Szacuje się, że u bydła mlecznego śmierć zarodkowa dotyczy nawet 40% krów, a w stadach problemowych nawet powyżej 60%Beata Dąbrowska
StoryEditorRozród krów

Jakie są najważniejsze przyczyny zamierania zarodków u krów mlecznych?

28.06.2024., 15:00h
Okres zarodkowy u bydła przypada na pierwsze 4–6 tygodni życia i jest on wyjątkowo krytyczny. W tym bowiem czasie, zarodek jest szczególnie zagrożony, a jego śmierć to nic innego, jak zamieranie zapłodnionych komórek jajowych, w różnych fazach swojego rozwoju.

Kiedy może dość do obumarcia zarodka i jakie są tego objawy u krowy?

Proces ten następuje najczęściej do 40–45 dnia po zapłodnieniu. U krów mlecznych z wczesną zamieralnością zarodków mamy do czynienia wtedy, gdy zarodek obumiera do 14 dnia po zapłodnieniu. Cykl jajnikowy jest wówczas normalnej długości, a krowa powtarza ruję po około 21 dniach od inseminacji.

Jeżeli u krowy dochodzi do śmierci zarodka w 3–6 tygodniu ciąży, to wtedy jest to już późna śmierć zarodkowa i towarzyszy jej wydłużający się cykl rujowy (krowa powtarza ruję zwykle po 25–35 dniach po inseminacji).

Obumarłe zarodki ulegają naturalnemu wchłonięciu (resorbcji) a proces ten trwa od kilku do kilkunastu dni. W tym okresie nie występuje ruja, a na jajnikach obecne jest ciałko żółte tzw. rzekomociążowe, które produkuje duże ilości progesteronu.

Jakie są najczęstsze przyczyny zamieralności zarodków u krów mlecznych?

Przyczyn zamieralności zarodków jest wiele: genetyczne, immunologiczne, żywieniowe i środowiskowe. Jedną z najważniejszych przyczyn zamierania zarodków jest brak synchronizacji między zarodkiem a matką. U wysokowydajnych krów, w następstwie wysokiego pobrania paszy i zwiększonego przepływu krwi przez wątrobę, poziom progesteronu jest obniżony. Prowadzi to do reakcji immunologicznej macicy przeciwko zarodkowi.

Taki stan może prowadzić do nieprawidłowego sygnalizowania przez zarodek swojej obecności. Potwierdzone jest, że na parametry rozrodu bydła ogromny wpływ ma stan odżywienia energetycznego. Wszelkie niedobory energii mogą prowadzić do spadku produkcji progesteronu, opóźnienia dojrzewania pęcherzyków jajnikowych, wydłużenia okresu od wycielenia do pierwszej rui.

Swój niemały udział w obumieraniu zarodków mają także czynniki zakaźne: bakterie, wirusy, grzyby czy pierwotniaki, które są przyczyną powstawania różnorodnych stanów zapalanych (na przykład błony śluzowej jajowodów czy macicy), zakłócających proces zapłodnienia.

Patogeny "atakują" także rozwijający się zarodek. Bardzo niekorzystny wpływ na zarodki ma także stres, spowodowany wysoką temperaturą powietrza, transportem, nagłą zmianą dawki żywieniowej. Stres wpływa bowiem pośrednio na obniżenie stężenia progesteronu w organizmie zwierzęcia. Wpływ na wielkość wskaźnika zamieralności zarodków ma też pora roku oraz stan fizjologiczny krowy.

Rozpoznanie zamieralności zarodków jest bardzo trudne, bowiem nie ma metody potwierdzającej przypuszczenia kliniczne. Bardzo przydatne w diagnozowaniu śmierci zarodka okazuje się być jedynie badanie USG. Pośrednią metodą jest z kolei obserwacja rui po inseminacji. Cykle rujowe o długości od 25 do 35 dni uważane są za typowe dla obumieralności zarodkowej.

image
Szacuje się, że u bydła mlecznego śmierć zarodkowa dotyczy nawet 40% krów, a w stadach problemowych nawet powyżej 60%
FOTO: Beata Dąbrowska

Beata Dąbrowska

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
21. lipiec 2024 20:56