tym koszty usług (np. weterynaryjnych) nadal ograniczają marże gospodarstw mlecznych, co prowadzi do redukcji pogłowia krów mlecznych w UE. Rosnące ceny pasz wpływają niekorzystnie na wzrost wydajności, dlatego wzrost produkcji mleka (o 0,5%) w Unii jest przewidziany dopiero w III kwartale br. Ogólnie w ciągu 2022 r. wzrośnie ona zaledwie o 1%.

Magdalena Szymańska
fot. arch. red.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a