Upał uderza w mleczność i płodność krów? Odporność można dziedziczyćKolasińska
StoryEditorMleko

Upał uderza w mleczność i płodność krów? Odporność można dziedziczyć

10.08.2026., 14:00h

Hodowla może pomóc zredukować wpływ stresu cieplnego na produkcję mleka i płodność u krów rasy holsztyńskiej, nie naruszając przy tym genetycznych predyspozycji do produkcji i płodności.

Dzienny wskaźnik temperatury i wilgotności

Do takich wniosków doszli autorzy obszernego badania przeprowadzonego przez znaną firmę farmaceutyczną Zoetis, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym Journal of Dairy Science.

Naukowcy przeanalizowali zbiór danych zawierający 83 miliony dziennych danych dotyczących produkcji mleka i płodności krów rasy holsztyńskiej z 370 gospodarstw w USA, zlokalizowanych w 30 stanach, z lat 2001–2021. Powiązali te dane z wartościami hodowlanymi genomu krów oraz danymi pogodowymi z najbliższych stacji meteorologicznych. Dane te posłużyły do ​​obliczenia dziennego wskaźnika temperatury i wilgotności (THI), będącego miarą stresu cieplnego.

Mleczny THI

Naukowcy opracowali dwie wartości hodowlane dla tolerancji na upały: tzw. „Mleczny THI” dla dziennej produkcji mleka oraz „Płodny THI” dla prawdopodobieństwa zajścia w ciążę. „Mleczny THI” został wyrażony jako zmiana dziennej produkcji mleka na jednostkę wzrostu THI i wahał się od -1,3 do +1,0 kg mleka dziennie na punkt THI. „Płodny THI” został wyrażony jako zmiana prawdopodobieństwa zajścia w ciążę na jednostkę wzrostu THI i wahał się od -6,2 do +5,3 punktu procentowego prawdopodobieństwa zajścia w ciążę.

Odziedziczalność tolerancji na upały

Odziedziczalność tolerancji na upały różniła się w zależności od poziomu THI. W przypadku produkcji mleka wzrastała ona z 0,17 do 0,47 wraz ze wzrostem THI, natomiast w przypadku wskaźnika ciąż po pierwszej inseminacji – z 0,08 do 0,55. Są to poziomy odziedziczalności porównywalne z wieloma cechami na wykresie buhajów. Korelacje genetyczne między ogólnymi predyspozycjami genetycznymi a komponentem genetycznym zależnym od stresu cieplnego wyniosły -0,29 w przypadku produkcji mleka i -0,05 w przypadku wskaźnika ciąż po pierwszej inseminacji.

Według naukowców, wyniki badania wskazują, że istnieje wystarczająca zmienność, aby skutecznie hodować osobniki odporne na upały, nie rezygnując z genetycznych predyspozycji do produkcji mleka i płodności. Selekcja i hodowla pod kątem odporności na upały mogą zatem pomóc ograniczyć negatywne skutki stresu cieplnego dla produkcji mleka i płodności.

Gen slick

Niniejsze badanie nie dotyczy krów z tzw. genem slick, który występuje również u rasy holsztyńskiej. Zwierzęta z tym genem mają krótką, gładką sierść, co pozwala im skuteczniej odprowadzać ciepło i mniej cierpieć z powodu stresu cieplnego.

Beata Dąbrowska

Źródło: Journal of Dairy Science

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
10. sierpień 2026 14:02