Płatności bezpośrednie 2026. O co mogą ubiegać się rolnicy?
Od 15 marca 2026 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoczęła nabór wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich. Wnioski są przyjmowane w formie elektronicznej za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus dostępnej na Platformie Usług Elektronicznych - PUE ARiMR.
W aplikacji eWniosekPlus każdy rolnik może złożyć wniosek o przyznanie płatności na rok 2026 wraz z wymaganymi załącznikami. Rolnik, który w roku poprzednim składał wniosek o przyznanie płatności będzie miał przygotowany wniosek ROBOCZY na podstawie wniosku z 2025 roku.
W artykule przedstawiono informacje na temat płatności, o jakie może ubiegać się rolnik oraz zmian, jakie w 2026 roku zostały wprowadzone m.in. w zakresie realizacji ekoschematów i warunkowości oraz definicji trwałych użytków zielonych (TUZ).
Kto może dostać płatności bezpośrednie w 2026 roku?
Płatności bezpośrednie, w tym ekoschematy, są przyznawane:
- rolnikowi aktywnemu zawodowo prowadzącemu działalność rolniczą, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pomimo prowadzonych konsultacji i prac legislacyjnych definicja rolnika aktywnego zawodowo nie uległa zmianie w 2026 roku);
- do powierzchni gruntów nie mniejszej niż 1 ha, objętych obszarem zatwierdzonym, będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, lub w przypadku rolników posiadających mniej niż 1 ha, ale otrzymujących płatności do zwierząt (w tym płatności do dobrostanu) minimalna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 EUR;
- do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
- położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
- powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
- nie większej jednak niż maksymalny kwalifikujący się obszar.
Rodzaje płatności bezpośrednich i ekoschematów w 2026 roku
W ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich rolnik może ubiegać się o następujące formy wsparcia:
- Podstawowe wsparcie dochodów (PWD) i płatność redystrybucyjną (RED),
- Płatność dla małych gospodarstw,
- Uzupełniającą płatność podstawową (UPP),
- Płatność niezwiązaną do tytoniu,
- Płatność dla młodych rolników (MRO),
- Płatność do upraw (wsparcie dochodów związane z produkcją do roślin),
- Płatności do zwierząt (wsparcie dochodów związane z produkcją do zwierząt).
- Schematy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematy):
- Obszary z roślinami miododajnymi;
- Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych;
- Integrowana Produkcja Roślin;
- Biologiczna uprawa (do 2025 r. Biologiczna ochrona upraw);
- Grunty wyłączone z produkcji;
- Materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany;
- Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi:
- Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt,
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,
- Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia, wariant podstawowy i wariant z wapnowaniem,
- Zróżnicowana struktura upraw,
- Wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji,
- Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo,
- Uproszczone systemy uprawy,
- Wymieszanie słomy z glebą.
Ponadto, z wnioskiem o przyznanie pomocy rolnik może otrzymać następujące płatności lub premie na rzecz rozwoju obszarów wiejskich: płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności ekologicznych, a także premii z tytułu zalesień i zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych.
Terminy składania wniosków o dopłaty bezpośrednie 2026
Wniosek o przyznanie płatności w 2026 roku składa się w terminie od 15 marca do 15 maja.
Wniosek może zostać złożony także w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, z tym, że w takim przypadku na rolnika nakłada się karę w wysokości 1% danej płatności za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót. W 2026 roku ostatnim dniem na złożenie wniosku będzie 9 czerwca 2026 r.
Wniosek złożony po 9 czerwca 2026 r. nie będzie rozpatrywany.
Jeżeli od dnia 16 maja 2026 r. do dnia 9 czerwca 2026 r. rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu wniosku o przyznanie płatności nowy schemat pomocowy (po raz pierwszy zaznacza checkbox wskazujący, że ubiega się o nowe płatności, które nie były wskazane we wniosku o przyznanie płatności). Taka deklaracja jest traktowana jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego (oznacza to, że dla wniosku złożonego w terminie od 16 maja 2026 r. do dnia 9 czerwca 2026 r. naliczane są sankcje terminowe.
Do kiedy można poprawić wniosek o dopłaty w 2026 roku?
Zmiany do wniosku o przyznanie płatności dokonywane z inicjatywy rolnika można składać do dnia 1 czerwca 2026 r. Zmiany do wniosku można złożyć także po terminie składania zmian do wniosku do dnia 9 czerwca 2026r. Każdy dzień roboczy opóźnienia skutkuje pomniejszeniem płatności do powierzchni objętej tą zmianą o 1%.
Uzupełnienie braków we wniosku do dnia 1 czerwca 2026 r. nie skutkuje zmniejszeniem należnych płatności. Uzupełnienie braków we wniosku od dnia 2 czerwca do dnia 9 czerwca 2026 r. skutkuje zmniejszeniem płatności w zakresie składanych uzupełnień.
Wniosek rozpatrywany jest jedynie w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony i złożony w terminie do dnia 9 czerwca 2026 r. oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych załączników.
Braki we wniosku oraz na załącznikach, uzupełnione po dniu 9 czerwca 2026 r., nie są uwzględniane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania płatności.
Zmiany do wniosku na podstawie informacji otrzymanej z ARiMR
W przypadku, gdy ARiMR poinformowała rolnika o nieprawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów, zmiany do wniosku o przyznanie płatności można składać do dnia 15 września 2026 r.
Zmianę do Wniosku o przyznanie płatności składa się także w odpowiedzi na Wezwanie do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności. Uzupełnienie braków we wniosku o przyznanie płatności po dniu 1 czerwca 2026 r. może skutkować pomniejszeniem płatności za 2026 rok (w części, której dotyczyła) o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia.
Nowa definicja TUZ w 2026 roku. Co się zmienia?
W 2026 r. wydłużono do 7 lat okres, po którym grunty, które są wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych) i które nie były objęte zmianowaniem upraw zostają uznane za trwały użytek zielony.
W praktyce, grunt orny, na którym przez 7 kolejnych lat deklarowana jest uprawa traw lub innych roślin pastewnych, zostaje uznany za trwały użytek zielony.
Warunkowość 2026. Kto będzie zwolniony z kontroli i kar?
Zwolnieniu z kontroli i kar w zakresie warunkowości podlegają beneficjenci, których powierzchnia kwalifikująca się do płatności i wsparcia zadeklarowana we wniosku geoprzestrzennym nie przekracza 10 hektarów lub otrzymujący płatności, o których mowa w art. 28 rozporządzenia (UE) 2021/2115 - tzw. „małe gospodarstwa”.
Ponadto, rolnicy:
- prowadzący produkcję ekologiczną, w tym produkcję ekologiczną w okresie konwersji, są uznani za spełniających normy GAEC 1, 3, 4, 5, 6 i 7 w odniesieniu do działek ekologicznych oraz działek będących w okresie konwersji,
- których maksymalna wielkość gospodarstwa nie przekracza 30 hektarów użytków rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności są zwolnieni z kontroli i kar w zakresie normy GAEC 7.
GAEC 1 w 2026 roku. Nowe zasady dla trwałych użytków zielonych
GAEC 1: Utrzymywanie trwałych użytków zielonych w oparciu o stosunek powierzchni trwałych użytków zielonych do powierzchni użytków rolnych na poziomie krajowym. Zmianie ulega dopuszczalny poziom zmniejszenia udziału trwałych użytków zielonych w kraju. Do 2025 r. udział TUZ w powierzchni użytków rolnych nie mógł zmniejszyć się o więcej niż 5% w stosunku do roku referencyjnego 2018. Od 2026 r. dopuszczalne zmniejszenie wynosi 10%.
Jeżeli udział TUZ w skali kraju zmniejszy się o więcej niż 10%, to przekształcanie TUZ w grunty orne będzie niedopuszczalne, a rolnicy, którzy dokonali przekształcenia, będą zobowiązani do przywrócenia trwałych użytków zielonych.
GAEC 2 w 2026 roku. Ochrona torfowisk i nowe stawki wsparcia
Norma obowiązuje od 2025 r., natomiast od 2026 r. wprowadzona zostaje nowa interwencja rolno-środowiskowo-klimatyczna „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” mająca na celu:
- rekompensatę kosztów i utraconych dochodów wynikających z ograniczeń wynikających z normy GAEC 2,
- wsparcie przekształcania gruntów ornych w użytki zielone na terenach podmokłych i torfowiskach.
Wsparcie będzie przysługiwać do gruntów położonych na obszarach GAEC 2 za podjęcie rocznych zobowiązań polegających na: przestrzeganiu wymogów normy GAEC 2 na trwałych użytkach zielonych (581 zł/ha) oraz na gruntach ornych (627 zł/ha). Dodatkowo rolnicy będą mogli podjąć pięcioletnie zobowiązanie związane z przekształceniem gruntów ornych na użytki zielone (2 387 zł/ha).
GAEC 7 w 2026 roku. Zmianowanie czy dywersyfikacja upraw?
Od 2026 r. rolnik może realizować normę GAEC 7 wybierając jedną z dwóch form:
- Dywersyfikację upraw – kontrolowaną i rozliczaną w ujęciu rocznym na poziomie całego gospodarstwa lub
- Zmianowanie upraw – w tym przypadku sprawdzeniu podlega, czy ta sama uprawa w plonie głównym nie występuje na tej samej powierzchni po raz czwarty z rzędu.
Integrowana Produkcja Roślin 2026. Jakie uprawy kwalifikują się do płatności?
Zmiana polega na doprecyzowaniu zasad przyznawania płatności. Od 2026 r. płatność przysługuje wyłącznie do upraw wymienionych w rozporządzeniu o ekoschematach, dla których zostały zatwierdzone metodyki integrowanej produkcji przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi
Od 2026 r. punkty w ramach praktyki „Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant z wapnowaniem nie będą przyznawane do powierzchni gruntów ornych oraz trwałych użytków zielonych położonych na obszarach objętych normą GAEC 2 – Ochrona torfowisk i terenów podmokłych.
Zmiana wynika z obowiązującego na tych obszarach zakazu stosowania wapnowania, określonego w wymaganiach normy GAEC 2.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt
Zmiany polegają na rozszerzeniu listy systemów jakości, w których uczestnictwo pozwala uzyskać płatność dobrostanową za realizację praktyki „utrzymywanie zgodnie z wymaganiami systemów jakości”. Uprawnionymi do realizacji tej praktyki będą rolnicy uczestniczący w następujących systemach (w zależności od posiadanego gatunku):
- świnie – QAFP, PQS, TAQ lub rolnictwo ekologiczne,
- bydło mięsne – QMP lub rolnictwo ekologiczne,
- drób rzeźny – QAFP lub rolnictwo ekologiczne.
Rolnictwo ekologiczne 2026. Czy plan działalności ekologicznej jest obowiązkowy?
W bieżącym roku zniesiono obowiązek posiadania planu działalności ekologicznej, co zmniejszy obciążenia administracyjne dla rolników oraz zredukuje ponoszone przez nich koszty. Należy jednak pamiętać, że rolnik stosujący w swoim gospodarstwie zasady produkcji ekologicznej musi być objęty nadzorem przez jednostkę certyfikującą w ramach systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym.
Opracowanie: Łukasz Bocheński, Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Poznaniu, materiał ukazał się w WRP
