Dopłaty do dobrostanu tuczników: ministerstwo planuje zmiany od 2027 roku
Ministerstwo rolnictwa planuje zmiany w ekoschemacie Dobrostan zwierząt od 2027 roku. Resort chce rozszerzyć degresywność płatności na hodowców tuczników uczestniczących w krajowych systemach jakości. Oznacza to, że wraz ze wzrostem wielkości stada wysokość wsparcia będzie się zmniejszać. Krajowa Rada Izb Rolniczych sprzeciwia się tej propozycji.
MRiRW chce zmienić dopłaty do dobrostanu tuczników
Ministerstwo rolnictwa przekazało naszej redakcji szczegóły zmian w ekoschematach rozważanych od kampanii 2027 roku. Jedna z nich dotyczy wariantu Dobrostan tuczników.
Resort proponuje rozszerzenie obowiązującego mechanizmu degresywności na rolników uczestniczących w krajowych systemach jakości, którzy realizują praktyki dotyczące zwiększonej co najmniej o 20 proc. powierzchni bytowej oraz utrzymywania tuczników zgodnie z wymaganiami systemów jakości.
Ministerstwo tłumaczy propozycję wzrostem liczby świń objętych płatnościami na preferencyjnych zasadach.
– Analiza danych dotyczących rolników ubiegających się o płatności dobrostanowe w kampanii 2026 wskazuje na istotny wzrost liczby tuczników kwalifikujących się do wsparcia na preferencyjnych warunkach, czyli bez zastosowania mechanizmu degresywności. Brak mechanizmu degresywności sprzyja koncentracji wsparcia w największych gospodarstwach – wyjaśnia MRiRW.
Dlaczego ministerstwo chce wprowadzić degresywność?
Według resortu zmiana ma ograniczyć ryzyko obniżania stawek płatności dobrostanowych dla wszystkich rolników i skierować większą część środków do mniejszych gospodarstw.
– Dlatego proponujemy rozszerzenie mechanizmu degresywności również na uczestników krajowych systemów jakości realizujących wariant Dobrostan tuczników. Celem tej zmiany jest zmniejszenie ryzyka ograniczania stawek dobrostanowych w kolejnej kampanii naboru wniosków i większe wsparcie gospodarstw rodzinnych – informuje ministerstwo.
Na razie jest to propozycja dotycząca kampanii 2027, a nie obowiązująca zmiana przepisów. Ministerstwo analizuje uwagi zgłoszone przez organizacje rolnicze i samorząd rolniczy.
KRIR przeciwna zmianom w dobrostanie tuczników
Propozycję krytykuje Krajowa Rada Izb Rolniczych. Zdaniem samorządu rolniczego wprowadzenie degresywności oznaczałoby ograniczenie wsparcia dla większych producentów trzody chlewnej.
– Zmniejszenie wysokości wsparcia dla gospodarstw utrzymujących powyżej 100 DJP, a powyżej 150 DJP całkowite wyłączenie z płatności jest sygnałem dla rolników do likwidacji hodowli wbrew zapowiedziom o pomocy dla tego sektora – ocenia KRIR.
Samorząd rolniczy zwraca również uwagę na nierówne traktowanie producentów trzody chlewnej i bydła w systemie płatności dobrostanowych.
KRIR: zmian nie powinno się wprowadzać co roku
KRIR sprzeciwia się nie tylko zmianom dotyczącym tuczników. Zdaniem Izb rolnicy potrzebują przede wszystkim stabilnych zasad, ponieważ podejmują decyzje produkcyjne i inwestycyjne z kilkuletnim wyprzedzeniem.
– Zmiany nie mogą być proponowane corocznie. Rolnictwo wymaga długofalowego planowania, rolnicy zakupili już maszyny, które punktowane były w ekoschematach, a które będą wiele lat spłacać, dlatego wszelkie zmiany powinny być ewentualnie planowane w przyszłej perspektywie finansowej – podsumowuje KRIR.
Jakie jeszcze zmiany w ekoschematach szykuje ministerstwo?
Zmiany w dobrostanie tuczników są częścią większego pakietu propozycji na 2027 rok. Ministerstwo chce także zlikwidować wsparcie za wymieszanie słomy z glebą oraz obniżyć punktację z 3 do 2 punktów za uproszczone systemy uprawy i stosowanie płynnych nawozów naturalnych metodami innymi niż rozbryzgowe.
Resort proponuje również wyłączenie upraw rolniczych z ekoschematu Integrowana Produkcja Roślin i pozostawienie wsparcia przede wszystkim dla produkcji sadowniczej, jagodowej i warzywnej.
Jednocześnie od 2027 roku miałby pojawić się nowy ekoschemat „Niskoemisyjna produkcja bydła”. Wsparcie ma być związane ze stosowaniem odpowiedniego schematu żywienia bydła, którego celem będzie ograniczenie emisji metanu.
Kamila Szałaj
