Limit 300 ha odnosi się do wszystkich realizowanych w gospodarstwie ekoschematów obszarowych, praktyk lub wariantów, przy czym nie dotyczy ekoschematów „Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych” i „Biologiczna uprawa” lub „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” – realizowanych jako warunku ubiegania się o ekoschemat „Materiał siewny kategorii elitarny lub materiał siewny kategorii kwalifikowany”.
Rolnictwo węglowe
Ponadto w przypadku płatności do „Rolnictwa węglowego” do tej powierzchni wlicza się powierzchnię gruntów ustaloną w wyniku przeliczenia liczby punktów za realizację poszczególnych praktyk w ramach tej płatności. Dopłaty za realizację poszczególnych praktyk są bowiem wyliczane na podstawie punktów przypisanych każdej z nich.
Warunkiem ubiegania się o przyznanie płatności do „Rolnictwa węglowego” jest uzyskanie minimalnej liczby punktów stanowiącej iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar. Próg wejścia do danej płatności jest wyliczany do powierzchni niewiększej niż 300 ha.
Punktacja za realizację poszczególnych praktyk się nie zmienia (patrz tabela). Za praktykę „Uproszczone systemy uprawy”, która jest jedną z najczęściej wybieranych przez rolników, przyznaje się 3 punkty, a za „Wymieszanie słomy z glebą”, która jest nadal też dość popularna – jedynie 1 punkt.
Uważaj na międzyplony
Przypominamy, aby realizując praktykę obejmującą międzyplony ozime – a takich rolników jest wielu – mieć na uwadze, że trzeba je utrzymać co najmniej do 15 lutego przyszłego roku. Warto także, aby rolnicy, którym z przyczyn od nich niezależnych międzyplon nie wzejdzie, koniecznie zgłosili do Agencji wystąpienie siły wyższej, ponieważ jeśli podczas kontroli międzyplonu nie będzie na polu, rolnik straci za niego dopłaty.
Zobacz także: Chcesz żyznej gleby? Zacznij od zmianowania bez błędów
Przypominamy także, że międzyplony można po 15 listopada zmulczować. Mulczowanie można wykonać poprzez ścięcie biomasy i pozostawienie mulczu na powierzchni pola lub częściowe wymieszanie międzyplonu z glebą, przy czym można to wykonać każdą maszyną, która nie przyoruje skiby. W przypadku stosowania brony talerzowej należy pamiętać o takim ustawieniu talerzy, które nie powoduje odwrócenia skiby.
Sprawdzaj skład mieszanek
Rolnikom, którzy zdecydują się na ekoschemat „Obszary z roślinami miododajnymi”, przypominamy, że tworzy się go przez wysiew mieszanki składającej się z co najmniej jednego gatunku roślin miododajnych z gatunków nieprodukcyjnych oraz gatunków roślin o charakterze produkcyjnym (które nie mogą dominować). Korzystając z gotowych mieszanek, warto sprawdzać ich skład nie tylko pod kątem tego, czy zawiera gatunki przewidziane dla tego ekoschematu, ale także pod kątem proporcji gatunków nieprodukcyjnych i produkcyjnych (wykaz gatunków w ramce). Na obszarach z roślinami miododajnymi do 31 sierpnia nie wolno prowadzić produkcji rolnej, stosować nawozów, środków ochrony roślin ani wykonywać koszenia i wypasać zwierząt. Można natomiast stawiać na nich pasieki. Ponadto obszar ten nie może być ugorem obsianym roślinami miododajnymi w ramach normy GAEC 8 (jeśli rolnik decyduje, że obszarem nieprodukcyjnym będzie taki ugór).
Pieniądze za retencjonowanie wody
Ekoschemat „Retencjonowanie wody” od ubiegłego roku może być realizowany także na obszarach objętych normą GAEC 2 dotyczącą ochrony torfowisk i terenów podmokłych. We wniosku nie wskazuje się konkretnych działek, które mogą być zalane lub podtopione, a jedynie zaznacza chęć ubiegania się o tę płatność. Informacje o wystąpieniu zalania lub podtopienia na określonych powierzchniach TUZ przekazywane są przez IUNiG do ARiMR do 2 października na podstawie danych satelitarnych. Zalanie lub podtopienie występuje, gdy stan wysycenia profilu glebowego wodą utrzymuje się na poziomie przynajmniej 80% przez co najmniej 12 następujących po sobie dni między 1 maja a 30 września.
Na tej samej powierzchni w tym samym roku ten ekoschemat można łączyć ze zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
Biologiczna uprawa
Płatności do „Biologicznej uprawy” są przyznawane w dwóch wariantach: mikrobiologiczne środki ochrony roślin oraz nawozowe produkty mikrobiologiczne. Ten ekoschemat można stosować na użytkach trwałych, gruntach ornych oraz drzewach owocowych w systemie rolno-leśnym na TUZ. Warunkiem otrzymania wsparcia jest dostarczenie do Agencji wraz z rejestrem zabiegów agrotechnicznych imiennego dokumentu potwierdzającego zakup zastosowanego preparatu. Preparaty mikrobiologiczne muszą być zarejestrowane jako środki ochrony roślin dopuszczone do obrotu zezwoleniem ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Za nawozowe produkty mikrobiologiczne uznaje się te ujęte w art. 2 ust. 1 pkt 10a ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Wykaz takich produktów prowadzi IUNG.
Za przeprowadzony zabieg ochrony roślin w ramach tego ekoschematu uznaje się również zastosowanie nasion lub bulw zaprawionych preparatem mikrobiologicznym. Wykonanie zabiegu biologicznego powinno wyeliminować konieczność wykonania zabiegu chemicznego. Zabieg chemiczny jest dopuszczony tylko w ostateczności, gdy nie jest możliwa eliminacja danego agrofaga poprzez preparaty mikrobiologiczne.
Integrowana produkcja bez TUZ
Wsparcie do „Integrowanej produkcji roślin” od ubiegłego roku jest przyznawane tylko do gruntów ornych, na których rolnik prowadzi integrowaną produkcję roślin. Jeśli rolnik wnioskuje o dopłatę do IP na 10 ha i ma 20 ha TUZ, otrzyma dopłatę jedynie do 10 ha. Metodyki IP znajdują się na stronie internetowej PIORIN i są na bieżąco aktualizowane.
Od tego roku grunty, do których będzie przyznawana płatność, będą szczegółowo określone w przepisach wykonawczych do ustawy o Planie Strategicznym. Metodyki do poszczególnych roślin mogą być zatwierdzane przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w ciągu całego roku kalendarzowego. Aby rolnik mógł otrzymać płatność, prowadzenie upraw zgodnie z metodykami IP w odniesieniu do każdej działki musi być potwierdzone przez podmioty certyfikujące. Do takiego podmiotu trzeba zgłosić się niepóźniej niż 30 dni przed siewem albo sadzeniem roślin, a w przypadku roślin wieloletnich do dnia 1 marca każdego roku. Jednostki certyfikujące przekazują wykaz rolników do ARiMR w terminie do 30 września.
Dopłata do upraw rolniczych wynosi 146 euro/ha, roślin sadowniczych – około 342,70 euro/ha, a jagodowych – około 309,21 euro/ha.
W przypadku gdy metodyka przewiduje zastosowanie metody biologicznej ochrony roślin i rolnik ją zastosuje, może skorzystać jednocześnie z ekoschematu „Biologiczna ochrona”. Wtedy jednak na tych działkach nie zastosuje już innego schematu, ponieważ wyczerpie limit dwóch.
Grunty wyłączone z produkcji
Płatność w ramach ekoschematu „Grunty wyłączone z produkcji” przyznawana jest za wyłączenie z produkcji do 4% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie. Wsparcie przysługuje do gruntów, na których nie jest prowadzona produkcja rolna, oraz do gruntów ugorowanych, na których położone są nowo utworzone elementy krajobrazu. Chodzi każdorazowo o grunty zatwierdzone do podstawowego wsparcia dochodów. Do nowo utworzonych elementów krajobrazu, tj. takich, które utworzono również w ubiegłym roku, zalicza się:
- żywopłoty lub pasy gruntów zadrzewionych, które nie stanowią części lasu, przy czym do płatności kwalifikuje się niewięcej niż 10 m szerokości danego żywopłotu lub danego pasa,
- zadrzewienia liniowe, które nie stanowią części lasu,
- pojedyncze drzewa – niewięcej niż 150 sztuk/ha,
- zagajniki śródpolne, które nie stanowią części lasu, obejmujące drzewa lub krzewy, o powierzchni niewiększej niż 0,5 ha,
- rowy, w tym otwarte cieki wodne służące do nawadniania lub odwadniania, z wyłączeniem rowów wykonanych z betonu, przy czym do płatności kwalifikuje się niewięcej niż 10 m szerokości danego rowu,
- oczka wodne inne niż zbiorniki z betonu lub tworzywa sztucznego do 1 ha, przy czym do płatności kwalifikuje się niewięcej niż 0,5 ha danego oczka; w przypadku, gdy oczko wodne jest otoczone roślinnością nadbrzeżną, do powierzchni oczka wodnego wlicza się obszar z tą roślinnością lub
- miedze śródpolne, lub strefy buforowe o szerokości niemniejszej niż 1 m, przy czym do płatności kwalifikuje się niewięcej niż 20 m szerokości danej miedzy lub danej strefy.
Na gruntach wyłączonych z produkcji w terminie od 1 stycznia do 31 lipca danego roku nie można prowadzić produkcji rolnej, zabroniony jest wypas lub koszenie, stosowanie środków ochrony roślin i nawożenie. Zabiegi agrotechniczne na gruntach ugorowanych przeprowadza się w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Przeczytaj także:15 lat temu za tonę pszenicy rolnik kupił tonę nawozu. Dziś nie starcza nawet na pół
Wymogi płatności do kwalifikatu
Płatności do materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, pod warunkiem że zastosowano go na co najmniej 25% powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat w ilości niemniejszej niż określona w rozprowadzeniu, które reguluje również przyzwanie adekwatnego wsparcia w ramach pomocy de minimis w rolnictwie. Do tego odsetka można wliczyć także te uprawy, których nie obejmuje ekoschemat, ale rolnik zastosował ich kwalifikat. Chodzi tutaj o buraki cukrowe, buraki pastewne, kukurydzę i rzepak. W takiej sytuacji w aplikacji eWniosekPlus trzeba zaznaczyć przy tych uprawach, że jest to kwalifikat. W przypadku gospodarstw o powierzchni powyżej 300 ha 25% jest liczone w stosunku do 300 ha.
Na powierzchni, na której jest siany materiał siewny, musi być realizowana jakaś inna dodatkowa praktyka lub ekoschemat. Rolnik może więc stosować międzyplony ozime lub wsiewki, ale niekoniecznie musi to robić w ramach praktyki w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe”. Wystarczy, że wnioskując o dopłatę do materiału siewnego, zaznaczy, że to robi. Jest to dość ważne, dlatego że na tej samej powierzchni nie mogą być realizowane więcej niż dwa ekoschematy lub dwie praktyki z „Rolnictwa węglowego”. Jeśli rolnik chce realizować te wsiewki lub międzyplony jako drugi ekoschemat, to powierzchnia pod nimi nie wlicza się do limitu 300 ha. Zastosowanie wybranego ekoschematu lub międzyplonu, podobnie jak ilość wysianego kwalifikatu, będzie trzeba uwzględnić w rejestrze zabiegów agrotechnicznych. Płatność nie przysługuje do powierzchni uprawy przeznaczonej na przedplon lub poplon.
Ponadto rolnik musi złożyć w Agencji imienny dokument potwierdzający zakup kwalifikatu. Powinien on potwierdzać zakup dokonany niewcześniej niż 15 lipca 2025 r. lub dokument wydania kwalifikatu z magazynu wystawiony w roku, w którym go wysiano. Wymaga się także potwierdzenia, że na wnioskowane działki w tym roku rolnik nie otrzymał wsparcia z pomocy de minimis.
Wymagane dokumenty do ekoschematów, takie jak np. rejestry agrotechniczne, dokumenty potwierdzające zakup kwalifikatu, preparatu mikrobiologicznego, dostarcza się do Agencji do 15 września.
Magdalena Szymańska
