Wracają dopłaty do nawozów. Nawet 500 zł do hektara. Kto dostanie pomoc?
Ministerstwo rolnictwa przygotowało zasady nowych dopłat do nawozów. Pomoc ma objąć nawozy mineralne kupione od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. Maksymalny limit wsparcia wyniesie 500 zł do hektara i obejmie gospodarstwa do 300 ha. Wnioski mają być przyjmowane przez ARiMR od 1 do 16 października 2026 r.
Będą nowe dopłaty do nawozów
Nowe wsparcie ma być odpowiedzią na gwałtowny wzrost kosztów produkcji rolnej związany z kryzysem na Bliskim Wschodzie. Ministerstwo wskazuje, że problemy z dostawami surowców i wzrost cen gazu przełożyły się na ceny nawozów mineralnych.
Według danych przytoczonych w Ocenie Skutków Regulacji ceny nawozów mineralnych wzrosły w zależności od rodzaju o około 20–30 proc. W marcu i kwietniu nawozy azotowe na krajowym rynku podrożały łącznie średnio o 18,7 proc., a od początku roku do kwietnia o 21,4 proc. Mocniej podrożał mocznik z inhibitorem ureazy – średnio o 28 proc., do około 3,3 tys. zł za tonę. Właśnie część tego wzrostu kosztów mają zrekompensować nowe dopłaty.
Kto będzie mógł dostać dopłaty do nawozów?
Pomoc ma trafić do rolników, którzy ponieśli straty gospodarcze związane z kryzysem na Bliskim Wschodzie. W przypadku dopłat do nawozów projekt przewiduje również, że beneficjent musi być mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu unijnych przepisów. Rolnik będzie też musiał wyrazić wymaganą przepisami zgodę dotyczącą udostępniania ARiMR danych.
Dopłaty mają dotyczyć nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe oraz wapno nawozowe zawierające magnez.
Do jakich nawozów będą dopłaty?
Kluczowa jest data zakupu. Pomoc ma obejmować nawozy kupione od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. Zakup musi być dokonany od podmiotu prowadzącego działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów. Podstawą do obliczenia pomocy będą faktury dokumentujące zakup nawozów w tym okresie.
W przypadku faktur znajdujących się w Krajowym Systemie e-Faktur we wniosku trzeba będzie podać numery je identyfikujące. Jeżeli zakup nie został udokumentowany taką fakturą, do wniosku trzeba będzie dołączyć kopię faktury papierowej albo fakturę wystawioną elektronicznie.
Ile wyniosą dopłaty do nawozów?
W tym naborze nie będzie jednej stawki dopłaty do tony nawozu. Wysokość pomocy ma zależeć od tego, ile nawozu rolnik kupił i jaką cenę za niego zapłacił.
Wsparcie zostanie obliczone na podstawie liczby ton nawozu kupionego od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. oraz różnicy między ceną zakupu widniejącą na fakturze a średnią ceną danego rodzaju nawozu, którą ogłosi minister rolnictwa.
Średnie ceny mają zostać podane dla poszczególnych rodzajów typowych nawozów mineralnych. Zestawienie ma powstać na podstawie wyliczeń IERiGŻ-PIB, wykorzystujących dane Instytutu oraz informacje GUS.
Przykładowo, jeśli rolnik kupił określoną liczbę ton nawozu po cenie wyższej od ceny ogłoszonej przez ministerstwo, właśnie ta różnica będzie podstawą wyliczenia należnej pomocy.
Maksymalnie 500 zł/ha i do 300 ha
Projekt wprowadza jednocześnie górny limit pomocy. Łączna kwota dopłat do nawozów nie będzie mogła przekroczyć 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych zatwierdzonych do podstawowego wsparcia dochodów za 2026 r.
Dodatkowo pomoc będzie liczona maksymalnie do 300 ha. Oznacza to, że wynikający z powierzchni gospodarstwa maksymalny pułap wyniesie 150 tys. zł. Nie oznacza to jednak, że każde gospodarstwo posiadające 300 ha automatycznie otrzyma 150 tys. zł – rzeczywista pomoc będzie zależała przede wszystkim od ilości kupionych nawozów i różnicy między ceną zakupu a ceną referencyjną.
Kiedy wnioski o dopłaty do nawozów?
Według projektu nabór ma rozpocząć się 1 października i zakończyć 16 października 2026 r. Wnioski rolnicy będą składali za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR. W tym samym naborze rolnicy będą mogli ubiegać się także o dodatkową dopłaty do paliwa, ale wniosek o wsparcie do paliwa trzeba będzie złożyć oddzielnie.
To ważny termin, ponieważ projekt przewiduje, że nie będzie można go przywrócić. Rolnik będzie natomiast mógł zmienić złożony wniosek, o ile zrobi to przed zakończeniem naboru. Decyzję o przyznaniu pomocy będzie wydawał kierownik właściwego biura powiatowego ARiMR.
Jeżeli rolnik będzie chciał jednocześnie ubiegać się o przewidzianą w tym samym programie pomoc do zakupu oleju napędowego, będzie musiał złożyć oddzielny wniosek.
Faktury będą kluczowe przy dopłatach do nawozów
Rolnik powinien więc przede wszystkim sprawdzić faktury za nawozy kupione między 1 marca a 15 sierpnia 2026 r. To właśnie ilość nawozu i cena widniejąca na tych dokumentach będą podstawą do wyliczenia wsparcia.
Wnioski kompletne mają być rozpatrywane według kolejności ich złożenia. Co istotne, projekt przewiduje, że w pierwszej kolejności będą rozpatrywane właśnie wnioski dotyczące dopłat do nawozów.
Ile pieniędzy przeznaczono na pomoc?
Pomoc ma być finansowana zarówno ze środków unijnych, jak i krajowych. Polsce przyznano z budżetu UE 66,633 mln euro, czyli według wyliczeń zawartych w projekcie około 286,22 mln zł. Rząd chce dołożyć do tej kwoty 572,44 mln zł z budżetu krajowego.
Łączny budżet potrzebny na realizację programu obejmującego dopłaty do nawozów i oleju napędowego oszacowano na co najmniej 858,66 mln zł. Nie jest to więc kwota przeznaczona wyłącznie na nawozy.
Na razie są to rozwiązania zapisane w projekcie rozporządzenia. Przepisy mają wejść w życie dzień po ogłoszeniu rozporządzenia.
Kamila Szałaj
