Ministerstwo rolnictwa przygotowało duże zmiany w zasadach zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze. Projekt nowej ustawy został skierowany do dalszych prac rządowych, a resort chce, aby nowe przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Zmieni się przede wszystkim instytucja obsługująca zwrot. Rolnicy nie będą już składać wniosków w urzędach gmin. Całe zadanie ma przejąć Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zwrot akcyzy przejmie ARiMR. Jeden wniosek zamiast dwóch
Dziś rolnicy mogą składać wnioski o zwrot akcyzy dwa razy w roku. Po zmianach ma być inaczej – jeden wniosek w roku, składany elektronicznie za pośrednictwem systemu ARiMR.
– Przyjęcie powyższych zmian niewątpliwie będzie korzystne dla producentów, gdyż zdecydowanie uprości proces składania wniosków ograniczając go do jednej instytucji, wprowadzając wniosek elektroniczny zawierający jedynie podstawowe dane – przekonuje Ministerstwo rolnictwa.
Krajowa Rada Izb Rolniczych chciała jednak pozostawienia dwóch terminów składania wniosków. Sprzeciwiała się również temu, aby dokumenty można było składać wyłącznie przez system teleinformatyczny ARiMR. Resort tych postulatów nie uwzględnił.
Rolnik, który będzie miał problem z elektronicznym wnioskiem, ma natomiast otrzymać pomoc w Agencji.
– W przypadku braku możliwości samodzielnego złożenia wniosku, producent rolny będzie mógł skorzystać z pomocy świadczonej w tym zakresie w Biurach Powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – wyjaśnia resort.
Kiedy będzie można złożyć wniosek o zwrot akcyzy?
Docelowo nabór ma odbywać się raz w roku – od 1 lutego do ostatniego dnia lutego. Ministerstwo nie zgodziło się na pozostawienie drugiego, sierpniowego naboru.
– Druga połowa roku to okres intensywnych prac polowych, kiedy w gospodarstwie zużywa się zdecydowanie większą ilość paliwa. Potwierdzają to również dane dotyczące zwrotu akcyzy. Producenci rolni składają więcej wniosków w lutym niż w sierpniu – argumentuje resort rolnictwa.
Pierwszy rok działania systemu będzie jednak wyjątkowy. W 2027 roku wnioski mają być przyjmowane od 1 lutego do 31 marca. Co równie ważne, pierwszy nabór na nowych zasadach będzie obejmował paliwo kupione od 1 sierpnia do 31 grudnia 2026 roku.
Zwrot akcyzy 2027. Jakie będą limity paliwa?
Rewolucji nie będzie natomiast w limitach paliwa. Projekt nie przewiduje ich zwiększenia. Roczny limit ma być nadal liczony przy zastosowaniu następujących przeliczników:
- 110 litrów oleju napędowego na 1 ha użytków rolnych,
- 40 litrów na 1 DJP bydła,
- 4 litry na 1 świnię,
- 40 litrów na 1 DJP owiec,
- 40 litrów na 1 DJP kóz,
- 40 litrów na 1 DJP koni,
- 110 litrów na 1 ha gruntów pod stawami rybnymi.
Ministerstwo nie planuje obecnie zwiększenia tych wartości.
– Projektowana ustawa nie przewiduje rozszerzenia zwrotu o nowych beneficjentów, nie przewiduje również objęcia zwrotem dodatkowych zwierząt gospodarskich czy też podwyższenia limitów zwrotu – zaznacza minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Rolnicy chcieli 2 zł za litr. Ministerstwo odmówiło
Krajowa Rada Izb Rolniczych postulowała, aby stawka zwrotu wynosiła 2 zł za litr oleju napędowego. Chciała również jej corocznej waloryzacji wraz ze wzrostem cen paliw i kosztów prowadzenia gospodarstw.
Izby domagały się także zwiększenia limitów paliwa przypadających na hektar oraz usunięcia z ustawy mechanizmu korygującego. Ministerstwo tych postulatów nie uwzględniło.
Nie oznacza to jednak, że znamy już stawkę zwrotu na przyszły rok. Jej wysokość na 2027 rok nie została jeszcze określona. Rada Ministrów ma ustalić ją w rozporządzeniu do 31 stycznia 2027 roku. Przy podejmowaniu decyzji ma brać pod uwagę m.in. projekt budżetu państwa oraz wysokość podatków i opłat zawartych w cenie oleju napędowego.
Zwrot obejmie nie tylko akcyzę
Zmieni się także sama konstrukcja pomocy. Obecnie rolnicy otrzymują zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego. Nowa ustawa obejmie również opłatę paliwową i opłatę emisyjną.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że rolnicy dostaną więcej pieniędzy.
– Rozszerzenie zwrotu o opłatę emisyjną i opłatę paliwową, uwzględniając obowiązującą stawkę zwrotu akcyzy, nie spowoduje dodatkowych skutków budżetowych – wskazuje Ministerstwo Rolnictwa.
ARiMR sama ustali powierzchnię gospodarstwa
Dużą zmianą będzie sposób ustalania liczby hektarów, od których przysługuje zwrot. Obecnie brana jest pod uwagę powierzchnia użytków rolnych będących w posiadaniu lub współposiadaniu rolnika według danych z ewidencji gruntów i budynków.
Po zmianach podstawą mają być dane, które posiada już ARiMR. Chodzi o powierzchnię użytków rolnych stwierdzoną w ramach kontroli administracyjnej jako spełniającą warunki przyznania płatności bezpośrednich, o które rolnik ubiegał się w roku poprzedzającym złożenie wniosku o zwrot. Czyli przy składaniu wniosku o zwrot paliwa w 2027 roku Agencja będzie korzystała z danych dotyczących gruntów zgłoszonych do dopłat w 2026 roku.
Inaczej policzą bydło, świnie, owce, kozy i konie
Zmiana obejmie również gospodarstwa utrzymujące zwierzęta. Same limity dla poszczególnych gatunków mają pozostać bez zmian, ale inaczej będzie ustalana średnia liczba zwierząt. Zamiast opierać się na liczbie zwierząt posiadanych na koniec poszczególnych miesięcy, ARiMR ma brać pod uwagę stan każdego dnia poprzedniego roku.
– Przyjęcie obliczenia na podstawie liczby dziennej, czyli na podstawie liczby zwierząt będących w posiadaniu producenta rolnego na każdy dzień roku poprzedzającego rok, w którym został złożony wniosek o zwrot podatku, jest bardziej obiektywne – wyjaśnia Ministerstwo Rolnictwa.
Resort wskazuje, że ma to ograniczyć sytuacje, w których wynik zależy od sprzedaży lub zakupu zwierząt tuż przed dniem, na który ustalany jest stan stada.
Co z fakturami za olej napędowy?
Nowy system zostanie powiązany z Krajowym Systemem e-Faktur. Jeżeli zakup oleju napędowego będzie udokumentowany fakturą znajdującą się w KSeF, rolnik ma podać we wniosku numer identyfikujący fakturę.
Jeśli faktury nie będzie w tym systemie, do wniosku trzeba będzie dołączyć dokument. W przypadku faktury papierowej będzie to jej kopia, a w przypadku faktury elektronicznej – sama faktura.
Zwrot ma trafiać bezpośrednio na rachunek producenta wskazany w krajowym systemie ewidencji producentów ARiMR.
Rolnik może dostać mniej
To jedna z najważniejszych zmian dla rolników. Projekt wprowadza współczynnik korygujący, który będzie mógł zostać zastosowany, jeśli zapotrzebowanie na zwrot okaże się większe niż pieniądze przewidziane na ten cel.
W latach 2027–2036 maksymalny limit wydatków budżetu państwa związanych z nową ustawą określono na 20,13 mld zł, czyli 2,013 mld zł rocznie. Jeżeli suma pieniędzy potrzebnych na zwroty oraz koszty obsługi programu przez ARiMR przekroczy roczny limit, zastosowanie współczynnika będzie oznaczało obniżenie kwot przypadających rolnikom.
KRIR chciała wykreślenia tego rozwiązania. Ministerstwo się na to nie zgodziło.
Dlaczego na zwrot akcyzy nie będzie więcej pieniędzy?
Ministerstwo wskazuje przede wszystkim na ograniczenia budżetowe.
– Projektowana ustawa przewiduje utrzymanie środków na realizację zwrotu podatku i opłat na poziomie tegorocznym – zaznacza minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Resort tłumaczy to m.in. brakiem przestrzeni fiskalnej oraz objęciem Polski procedurą nadmiernego deficytu.
Kamila Szałaj
