Dodatkowe 52 gr do litra paliwa dla rolników
Ministerstwo rolnictwa przedstawiło projekt przepisów dotyczących dopłaty do paliwa i nawozów. Nowa pomoc ma częściowo zrekompensować rolnikom wzrost cen oleju napędowego po wybuchu kryzysu na Bliskim Wschodzie. Według ministerstwa zakłócenia na rynku ropy doprowadziły do gwałtownego wzrostu cen paliw i zwiększyły koszty produkcji rolnej.
W szczytowym okresie ceny oleju napędowego w Europie wzrosły nawet o 70 proc. Z kolei detaliczne ceny diesla w Polsce były o ponad 40 proc. wyższe niż przed kryzysem irańskim. W projekcie wskazano, że najwyższa średnia cena oleju napędowego została odnotowana 25 marca i wyniosła 8,69 zł/l. Odpowiedzią na ten wzrost kosztów ma być dodatkowe wsparcie dla gospodarstw.
Dopłata wyniesie 52 gr do litra
Stawka nowej pomocy została ustalona na 0,52 zł za litr oleju napędowego. Nie zastąpi ona dotychczasowego zwrotu podatku akcyzowego. W 2026 r. jego stawka wynosi 1,48 zł/l. Nowa pomoc będzie więc dodatkowym mechanizmem wsparcia.
Dotychczasowy zwrot akcyzy jest realizowany za pośrednictwem gmin. Natomiast nowe 52 gr/l ma wypłacać ARiMR.
Ministerstwo rolnictwa wskazuje, że wsparcie do oleju napędowego będzie pochodziło z dwóch niezależnych źródeł: krajowego zwrotu akcyzy w wysokości 1,48 zł/l oraz nowego wsparcia w wysokości 0,52 zł/l wypłacanego przez ARiMR.
Kto dostanie dodatkowe 52 gr do litra?
Nowa pomoc nie będzie jednak naliczana bez ograniczeń do każdego litra paliwa kupionego przez gospodarstwo.
Warunkiem otrzymania wsparcia ma być przede wszystkim przyznanie rolnikowi w 2026 r. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
Rolnik będzie musiał również wykazać, że poniósł straty gospodarcze związane z kryzysem na Bliskim Wschodzie oraz wyrazić wymaganą przepisami zgodę dotyczącą danych znajdujących się w ARiMR.
Jak będzie wyliczana dopłata do paliwa?
Podstawą do wyliczenia pomocy będzie liczba litrów oleju napędowego wynikająca z dokumentów potwierdzających zakup paliwa. Obowiązuje jednak dodatkowe ograniczenie. Liczba litrów objętych pomocą nie będzie mogła być większa od liczby wynikającej z limitu zwrotu akcyzy przyznanego rolnikowi na 2026 r.
Projekt przewiduje, że maksymalną liczbę litrów objętych nowym wsparciem będzie się ustalać, dzieląc kwotę limitu zwrotu akcyzy na 2026 r. przez 1,48.
Dopiero tak ustaloną liczbę litrów należy pomnożyć przez stawkę nowej pomocy, czyli 0,52 zł/l.
Jakie faktury będą brane pod uwagę?
Pomoc obejmie olej napędowy kupiony od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. To oznacza, że okres kwalifikujący do nowej pomocy jest inny niż w przypadku standardowego zwrotu akcyzy.
Jeżeli faktury znajdują się w Krajowym Systemie e-Faktur, we wniosku trzeba będzie podać ich numery identyfikacyjne. W przypadku faktur, które nie są dokumentowane w KSeF, konieczne będzie dołączenie kopii faktury papierowej albo faktury wystawionej elektronicznie.
Potrzebna będzie decyzja o zwrocie akcyzy
Do wniosku o dodatkową pomoc do paliwa rolnik będzie musiał dołączyć kopię decyzji o przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego, w której znajduje się limit zwrotu na 2026 r.
We wniosku trzeba będzie również podać wysokość tego limitu oraz liczbę litrów oleju napędowego kupionego między 1 marca a 31 sierpnia 2026 r. To właśnie limit z decyzji oraz faktury za paliwo będą podstawą do ustalenia maksymalnej kwoty nowej pomocy.
Kiedy wnioski o dodatkową dopłatę do paliwa?
Według projektu wnioski mają być przyjmowane od 1 do 16 października 2026 r. Rolnicy będą je składali za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR. Termin ma być nieprzywracalny. Do 16 października będzie natomiast można wprowadzić zmiany w już złożonym wniosku.
Jeżeli rolnik chce otrzymać zarówno pomoc do paliwa, jak i dopłaty do nawozów, będzie musiał złożyć dwa oddzielne wnioski.
Dopłaty do nawozów będą rozpatrywane jako pierwsze
Projekt przewiduje również kolejność przyznawania wsparcia. Pomoc ma być udzielana do wysokości dostępnych środków według kolejności złożenia kompletnych wniosków.
Jednocześnie najpierw rozpatrywane będą kompletne wnioski o dopłaty do nawozów, a następnie wnioski o pomoc do paliwa. Wsparcie ma być udzielane tylko do wysokości dostępnych środków i według kolejności złożenia kompletnych wniosków.
Skąd pieniądze na nowe dopłaty?
Nowe wsparcie jest częścią programu pomocy uruchamianego w związku ze wzrostem cen nawozów i paliwa. Polsce przyznano z budżetu Unii Europejskiej 66,633 mln euro, czyli około 286,22 mln zł.
Rząd chce uzupełnić tę kwotę o 572,44 mln zł z budżetu krajowego. Łączny budżet potrzebny na dopłaty do nawozów i oleju napędowego oszacowano na co najmniej 858,66 mln zł.
Są pytania o kolejność wypłat dopłat do paliwa. Kto pierwszy ten lepszy?
Projekt przewiduje, że pomoc będzie przyznawana do wysokości dostępnych środków, a kompletne wnioski mają być rozpatrywane według kolejności ich złożenia. Jednocześnie w pierwszej kolejności ARiMR ma udzielać pomocy do zakupu nawozów, a dopiero później do oleju napędowego.
To rodzi pytanie, czy w przypadku dopłat do paliwa kolejność złożenia wniosku może zdecydować o otrzymaniu pieniędzy i co stanie się, jeśli po wypłacie pomocy do nawozów środków nie wystarczy dla wszystkich uprawnionych rolników.
Zapytaliśmy MRiRW, czy w takiej sytuacji później złożone wnioski mogą pozostać bez wsparcia, czy też przewidziano np. proporcjonalne zmniejszenie wysokości pomocy dla wszystkich rolników. Czekamy na odpowiedź resortu.
Kamila Szałaj
