Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zasady.
Obowiązkowe ubezpieczenie KRUS - warunki
W standardowej sytuacji warunkiem objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem KRUS jest posiadanie lub użytkowanie gospodarstwa o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego.
Dotyczy to zarówno właścicieli, jak i dzierżawców gruntów. Jeśli rolnik spełnia ten warunek, musi zgłosić się do ubezpieczenia.
Ważne jest, że:
- dzierżawa ziemi również daje prawo do ubezpieczenia,
- umowa dzierżawy powinna być zgłoszona do KRUS,
- współwłaściciele gospodarstw także podlegają ubezpieczeniu.
Kiedy możesz być ubezpieczony bez własnej ziemi?
Istnieje kilka sytuacji, w których brak gruntów nie wyklucza ubezpieczenia.
Domownik rolnika
Ubezpieczeniem może zostać objęta osoba, która:
- ukończyła 16 lat,
- mieszka z rolnikiem lub w pobliżu gospodarstwa,
- stale pracuje w gospodarstwie,
- nie jest zatrudniona na umowę o pracę,
- nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.
W tym przypadku warunek powierzchni gruntów dotyczy wyłącznie rolnika, nie domownika.
Małżonek rolnika
Małżonek może być ubezpieczony jako współwłaściciel gospodarstwa – wtedy traktowany jest jak rolnik lub jako małżonek rolnika – nawet bez własnej ziemi.
Dzierżawcy gruntów
Osoba, która dzierżawi gospodarstwo przekraczające 1 ha przeliczeniowy, także podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu, mimo że formalnie nie jest właścicielem gruntów.
Działy specjalne produkcji rolnej – bez ziemi też możliwe
Ubezpieczenie przysługuje również osobom prowadzącym tzw. działy specjalne produkcji rolnej, nawet bez posiadania tradycyjnych gruntów rolnych.
Do tej grupy należą m.in.
- uprawy szklarniowe i tunelowe o dużej powierzchni,
- hodowla drobiu w skali przemysłowej,
- fermy zwierząt futerkowych,
- pasieki powyżej 80 rodzin pszczelich,
- duże hodowle świń poza gospodarstwem.
Kluczowe jest przekroczenie określonych progów produkcyjnych.
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS
Osoby związane z rolnictwem, które nie spełniają warunków do ubezpieczenia obowiązkowego, mogą przystąpić do systemu dobrowolnie. Dotyczy to m.in. rolników posiadających mniej niż 1 ha przeliczeniowy, również ich małżonków i domowników, czy osób, które przeznaczyły grunty do zalesienia. Warunek podstawowy: brak innego ubezpieczenia społecznego oraz brak prawa do emerytury lub renty.
Czy możesz mieć prawo do ubezpieczenia w KRUS? Sprawdź
Sprawdź po kolei — jeśli na któreś pytanie odpowiesz TAK, możesz mieć prawo do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego mimo braku własnych gruntów.
Status w gospodarstwie
☐ Czy jesteś domownikiem rolnika (masz min. 16 lat, mieszkasz z nim lub blisko i stale pracujesz w gospodarstwie)?
☐ Czy jesteś małżonkiem rolnika prowadzącego gospodarstwo?
Forma użytkowania ziemi
☐ Czy dzierżawisz grunty rolne powyżej 1 ha przeliczeniowego?
☐ Czy jesteś współwłaścicielem gospodarstwa, nawet jeśli nie masz własnej działki?
Produkcja rolna
☐ Czy prowadzisz działy specjalne produkcji rolnej (np. duża hodowla drobiu, pasieka, szklarnie, fermy)?
Ubezpieczenie dobrowolne
☐ Czy masz związek z rolnictwem, ale nie spełniasz warunków obowiązkowych?
☐ Czy nie podlegasz innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie masz emerytury lub renty?
Jeśli zaznaczyłeś choć jedno pole — istnieje duża szansa, że możesz być ubezpieczony w KRUS bez własnej ziemi.
Obowiązkowe ubezpieczenie KRUS - kto podlega?
Do obowiązkowego ubezpieczenia należą przede wszystkim:
- rolnicy prowadzący gospodarstwa powyżej 1 ha przeliczeniowego,
- osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej,
- małżonkowie rolników,
- domownicy stale pracujący w gospodarstwie.
Brak własnej ziemi nie zawsze wyklucza ubezpieczenie w KRUS. Można je uzyskać m.in. jako domownik, małżonek rolnika, dzierżawca gruntów lub osoba prowadząca działy specjalne produkcji rolnej. W innych przypadkach pozostaje możliwość ubezpieczenia dobrowolnego.
Źródło: KRUS
Angelika Drygas
