Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Ceny skupu mleka rosną, ale jego wartość spada

Artur Puławski
Kategoria: Rynki rolne
Ceny skupu mleka rosną, ale jego wartość spada
Rynki rolne Rynek mleka
Data publikacji 08.02.2022r.

Wydawać by się mogło, że koniec ubiegłego roku był wyjątkowo udany dla producentów mleka. Takie wnioski można wysnuć biorąc pod uwagę ceny wypłacone w grudniu. Średnia cena mleka za ostatni miesiąc ubiegłego roku wynosiła 184,13 zł/hl, a poziom 1,8 zł/l został przekroczony w większości województw. Niestety ich przyrost nie nadąża za rosnącymi kosztami produkcji. To ze względu na to, że wartość litra mleka wyprodukowanego w gospodarstwach jest coraz mniejsza.

Cena mleka w Polsce wzrosła o 20% w stosunku do ubiegłego roku

Bez wątpienia wpływ na ten stan miały premie wypłacane zwyczajowo z końcem roku przez spółdzielnie mleczarskie. Jednak nawet pomijając ten element ceny w ostatnich miesiącach roku i tak były wysokie. Jeszcze rok temu raczej mało kto spodziewał się tak wysokiego przyrostu. Mleko, którego cena zazwyczaj wzrastała rok do roku maksymalnie o kilka procent, w 2021 zdrożało o ponad 20%. W przypadku województwa lubelskiego grudniowa cena przekroczyła 2 zł za litr i wyniosła 200,79 zł/hl. Dla porównania średnia cena skupu w grudniu 2020 roku wynosiła 152,92 zł/hl.Najwyższą cenę odnotowano wtedy w województwie podlaskim, a wynosiła ona 162,55 zł/hl.

r e k l a m a

Najwyższe ceny mleka na Cyprze i Malcie

Pojawiły się dane EUROSTATU dotyczące cen wypłacanych unijnym producentom w okresie od stycznia do listopada 2021 roku. Średnia cena w tym przedziale czasowym wynosiła 40 euro/100 kg mleka. Polska ze swoim poziomem (38,2 euro/100 kg) uplasowała się w gronie największych producentów mleka w Unii Europejskiej, czyli Francji, Niemiec i Włoch.

Najwyższe ceny otrzymywali producenci z Cypru i Malty. Było to odpowiednio 58,5 i 62,8 euro/100 kg. Państwa te jednak ze względu na panujące w nich uwarunkowania i niewielką produkcję zwyczajowo odstają od pozostałych. Najwyższe ceny za 11 miesięcy otrzymywali producenci mleka z Irlandii. Było to 48,7 euro/100 kg. Najniższe z kolei Portugalczycy (31,7 euro/100 kg) i Węgrzy (33 euro/100 kg).

Ceny produktów nie nadążają za wzrostem cen surowca

Za wzrostem cen surowca oraz kosztów działalności nie nadążają również ceny produktów. Średnia unijna cena mleka w proszku w pierwszym tygodniu stycznia 2022 roku wynosiła 336 euro/100 kg. Najwyższe ceny odnotowano w Danii, gdzie było to 349 euro/100 kg. Niewiele niższe osiągano w Holandii (346 euro/100 kg) oraz w Belgii i Francji (342 euro/100 kg). Najniższe spośród dużych producentów odtłuszczonego mleka w proszku w Polsce i Irlandii. Było to odpowiednio 307 i 308 euro/100 kg. Znaczące różnice pomiędzy państwami widoczne są też w cenach masła. Średnia unijna cena za 100 kg wynosiła 571 euro. Polscy producenci osiągali 574 euro/100 kg. Najwyższe kwoty otrzymywali Belgowie i Holendrzy. Ukształtowały się one na poziomie 619 i 608 euro/100 kg. Najniższe ceny w Unii Europejskiej otrzymywali producenci z Estonii (478 euro/100 kg).

Ceny na rynkach europejskich nadal rosną, z wyjątkiem niewielkich korekt dotyczących cen masła. Na rynku krajowym, w drugim tygodniu stycznia wynosiły one 26,14 zł/kg w przypadku masła w blokach i 26,70 zł/kg w przypadku masła konfekcjonowanego. Było to cena odpowiednio o 10 i 0,5 gr mniejsza niż przed tygodniem. W odniesieniu do sytuacji sprzed roku cena masła w blokach była wyższa o 77%, a masła konfekcjonowanego o 62%. Jak podaje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w połowie stycznia średnia cena odtłuczonego mleka w proszku kształtowała się na poziomie 14,36 zł/kg, natomiast w przypadku pełnego mleka w proszku wynosiła 17,78 zł/kg.

W porównaniu z analogicznymi okresami ubiegłego roku były one wyższe o 45% w przypadku mleka odtłuszczonego w proszku i o 49% w przypadku mleka pełnego w proszku. Z początkiem roku nie uległy natomiast znacznej zmianie ceny serów. Średnia cena goudy w połowie stycznia wynosiła 20,19 zł/kg.

W przypadku sera edamskiego było to 19,46 zł/kg. Miesięczny wzrost ich cen wynosił odpowiednio 3 i 2%. W odniesieniu do analogicznego okresu roku 2020 różnice te są znacznie wyższe. Ser edamski i gouda były odpowiednio o 38,5 i 40% droższe.

r e k l a m a

W UE wzrósł eksport produktów mleczarskich

Sytuacja rynkowa zarówno Polski, jak i innych państw Unii Europejskiej jest między innymi wynikiem dobrej sytuacji w eksporcie. Przez większość roku 2021 miał miejsce znaczący przyrost sprzedaży – głównie na rynek Chin, który zaczął dołować w przypadku większości państw unijnych dopiero w grudniu. Łącznie kraje unijne wyeksportowały do Chin o 11,3% więcej produktów mleczarskich w porównaniu do roku 2020. Największa dynamika miała miejsce w przypadku Polski. Chińska Republika Ludowa w ciągu roku 2021 zaimportowała o 17,1% więcej produktów mleczarskich niż w roku ubiegłym.

Do tej beczki miodu trafia jednak łyżka dziegciu

Otoczenie rynkowe sprawia jednak, że pomimo znaczącego wzrostu cen zarówno mleka surowego, jak i produktów mleczarskich, zyski osiągane z ich sprzedaży znacząco zmalały. Już dziś wiadomo, że wyniki finansowe osiągnięte przez mleczarnie w roku 2021 będą mniejsze niż w roku 2020. To samo dotyczy gospodarstw rolnych. Wydający się optymistycznym początek przynosi niestety kolejną podwyżkę kosztów funkcjonowania. Już od stycznia wzrastają obciążenia związane z kosztami pracowniczymi. Dotyczy to zarówno wzrostu wynagrodzeń, jak i składek ZUS, którymi są obarczone.

Z początkiem roku zakłady mleczarskie otrzymają znacznie wyższe rachunki za gaz i energię elektryczną. Jest to poziom podwyżek, który sprawi, że ich rentowność będzie zerowa, a w wielu przypadkach spowoduje generowanie strat. Gigantycznym problemem stanie się już wkrótce podniesienie stóp procentowych. Wiele gospodarstw rolnych, jak też spółdzielni mleczarskich posiadających kredyty może mieć z tym ogromny problem. Przez lata pożyczany z banków pieniądz był tani, ale sytuacja ta lada chwila ulegnie zmianie. Wszystko to sprawia, że w warunkach szalejącej inflacji ginie jakakolwiek rentowność produkcji. Litr mleka, który rok temu kosztował 1,5 zł, był wart więcej niż dzisiejsze statystyczne 1,84 zł.

Artur Puławski
Zdjęcie: Andrzej Rutkowski

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 06/2022 na str. 53. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a