Nowe rozwiązanie znalazło się w projekcie rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącym zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ministerstwo Rolnictwa skierowało projekt do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów. Resort chce umożliwić udzielanie rolnikom kredytów bankowych na sfinansowanie zobowiązań cywilnoprawnych związanych z prowadzoną działalnością rolniczą.
Dlaczego resort chce uruchomić nowe kredyty dla rolników?
Ministerstwo tłumaczy, że sytuacja finansowa części gospodarstw pogorszyła się w związku ze spadkiem cen produktów rolnych i utrzymującymi się wysokimi kosztami produkcji.
– Ceny skupu produktów rolnych w stosunku do 2025 roku znacznie spadły, co poskutkowało obniżeniem dochodowości gospodarstw rolnych. Jednocześnie koszty prowadzenia działalności rolnej nadal rosną – podkreśla Ministerstwo Rolnictwa w uzasadnieniu projektu.
Resort wskazuje, że w rezultacie wielu producentów ponosi straty, ogranicza produkcję i ma coraz większe problemy z płynnością finansową. Dlatego proponuje uruchomienie dopłat do oprocentowania kredytów bankowych przeznaczonych na sfinansowanie zobowiązań cywilnoprawnych związanych z działalnością rolniczą.
Kto będzie mógł dostać preferencyjny kredyt?
Z projektu wynika, że pomoc będzie skierowana do producentów rolnych będących mikro-, małymi lub średnimi przedsiębiorstwami. Kredyt będzie mógł służyć sfinansowaniu zobowiązań cywilnoprawnych podjętych w związku z prowadzeniem działalności rolniczej nie później niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o kredyt.
Warunkiem ma być spadek przychodów rolnika o co najmniej 30 proc. Nie wystarczy jednak sam spadek przychodów. Projekt określa również przyczyny, które mają uprawniać do skorzystania z pomocy.
Jedną z nich będą szkody w uprawach powstałe w roku złożenia wniosku lub w roku poprzednim. Projekt wymienia m.in. grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi i lawinę. Straty muszą przekraczać 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej gospodarstwa. W przypadku suszy szkody mają być ustalane za pomocą publicznej aplikacji i również przekraczać 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej.
Kredyt będzie można otrzymać także w związku ze spadkiem przychodów spowodowanym szkodami wynikającymi z chorób zwierząt – przy spełnieniu warunków określonych w projekcie – albo spadkiem cen produktów rolnych.
Do 3 mln zł kredytu dla gospodarstwa
Kwota kredytu nie będzie mogła być wyższa od zobowiązań, które rolnik chce nim sfinansować. Jednocześnie projekt wprowadza górny limit – maksymalnie 3 mln zł na gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej.
Pomoc ma być udzielana w formule de minimis w rolnictwie. Dopłaty do oprocentowania będą mogły być stosowane przez okres nie dłuższy niż 10 lat.
Rolnik zapłaci 3 proc., resztę oprocentowania pokryje ARiMR
Zgodnie z projektem rolnik ma płacić 3 proc. oprocentowania, natomiast pozostałą część należnego bankowi oprocentowania pokryje ARiMR.
– Oprocentowanie należne bankowi będzie płacone przez kredytobiorcę w wysokości 3%, a w pozostałej części przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – tłumaczy Ministerstwo Rolnictwa w uzasadnieniu projektu.
Całkowite oprocentowanie kredytu będzie mogło być zmienne. Projekt zakłada, że nie będzie mogło przekraczać wskaźnika POLSTR 1M, zaokrąglonego do dwóch miejsc po przecinku, powiększonego o maksymalnie 2 punkty procentowe. Zmiana dotycząca stosowania POLSTR zamiast WIBOR 3M jest planowana od 1 stycznia 2027 r.
Jakie dokumenty trzeba będzie złożyć?
Rolnik ubiegający się o kredyt będzie musiał przedstawić oświadczenie o spadku przychodów o co najmniej 30 proc. Do wniosku trzeba będzie także dołączyć kopie umów lub innych dokumentów potwierdzających zobowiązania, które mają zostać sfinansowane kredytem, oraz dokumenty potwierdzające spełnienie warunków uzyskania pomocy.
Nie wszystkie długi będzie można spłacić nowym kredytem. Projekt wyłącza m.in. zobowiązania wobec budżetu środków europejskich oraz określone zobowiązania wynikające z wcześniej otrzymanej pomocy.
Kiedy ruszą nowe kredyty dla rolników?
Zaproponowano, aby przepisy umożliwiające udzielanie kredytów z dopłatami ARiMR do oprocentowania weszły w życie 1 stycznia 2027 r.
Projekt przeszedł już uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje publiczne. Ministerstwo Rolnictwa wystąpiło o jego pilne przedłożenie Stałemu Komitetowi Rady Ministrów.
Kamila Szałaj
