Dopłaty do międzyplonów i roślin miododajnych
Warto wspomnieć też o zazębiającej się z międzyplonami płatności do obszarów z roślinami miododajnymi. Pamiętajmy, że na obszarach z roślinami miododajnymi do 31 sierpnia nie wolno prowadzić produkcji rolnej, stosować nawozów, środków ochrony roślin ani wykonywać koszenia i wypasać zwierząt.
Dobrze, że te praktyki są premiowane, szkoda, że nie ma tutaj najbardziej popularnych międzyplonów ścierniskowych, o co zabiegali rolnicy. Realizując popularną praktykę obejmującą międzyplony ozime trzeba mieć na uwadze, że trzeba je utrzymać co najmniej do 15 lutego przyszłego roku. Oczywiście, rolnictwo to produkcja pod chmurką i zdarzają się problemy. Dlatego pamiętajmy, że jeżeli z przyczyn niezależnych od nas wysiany międzyplon ozimy nie wzejdzie, koniecznie musimy to zgłosić do Agencji, informując o wystąpieniu siły wyższej. Jeżeli tego nie zrobimy, a dojdzie do kontroli międzyplonu, stracimy dopłaty.
Terminy, obowiązki i zasady utrzymania międzyplonów
Ważne jest przestrzeganie wymogów w zakresie terminów utrzymywania międzyplonu ozimego, ale też pamiętajmy o tym, że po 15 listopada możemy go zmulczować. Można je wykonać poprzez ścięcie biomasy i pozostawienie mulczu na powierzchni pola lub częściowe wymieszanie międzyplonu z glebą. I co bardzo ważne – można to wykonać każdą maszyną, która nie przyoruje skiby. W przypadku stosowania brony talerzowej należy pamiętać o takim ustawieniu talerzy, które nie powoduje odwrócenia skiby.
Międzyplony to jeden z najskuteczniejszych sposobów na wzbogacenie gleby w składniki odżywcze i poprawę jej jakości. Można je zagospodarować na pasze (zielonkę, siano, kiszonkę) lub zielony nawóz. Okrywając glebę pełnią funkcję ochronną. Stanowią skuteczną ochronę przeciwerozyjną, zwiększają pojemność wodną gleb oraz zapobiegają wymywaniu składników mineralnych ze stanowiska.
Zwiększają ilość substancji organicznej, obniżają stopień porażenia patogenami i szkodnikami, a także hamują rozwój chwastów. Mieszanki jare zasiane na międzyplon można przeorać jesienią lub zostawić na zimę jako mulcz. Odpowiednio dobrany międzyplon jest nieocenioną inwestycją w jakość gleby oraz jej wydajność. Międzyplony mogą działać strukturotwórczo i fitosanitarnie.
Korzyści z uprawy międzyplonów
Międzyplony warto uprawiać nie tylko dla dopłat. Dziś w telegraficznym skrócie przypominamy korzyści płynące z uprawy międzyplonów, także ścierniskowych. Pokazujemy na zdjęciach przykłady roślin będących komponentami wielu mieszanek, a które mają szczególne właściwości. Niektóre z nich to rośliny egzotyczne mało w Polsce znane. W najbliższych tygodniach będziemy przedstawiać szczegółową agrotechnikę wybranych międzyplonów.
Rośliny poprawiające strukturę gleby
W składzie mieszanek wpływających na jakość stanowiska, powinny znajdować się rośliny, które obok dużego przyrostu biomasy mają możliwość udostępniania kluczowych składników pokarmowych (takich jak azot) dla roślin uprawianych w plonie głównym. Umożliwia to wysoki udział roślin bobowatych, takich jak groch, wyka, łubin. Udział takich roślin wpływa na poprawę stanowiska dzięki możliwości wiązania azotu atmosferycznego przez bakterie żyjące z nimi w symbiozie.
Kolejną cechą dobrej mieszanki poplonowej jest jej wpływ na właściwości fizykochemiczne gleby. Rośliny, takie jak olejarka abisyńska i facelia, charakteryzują się mocnym systemem korzeniowym, przez co lepiej przerastają glebę niż rośliny, które zazwyczaj uprawiamy na polu. Takie działanie zwiększa porowatość gleby oraz poprawia stosunki wodno-powietrzne, w efekcie wpływając na poprawę jej struktury.
Ciekawym składnikiem mieszanek jest rzodkiew tzw. melioracyjna, która swoim palowym systemem korzeniowym drenuje glebę, pozostawiając w niej przestwory poprawiając warunki wodno-powietrzne. Jej udział jest ważny w mieszankach międzyplonowych jako przedplon dla buraków, ziemniaków oraz warzyw.
Międzyplony ograniczające szkodniki i dostarczające paszy
Poprzez dobór odpowiedniej mieszanki poplonowej możemy wpływać nie tylko na strukturę gleby, ale również redukować wielkość populacji szkodników, np. nicieni. Tę rolę najlepiej spełniają niektóre odmiany rzodkwi oleistej i gorczycy białej, ale gryka również jest rośliną o działaniu fitosanitarnym i przeciwdziała rozwojowi niektórych gatunków nicieni. Fitosanitarnym komponentem jest owies. Ale pamiętajmy też, że cechą mieszanki międzyplonowej, którą powinniśmy wziąć pod uwagę, jest jej uniwersalność, czyli możliwość uprawy przed różnymi gatunkami roślin, wykluczając problemy związane ze zmianowaniem oraz chorobami przenoszonymi przez różne typy roślin.
W gospodarstwach z hodowlą bydła, oprócz pozytywnego wpływu na glebę, poplony mogą stanowić źródło dodatkowej porcji kiszonki lub sianokiszonki. Doskonale tę rolę spełniają międzyplony ozime, które można użytkować już jesienią i do wiosny. Oczywiście najpopularniejszą jest mieszanka gorzowska i inne kompozycje z udziałem wyki ozimej i koniczyny inkarnatki.
Poza smakowitą paszą takie międzyplony ozime są doskonałym przedplonem dla kukurydzy (struktura, związany azot). Doskonałe na cele paszowe są międzyplony jare mieszanek kilku odmian życicy (westerwoldzkiej) z dużym udziałem bobowatych drobnonasiennych (koniczyny aleksandryjska oraz perska, seradela).
Marek Kalinowski
