Z Magdaleną Kiciak-Kucharską, zastępcą prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozmawiał Jan Beba z naszego Wydawnictwa podczas konferencji „Era Zrównoważonego Rolnictwa w Kietrzu”.
ARiMR zacznie wypłacać zaliczki już 8 września. 100 proc. kontroli zrobione
Najważniejsza informacja dla rolników dotyczy terminu rozpoczęcia wypłat. W tym roku pieniądze mają trafić na konta znacznie wcześniej niż zwykle.
– Od 8 września rozpoczynamy wypłatę zaliczek dla naszych beneficjentów. Mamy już zrobione 100% kontroli administracyjnej. Myślę, że warto powiedzieć, że to jest rekordowe tempo, jeżeli chodzi o Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – powiedziała Magdalena Kiciak-Kucharska.
Jak zaznaczyła zastępca prezesa ARiMR, po raz pierwszy zaliczki będą wypłacane tak wcześnie. Przyspieszenie wypłat ma pomóc gospodarstwom, które mierzą się ze skutkami trudnej sytuacji pogodowej i geopolitycznej. W różnych częściach kraju rolnicy zmagali się w tym sezonie m.in. z przymrozkami, suszą, gradem oraz ulewnymi deszczami. Wszystkie te zjawiska odbiły się na sytuacji finansowej gospodarstw.
Ile wyniosą zaliczki dopłat bezpośrednich?
Zaliczki do płatności bezpośrednich mają wynieść do 75 proc. należnej kwoty. To więcej niż w poprzednich latach, kiedy maksymalny poziom wynosił 70 proc. W przypadku części płatności z II filaru Wspólnej Polityki Rolnej zaliczki wyniosą natomiast do 85 proc.
Do kiedy ARiMR będzie wypłacać zaliczki?
Magdalena Kiciak-Kucharska zapewnia, że Agencja chce wypłacić zaliczki wszystkim uprawnionym rolnikom jak najszybciej. Formalnie okres wypłaty zaliczek zakończy się 30 listopada. Od 1 grudnia rozpocznie się natomiast okres wypłaty płatności końcowych, który potrwa do 30 czerwca kolejnego roku.
– Jeżeli chodzi o zakończenie wypłaty zaliczek, to tak jak zawsze wypłata zaliczek kończy się 30 listopada, ponieważ zgodnie z przepisami unijnymi wydawanie decyzji i wypłata końcowej płatności jest od 1 grudnia do 30 czerwca kolejnego roku – mówi Magdalena Kiciak-Kucharska.
Do czego będą zaliczki dopłat 2026?
Zaliczki w wysokości do 75 proc. obejmą m.in.:
- podstawowe wsparcie dochodów,
- płatność redystrybucyjną,
- płatność dla młodych rolników,
- płatność dla małych gospodarstw,
- płatności do roślin, m.in. strączkowych, pastewnych, buraków, ziemniaków skrobiowych, pomidorów, truskawek, lnu i konopi,
- płatności do bydła, krów, owiec i kóz,
- ekoschematy obszarowe, m.in. rolnictwo węglowe, rośliny miododajne, integrowaną produkcję, biologiczną uprawę i kwalifikowany materiał siewny,
- uzupełniającą płatność podstawową i płatność niezwiązaną do tytoniu.
Zaliczki w wysokości do 85 proc. będą natomiast wypłacane do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, ekologicznych, ONW oraz premii za zalesienia, zadrzewienia i systemy rolno-leśne.
Do czego zaliczki nie będą wypłacane?
Ważny wyjątek stanowi ekoschemat Dobrostan zwierząt. Zaliczki do tej płatności nie będą wypłacane. Resort tłumaczy to brakiem możliwości zakończenia na czas kontroli administracyjnych potrzebnych do ustalenia liczby zwierząt kwalifikujących się do pomocy. Rolnicy ubiegający się o dopłaty dobrostanowe dostaną jednak zaliczki do pozostałych płatności.
Niektóre ekoschematy mogą poczekać dłużej
Przyspieszenie wypłat nie oznacza również, że wszystkie zaliczki będzie można naliczyć od razu. ARiMR wskazuje na kilka przypadków, w których potrzebne są dodatkowe dane.
Dotyczy to m.in. Ekstensywnego użytkowania TUZ z obsadą zwierząt, ponieważ okres utrzymania wymaganej obsady kończy się dopiero 30 września.
W przypadku Integrowanej Produkcji Roślin jednostki certyfikujące przekazują ARiMR wykazy producentów spełniających wymagania do 30 września. Dane te są potrzebne Agencji do weryfikacji prawa do płatności.
Ograniczenia mogą dotyczyć również ekoschematu Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych, ponieważ ARiMR musi otrzymać odpowiednie dane z IUNG.
Stawki dopłat bezpośrednich 2026
W projekcie rozporządzenia ministerstwa rolnictwa określono szacunkowe stawki, które posłużą do wyliczenia zaliczek. Wynoszą one:
- podstawowe wsparcie dochodów – 436,23 zł/ha,
- płatność redystrybucyjna – 179,12 zł/ha,
- płatność dla młodych rolników – 248,70 zł/ha,
- płatność dla małych gospodarstw – 941,42 zł/ha,
- uzupełniająca płatność podstawowa – 48,04 zł/ha
- płatność niezwiązana do tytoniu - 1,92 zł/ha
Stawki płatności związanych z produkcją
Resort podał również szacunkowe stawki płatności do poszczególnych upraw. Mają one wynieść:
- rośliny strączkowe – 878,45 zł/ha,
- rośliny pastewne – 421,55 zł/ha,
- ziemniaki skrobiowe – 1549,16 zł/ha,
- buraki cukrowe – 1258,37 zł/ha,
- pomidory – 2055,44 zł/ha,
- chmiel – 1843,14 zł/ha,
- truskawki – 1465,77 zł/ha,
- len – 429,92 zł/ha,
- konopie włókniste – 124,73 zł/ha.
W przypadku płatności do zwierząt stawki oszacowano na:
- bydło – 318,83 zł/szt.,
- krowy – 407,91 zł/szt.,
- owce – 108,91 zł/szt.,
- kozy – 47,57 zł/szt.
Stawki ekoschematów 2026
Projekt określa również szacunkowe stawki ekoschematów. W przypadku Rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi wartość jednego punktu oszacowano na 92,76 zł. Oznacza to następujące stawki:
- ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 463,80 zł/ha,
- międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 463,80 zł/ha,
- plan nawożenia – wariant podstawowy – 92,76 zł/ha,
- plan nawożenia z wapnowaniem – 278,28 zł/ha,
- zróżnicowana struktura upraw – 278,28 zł/ha,
- wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin – 185,52 zł/ha,
- stosowanie nawozów naturalnych płynnych metodami innymi niż rozbryzgowo – 278,28 zł/ha,
- uproszczone systemy uprawy – 278,28 zł/ha,
- wymieszanie słomy z glebą – 92,76 zł/ha.
Dla pozostałych ekoschematów szacunkowe stawki wynoszą:
- obszary z roślinami miododajnymi – 1111,35 zł/ha,
- Integrowana Produkcja Roślin – uprawy sadownicze – 1414,74 zł/ha,
- uprawy jagodowe – 1276,48 zł/ha,
- uprawy rolnicze – 603,00 zł/ha,
- uprawy warzywne – 1276,48 zł/ha,
- biologiczna uprawa – mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 371,08 zł/ha,
- biologiczna uprawa – nawozowe produkty mikrobiologiczne – 92,76 zł/ha,
- retencjonowanie wody na TUZ – 260,69 zł/ha,
- grunty wyłączone z produkcji – 522,30 zł/ha
- materiały siewny:
- zboża - 110,38 zł/ha
- rośliny strączkowe - 179,04 zł/ha
- ziemniaki - 462,89 zł/ha.
To nie są jeszcze ostateczne stawki dopłat
Ministerstwo zaznacza, że podane kwoty są stawkami szacunkowymi, przygotowanymi przede wszystkim na potrzeby wcześniejszej wypłaty zaliczek. Wyliczono je na podstawie wstępnych danych ARiMR dotyczących m.in. powierzchni i liczby zwierząt zgłoszonych do wsparcia. Do określenia szacunkowych stawek dopłat przyjęto kurs Europejskiego Banku Centralnego z 31 lipca 2026 r., wynoszący 4,3135 zł za euro.
- Ze względu na wahania kursu od początku roku szacunkowe stawki zostały dodatkowo pomniejszone o 3 proc. Pozwoli to ograniczyć ryzyko przekroczenia maksymalnego poziomu zaliczek w przypadku spadku kursu euro wobec złotego - tłumaczy ministerstwo.
Ostateczne stawki płatności zostaną określone w odrębnych rozporządzeniach przed rozpoczęciem wypłaty płatności końcowych, z uwzględnieniem kursu właściwego dla kampanii 2026 r.
Kamila Szałaj, Jan Beba
