Nowe przepisy o azbeście. Co zmieni się dla rolników?
Trwają prace nad nową ustawą o wyrobach zawierających azbest. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapewnia, że projekt nie wprowadza nowego terminu obowiązkowego usunięcia eternitu. Zmienią się natomiast zasady ewidencji azbestu, wymagania wobec firm zajmujących się jego usuwaniem oraz obowiązki właścicieli nieruchomości. Dla rolników najważniejszą zmianą będzie konieczność ponownej inwentaryzacji azbestu znajdującego się na budynkach gospodarczych.
Prace nad ustawą są na finiszu
Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało, że kończą się prace nad projektem ustawy o wyrobach zawierających azbest.
– Obecnie finalizowane są prace komisji prawniczej w zakresie projektu ustawy o wyrobach zawierających azbest – przekazał nam resort.
Nowa ustawa ma zastąpić obecne, rozproszone przepisy i kompleksowo uregulować zasady postępowania z wyrobami zawierającymi azbest.
Rolnicy będą musieli ponownie zinwentaryzować azbest
Jedną z najważniejszych zmian dla właścicieli gospodarstw będzie obowiązek ponownej inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest. Jak wynika z projektu ustawy, po wejściu nowych przepisów w życie właściciele, posiadacze i zarządcy nieruchomości będą mieli 12 miesięcy na sporządzenie nowej inwentaryzacji i złożenie deklaracji. Obowiązek obejmie również rolników posiadających eternit na oborach, stodołach, chlewniach, magazynach i innych budynkach gospodarczych. Jednocześnie zniknie obowiązek corocznego składania informacji o azbeście – kolejną deklarację będzie trzeba złożyć dopiero wtedy, gdy zmienią się dane, np. po usunięciu lub zabezpieczeniu wyrobów zawierających azbest.
Nie będzie nowego terminu usunięcia azbestu
W ostatnich miesiącach pojawiały się informacje, że rząd może zmienić termin obowiązkowego usunięcia azbestu, który przypada na 2032 rok. Ministerstwo wyjaśnia jednak, że projekt ustawy nie określa żadnej nowej daty.
– Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest nie wprowadza terminu, do którego należy usunąć lub zabezpieczyć wyroby zawierające azbest. Wprowadza jedynie zasady, według których powinny te czynności być prowadzone, oraz wymagania względem wykonawców tych prac – podkreśla MRiT.
Resort przypomina jednocześnie, że termin oczyszczenia Polski z azbestu do 2032 r. wynika z Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032, a nie z projektowanej ustawy.
Tylko uprawnione firmy usuną eternit
Projekt przewiduje również zmiany dotyczące firm zajmujących się usuwaniem azbestu. Prace będą mogły wykonywać wyłącznie przedsiębiorcy posiadający specjalne zezwolenie wydawane przez starostę. Zezwolenia mają być wydawane maksymalnie na trzy lata, a firmy będą musiały spełnić określone wymagania dotyczące kwalifikacji pracowników, wyposażenia oraz sposobu postępowania z odpadami zawierającymi azbest.
Nowe przepisy przewidują również administracyjne kary pieniężne za wykonywanie prac niezgodnie z ustawą.
Nie zawsze konieczne będzie usunięcie azbestu
Projekt utrzymuje zasadę, że wyroby zawierające azbest powinny zostać usunięte. W niektórych przypadkach dopuszcza jednak ich trwałe zabezpieczenie.
Dotyczy to m.in. elementów znajdujących się w ścianach budynków, stropodachach czy niektórych instalacjach, jeśli ich demontaż byłby technicznie nieuzasadniony lub powodowałby większe zagrożenie.
Co z dopłatami do wymiany dachów?
Ministerstwo przypomina, że usuwanie azbestu jest finansowane m.in. ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Jednocześnie wskazuje, że rolnicy mogli korzystać z programu wymiany pokryć dachowych finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy.
- Od 2023 r. do chwili obecnej ze środków NFOŚiGW udzielono wsparcia na finansowanie unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest podmiotom korzystającym ze środków KPO na wymianę pokryć dachowych w gospodarstwach rolnych. W ramach tego działania zawarto umowy ze wszystkimi WFOŚiGW łącznie na kwotę 151 mln zł. Program będzie realizowany do 2027 r. - podał nam resort.
Resort nie zapowiada jednak nowego programu dopłat do zakupu pokryć dachowych. W odpowiedzi przekazanej redakcji zaznacza, że pytania dotyczące ewentualnego dalszego wsparcia w tym zakresie należy kierować do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co też zrobiliśmy.
Część gmin nadal dopłaca do usuwania azbestu
MRiT przypomina również, że niezależnie od programów krajowych część samorządów prowadzi własne programy wsparcia dotyczące usuwania wyrobów zawierających azbest. Obejmują one przede wszystkim koszty demontażu, transportu i unieszkodliwienia odpadów, a w niektórych przypadkach także zakup nowego pokrycia dachowego.
oprac. Kamila Szałaj
