Nowe definicje i limity dla Trwałych Użytków Zielonych (GAEC 1)
W normie GAEC 1 „Utrzymywanie trwałych użytków zielonych w oparciu o proporcję trwałych użytków zielonych w stosunku do użytków rolnych” wprowadzono dwie zmiany.
Po pierwsze, Polska może zmniejszyć powierzchnię TUZ w relacji do użytków rolnych (w porównaniu z 2018 r.) maksymalnie o 10%, czyli o 5 punktów procentowych więcej niż dotychczas.
Po drugie, od tego roku za TUZ uznaje się grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych, które rozsiewają się naturalnie (samosiewnie) lub są uprawiane (wysiewane) i które nie były objęte zmianowaniem upraw przez co najmniej 7 lat (dotychczas: 5 lat). Zaoranie, uprawa lub wysiew innego gatunku należącego do traw lub innych zielnych roślin pastewnych po uprawie lub zaoraniu – z wyłączeniem uprawy traw w siewie czystym – nie powoduje zmiany klasyfikacji danego obszaru jako trwałego użytku zielonego.
Wsparcie finansowe w ramach ochrony torfowisk (GAEC 2)
Rolnicy zobowiązani do realizacji wymogów normy GAEC 2, dotyczącej ochrony torfowisk i obszarów podmokłych, mogą skorzystać z dobrowolnego wsparcia w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”. Płatność będzie przysługiwać rolnikom posiadającym co najmniej 1 ha użytków rolnych w gospodarstwie – do użytków rolnych objętych normą GAEC 2.
Wdrożenie tego działania ma pozwolić na zrekompensowanie poniesionych kosztów i utraconych dochodów wynikających z realizacji wymogów ustanowionych w ramach tej normy, sprzyjających ochronie torfowisk i innych obszarów podmokłych poprzez zapobieganie ich odwadnianiu, zachowanie TUZ oraz wykluczenie głębokiej orki. W nowym działaniu rolno-środowiskowym przewidziano trzy warianty.
Szczegółowe warianty i stawki płatności rolno-środowiskowych
Wariant 1. „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych” obejmuje:
- zakaz przekształcania i zaorywania TUZ, z możliwością wykonania zabiegu renowacji z zastosowaniem płytkiej uprawy gleby i podsiewu nie częściej niż raz na 4 lata;
- zakaz wydobywania torfu;
- zakaz budowy i odnawiania rowów oraz instalacji drenujących służących odwadnianiu lub odprowadzaniu wody z terenu.
Zobowiązanie to podejmowane jest na rok i wiąże się z roczną płatnością w wysokości 581 zł/ha.
Wariant 2. „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych” przewiduje:
- zakaz zaorywania, przy dopuszczeniu płytkiej uprawy gleby do głębokości 15 cm;
- zakaz wydobywania torfu;
- zakaz budowy i odnawiania rowów oraz instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody
- z terenu.
Zobowiązanie to również podejmowane jest na rok i łączy się z płatnością na poziomie 627 zł/ ha/rok.
Wariant 3. „Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone” polega na przekształcaniu gruntów ornych objętych normą GAEC 2 w użytki zielone. W ramach tego wariantu rolnik zobowiązany jest do wysiania odpowiedniej mieszanki roślin na gruncie ornym i właściwego użytkowania tego obszaru. Z tego względu zobowiązanie ma charakter wieloletni – jest podejmowane na 5 lat, a roczna płatność wynosi 2387 zł/ha i będzie wypłacana przez 5 lat.
Zmiany w systemie płatności dobrostanowych
Od tego roku stawki płatności dobrostanowych, zależne od liczby zwierząt w gospodarstwie kwalifikujących się do wsparcia, będą zróżnicowane także w przypadku świń i bydła.
Ponadto przewidziano możliwość podniesienia maksymalnych planowanych kwot za realizację praktyk poprawiających dobrostan zwierząt o 21%. Wzrost do stawek maksymalnych będzie jednak możliwy wyłącznie w przypadku dostępności środków, czyli de facto wtedy, gdy do płatności zakwalifikuje się mniejsza, niż zakładano, liczba zwierząt. Zmiana ta obejmie również wnioski złożone w ubiegłorocznej kampanii.
Ponadto praktyka „Utrzymywanie zgodnie z system jakości QAFP/QMP” zostanie poszerzona o systemy jakości, które obejmują również wymóg ograniczenia stosowania antybiotyków.
Magdalena Szymańska
fot.
